Adhyaya 179

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति पुष्करत्रितयं शुभम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वपातकनाशनम्

సూతుడు పలికెను—అక్కడ హాటకేశ్వరక్షేత్రంలో మరొక శుభమైన పుష్కరత్రయం ఉంది; అది సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది।

Verse 2

यस्मिन्दृष्टेऽथवा स्पृष्टे कीर्तिते वा द्विजोत्तमाः । पातकं नाशमायाति भास्करेण तमो यथा

హే ద్విజోత్తములారా! దీనిని దర్శించినా, స్పర్శించినా, కీర్తించినా పాపం నశిస్తుంది—సూర్యునిచే చీకటి నశించునట్లు।

Verse 3

पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानाद्दानादसंशयम् । पुष्करालोकनादेव सर्वपापैः प्रमुच्यते

సర్వ తీర్థాలు స్నానం, దానముల ద్వారా నిశ్చయంగా పవిత్రం చేస్తాయి; కాని పుష్కరాన్ని కేవలం దర్శించడమే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి ఇస్తుంది।

Verse 4

ऋषय ऊचुः । श्रूयते पुष्करंनाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मणा निर्मितं तत्र यच्च योजनमात्रकम्

ఋషులు పలికిరి—‘పుష్కర’ అనే తీర్థం త్రిలోకమంతటా ప్రసిద్ధమని మేము విన్నాము; అది బ్రహ్మదేవునిచే నిర్మితమై, అక్కడ దాని విస్తీర్ణం ఒక యోజనమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 5

उत्तरे चन्द्रभागाया नद्या यावत्सरस्वती । दक्षिणे करतोयायाः सीमेयं पुष्करत्रये

పుష్కరత్రయ సీమ—ఉత్తరాన చంద్రభాగా నది నుండి సరస్వతీ వరకు, దక్షిణాన కరతోయా నది వరకు—ఇదే ఆ పవిత్ర పరిమితి।

Verse 6

अस्माकं तु पुरा सूत त्वयोक्तं वियति स्थितम् । एतन्नः कौतुकं सूत तत्कथं हाटकेश्वरे । तत्र क्षेत्रे समायातं तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि

హే సూతా! పూర్వం మీరు అది ఆకాశంలో స్థితమని చెప్పారు. హే సూతా! మా కుతూహలం ఇదే—అది హాటకేశ్వరుని ఆ పవిత్ర క్షేత్రానికి ఎలా వచ్చి చేరింది? కనుక మీరు మాకు వివరించవలెను.

Verse 7

सूत उवाच । सत्यमेतन्महाभागा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठास्तच्छृणुध्वं समाहिताः

సూతుడు పలికెను—హే మహాభాగులారా! మీరు చెప్పినది సత్యమే. కనుక హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆ పవిత్ర క్షేత్ర విషయాన్ని ఏకాగ్రచిత్తంతో వినండి.

Verse 8

सर्वतो विस्तराद्वच्मि नमस्कृत्य स्वयं भुवम्

స్వయంభూ (బ్రహ్మ)కు నమస్కరించి, నేను దానిని అన్ని విధాలుగా విశదంగా వివరిస్తాను.

Verse 9

ब्रह्मलोके निवसतो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । देवर्षिर्नारदः प्राप्तो भ्रांत्वा लोकत्रयं मुनिः

అవ్యక్తజన్ముడైన బ్రహ్మ బ్రహ్మలోకంలో నివసించుచుండగా, లోకత్రయాన్ని సంచరించిన దేవర్షి నారద ముని అక్కడికి వచ్చెను.

Verse 10

स नत्वा शिरसा पादावुपविष्टस्त दग्रतः

అతడు (బ్రహ్మ) పాదాలకు శిరస్సు వంచి నమస్కరించి, ఆపై ఆయన ఎదుట కూర్చున్నాడు.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । कस्माद्वत्स चिराद्दृष्टः कुतः प्राप्तोऽधुना भवान् । क्व भ्रांतस्त्वं समाचक्ष्व ब्रूहि वत्सात्र कारणम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—వత్సా, ఇంతకాలం తరువాత నీవు ఎందుకు ఇప్పుడు కనిపించావు? ఇప్పుడు నీవు ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? ఎక్కడ ఎక్కడ తిరుగుతూ ఉన్నావు? ప్రియ వత్సా, ఇక్కడ కారణాన్ని స్పష్టంగా చెప్పు।

