Adhyaya 83
సూతుడు పురాణపరంపరలో నిలిచిన ఒక అద్భుత వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తాడు. సూర్యవంశ రాజు వేణు నిరంతరం అధర్మంలో మునిగిపోయి—యజ్ఞపూజలను అడ్డుకోవడం, బ్రాహ్మణ దానాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం, బలహీనులను హింసించడం, దొంగలను కాపాడడం, న్యాయాన్ని తలకిందులు చేయడం, తానే పరముడని చెప్పి తనకే ఆరాధన కోరడం చేశాడు. కర్మఫలంగా అతనికి ఘోర కుష్ఠు వ్యాధి వచ్చి వంశం క్షీణించింది; సంతానం, ఆశ్రయం లేక రాజ్యంనుండి వెలివేయబడి ఆకలి-దాహాలతో ఒంటరిగా తిరిగాడు. చివరకు పవిత్ర క్షేత్రంలోని సుపర్ణాఖ్య ప్రాసాదం/మందిరానికి చేరి, తీవ్ర అలసటతో అక్కడే ప్రాణాలు విడిచాడు; అది అనుకోకుండా ఉపవాససదృశంగా మారింది. ఆ స్థల మహాత్మ్యంతో అతడు దివ్యదేహం పొంది విమానంలో శివలోకానికి వెళ్లి అప్సరసలు, గంధర్వులు, కిన్నరులచే గౌరవింపబడ్డాడు. పార్వతి శివుని అడిగింది—ఈ కొత్తవాడు ఎవరు, ఏ కర్మతో ఇంత గతి? శివుడు చెప్పాడు—ఈ మంగళప్రాసాదంలో దేహత్యాగం, ముఖ్యంగా ప్రాయోపవేశన/ఆహారత్యాగసదృశ స్థితిలో, మహాఫలప్రదం; ఇక్కడ కీటకాలు, పక్షులు, జంతువులు మరణించినా తరింపబడతాయి. ఇది విని పార్వతి ఆశ్చర్యపడింది; ఆపై మోక్షకాములు దూరదూరాల నుండి విశ్వాసంతో వచ్చి ప్రాయోపవేశనం చేసి పరమసిద్ధిని పొందుతారు. అధ్యాయం చివర ఈ కథను శ్రీహాటకేశ్వర-క్షేత్ర మహాత్మ్యంలో ‘సర్వపాపనాశిని’గా పేర్కొంటుంది.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । तत्राश्चर्यमभूत्पूर्वं यत्तद्ब्राह्मणसत्तमाः । अहं वः कीर्तयिष्यामि पुराणे यदुदाहृतम्
సూతుడు పలికెను—ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! అక్కడ పూర్వము ఒక ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటన జరిగింది. పురాణములో యథావిధిగా చెప్పబడినదాన్ని నేను మీకు వివరిస్తాను।
Verse 2
वेणुर्नाम महीपालः पुरासीत्सूर्यवंशजः । सदैव पापसंयुक्तो दुर्मेधाः कामपीडितः
పూర్వకాలంలో సూర్యవంశజుడైన వేణు అనే మహీపాలుడు ఉండెను. అతడు నిత్యం పాపసంబంధుడై, దుర్మేధస్సుతో, కామపీడితుడై ఉండెను.
Verse 3
शासनानि प्रदत्तानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । अन्यैः पार्थिवशार्दूलैस्तेन तानि हृतान्यलम्
ఇతర పార్ధివశార్దూలులు మహాత్మ బ్రాహ్మణులకు ప్రసాదించిన శాసనాలు, దానపత్రాలు అతడు నిర్లజ్జగా బలవంతంగా హరించెను.
Verse 4
विध्वंसिताः स्त्रियो नैका विधवाश्च विशेषतः
అనేక స్త్రీలు నాశనమై, అవమానింపబడ్డారు; ముఖ్యంగా విధవలు ఘోరంగా బాధపడ్డారు.
