Adhyaya 236

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इष्टवस्तुप्रदो विष्णुर्लोकश्चेष्टरुचिः सदा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चातुमास्ये त्यजेच्च तत्

బ్రహ్ముడు పలికెను—విష్ణువు ఇష్టవస్తువులను ప్రసాదించువాడు; లోకము ఎల్లప్పుడూ తనకు ఇష్టమైన రుచియందే ఆసక్తి కలిగి ఉంటుంది. అందుచేత చాతుర్మాస్యంలో సర్వప్రయత్నంతో ఆ ప్రియ భోగాన్ని త్యజించాలి.

Verse 2

नारायणस्य प्रीत्यर्थं तदेवाक्षय्यमाप्यते । मर्त्यस्त्यजति श्रद्धावान्सोऽनंतफलभाग्भवेत्

నారాయణుని ప్రీతికోసం చేయబడిన ఈ వ్రతం/త్యాగం అక్షయ ఫలాన్ని ఇస్తుంది. శ్రద్ధతో దీనిని ఆచరించే మానవుడు అనంత ఫలాలకు భాగస్వామి అవుతాడు.

Verse 3

कांस्यभाजनसंत्यागाज्जायते भूपतिर्भुवि । पालाशपत्रे भुञ्जानो ब्रह्मभूयस्त्वमश्नुते

కాంస్య పాత్రలో భోజనం చేయడాన్ని త్యజిస్తే భూమిపై భూపతిగా జన్మిస్తాడు. పలాశ ఆకుపై భోజనం చేసే వాడు బ్రహ్మపదం/బ్రహ్మత్వాన్ని పొందుతాడు.

Verse 4

ताम्रपात्रे न भुञ्जीत कदाचिद्वा गृही नरः । चातुर्मास्ये विशेषेण ताम्रपात्रं विवर्जयेत्

గృహస్థుడు ఎప్పుడూ తామ్ర పాత్రలో భోజనం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా చాతుర్మాస్యంలో తామ్ర పాత్రలను పూర్తిగా వర్జించాలి.

Verse 5

अर्कपत्रेषु भुञ्जानोऽनुपमं लभते फलम् । वटपत्रेषु भोक्तव्यं चातुर्मास्ये विशेषतः

అర్క ఆకులపై భోజనం చేస్తే అనుపమమైన ఫలం లభిస్తుంది. చాతుర్మాస్యంలో ప్రత్యేకంగా వట (మర్రి) ఆకులపై భోజనం చేయాలి.

Verse 6

अश्वत्थपत्रसंभोगः कार्यो बुधजनैः सदा । एकान्नभोजी राजा स्यात्सकलं भूमिमण्डले

బుద్ధిమంతులు ఎల్లప్పుడూ అశ్వత్థ (రావి) ఆకులపై భోజనం చేయాలి. ఒకసారి మాత్రమే భోజనం చేసే వాడు సమస్త భూమండలానికి రాజు అవుతాడు.

Verse 7

तथा च लवणत्यागात्सुभगो जायते नरः । गोधूमान्नपरित्यागाज्जायते जनवलभः

అదేవిధంగా ఉప్పును త్యజించినవాడు సుభగుడై ఆకర్షణీయుడవుతాడు. గోధూమాన్నాన్ని విడిచినవాడు జనులలో ప్రియుడుగా జన్మిస్తాడు.

Verse 8

अशाकभोजी दीर्घायुश्चातुर्मास्येऽभिजायते । रसत्यागान्महाप्राणी मधुत्यागात्सुलोचनः

చాతుర్మాస్య వ్రతంలో శాకభోజనం చేయనివాడు దీర్ఘాయుష్మంతుడవుతాడు. రసాసక్తిని త్యజిస్తే మహాప్రాణశక్తి కలుగుతుంది; మధువును త్యజిస్తే సులోచనుడవుతాడు.

Verse 9

मुद्गत्यागाद्रिपुमृती राजमाषाद्धनाढ्यता । अश्वाप्तिस्तंडुलत्यागाच्चातुर्मास्येऽभिजायते

ముద్గాన్ని త్యజిస్తే శత్రువుల నాశనం కలుగుతుంది; రాజమాషాన్ని త్యజిస్తే ధనసమృద్ధి లభిస్తుంది. తండులాన్ని (బియ్యాన్ని) త్యజిస్తే అశ్వప్రాప్తి కలుగుతుంది—ఇవి చాతుర్మాస్య వ్రతఫలాలు.

Verse 10

फलत्यागाद्बहुसुतस्तैलत्यागात्सुरूपिता । ज्ञानी तुवरिसंत्यागाद्बलं वीर्यं सदैव हि

ఫలాలను త్యజిస్తే బహుసంతానం కలుగుతుంది; నూనెను త్యజిస్తే సురూపత లభిస్తుంది. తువరీని త్యజిస్తే జ్ఞానం కలుగుతుంది; బలం, వీర్యం ఎల్లప్పుడూ నిలుస్తాయి.