Verse 12

नारद उवाच । मर्त्यलोकाद्विभो प्राप्तः सांप्रतं च त्वरान्वितः । तव पादप्रपूजार्थं सत्येनात्मानमालभे

నారదుడు పలికెను—హే విభో, నేను ఇప్పుడే మర్త్యలోకము నుండి వచ్చాను; తొందరతో ఇక్కడికి చేరాను. మీ పాదపూజార్థం నేను సత్యముగా విన్నపం చేసి, నన్ను నేనే మీకు సమర్పిస్తున్నాను।

Verse 13

ब्रह्मोवाच । किंवदन्तीं ममाचक्ष्व मर्त्यलोकसमुद्भवाम् । कीदृशाः पार्थिवास्तत्र कीदृशा द्विजसत्तमाः । कीदृशा व्यवहाराश्च वर्तन्ते तत्र सांप्रतम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—మర్త్యలోకమునుండి వచ్చిన వార్తను నాకు చెప్పు. అక్కడి రాజులు ఎలాంటి వారు? అక్కడి శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఎలాంటి వారు? అలాగే ప్రస్తుతం అక్కడి వ్యవహారాలు, ఆచారాలు ఎలా నడుస్తున్నాయి?

Verse 14

नारद उवाच । मर्त्यलोके कलिर्जातः सांप्रतं सुरसत्तम

నారదుడు పలికెను—హే సురశ్రేష్ఠా, ప్రస్తుతం మర్త్యలోకంలో కలి ఉద్భవించాడు।

Verse 15

राजानः सत्पथं त्यक्त्वा तथा लोभपरायणाः । पीडयंति च लोकांश्च अर्थहेतोः सुनिर्घृणाः

రాజులు సత్పథాన్ని విడిచి లోభపరులైపోయారు; ధనార్థం వారు కరుణలేక ప్రజలను బాధిస్తున్నారు।

Verse 16

शौर्यभावपरित्यक्ताः परदारविमर्दकाः । पूजयन्ति न ते विप्रान्न देवान्न गुरूनपि

శౌర్యభావాన్ని విడిచి పరస్త్రీలను అవమానించే వారు బ్రాహ్మణులను పూజించరు, దేవులను కూడా కాదు, గురువులను సైతం కాదు।

Verse 17

वेदविक्रय कर्तारो ब्राह्मणाः शौचवर्जिताः । पापप्रतिग्रहासक्ताः सन्ध्याहीनाः सुनिर्घृणाः

బ్రాహ్మణులు వేదాన్ని అమ్మేవారై, శౌచం లేనివారై; పాపదాన స్వీకారంలో ఆసక్తులై, సంధ్యావందనం లేనివారై, కఠినహృదయులవుతారు।

Verse 18

कृषिकर्मरता नित्यं वैश्यवत्पशुपालकाः । वैश्याः सर्वे समुच्छेदं प्रयाता धरणीतले

ఎల్లప్పుడూ వ్యవసాయం, పశుపాలనలో నిమగ్నులైన వారు వైశ్యులవలెనే జీవిస్తారు; భూమిపై వైశ్యవర్గం మొత్తంగా క్షీణించినట్లైంది।

Verse 19

शूद्रा नित्यं धर्मकामाः शूद्राश्चैव तपस्विनः । लोकयात्राक्रियाः सर्वे प्रहसंति व्यपत्रपाः

శూద్రులు నిత్యం ధర్మాన్ని కోరుతారు, శూద్రులే తపస్వులుగా కూడా మారుతారు; సమాజాన్ని నిలబెట్టే లోకాచారాలను అందరూ నిర్లజ్జగా పరిహసిస్తారు।

Verse 20

यस्य चास्ति गृहे वित्तं तरुण्यश्च तथा स्त्रियः । तेनतेन समं सख्यं प्रकुर्वन्ति नरा भुवि

ఎవరి ఇంట ధనం, యౌవనం, మరియు స్త్రీలు (భోగ్యంగా) ఉన్నాయో, భూమిపై మనుష్యులు అతనితో సమానత్వంగా స్నేహం కుదుర్చుకుంటారు।

Verse 21

विधवानां व्रतस्थानां सर्वेषां लिंगिनां तथा । हृदि स्थितो महान्कामो व्रतचर्याबहिःस्थिताः