Verse 5
देवताराधनं पूजां कर्तुं नैव ददाति सः । न च यज्ञं न होमं च स्वाध्यायं न च पापकृत्
అతడు దేవతారాధన, పూజ చేయుటకే అనుమతించలేదు. ఆ పాపి యజ్ఞమును గాని, హోమమును గాని, స్వాధ్యాయమును గాని చేయలేదు.
Verse 6
प्रोवाचाथ जनान्सर्वान्मां पूजयत सर्वदा । न मामभ्यधिकोऽन्योऽस्ति देवो वा ब्राह्मणोऽपि वा
అప్పుడు అతడు సమస్త ప్రజలను ఉద్దేశించి చెప్పెను—“ఎల్లప్పుడూ నన్నే పూజించండి. నాకంటే అధికుడు ఎవరూ లేరు—దేవుడైనా, బ్రాహ్మణుడైనా.”
Verse 7
मया तुष्टेन सर्वेषां संपत्स्यति हृदि स्थितम् । इह लोकेष्वसंदिग्धं शुभं वा यदि वाऽशुभम्
నేను ప్రసన్నుడైతే, అందరి హృదయంలో ఉన్నది ఈ లోకంలో నిస్సందేహంగా నెరవేరుతుంది—శుభమైనా అశుభమైనా।
Verse 9
तेन शस्त्रविहीनानां विश्वस्तानां वधः कृतः । संत्यक्ताः शरणं प्राप्ताः पुरुषा भयविह्वलाः
అతడు ఆయుధరహితులైన, నమ్మకంతో ఉన్న జనులను వధించాడు; శరణు కోరిన పురుషులనూ భయవిహ్వలులుగా విడిచిపెట్టాడు।
Verse 10
अचौराः प्रगृहीताश्च चौराः संरक्षिताः सदा । साधवः क्लेशिता नित्यं तेषां संहरता धनम्
నిర్దోషులను పట్టుకున్నారు, దొంగలను మాత్రం ఎల్లప్పుడూ కాపాడారు; వారి ధనాన్ని హరించుతూ సజ్జనులను నిత్యం బాధించారు।
Verse 11
न कृतं च व्रतं तेन श्रद्धापूतेन चेतसा । न दत्तं ब्राह्मणेभ्यश्च न च यष्टं कदाचन
శ్రద్ధతో పవిత్రం కాని మనస్సుతో అతడు వ్రతం చేయలేదు; బ్రాహ్మణులకు దానం ఇవ్వలేదు, ఎప్పుడూ యజ్ఞం చేయలేదు।
Verse 12
एवं तस्य नरेन्द्रस्य पापासक्तस्य नित्यशः । कुष्ठव्याधिरभूदुग्रो वंशोच्छेदश्च सद्द्विजाः
ఇలా పాపాసక్తుడైన ఆ నరేంద్రునికి ఘోరమైన కుష్ఠవ్యాధి కలిగింది; ఓ సద్బ్రాహ్మణులారా, అతని వంశమూ ఛేదించబడింది।
Verse 13
ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं पुत्रपौत्रविवर्जितम् । दायादाः सहसोपेता राज्यं जह्रुस्ततः परम्
అప్పుడు అతడు వ్యాధిచేత గ్రస్తుడై, పుత్రపౌత్రరహితుడయ్యాడు. దాయాదులు వెంటనే కూడి అతని రాజ్యాన్ని అపహరించారు.
Verse 14
तं च निर्वासयामासुस्तस्माद्देशात्पदातिकम् । एकाकिनं परित्यक्तं सर्वैरपि सुहृद्गणैः
వారు అతనిని ఆ దేశం నుండి కాలినడకన వెలివేశారు. అతడు ఒంటరిగా విడిచిపెట్టబడి, స్నేహితులు-హితైషులందరిచేత కూడా త్యజింపబడ్డాడు.
