Adhyaya 201

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे भर्तृयज्ञं महामतिम् । कृतांजलिपुटा भूत्वा स्तुतिं कृत्वा वचोऽब्रुवन्

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరు మహామతి భర్తృయజ్ఞుని ఎదుట కృతాంజలులై నిలిచి, స్తుతి చేసి, ఈ వచనములు పలికిరి।

Verse 2

यदेतद्भवता प्रोक्तं शोधितो यो भवेद्द्विजः । श्राद्धस्य कन्यकायाश्च सोमपानस्य सोऽर्हति

మీరు ఇలా పలికితిరి—శుద్ధి పొందిన ద్విజుడే శ్రాద్ధకర్మకు, కన్యకాసంస్కారానికి, అలాగే సోమపానానికి అర్హుడు అని।

Verse 3

कथं शुद्धिः प्रकर्तव्या तस्य सर्वं ब्रवीहि नः । नागरस्य समस्तस्य देशांतरगतस्य च

అతని శుద్ధి ఎలా చేయవలెను? ఆ సంగతులన్నీ మాకు చెప్పుము—సమస్త నాగరసమాజానికీ, దేశాంతరమునకు వెళ్లినవానికీ కూడ।

Verse 4

देशांतरप्रजातस्य तत्र जातस्य वा पुनः । अज्ञातपितृवर्गस्य सामा न्यं पदमिच्छतः

దేశాంతరమున జన్మించినవానికైనా, లేదా అక్కడే (విదేశదేశములో) పుట్టినవానికైనా; పితృవంశము తెలియనివానికైనా; సామాన్య స్థానం/గౌరవము కోరువానికైనా—అతని విషయములోను (శుద్ధివిధిని) చెప్పుము।

Verse 5

एतन्नः सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामते

హే మహామతీ! ఈ సమస్తమును మాకు విస్తారంగా వివరించుము।

Verse 6

विश्वामित्र उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणानां नृपोत्तम । अब्रवीद्भर्तृयज्ञस्तु स्वाभिप्रायं सुसंमतम्

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—హే నృపోత్తమా! ఆ బ్రాహ్మణుల వచనములు విని భర్తృయజ్ఞుడు తన సుసంమతమైన అభిప్రాయమును చెప్పెను।

Verse 7

भर्तृयज्ञ उवाच । प्रश्नभारो महानेष भवद्भिः समुदाहृतः । तथापि कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयंभुवम्

భర్తృయజ్ఞుడు పలికెను—మీరు ఉద్ఘాటించిన ప్రశ్నభారం మహత్తరమైనది; అయినా స్వయంభువునకు నమస్కరించి నేను వివరించెదను।

Verse 8

अज्ञातपितृवंशो यो दूरादपि समागतः । सामान्यं वांछते पद्यं नागरोऽस्मीति कीर्तयन्

పితృవంశము తెలియని వాడు, దూరమునుండికూడ వచ్చి ‘నేను నాగరుడను’ అని ప్రకటిస్తూ సామాన్య పౌరస్థితిని కోరినచో—

Verse 9

तस्य शुद्धिः प्रदा तव्या मुख्यैः शांतैः शुभैर्द्विजैः । गर्तातीर्थोद्भवं विप्रं कृत्वा चैव पुरःसरम्

అతని శుద్ధి ప్రధానమైన, శాంతమైన, శుభమైన ద్విజులచే ఇవ్వబడవలెను—గర్తాతీర్థసంబంధి విప్రుని ముందుంచి।

Verse 10

विशुद्धिं याचमानस्य यदि यच्छंति नो द्विजाः । कामाद्वा यदि वा क्रोधात्प्रद्वेषाद्वा च्युतेर्भयात्

శుద్ధిని యాచించే వానికి, ద్విజులు శుద్ధిని ఇవ్వకపోతే—కామముచేత గానీ, క్రోధముచేత గానీ, ద్వేషముచేత గానీ, పదభ్రంశభయముచేత గానీ—

Verse 11

ब्रह्महत्योद्भवं पापं सर्वेषां तत्र जायते । तस्मादभ्यागतो यस्तु दूरादपि विशेषतः

అప్పుడు వారందరికీ అక్కడే బ్రహ్మహత్యాజన్య పాపం కలుగుతుంది. కనుక ప్రత్యేకంగా దూరం నుండైనా శరణాగతుడై వచ్చినవాడు—

Verse 12

तस्य शुद्धिः प्रदातव्या प्रयत्नेन द्विजोत्तमैः । शुद्धिं तु त्रिविधां प्राप्तो मम वाक्यसमुद्भवाम्

అతని శుద్ధిని ద్విజోత్తములు యత్నపూర్వకంగా తప్పక ప్రసాదించాలి. నా వాక్యమునుండి ఉద్భవించిన త్రివిధ శుద్ధి లభిస్తుంది.