వ్రతనిష్ఠతో ఉన్న విధవలలోనూ, అన్ని లింగధారులలోనూ హృదయంలో మహా కోరిక కూర్చుంటుంది; వారి వ్రతాచరణ అంతరంగంలో కాదు, బయట మాత్రమే ఉంటుంది।

Verse 22

तीर्थानि विप्लवं यांतिपापलोकश्रितानि च । कलेभींतानि सर्वाणि प्रद्रवन्ति दिशो दश

కలియుగంలో తీర్థాలు అవ్యవస్థకు లోనవుతాయి; పాపజనసమూహాలు ఆశ్రయించిన చోట్ల అవి బాధపడతాయి. కలి భయంతో అన్ని తీర్థాలు దశదిశలకూ పారిపోతున్నట్లుగా కనిపిస్తాయి।

Verse 23

अहं तत्र स्थितो यस्मात्कलिकाले पितामह

హే పితామహా (బ్రహ్మా)! కలియుగంలో నేను అక్కడే స్థిరంగా ఉంటాను।

Verse 24

कलिकाले विशेषेण स्वैरिण्यो ललितस्पृहाः । भर्त्रा विवदमानाश्च स्त्रियः कार्मणतत्पराः । वृथा व्रतानि कुर्वंति त्यक्त्वा ताः स्वपतेः कथाम्

ప్రత్యేకంగా కలియుగంలో స్త్రీలు స్వేచ్ఛాచారిణులై సుఖభోగాల పట్ల ఆకాంక్ష కలిగినవారవుతారు; భర్తతో వాదిస్తూ వశీకరణాది కర్మలలో తత్పరులవుతారు. తమ భర్తపట్ల పతివ్రతధర్మ మార్గాన్ని విడిచి వ్యర్థంగా వ్రతాలు చేస్తారు।

Verse 26

स्वर्गे वा मस्तके चैव पाताले चाथ पादयोः । सांप्रतं मर्त्यलोके च मया दृष्टमनेकशः

స్వర్గంలో అయినా, శిరస్సులో అయినా, పాతాళంలో అయినా, పాదాల వద్ద అయినా—ఇప్పుడైతే మర్త్యలోకంలో కూడా—నేను దీనిని అనేకసార్లు, అనేక విధాలుగా చూశాను।

Verse 27

श्वश्रूणां च वधूनां च तथा जनकपुत्रयोः । बांधवानां विशेषेण तथा च स्वामिभृत्ययोः

అత్తమామలకూ కోడళ్లకూ, తండ్రి–కొడుకులకూ, ముఖ్యంగా బంధువుల మధ్య, అలాగే స్వామి–భృత్యుల మధ్య కూడా పరస్పర కలహము వైరం కనిపిస్తుంది।

Verse 28

चौराणां पार्थिवानां च दम्पत्योश्च विशेषतः । स्वल्पोदकास्तथा मेघाः स्वल्पसस्या च मेदिनी

దొంగలలోనూ రాజులలోనూ, ముఖ్యంగా దంపతుల మధ్య, కలహమే ప్రబలుతుంది. నీరు స్వల్పమవుతుంది, మేఘాలు తక్కువ వర్షిస్తాయి, భూమి స్వల్ప పంటనే ఇస్తుంది।

Verse 29

कलिर्बलिष्ठः सुतरां वरदानेन ते कृतः । यदा मर्त्ये भवेद्युद्धं कंडूतिर्जायते हृदि

నీ వరదానంతో కలి అత్యంత బలవంతుడైయాడు. మానవులలో యుద్ధం కలిగినప్పుడల్లా నా హృదయంలో కండూతిలా అశాంతి, చంచలత పుడుతుంది।

Verse 30

अहं मर्त्ये परिभ्रांतश्चिरात्तेन समागतः । भूयो यास्यामि तत्रैव कण्डूतिर्महतीस्थिता

నేను మానవలోకంలో చాలాకాలం తిరిగి ఇప్పుడు అతనిని కలిశాను. అయినా మళ్లీ అక్కడికే వెళ్తాను; ఎందుకంటే నాలో మహత్తరమైన కండూతి, వ్యాకులత స్థిరపడింది।

Verse 31

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य पितामहः । पुष्करस्य कृते जातश्चिन्ताव्याकु लतेंद्रियः