Verse 15
सोऽपि सर्वैः परित्यक्तस्तेन पापेन कर्मणा । कलत्रैरपि चात्मीयैः स्मृत्वा पूर्वविचेष्टितम्
అతడూ ఆ పాపకర్మ ఫలితంగా అందరిచేత త్యజింపబడ్డాడు. అతని పూర్వ దుష్కృత్యాలను స్మరించి భార్య మరియు స్వజనులూ అతనిని విడిచారు.
Verse 16
एकाकी भ्रममाणोऽथ सोऽपि कष्टवशं गतः । क्षुत्तृष्णासुपरिश्रांतः क्षेत्रेऽत्रैव समागतः
తర్వాత అతడు ఒంటరిగా తిరుగుతూ కష్టవశుడయ్యాడు. ఆకలి-దాహాలతో బాగా అలసిపోయి, ఈ పవిత్ర క్షేత్రానికే వచ్చి చేరాడు.
Verse 17
ततः प्रासादमासाद्य सुपर्णाख्यसमुद्भवम् । यावत्प्राप्तः परित्यक्तस्ताव त्प्राणैरुपोषितः
అప్పుడు అతడు సుపర్ణాఖ్య అనే స్థలంలో ఉద్భవించిన ఆ ప్రాసాద-మందిరాన్ని చేరాడు. పరిత్యక్తుడై, ప్రాణమాత్రమే ఆధారంగా ఉపవాసంలా సహిస్తూ అక్కడికి వచ్చాడు.
Verse 18
ततो दिव्यवपुर्भूत्वाविमानवरमाश्रितः । जगामशिवलोकं स दुर्लभं धार्मिकैरपि
అప్పుడు అతడు దివ్యదేహాన్ని ధరించి శ్రేష్ఠ విమానాన్ని ఆశ్రయించి శివలోకానికి వెళ్లెను—ధర్మాత్ములకైనా దుర్లభమైనది అది।
Verse 19
सेव्यमानोप्सरोभिश्च स्तूयमानश्च किन्नरैः । गीयमानश्च गन्धर्वैः शिवपार्श्वे व्यवस्थितः
అప్సరసలచే సేవింపబడి, కిన్నరులచే స్తుతింపబడి, గంధర్వులచే గానింపబడుతూ అతడు శివుని పార్శ్వంలో స్థిరమయ్యెను।
Verse 20
अथ तं संनिधौ दृष्ट्वा गौरी पप्रच्छ सादरम् । कोऽयं देव समायातः सुकृती तव मन्दिरे । अनेन किं कृतं कर्म यत्प्राप्तोऽत्र विभूतिधृक्
అప్పుడు సమీపంలో ఉన్న అతనిని చూసి గౌరీ భక్తితో అడిగింది—“హే దేవా! నీ మందిరానికి వచ్చిన ఈ పుణ్యవంతుడు ఎవరు? ఏ కర్మచేత ఇతడు ఇక్కడ దివ్యవిభూతిని ధరించి చేరాడు?”
Verse 21
श्रीभगवानुवाच । एष पापसमाचारः सदाऽसीत्पृथिवीपतिः । वेणुसंज्ञो धरापृष्ठे कुष्ठव्याधिसमाकुलः
శ్రీభగవానుడు పలికెను—“ఇతడు ఎల్లప్పుడూ పాపాచారంలో నిమగ్నుడై భూమిపై రాజుగా ఉండెను. ‘వేణు’ అనే పేరుగల ఇతడు కుష్ఠవ్యాధితో బాధపడెను.”