Verse 13

स शुद्धो नागरो ज्ञेयो जातो देशांतरेष्वपि । पूर्वं विशोधयेद्वंशं ततो मातृकुलं स्मृतम्

ఇలా శుద్ధుడైన వాడు, ఇతర దేశంలో పుట్టినవాడైనా ‘నాగరుడు’ అని తెలుసుకోవాలి. ముందుగా వంశాన్ని శోధించాలి; తరువాత మాతృకులమును కూడా విధిగా గుర్తించాలి.

Verse 14

ततः शीलं त्रिभिः शुद्धः सामान्यं पदमर्हति

అనంతరం సదాచారసంపన్నుడై, త్రివిధంగా శుద్ధుడై, సామాన్య స్థితికి అర్హుడవుతాడు.

Verse 15

सर्वेषामपि विप्राणां वर्षांते समुपस्थिते । शुद्धिः कार्या प्रयत्नेन स्वस्थानस्य विशुद्धये

సర్వ బ్రాహ్మణులకును వర్షఋతువు అంతం వచ్చినప్పుడు, తమ స్థలం మరియు సమాజ శుద్ధి కొరకు యత్నపూర్వకంగా శుద్ధిక్రియ చేయవలెను।

Verse 16

तदर्थं शरदश्चांते शुभर्त्तौ ब्राह्मणोत्तमाः । चातुश्चरणसंपन्नाः संस्थाप्याः षोडशैव तु

కాబట్టి శరదృతువు అంత్యమున శుభ ముహూర్తంలో, చతుష్పాదసంపన్నులైన (వేదాధ్యయనము, సదాచారము) పదహారు ఉత్తమ బ్రాహ్మణులను ఈ కర్మార్థం విధిగా నియమించి ఆసీనులుగా చేయవలెను।

Verse 17

ब्राह्मणाः पुरतः सर्वे शांता दांता जितेंद्रियाः । गर्त्तातीर्थोद्भवं विप्रं तेषां मध्ये निवेशयेत्

సర్వ బ్రాహ్మణులు ముందుగా శాంతులు, దాంతులు, ఇంద్రియజయులు అయి ఆసీనులగుదురు; గర్త్తా-తీర్థసంబంధ బ్రాహ్మణుని వారి మధ్యలో కూర్చోబెట్టవలెను।

Verse 18

तदग्रे पीठिका देयाश्चतस्रो लक्षणान्विताः । यावत्कार्त्तिकपर्यंतं चातुश्चरणकल्पिताः

ఆయన ముందర యథాలక్షణసంపన్నమైన నాలుగు పీఠికలను ఏర్పాటు చేయవలెను; చాతుష్చరణ విన్యాసముతో అవి కార్త్తికాంతం వరకు స్థాపితమై ఉండవలెను।

Verse 19

प्रथमा बह्वृचस्यार्थे याजुषस्य तथाऽपरा । सामगस्य तथैवान्या तथाऽद्यस्य चतुर्थिका

మొదటి పీఠిక బహ్వృచ (ఋగ్వేదీ) యాజకునికి, రెండవది యాజుష (యజుర్వేదీ) యాజకునికి; మూడవది సామగ (సామవేదీ) యాజకునికి, నాలుగవది అథర్వణ (అథర్వవేదీ) యాజకునికి నియతము।

Verse 20

मुद्रिकार्थं तथैवान्या पंचमी परिकीर्तिता । श्रीसूक्तं पावमानं च शाकुनं विष्णुदैवतम्

ముద్రికా-కర్మార్థంగా మరొక పీఠం ‘పంచమీ’గా ప్రకటించబడింది. అక్కడ శ్రీసూక్తం, పావమాన సూక్తములు మరియు విష్ణు-దైవతమైన శాకున పాఠం విధివిధానంగా చేయవలెను.

Verse 21

पारावतं तथा सूक्तं जीवसूक्तेन संयुतम् । बह्वृचः कीर्तयेत्तत्र शांतिकं च तथापरम्

అక్కడ బహ్వృచ (ఋగ్వేదీ) ఋత్విక్ పారావత సూక్తాన్ని, జీవసూక్తంతో సంయుక్తమైన సూక్తాన్ని పఠించవలెను; అలాగే మరొక శాంతిక పాఠమును కూడా చేయవలెను.

Verse 22

शांतिकं शिवसंकल्पमृषिकल्पं चतुर्विधम् । मंडलंब्राह्मणं चैव गायत्रीब्राह्मणं तथा

అతడు శాంతికం, శివసంకల్పం, చతుర్విధ ఋషికల్పం; అలాగే మండల బ్రాహ్మణం మరియు గాయత్రీ బ్రాహ్మణం కూడా పఠించవలెను.