నారదుని ఆ మాటలు విని పితామహుడు బ్రహ్మదేవుడు పుష్కరుని నిమిత్తం చింతతో వ్యాకులుడయ్యాడు; ఆందోళనతో ఆయన ఇంద్రియాలు కలత చెందాయి।

Verse 32

मर्त्ये च मामकं तीर्थं पुष्करंनाम विश्रुतम् । नाशं यास्यति तन्नूनं कलिकालपरिप्लुतम्

మర్త్యలోకంలో నా ప్రసిద్ధ తీర్థమైన ‘పుష్కరం’ కలియుగ ప్రభావంతో నిశ్చయంగా నాశనమవుతుంది।

Verse 33

तस्मादन्यत्र नेष्यामि कलिर्यत्र न विद्यते । येन तत्र विमुंचामि निजं तीर्थं च पुष्करम्

అందుకే నేను దానిని కలి లేని మరో స్థలానికి తీసుకెళ్తాను; అక్కడ నా స్వంత పవిత్ర తీర్థమైన ‘పుష్కరాన్ని’ స్థాపిస్తాను.

Verse 34

कलिकाले च संप्राप्ते सर्वप्राणिभयंकरे । तत्र प्रयांतु तीर्थानि सर्वा ण्येव विशेषतः

సర్వ ప్రాణులకు భయంకరమైన కలికాలం వచ్చినప్పుడు, ప్రత్యేకంగా అన్ని తీర్థాలు ఆ (కలి లేని) స్థలానికి వెళ్లుగాక.

Verse 35

गते कलौ प्रयास्यंति निजस्थानमसंशयम्

కలి గడిచిపోయిన తరువాత వారు నిస్సందేహంగా తమ తమ స్థానాలకు తిరిగి వెళ్తారు.

Verse 36

एवं निश्चित्य मनसा हस्तस्थं कमलं ततः । प्रोवाच सादरं तच्च स्वयं ध्यात्वा पितामहः

ఇలా మనసులో నిర్ణయించుకొని, పితామహ బ్రహ్మ స్వయంగా ధ్యానించి, చేతిలో ఉన్న కమలాన్ని భక్తితో సంభోదించాడు.

Verse 37

पत त्वं पद्म भूपृष्ठे कलिर्यत्र न विद्यते । येनानयामि तत्रैव पुष्करं तीर्थमात्मनः

హే పద్మమా! కలి లేని భూపృష్టంపై నీవు పడుము; ఆ సంకేతంతోనే నేను అక్కడే నా స్వకీయ పుష్కర తీర్థాన్ని ఆహ్వానించి స్థాపించెదను।

Verse 38

ततस्तत्प्रेषितं तेन पद्मं भ्रांत्वा महीतले । समस्ते पतितं क्षेत्रे हाटकेश्वरसंभवे

అప్పుడు ఆయన పంపిన ఆ పద్మము భూమండలమంతా తిరుగుతూ చివరకు హాటకేశ్వరసంబంధమైన ఆ పుణ్యక్షేత్రంలో పడింది।

Verse 39

दृष्ट्वा वेदविदो विप्रान्स्वाध्यायनिरताञ्छुचीन् । तेषां यज्ञक्रियाभिश्च यज्ञोपांतैः समंततः

అక్కడ ఆయన వేదవిదులు, శుచులు, స్వాధ్యాయనిరతులైన విప్రులను చూచెను; వారి చుట్టూ యజ్ఞక్రియలు మరియు యజ్ఞోపాంగ ఆచారాలు సమంతతః విస్తరించి ఉండెను।

Verse 40

यूपाद्यैः सर्वतो व्याप्ते सदिशे गगनांगणे । ऋग्यजुःसामघोषेण तथा चाथर्वजेन च

సర్వదిశలలో వ్యాపించిన ఆ గగనప్రాంగణము యూపాదులతో నిండిపోయి ఉండెను; ఋగ్-యజుః-సామ ఘోషములతోను, అలాగే అథర్వ జపముతోను అది మార్మోగుచుండెను।

Verse 41

दिग्मण्डले तथा व्याप्ते नान्यः संश्रूयते ध्वनिः । तथा च तार्किकाणां च विवादेषु महत्सु च

ఇలా దిగ్మండలమంతా నిండినప్పుడు మరే ఇతర ధ్వని వినబడలేదు; అలాగే తార్కికుల మధ్య మహత్తర వాదవివాదములు కూడా జరుగుచుండెను।

