Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

गुडत्यागान्महाभूतिस्तथा दाडिमवर्जनात् । रक्तवस्त्रपरित्यागाज्जायते जनवल्लभः

Transliteration

guḍatyāgānmahābhūtistathā dāḍimavarjanāt | raktavastraparityāgājjāyate janavallabhaḥ

Translation

బెల్లం త్యజిస్తే మహా సమృద్ధి కలుగుతుంది; అలాగే దానిమ్మను వర్జించుట వలన కూడా. ఎర్ర వస్త్రాలను పరిత్యజిస్తే జనులందరికీ ప్రియుడవుతాడు.

Word by Word

• गुडत्यागात्: from giving up jaggery
• गुडत्यागात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: गुड (प्रातिपदिक) + त्याग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—गुडस्य त्यागः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महाभूतिः: great prosperity
• महाभूतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + भूतिः (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महती भूतिः (विशेषण-विशेष्यभावः)

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/उपपत्त्यर्थक (also/likewise)

• दाडिमवर्जनात्: from avoiding pomegranate
• दाडिमवर्जनात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: दाडिम (प्रातिपदिक) + वर्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—दाडिमस्य वर्जनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• रक्तवस्त्रपरित्यागात्: from renouncing red clothing
• रक्तवस्त्रपरित्यागात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक) + परित्याग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—रक्तवस्त्रस्य परित्यागः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• जायते: is born/becomes
• जायते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• जनवल्लभः: beloved of the people
• जनवल्लभः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—जनस्य वल्लभः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Skanda (deduced from Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya instructional tone)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim household at a Gujarat tīrtha: offerings laid out, but the devotee deliberately sets aside jaggery and pomegranate; red garments are folded away, replaced by plain light cloth; townspeople look on approvingly.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma praises voluntary simplicity—food and attire restraint—as a cause of prosperity and social goodwill.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it continues the Cāturmāsya-vrata merit catalogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

Renouncing jaggery, abstaining from pomegranate, and avoiding red garments as vow-based restraints.