Verse 23

तथा पुरुषसूक्तं च मधुब्राह्मणमेव च । अध्वर्युः कीर्तयेत्तत्र रुद्रान्पंचांगसंयुतान्

అలాగే పురుషసూక్తం మరియు మధు బ్రాహ్మణం కూడా పఠించవలెను. అక్కడ అధ్వర్యు ఋత్విక్ పంచాంగసహిత రుద్రులను జపించి కీర్తించవలెను.

Verse 24

देवव्रतं च गायत्रं सोमसूर्यव्रते तथा । एकविंशतिपर्यंतं तथान्यच्च रथंतरम्

మరియు దేవవ్రతం, గాయత్రం; అలాగే సోమవ్రతం, సూర్యవ్రత సందర్భంలో—ఏకవింశతి వరకు, రథంతరాది ఇతర స్తోత్రగానములను కూడా కీర్తించవలెను.

Verse 25

सौव्रतं संहिता विष्णोर्ज्येष्ठसाम तथैव च । सामवेदोक्तरुद्रांश्च भारुंडैः सामभिर्युतान्

అతడు ‘సౌవ్రతం’, విష్ణు-సంహితను, అలాగే ‘జ్యేష్ఠ-సామ’ను జపించాలి; సామవేదోక్త రుద్రపాఠాలను భారుణ్డ-సామ గానాలతో కూడి పఠించాలి.

Verse 26

छंदोगः कीर्तयेत्तत्र यच्चान्यच्छांतिकं भवेत् । गर्भोपनिषदं चैव स्कंदसूक्तं तथापरम्

అక్కడ ఛాందోగ యాజకుడు ఛాందోగ్య సామగానాలను, అలాగే విధించిన ఇతర శాంతికర్మాలను పఠించాలి; గర్భోపనిషత్తును, స్కందసూక్తాన్ని మరియు ఇతర స్తోత్రాలను కూడా.

Verse 27

नीलरुद्रैः समोपेतान्प्राणरुद्रांस्तथापरान् । नवरुद्रांश्च क्षुरिकानाद्यस्तत्र प्रकीर्तयेत्

తర్వాత అతడు రుద్రస్తోత్రాలను ప్రకటించాలి—నీలరుద్రాలు, ప్రాణరుద్రాలు మరియు ఇతర రూపాలతో కూడి; అలాగే అక్కడ మొదటినుంచి ప్రారంభించి నవరుద్రాలు, క్షురికా స్తోత్రాన్ని కూడా పఠించాలి.

Verse 28

ततः पुण्याहघोषेण गीतवादित्रनिस्वनैः । शुक्लमाल्यांबरधरः शुक्लचंदनचर्चितः

ఆపై ‘పుణ్యాహ’ అనే ఘోషతో, గీత-వాద్యాల నాదమధ్య, అతడు తెల్ల మాలలు, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, తెల్ల చందనంతో అలంకరింపబడి (శుద్ధిగా ముందుకు సాగాలి).

Verse 29

शुद्धिकामो व्रजेत्तत्र यत्र ते ब्राह्मणाः स्थिताः । प्रणम्य शिरसा तेषां ततोवाच्यस्तु मध्यगः

శుద్ధి కోరికతో అతడు ఆ బ్రాహ్మణులు కూర్చున్న చోటికి వెళ్లాలి. వారికి శిరస్సు వంచి నమస్కరించి, తరువాత వారి మధ్య నిలిచి మాట పలకాలి.

Verse 30

मदर्थं प्रार्थय त्वं हि सर्वानेतान्द्विजोत्तमान् । यतः शुद्धिं प्रयच्छंति प्रसादं कर्तुमर्हसि

నా నిమిత్తం నీవు ఈ సమస్త ద్విజోత్తములను ప్రార్థించుము; వారు శుద్ధిని ప్రసాదించుదురు గనుక, వారి అనుగ్రహాన్ని పొందుటకు నీవు యత్నించవలెను।

Verse 31

ततस्तु प्रार्थयेद्विप्रांस्तदर्थं च विशुद्धये । गर्तातीर्थोद्भवो विप्रो विनयावनतः स्थितः

అనంతరం సంపూర్ణ విశుద్ధి నిమిత్తం ఆ కార్యార్థంగా విప్రులను ప్రార్థించవలెను. గర్తా-తీర్థోద్భవుడైన ఒక బ్రాహ్మణుడు వినయముతో వంగి అక్కడ నిలిచెను।

Verse 32

गोचर्मणि समालग्नः शुद्धिकामस्य तस्य च । प्रष्टव्यास्तु ततस्तेन सर्व एव द्विजोत्तमाः

శుద్ధిని కోరిన అతనికై గోచర్మము పరచబడెను; అనంతరం అతడు సమస్త ద్విజోత్తములను అడిగి సంప్రదించవలెను।