Verse 42

वेदांतानां समस्तानां व्याख्याने बहुधा कृते । दृश्यन्ते मुनयो यत्र संस्थिता नियमेषु च

సమస్త వేదాంతాల వివరణలు అనేక విధాలుగా చేయబడిన చోట, నియమవ్రతాలలో స్థిరులైన మునులు అక్కడ దర్శనమిచ్చిరి।

Verse 43

एकाहारा निराहारा एकांतरकृताशनाः । त्रिरात्रोपोषिताश्चान्ये कृच्छ्रचांद्रायणे रताः

కొందరు రోజుకు ఒక్కసారి భుజించిరి, కొందరు నిరాహారులై యుండిరి, మరికొందరు ఒక రోజు విడిచి ఒక రోజు భుజించిరి. ఇంకొందరు మూడు రాత్రులు ఉపవాసముండి కృచ్ఛ్ర-చాంద్రాయణాది కఠిన వ్రతాలలో నిమగ్నులై యుండిరి।

Verse 44

महापाराकिणश्चान्ये तथा मासोपवासिनः । अश्मकुट्टाशिनश्चान्ये दन्तोलूखलिकास्तथा

ఇంకొందరు మహాపారాక తపస్సు చేయుచుండిరి, మరికొందరు నెలరోజుల ఉపవాసముండిరి. కొందరు రాతిపై కొట్టి చేసినదే భుజించిరి; మరికొందరు ‘దంత-ఉలూఖల’ తపముతో దంతములచే దంచి జీవించిరి।

Verse 45

शीर्णपर्णाशिनश्चैके फलाहारा महर्षयः । तद्दृष्ट्वा तादृशं क्षेत्रं संयुक्तं विविधैर्गुणैः

కొందరు మహర్షులు ఎండిన ఆకులను ఆహారముగా చేసిరి, మరికొందరు ఫలాహారులై యుండిరి. నానావిధ గుణములతో సమన్వితమైన ఆ క్షేత్రమును చూచి (దాని మహిమ స్పష్టమైంది).

Verse 46

ततस्तत्पतितं तत्र पुण्यं ज्ञात्वा महीतले । यत्र स्थानेऽपतत्पूर्वं तस्मादुच्चलितं पुनः

అప్పుడు భూమిపై అది పడిన ఆ స్థలపు పుణ్యతను గ్రహించి, అది పూర్వం దిగిన అదే స్థానమునుండి అది మళ్లీ పైకి లేచెను।

Verse 47

अन्यस्मिंश्च ततः स्थाने द्वितीये द्विजसत्तमाः । तस्मादपि तृतीये तु तृतीयं पंकजं हितम्

అనంతరం, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, అది మరొక చోట—రెండవ పవిత్ర స్థలానికి చేరింది; అక్కడి నుండి మూడవ స్థలానికి వెళ్లి, అక్కడ మూడవ శుభపద్మం స్థాపితమైంది।

Verse 48

ततो गर्तात्रयं जातं तेषु स्थानेषु च त्रिषु । गर्तासु च जल जातं स्वच्छं स्फटिकसंनिभम्

అనంతరం ఆ మూడు స్థలాలలో మూడు గర్తాలు ఏర్పడ్డాయి; ఆ గర్తాలలో నీరు ఉద్భవించింది—స్వచ్ఛంగా, నిర్మలంగా, స్ఫటికసమానంగా।

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः स्वयमेव पितामहः । तत्र स्थाने द्विजश्रेष्ठा यज्ञकर्मप्रसिद्धये

ఇంతలో స్వయంగా పితామహుడు (బ్రహ్మ) అక్కడికి వచ్చాడు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, యజ్ఞకర్మ సఫలత కోసం ఆ స్థలంలోనే।

Verse 50

दृष्ट्वा समंततः क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । नानाविप्रैः समाकीर्णं वेदवेदांगपारगैः । तपस्विभिस्तथानेकैर्व्रतचर्यापरायणैः

హాటకేశ్వరమని ప్రసిద్ధమైన ఆ క్షేత్రాన్ని చుట్టూ దర్శించి—వేదవేదాంగపారంగతులైన అనేక విప్రులతో నిండినదిగా, అలాగే వ్రతచర్యలో నిమగ్నమైన అనేక తపస్వులతో కూడినదిగా—(బ్రహ్ముడు ఆనందాశ్చర్యం పొందాడు)।