Verse 11

मार्गमांसपरित्यागान्नरकं न च पश्यति । शौकरस्य पीरत्यागाद्ब्रह्मवासमवाप्नुयात्

అరణ్యమృగమాంసాన్ని పరిత్యజిస్తే మనిషి నరకాన్ని చూడడు. శూకరమాంసాన్ని త్యజిస్తే బ్రహ్మలోకవాసం పొందుతాడు.

Verse 12

ज्ञानं लावकसन्त्यागादाज्यत्यागे महत्सुखम् । आसवं सम्परित्यज्य मुक्तिस्तस्य न दुर्लभा

లావకాన్ని త్యజిస్తే సమ్యగ్జ్ఞానం లభిస్తుంది; నెయ్యిని త్యజిస్తే మహాసుఖం పొందుతాడు. అలాగే ఆసవం (మద్యము) పూర్తిగా వదిలినవానికి మోక్షం దుర్లభం కాదు.

Verse 13

दधिदुग्धपरित्यागी गोलोके सुख भाग्भवेत्

దధి మరియు పాలను త్యజించినవాడు గోలోకంలో సుఖభాగ్యుడవుతాడు.

Verse 14

ब्रह्मा पायससंत्यागात्क्षिप्रात्यागान्महेश्वरः । कन्दर्पोऽपूपसंत्यागान्मोदकत्याजकः सुखी

పాయసాన్ని త్యజిస్తే బ్రహ్మపదం లభిస్తుంది; శీఘ్రంగా త్యాగం చేస్తే మహేశ్వరపదం పొందుతాడు. అపూపాన్ని త్యజిస్తే కందర్పసమ తేజస్సు కలుగుతుంది; మోదకాన్ని త్యజించినవాడు సుఖీ అవుతాడు.

Verse 15

गृहाश्रमपरित्यागी बाह्या श्रमनिषेवकः । चातुर्मास्यं हरिप्रीत्यै न मातुर्जठरे शिशुः

గృహాశ్రమాన్ని విడిచి బాహ్యశ్రమ-తపస్సును ఆశ్రయించి, హరిప్రీతికై చాతుర్మాస్య వ్రతం ఆచరించినవాడు మళ్లీ తల్లి గర్భంలో శిశువుగా జన్మించడు.

Verse 16

नृपो मरीचसंत्यागाच्छुण्ठीत्यागेन सत्कविः । शर्करायाः परित्यागाज्जायते राजपूजितः

మరీచం (నల్ల మిరియాలు) త్యజిస్తే నృపుడవుతాడు; శుణ్ఠీ (సొంఠి) త్యజిస్తే సత్కవిగా అవతరిస్తాడు. శర్కరను త్యజిస్తే రాజులచే పూజింపబడే వాడిగా జన్మిస్తాడు.

Verse 17

गुडत्यागान्महाभूतिस्तथा दाडिमवर्जनात् । रक्तवस्त्रपरित्यागाज्जायते जनवल्लभः

బెల్లం త్యజిస్తే మహా సమృద్ధి కలుగుతుంది; అలాగే దానిమ్మను వర్జించుట వలన కూడా. ఎర్ర వస్త్రాలను పరిత్యజిస్తే జనులందరికీ ప్రియుడవుతాడు.

Verse 18

पट्टकूलपरित्यागादक्षय्यं स्वर्ग माप्नुयात् । माषान्नचणकान्नस्य त्यागान्नैव पुनर्भवः

పట్టువస్త్రాన్ని పరిత్యజిస్తే అక్షయ స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. మాషాన్నం (ఉరద్) మరియు చణకాన్నం (శెనగ) త్యజిస్తే పునర్జన్మ ఉండదు.

Verse 19

कृष्णवस्त्रं सदा त्याज्यं चातुर्मास्ये विशेषतः । सूर्यसंदर्शनाच्छुद्धिर्नीलवस्त्रस्य दर्शनात्

నల్ల వస్త్రం ఎల్లప్పుడూ త్యజించవలెను, ప్రత్యేకంగా చాతుర్మాస్యంలో. సూర్యదర్శనంతో శుద్ధి కలుగుతుంది; అలాగే నీల వస్త్ర దర్శన విషయములోనూ (ఇదే నియమం).

Verse 20

चंदनस्य परित्यागाद्गांधर्वं लोकमश्नुते । कर्पूरस्य परित्यागाद्यावज्जीवं महाधनी

చందనాన్ని పరిత్యజిస్తే గంధర్వలోకాన్ని పొందుతాడు. కర్పూరాన్ని పరిత్యజిస్తే జీవితాంతం మహాధనవంతుడవుతాడు.

