Adhyaya 117

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भट्टिकाख्या पुरा प्रोक्ता या त्वया सूतनन्दन । कस्मात्तस्याः शरीरान्ताद्दंष्ट्रा नागसमुद्भवाः

ఋషులు పలికిరి—హే సూతనందన! నీవు పూర్వం భట్టికా అనే ఆమెను చెప్పితివి. ఆమె శరీరాంతమునుండి నాగసముద్భవ దంష్ట్రలు ఏ కారణమున ఉద్భవించెను?

Verse 2

विशीर्णाः किं प्रभावश्च तपसः सूतनन्दन । किं वा मंत्रप्रभावश्च एतन्नः कौतुकं परम्

హే సూతనందన! ఆ దంష్ట్రలు ఏ ప్రభావముచేత ఛిద్రమైపోయెను—తపస్సు ప్రభావమా, లేక మంత్రప్రభావమా? ఇదే మా పరమ కౌతుకము; వివరించుము.

Verse 3

यन्मानुषशरीरेऽपि विशीर्णास्ता विषोल्बणाः । नागानां तु विशेषेण तस्मात्सर्वं प्रकीर्तय

విషోద్గ్రతతో కూడిన ఆ పీడలు మనుష్యశరీరమునకూడా ఛిద్రము కలిగించగలవు; నాగుల విషయంలో అయితే మరింతగా. కనుక సమస్త విషయమును విస్తరించి చెప్పుము.

Verse 4

।सूत उवाच । सा पुरा ब्राह्मणी बाल्ये वर्तमाना पितुर्गृहे । वैधव्येन समायुक्ता जाता कर्मविपाकतः

సూతుడు పలికెను—పూర్వకాలమున ఆ బ్రాహ్మణీ బాల్యమున పితృగృహమందే నివసించుచుండగా, కర్మవిపాకముచేత వైధవ్యమును పొందెను.

Verse 5

ततो बाल्येऽपि शुश्राव शास्त्राणि विविधानि च । देवयात्रां प्रचक्रेऽथ तीर्थे स्नाति समाहिता

అనంతరం ఆమె బాల్యములోనూ నానావిధ శాస్త్రములను శ్రవణము చేసెను; తదుపరి దేవయాత్రను ఆరంభించి, సమాహితచిత్తముతో తీర్థమున స్నానము చేసెను.

Verse 6

तत्र केदारदेवं च गत्वा नित्यं समाहिता । प्रातरुत्थाय गीतं च भक्त्या चक्रे तदग्रतः

ఆమె అక్కడ నిత్యం కేదారదేవుని దర్శించుకొని, మనస్సు స్థిరంగా ఉంచేది. ఉదయాన్నే లేచి భక్తితో ఆయన సన్నిధిలో భజనలు పాడేది.

Verse 7

ततस्तद्गीतलौल्येन पातालात्समुपेत्य च । तक्षको वासुकिश्चैव द्विज रूपधरावुभौ

ఆమె గానంపై మక్కువచేత తక్షకుడు, వాసుకి పాతాళం నుండి పైకి వచ్చారు; ఇద్దరూ బ్రాహ్మణరూపం ధరించారు.

Verse 8

साऽपि तत्र महद्गीतं तानैः सर्वैरलंकृतम् । मूर्च्छनाभिः समोपेतं सप्तस्वरविराजितम्

ఆమె అక్కడ మహత్తరమైన గీతాన్ని పాడింది; అన్ని తానాలతో అలంకృతమై, మూర్ఛనాలతో సమృద్ధిగా, సప్తస్వరాలతో విరాజిల్లింది.

Verse 9

यतिभिश्च तथा ग्रामैर्वर्णग्रामैः पृथ ग्विधैः । ततं च विततं चैव घनं सुषिरमेव च

యతి-లయలతోను, గ్రామ-రాగాలతోను, వివిధ వర్ణసమూహాలతోను; తత, వితత, ఘన, సుషిర అనే అన్ని వాద్యాలతో కూడి ఆమె గానం సంపూర్ణమైంది.