Verse 51

अहो क्षेत्रमहो क्षेत्रं पुण्यं रम्यं द्विजप्रियम् । तस्मायज्ञं करिष्यामि क्षेत्रेऽस्मिंश्च द्विजाश्रये

“అహో! ఎంత పుణ్యక్షేత్రం—అహో! ఎంత పుణ్యక్షేత్రం—పవిత్రం, రమణీయం, ద్విజులకు ప్రియమైనది. అందుచేత ఈ క్షేత్రంలో, ద్విజాశ్రయమైన ఈ స్థలంలోనే నేను యజ్ఞం చేస్తాను।”

Verse 52

आनयिष्यामि तच्चापि पुष्करत्रितयं शुभम् । गर्तास्वेतासु पुण्यासु ज्येष्ठं मध्यं कनीयकम्

నేను ఈ పుణ్యమైన శ్వేత గర్తాలలో శుభమైన పుష్కరత్రయం—జ్యేష్ఠ, మధ్య, కనిష్ఠ—ఇవన్నీ ఇక్కడికి కూడా తీసుకొస్తాను।

Verse 53

कलिकाले च संप्राप्ते येन लोपं न गच्छति । स्वयं निश्चित्य मनसा चोपविश्य धरातले

కలియుగం వచ్చినప్పుడు ఈ పవిత్ర సంప్రదాయం లుప్తం కాకూడదని మనసులో తానే నిర్ణయించుకొని, అతడు భూమిపై కూర్చొని ధ్యానచింతనలో లీనమయ్యాడు।

Verse 54

ध्यात्वा च सुचिरं कालमानयामास तत्र च । पुष्करत्रितयं श्रेष्ठं ज्येष्ठमध्यकनीयकम्

అతడు చాలా కాలం ధ్యానించి, అక్కడికి శ్రేష్ఠమైన పుష్కరత్రయం—జ్యేష్ఠ, మధ్య, కనిష్ఠ—ను తీసుకొచ్చాడు।

Verse 55

ततोऽब्रवीत्स हृष्टात्मा ह्येतद्धि पुष्कर त्रयम् । मया सम्यक्समानीतं कलिकालभयेन च

అప్పుడు హర్షభరిత హృదయంతో అతడు ఇలా అన్నాడు—కలియుగ భయాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని ఈ పుష్కరత్రయాన్ని నేను సక్రమంగా ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాను।

Verse 56

येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया परया युताः । ते यास्यंति परां सिद्धिमक्षयां मत्प्रसादतः

ఇక్కడ పరమ శ్రద్ధతో స్నానం చేసే వారు నా ప్రసాదం వల్ల పరమమైన, అక్షయమైన సిద్ధిని పొందుతారు।

Verse 57

ये च श्राद्धं करिष्यंति कार्तिक्यां सुसमाहिताः । करिष्यंति गयाशीर्षे तेषां पुण्यं महत्तमम्

కార్తిక మాసంలో ఏకాగ్రచిత్తంతో శ్రాద్ధం చేసి, గయాశీర్షంలో దానిని నిర్వహించువారు పరమ మహత్తర పుణ్యాన్ని పొందుదురు।

Verse 58

तत्राद्यात्पुष्करात्पुण्यं लभिष्यंति शताधिकम् । मया यज्ञः कृतस्तत्र कार्तिक्यां पूर्वपुष्करे

అక్కడి ఆద్య పుష్కరమునుండి వారు శతగుణములు మరియు అంతకన్నా అధికమైన పుణ్యాన్ని పొందుదురు; ఎందుకంటే కార్తిక మాసంలో పూర్వ పుష్కరంలోనే నేను యజ్ఞం నిర్వహించితిని।

Verse 59

वैशाख्यां च करिष्यामि अत्राहं च द्वितीयके

మరియు వైశాఖ మాసంలో కూడా నేను ఇక్కడ—ద్వితీయ (పుష్కర) వద్ద—ఆ కర్మను నిర్వహించెదను।

Verse 60

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ह्यादिदेश सदागतिम् । ममादेशाद्द्रुतं वायो समानय पुरंदरम्

ఇట్లు పలికి బ్రహ్ముడు సదా వేగగామి వాయువుకు ఆజ్ఞాపించాడు—“నా ఆజ్ఞచేత త్వరగా పురందరుడు (ఇంద్రుడు)ను తీసుకురా।”