Verse 21

कुसुम्भस्य परित्यागान्नैव पश्येद्यमाल यम् । केशरस्य परित्यागान्मनुष्यो राजवल्लभः

కుసుంభ (రంగు పుష్పం/రంజకం) త్యజిస్తే యమాలయాన్ని చూడడు. కేశరాన్ని (కుంకుమపువ్వు) పరిత్యజిస్తే మనిషి రాజులకు ప్రియుడవుతాడు.

Verse 22

यक्षकर्दमसंत्यागाद्ब्रह्मलोके महीयते । ज्ञानी पुष्पपरित्यागाच्छय्यात्यागे महत्सु खम्

యక్ష-కర్దమము (సుగంధ లేపనం) త్యజించకపోతే బ్రహ్మలోకంలో గౌరవం పొందుతాడు. జ్ఞాని పుష్పత్యాగం మరియు శయ్యాత్యాగం వల్ల మహాసుఖాన్ని పొందుతాడు.

Verse 23

भार्यावियोगं नाप्नोति चातुर्मास्ये न संशयः । अलीकवादसंत्यागान्मोक्षद्वारमपावृतम्

చాతుర్మాస్యంలో—సందేహం లేకుండా—భార్యావియోగం కలగదు. కానీ అసత్యవాక్యాన్ని త్యజించకపోతే మోక్షద్వారం మూసివేయబడుతుంది.

Verse 24

परमर्मप्रकाशश्च सद्यःपापसमा गमः । चातुर्मास्ये हरौ सुप्ते परनिन्दां विवर्जयेत्

ఇతరుల గూఢ రహస్యాన్ని వెలికి తీయడం వెంటనే పాపసంచయానికి కారణం. కాబట్టి చాతుర్మాస్యంలో, హరి శయనంలో ఉన్నాడని చెప్పబడే వేళ, పరనిందను వర్జించాలి.

Verse 25

परनिन्दा महापापं परनिन्दा महाभयम् । परनिन्दा महद्दुःखं न तस्यां पातकं परम्

పరనింద మహాపాపం, పరనింద మహాభయం. పరనింద మహాదుఃఖం; దానికన్నా మించిన పాతకం లేదు.

Verse 26

केवलं निन्दने चैव तत्पापं लभते गुरु । यथा शृण्वान एव स्यात्पातकी न ततः परः

కేవలం నింద చేయడమే ఆ ఘోర పాపాన్ని కలిగిస్తుంది. అలాగే కేవలం వినేవాడూ పాపి అవుతాడు; అతనికన్నా అధముడు లేడు.

Verse 27

केशसंस्कारसंत्यागात्तापत्रयविवर्जितः । नखरोमधरो यस्तु हरौ सुप्ते विशेषतः

కేశసంస్కారాన్ని విరమించుటవలన మనుష్యుడు త్రితాపముల నుండి విముక్తుడగును. మరియు నఖములు, దేహరోమములు, గడ్డము మొదలైనవి కత్తిరించని వాడు—ప్రత్యేకించి హరి శయనములో ఉన్న చాతుర్మాస్యకాలమున—మహాపుణ్యమును పొందును.

Verse 29

सर्वोपायैर्विष्णुरेव प्रसाद्यो योगिध्येयः प्रवरैः सर्ववर्णेः । विष्णोर्नाम्ना मुच्यते घोरबन्धाच्चातुर्मास्ये स्मर्यतेऽसौ विशेषात्

సర్వ ఉపాయములచేత విష్ణువునే ప్రసన్నపరచవలెను; ఆయనే శ్రేష్ఠ యోగులకును, సమస్త వర్ణముల జనులకును ధ్యేయమైన పరమ లక్ష్యము. విష్ణునామమాత్రముచేత ఘోరబంధమునుండి విముక్తి కలుగును; చాతుర్మాస్యకాలమున ఆయనను విశేష భక్తితో స్మరించవలెను.

Verse 69

सबलः कनकत्यागाद्रूप्यत्यागेन मानुषः

బంగారాన్ని త్యజించుటవలన మనుష్యుడు బలవంతుడగును; వెండిని త్యజించుటవలన కూడా మానవునకు స్థైర్యమును, వీర్యమును కలుగును.

Verse 236

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिता यां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवाद इष्टवस्तुपरित्यागमहिमवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरद्वि शततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణములోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండమున, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గత శేషశాయీ ఉపాఖ్యానములో, చాతుర్మాస్యమాహాత్మ్యమున, బ్రహ్మ-నారద సంభాషణలో ‘ఇష్టవస్తు పరిత్యాగ మహిమావర్ణనము’ అను పేరుగల 236వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.