Verse 10

तालकालक्रियामानवर्धमानादिकं च यत् । अविदग्धापि सा तेषां गीतांगानां द्विजांगना । केवलं कंठसंशुद्ध्या ताभ्यां तोषं समादधे

తాళం, కాలం, క్రియ, మానం, వర్ధమానం మొదలైన గీతాంగాలన్నీ—ఆమె శాస్త్రీయంగా శిక్షణ పొందకపోయినా, ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీ కేవలం కంఠశుద్ధితోనే ఆ ఇద్దరినీ తృప్తిపరిచింది.

Verse 12

ततस्तद्गीतलोभेन सर्वे तत्पुरवासिनः । प्रातरुत्थाय केदारं समागच्छंति कौतुकात् । कस्य चित्त्वथ कालस्य नागौ तौ स्वपुरं प्रति । निन्युर्बलात्समुद्यम्य सर्वलोकस्य पश्यतः

ఆ గానముపై లోభముతో పట్టణవాసులందరూ ప్రాతఃకాలమే లేచి కౌతుకంతో కేదారానికి వచ్చారు. కాని కొంతకాలానంతరం ఆ ఇద్దరు నాగులు సమస్తులూ చూస్తుండగానే ఆమెను బలంగా ఎత్తుకొని తమ నగరమువైపు తీసుకెళ్లారు.

Verse 13

नागरूपं समाधाय रौद्रं जनविभीषणम् । भोगाग्र्येण च संवेष्ट्य पातालतलमभ्ययुः

ప్రజలను భయపెట్టే ఉగ్ర నాగరూపాన్ని ధరించి, తన శ్రేష్ఠ భోగములతో ఆమెను చుట్టుకొని, అతడు పాతాళతలములకు దిగిపోయెను.

Verse 14

अथ तां स्वगृहं नीत्वा प्रोचतुः कामपीडितौ । भवावाभ्यां विशालाक्षि भार्या धर्मपरायणा । एतदर्थं समानीता त्वं पाताले महीतलात्

ఆపై ఆమెను తమ గృహానికి తీసుకెళ్లి, కామపీడితులైన వారు పలికిరి—“హే విశాలాక్షీ! నీవు మా ధర్మపరాయణ భార్యవై యుండుము. ఈ కారణమునే నిన్ను భూమితలమునుండి పాతాళమునకు తెచ్చితిమి.”

Verse 15

भट्टिकोवाच । यत्त्वं तक्षक मां शांतामनपेक्षां रतोत्सवे । आनैषीरपहृत्याशु ब्राह्मणान्वय संभवाम्

భట్టిక పలికెను—“హే తక్షకా! రతోత్సవోన్మాదములో నీవు నన్ను—శాంతురాలిని, అనిచ్ఛురాలిని, బ్రాహ్మణవంశసంభవినిని—త్వరగా అపహరించి తీసికొనివచ్చితివి.”

Verse 16

मानुषं रूपमास्थाय पुरा मां त्वं समाश्रितः । कामोपहृतचित्तात्मा तस्मान्मर्त्यो भविष्यसि

“పూర్వము మానవ రూపమును ధరించి నీవు నన్ను ఆశ్రయించితివి; కామము నీ చిత్తాత్మలను అపహరించెను. అందుచేత నీవు మర్త్యుడవు అవుదువు.”