Verse 33

एष शुद्धिकृते प्राप्तः सुदूरान्नागरो द्विजः । अस्य शुद्धिः प्रदातव्या युष्माकं रोचते यदि

ఈ నాగర బ్రాహ్మణుడు శుద్ధి నిమిత్తం దూరదేశమునుండి వచ్చెను; మీకు ఇష్టమైతే ఇతనికి శుద్ధిని ప్రసాదించండి।

Verse 34

अथ तैर्वेदसूक्तेन निषेधो वा प्रवर्तनम् । वक्तव्यं वचसा नैव मम वाक्यमिदं स्थितम्

అనంతరం వేదసూక్తముచేనే నిరోధమో అనుమతియో సూచించవలెను; కేవలం వ్యక్తిగత వాక్యముతో ఏమియు చెప్పరాదు—ఇది నేను స్థాపించిన నియమము।

Verse 35

ततश्च बहुलान्दृष्ट्वा ऋगध्वर्यूंस्ततः परम् । छादोग्यांश्च तथाद्यांश्च क्रमेण तु द्विजोत्तमाः

అప్పుడు ఆయన అనేక ఋగ్వేదవేత్తలను, అధ్వర్యు యాజకులను, తదుపరి ఛాందోగులను మరియు ఇతరులను చూచి; ద్విజోత్తమ బ్రాహ్మణులను క్రమంగా యథావిధిగా ఏర్పాటు చేశారు।

Verse 36

यदि तेषां मनस्तुष्टिर्जायते द्विजसत्तमाः । ततः सूक्तानि वाक्यानि सौम्यानि सुशुभानि च । वारुणानि तथैंद्राणि मांगल्यप्रभवाणि च

హే ద్విజసత్తములారా, వారి మనస్సు తృప్తి పొందితే, అప్పుడు సుమధురమైన, శుభమైన, శోభనమైన సూక్తివాక్యాలు ఉద్భవిస్తాయి; అలాగే వరుణసదృశ, ఇంద్రసదృశ మంగళకర వచనాలు కూడా మంగళం నుండే పుడతాయి।

Verse 37

श्रेष्ठानि मंत्रलिंगानि वृद्धितुष्टिकराणि च । यदि नो मानसी तुष्टि स्तेषां चैव प्रजायते

అప్పుడు వృద్ధి మరియు తృప్తిని కలిగించే శ్రేష్ఠమైన మంత్రలక్షణాలు ప్రదర్శితమవుతాయి; కానీ వారి మనస్సులో ఆ తృప్తి కలగకపోతే…

Verse 38

तदा रौद्राणि याम्यानि नैरृत्यानि विशेषतः । आग्नेयानि त्वनिष्टानि तथा नाशकराणि च

అప్పుడు రౌద్ర, యామ్య మరియు ప్రత్యేకంగా నైరృత స్వభావమైన సూచనలు ఉద్భవిస్తాయి; అలాగే ఆగ్నేయ సూచనలు కూడా అనిష్టకరమైనవి, నాశనకరమైనవి అవుతాయి।

Verse 39

अथ ये तत्र मूर्खाः स्युर्न वेदपठने रताः । पुष्पदानं तु वक्तव्यं तैः संतुष्टैर्द्विजोत्तमैः

అక్కడ వేదపఠనంలో ఆసక్తి లేని మూర్ఖులు ఎవరికైనా ఉంటే, సంతుష్టులైన ద్విజోత్తమ బ్రాహ్మణులు వారికి పుష్పదానం చేయమని ఉపదేశించాలి।

Verse 40

सीत्कारः कुपितैः कार्यः संतोषेण विवर्जितैः । एवं सर्वेषु कृत्येषु न च कार्यो विनिर्णयः

కోపంతో, సంతృప్తి లేని వారు అసహనంగా ‘సీత్కార’ శబ్దం చేస్తారు; కాబట్టి అటువంటి స్థితిలో ఏ కార్యంలోనూ తుది నిర్ణయం చేయరాదు।

Verse 41

प्राकृतैर्वचनैश्चैव यथा कुर्वंति मानवाः । तथैव निर्णयस्यांते मध्यगेन विपश्चिता

మనుష్యులు సాధారణ మాటలతో ఎలా ప్రవర్తిస్తారో, అలాగే నిర్ణయాంతంలో మధ్యస్థుడైన జ్ఞాని తగిన విధంగా వ్యవహరించాలి।

Verse 42

देयं तालत्रयं सम्यक्सर्वेषां निर्णयोद्भवे

నిర్ణయం ఉద్భవించినప్పుడు అందరికీ విధిగా మూడు తాళాలు ఇవ్వాలి।

Verse 201

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नागर प्रश्ननिर्णयवर्णनंनामैकोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘నాగర ప్రశ్న-నిర్ణయ-వర్ణనం’ అనే రెండువందల ఒకటవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।