Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11
Devanagari script
त्रिविस्तीर्णं महाराज दृष्ट्वा गौरी सुविस्मिता । सजीवं कारयामास स्वशक्त्या शक्तिरूपिणी
Transliteration
trivistīrṇaṃ mahārāja dṛṣṭvā gaurī suvismitā | sajīvaṃ kārayāmāsa svaśaktyā śaktirūpiṇī
Translation
ఓ మహారాజా! అతనిని త్రివిస్తీర్ణంగా చూచి గౌరీ అత్యంత విస్మయపడింది; శక్తిరూపిణీ దేవి తన స్వశక్తితో అతనిని సజీవుడిగా చేసింది।
Word by Word
त्रि-विस्तीर्णम्threefold-wide/extended
त्रि-विस्तीर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + विस्तीर्ण (क्त-कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); द्विगु-समासः (threefold-extended)
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन (Singular); कर्मधारयः (mahān rājā)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having seen)
गौरीGaurī (Pārvatī)
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
सु-विस्मिताgreatly astonished
सु-विस्मिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग) + विस्मित (क्त-कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); कर्मधारयः (very astonished)
स-जीवम्alive / with life
स-जीवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सह/सम्-भाव) + जीव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); कर्मधारयः (with life / living)
कारयामासshe caused (it) to be made/done
कारयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) causative (णिच्)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); णिच्-प्रयोग (causative)
स्व-शक्त्याby her own power
स्व-शक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (svasyāḥ śaktiḥ)
शक्ति-रूपिणीshe whose form is power (the Power-embodied)
शक्ति-रूपिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (śakteḥ rūpam asyāḥ)
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: māhārāja/māhīpati (king)
Visual Art Cues
Scene: Gaurī beholds the threefold-broad wondrous form and, astonished, infuses life into him by her own power—Śakti personified.
Characters & Entities
P
Pārvatī (Gaurī)Ś
ŚaktiFAQs
Life is ultimately granted by the Divine Power (Śakti); the Goddess is presented as the direct source of vitality.
No site is directly praised; the focus is on Śakti’s creative act within the Arbuda Khaṇḍa narrative.
None.