Verse 22
स संत्यक्तो निजैर्दारैः शत्रुवर्गेण धर्षितः । भ्रममाणः समायातः सुपर्णाख्यस्य मन्दिरे
తన భార్యచే విడిచిపెట్టబడి, శత్రువర్గముచే హింసింపబడి, తిరుగుతూ తిరుగుతూ చివరకు సుపర్ణాఖ్యుని మందిరానికి వచ్చెను।
Verse 23
उपवासपरिश्रांतः सांनिध्यं मम यत्र च । सर्वप्राणैः परित्यक्तस्तस्मिन्नायतने शुभे
ఉపవాసంతో బాగా శ్రమించి, నా సాన్నిధ్యం నిలిచే పవిత్ర ఆలయానికి అతడు చేరాడు. ఆ శుభ ధామంలో సమస్త ప్రాణాలను విడిచి ప్రాణత్యాగం చేశాడు.
Verse 24
तत्प्रभावादिह प्राप्तः सत्यमेतन्म योदितम् । अन्योऽप्यनशनं कृत्वा प्राणान्यस्तत्र संत्यजेत्
దాని ప్రభావంతో ఇక్కడే ఫలసిద్ధి కలుగుతుంది—ఇది నేను ప్రకటించిన సత్యం. ఎవడైనా అనశనం చేసి అక్కడ ప్రాణత్యాగం చేస్తే, అతడూ ఆ పరమగతిని పొందుతాడు.
Verse 25
स सर्वाभ्यधिकां भूतिं प्राप्नुयाद्वरवर्णिनि । यानेतान्वीक्षसे देवि गणान्मे पार्श्वसंस्थितान्
ఓ వరవర్ణినీ, అతడు అన్నిటికన్నా అధికమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు. ఓ దేవీ, నా పక్కన నిలిచిన ఈ గణులను నీవు చూస్తున్నావు కదా—వారే ఆ సిద్ధికి సాక్షులు.
Verse 26
एतैस्तत्र कृतं सर्वैर्देवि प्रायोपवेशनम् । अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । प्रासादे तत्र निर्मुक्ताः प्राणैर्यांति ममांतिकम्
ఓ దేవీ, వీరందరూ అక్కడ ప్రాయోపవేశనం (మరణాంత ఉపవాస వ్రతం) చేశారు. పురుగులు, చిమ్మటలు, పశువులు, పక్షులు, మృగాలు కూడా—ఆ ప్రాసాదంలో ప్రాణాలు విడిచితే—నా సాన్నిధ్యానికి చేరుతాయి.
Verse 27
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पार्वती वाक्यं प्रोक्तं देवेन शम्भुना । विस्मयाविष्टहृदया साधु साध्विति साऽब्रवीत्
సూతుడు అన్నాడు—దేవుడు శంభువు పలికిన ఆ మాటలు విని పార్వతీ హృదయం ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి, “సాధు! సాధు!” అని పలికింది.
Verse 28
ततःप्रभृति लोकेऽत्र पुरुषा मुक्तिमिच्छवः । दूरतोऽपि समभ्येत्य स्वान्प्राणांस्तत्र तत्यजुः
అప్పటినుంచి ఈ లోకంలో మోక్షాన్ని కోరే పురుషులు దూరం నుండికూడా వచ్చి అక్కడే తమ ప్రాణాలను త్యజించేవారు।
Verse 29
प्रायोपवेशनं कृत्वा श्रद्धया परया युताः । गच्छन्ति च परां सिद्धिमपि पापपरायणाः
పరమ శ్రద్ధతో ప్రాయోపవేశం చేసినవారు, పాపంలో నిమగ్నులైనవారైనా పరమ సిద్ధిని పొందుతారు।
Verse 30
एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् । सुपर्णाख्यस्य माहात्म्यं यन्मया स्वपितुः श्रुतम्
ఇదంతా మీకు చెప్పాను—సర్వ పాతకనాశకమైన—సుపర్ణాఖ్య మహాత్మ్యాన్ని, నేను నా తండ్రి నుండి విన్నట్లుగా।
Verse 83
इति श्रीस्कन्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सुपर्णाख्यमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘సుపర్ణాఖ్యమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే త్ర్యశీతితమ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।