Verse 17

यदि मां त्वं दुराचार धर्षयिष्यसि वीर्यतः । शतधा तव मूर्धाऽयं सद्य एव भविष्यति

ఓ దురాచారీ, నీవు బలవంతంగా నన్ను అవమానించుటకు యత్నిస్తే, నీ ఈ శిరస్సు తక్షణమే శతఖండాలుగా చీలిపోతుంది।

Verse 18

तं श्रुत्वा सुमहाशापं तस्याः स भयविह्वलः । ततः प्रसादयामास कृतांजलिपुटः स्थितः

ఆమె మహాశాపాన్ని విని అతడు భయంతో వణికిపోయెను; ఆపై అంజలి బద్ధుడై నిలిచి ఆమెను ప్రసన్నపరచుటకు యత్నించెను।

Verse 19

मया त्वं कामसक्तेन समानीता सुमोहतः । तस्मात्कुरु प्रसादं मे शापस्यांतो यथा भवेत्

కామాసక్తుడనై ఘోర మోహంలో పడి నేను నిన్ను ఇక్కడికి తెచ్చితిని; కనుక నాపై కృపచేసి శాపానికి అంతం కలుగునట్లు చేయుము।

Verse 20

सूत उवाच । एवं प्रसादिता तेन तक्षकेण द्विजात्मजा । ततः प्रोवाच तं नागं बाष्पव्याकुललोचना

సూతుడు పలికెను—ఇలా తక్షకునిచే ప్రసన్నపరచబడిన బ్రాహ్మణకన్య, కన్నీళ్లతో కలత చెందిన కన్నులతో, ఆ నాగునితో ఇలా పలికెను।

Verse 21

यदि मां मर्त्यलोके त्वं भूयो न यसि तक्षक । तत्र शापस्य पर्यंतं करिष्यामि न संशयः

హే తక్షకా, నా నిమిత్తం నీవు మరల మర్త్యలోకమునకు పోకపోతే, నేను నిస్సందేహంగా శాపానికి అంతం చేయుదును।

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे ज्ञात्वा मानुषीं स्वगृहागताम् । तक्षकेण समानीतां कामोपहतचे तसा

ఇంతలో, కామమోహితచిత్తుడైన తక్షకుడు ఒక మానవ స్త్రీని తన గృహానికి తీసికొని వచ్చాడని తెలిసి, అందరూ తగినట్లుగా స్పందించారు।

Verse 23

ततस्तस्य कलत्राणि महेर्ष्यासंश्रितानि च । तस्या नाशार्थमाजग्मुः कोपरक्तेक्षणानि च

అప్పుడు, ఈర్ష్యవశమై మహర్షిని ఆశ్రయించిన అతని భార్యలు, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, ఆమె నాశనార్థం వచ్చారు।

Verse 24

अथ तासां परिज्ञाय तक्षकः स विचेष्टितम् । वाञ्छञ्छापस्य पर्यंतं तत्पार्श्वाद्भयसंयुतः

వారి ఉద్దేశ్యాన్ని, కలవరాన్ని గ్రహించిన తక్షకుడు భయంతో, శాపాంతాన్ని కోరుతూ, రక్షణార్థం ఆమె పక్కకు చేరాడు।

Verse 25

वज्रां नामास्मरद्विद्यां तस्या गात्रं ततस्तया । योजयामास रक्षार्थं प्राप्ता चाथ भुजंगमी

ఆమె ‘వజ్రా’ అనే విద్యను స్మరించి, దాని బలంతో తన దేహాన్ని రక్షించుకుంది; అప్పుడు సర్పిణి అక్కడికి చేరింది।

Verse 26

अदशत्तां ततः क्रुद्धा ब्राह्मणस्य सुतां सतीम् । सपत्नीं मन्यमानोच्चैः शीर्णदंष्ट्रा व्यजायत

అప్పుడు క్రోధించిన సర్పిణి, ఆ బ్రాహ్మణుని సత్కన్యను సహపత్నిగా భావించి దంచింది; వెంటనే ఆమె దంష్ట్రలు విరిగి నశించాయి।

Verse 27

अथ तामपि सा क्रुद्धा शशाप द्विजसंभवा । दृष्ट्वा सापत्न्यजैर्भावैर्वर्तमानां सहेर्ष्यया

అప్పుడు బ్రాహ్మణకులజాతురాలైన ఆమె కోపించి ఆమెనూ శపించింది. సపత్నీభావంతో ఈర్ష్యచేత ఆమె అలా ప్రవర్తించుట చూచి।