Verse 61

आदित्यैर्वसुभिः सार्धं रुद्रैश्चैव मरुद्गणैः । गंधर्वैर्लोकपालैश्च सिद्धैर्विद्याधरैस्तथा

ఆదిత్యులు, వసువులతో కలిసి; రుద్రులు మరియు మరుద్గణాలతో కలిసి; గంధర్వులు, లోకపాలులు, అలాగే సిద్ధులు, విద్యాధరులతో కూడ (అందరినీ రప్పించు)।

Verse 62

येन मे स्यात्सहायत्वं समस्ते यज्ञकर्मणि । तच्छ्रुत्वा सकलं वायुर्गत्वा शक्रनिवेशनम् । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं परमेष्ठिना

“సమస్త యజ్ఞకర్మలలో నాకు సహాయం కలుగునట్లు.” అని విని వాయువు శక్రనివాసానికి వెళ్లి, పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ) పలికిన మాటలన్నిటిని యథాతథంగా వివరించి చెప్పెను।

Verse 63

सत्वरं प्रययौ तत्र सर्वैर्देवगणैः सह । प्रणिपत्य ततस्तं स ब्रह्माणं वाक्यमब्रवीत्

అతడు సమస్త దేవగణాలతో కలిసి వేగంగా అక్కడికి చేరి, నమస్కరించి బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 64

आदेशो दीयतां देव ह्यहमाकारितस्त्वया । यदर्थं तत्करिष्यामि तस्माच्छीघ्रं निवेदय

హే దేవా! ఆజ్ఞను దయచేయుము; నన్ను మీరు పిలిపించారు. నేను చేయవలసిన కార్యార్థం ఏమిటో త్వరగా తెలియజేయుము।

Verse 65

ब्रह्मोवाच । मया शक्रात्र चानीतं सुपुण्यं पुष्करत्रयम् । कलिकालभयाच्चैव करिष्ये तदहं स्थिरम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే శక్రా! నేను ఇక్కడికి అత్యంత పుణ్యప్రదమైన పుష్కరత్రయాన్ని తెచ్చితిని; కలియుగభయముచేత దానిని దృఢంగా స్థాపించెదను।

Verse 66

अग्निष्टोमत्रयं कृत्वा वैशाख्यां च यथार्चितम् । संभारमाहरस्वाशु तदर्थं सर्वमेव हि

మూడు అగ్నిష్టోమ యాగములు నిర్వహించి, వైశాఖమాసంలో విధివిధానంగా ఆరాధించి—ఆ కార్యార్థం కావలసిన సమస్త సంభారమును త్వరగా తీసుకురమ్ము।

Verse 67

ब्राह्मणांश्च तदर्हांश्च वेदवेदांगपारगान् । तच्छ्रुत्वा विनयाच्छक्रस्तथेत्युक्त्वा त्वरान्वितः । संभारानानयामास तदर्हांश्च द्विजोत्तमान्

“ఆ కర్మకు అర్హులైన, వేద–వేదాంగాలలో పారంగతులైన బ్రాహ్మణులను తీసుకురండి.” అని విని శక్రుడు వినయంతో “తథాస్తు” అని చెప్పి, త్వరగా యజ్ఞసామగ్రిని మరియు అర్హులైన ఉత్తమ ద్విజులను తీసుకొచ్చాడు।

Verse 68

ततश्चकार विधिवद्यज्ञं स प्रपितामहः । यथोक्तविधिना सर्वं तथा संपूर्णदक्षिणम्

అనంతరం ప్రపితామహుడు (బ్రహ్మ) విధివిధానంగా యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు; శాస్త్రోక్త విధానానుసారంగా అన్నీ పూర్తయ్యాయి, దక్షిణ కూడా సంపూర్ణంగా సమర్పించబడింది।

Verse 179

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करत्रयोत्पत्तिपूर्वकं यज्ञसमारंभार्थमुपकरणानयनब्राह्मणामन्त्रणादि प्रकारकथनंनामैकोनाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘పుష్కరత్రయోత్పత్తి నుండి ప్రారంభించి యజ్ఞారంభార్థం ఉపకరణాల ఆనం, బ్రాహ్మణామంత్రణాది విధుల వివరణ’ అనే 179వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।