Verse 28

यस्मात्त्वं दोषहीनां मां सदोषामिव मन्यसे । तस्माद्भव द्रुतं पापे मानुषी दुःखभागिनी

నీవు నన్ను—దోషరహితురాలినైనా—దోషిణిలా భావిస్తున్నావు; కాబట్టి, ఓ పాపినీ, త్వరగా మానవ స్త్రీగా మారి దుఃఖభాగినివి అవు।

Verse 29

अथ तां संगृहीत्वा स तक्षको नागसत्तमः । केदारायतने तस्मिन्नर्धरात्रे मुमोच ह

అప్పుడు నాగశ్రేష్ఠుడైన తక్షకుడు ఆమెను ఎత్తుకొని, ఆ కేదారాయతనంలో అర్ధరాత్రి వేళ విడిచిపెట్టాడు।

Verse 30

ततः प्रोवाच तां देवीं कृतां जलिपुटः स्थितः । शापांतं कुरु मे साध्वि स्वगृहं येन याम्यहम्

అప్పుడు అతడు జలిపుటం (చేతులు జోడించి) నిలిచి, ఆ సాధ్వీ దేవిని ఉద్దేశించి పలికాడు—“ఓ సాధ్వీ, నా శాపాంతం చేయుము; అప్పుడు నేను నా స్వగృహానికి వెళ్లగలను.”

Verse 31

भट्टिकोवाच । सौराष्ट्रविषये राजा त्वं भविष्यसि पन्नग । भूमौ रैवतको नाम भोगानां भाजनं सदा

భట్టికా పలికింది—“ఓ పన్నగ, నీవు సౌరాష్ట్ర దేశంలో రాజవు అవుతావు. భూమిపై ‘రైవతక’ అనే స్థలం సదా భోగసంపదలకు ఆధారమై ఉంటుంది.”

Verse 32

ततश्चैव तनुं त्यक्त्वा क्षेत्रेष्वाश्रममध्यतः । संप्राप्स्यसि निजं स्थानं तत्क्षेत्रस्य प्रभावतः

అనంతరం ఈ పుణ్యక్షేత్రంలో, ఆశ్రమమధ్యమున దేహాన్ని విడిచి, ఆ క్షేత్రప్రభావముచేత నీవు నీ స్వస్థానాన్ని పొందుదువు।

Verse 33

तक्षक उवाच । एषा मम प्रिया कांता त्वया शापेन योजिता । या सा भवतु मे भार्या मानुषत्वेऽपि वर्तिते

తక్షకుడు పలికెను—ఈ నా ప్రియకాంత, నీ శాపముచేత బంధింపబడినది; ఆమె మనుష్యస్థితిలో ఉన్నా నా భార్యగానే ఉండుగాక।

Verse 34

एत त्कुरु प्रसादं मे दीनस्य परियाचतः । माऽस्या भवतु चान्येन पुरुषेण समागमः

దీనుడనై వేడుకొనుచున్న నాకు ఈ అనుగ్రహం చేయుము; ఆమెకు ఇతర పురుషునితో సంగమం కలుగకుండుగాక।

Verse 35

भट्टिकोवाच । आनर्ताधिपतेरेषा भवित्री दुहिता शुभा । ततः पाणिग्रहं प्राप्य भार्या तव भविष्यति

భట్టిక పలికెను—ఇది ఆనర్తాధిపతి యొక్క శుభకన్యగా జన్మించును; తరువాత పాణిగ్రహణం పొందీ నీ భార్య అవుతుంది।

Verse 36

क्षेमंकरीति विख्याता रूपयौवनशालिनी । त्वया सार्धं बहून्भोगान्भुक्त्वाऽथ पृथिवीतले । परलोके पुनस्त्वां वै चानुयास्यति शोभना

ఆమె ‘క్షేమంకరీ’ అని విఖ్యాతురాలై, రూపయౌవనసంపన్నగా ఉండును; భూమిపై నీతో కలిసి అనేక భోగాలు అనుభవించి, పరలోకంలో కూడా ఆ శోభన నిన్ను అనుసరించును।

Verse 37

सूत उवाच । एवं च स तया प्रोक्तः क्षम्यतामिति सादरम् । प्रणिपत्य जगामाऽथ निजं स्थानं प्रहर्षितः

సూతుడు పలికెను—ఆమె ఇలా చెప్పినప్పుడు అతడు భక్తి-గౌరవాలతో “క్షమించండి” అని చెప్పి, నమస్కరించి ఆనందంతో తన నివాసానికి వెళ్లెను.

Verse 38

साऽपि प्राप्ते निशाशेषे केदारस्य पुरः स्थिता । पुनश्चक्रे च तद्गीतं श्रुतिसौख्यकरं परम्

రాత్రి పూర్తిగా ముగిసినప్పుడు ఆమె కూడా కేదారుని ముందర నిలిచి, చెవులకు పరమానందం కలిగించే ఆ గీతాన్ని మళ్లీ ఆలపించెను.

Verse 39

अथ तस्य समायाताः केदारस्य दिदृक्षवः । पुनः केदारभक्त्याढ्या ब्राह्मणाः शतशः परम्

అనంతరం కేదారుని దర్శించాలనే తపనతో, కేదారభక్తితో నిండిన వందలకొద్దీ బ్రాహ్మణులు అక్కడికి వచ్చిరి.

Verse 40

ते तां दृष्ट्वा समायातां भट्टिंकां तां द्विजोद्भवाम् । विस्मयेन समायुक्ताः पप्रच्छुस्तदनंत रम्

అక్కడికి వచ్చిన బ్రాహ్మణకులజాత భట్టింకను చూసి వారు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి, వెంటనే ఆమెను ప్రశ్నించిరి.

Verse 42

कस्मात्पुनः प्रमुक्ताऽसि सर्वं वद यथातथम् । अत्र नः कौतुकं जातं सुमहत्तव कारणात्

“నీవు మళ్లీ ఎలా విముక్తి పొందితివి? జరిగినదంతా యథాతథంగా చెప్పు. నీ ఈ అసాధారణ కారణం వల్ల మాకు ఇక్కడ మహా కుతూహలం కలిగింది.”

Verse 43

सूत उवाच । ततः सा कथयामास सर्वं तक्षकसंभवम् । वृत्तांतं नागसंभूतं शापानुग्रहजं तथा

సూతుడు పలికెను—అనంతరం ఆమె తక్షకుని వల్ల ఉద్భవించిన సమస్త వృత్తాంతాన్ని, నాగసంబంధంగా పుట్టిన ప్రసంగాన్ని, అలాగే శాపానుగ్రహాల వల్ల ఏర్పడిన సంఘటనాక్రమాన్ని యథావిధిగా వివరించింది।

Verse 44

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तं सर्वं तस्याः कुटुम्बकम् । रोरूयमाणं दुःखार्तं श्रुत्वा तां तत्र चागताम्

అంతలో ఆమె కుటుంబమంతా అక్కడికి చేరింది. ఆమె అక్కడికి వచ్చిందని విని, వారు దుఃఖంతో బాధపడుతూ విలపిస్తూ ఆ స్థలానికి పరుగెత్తి వచ్చారు।

Verse 45

अथ सा जननी तस्या वाष्प पर्याकुलेक्षणा । सस्वजे तां तथा चान्याः सख्यः स्निग्धेन चेतसा

అప్పుడు ఆమె తల్లి, కన్నీళ్లతో మసకబారిన కళ్లతో, ఆమెను ఆలింగనం చేసుకుంది; అలాగే ఇతర సఖీమణులు కూడా స్నిగ్ధమైన హృదయంతో ఆమెను కౌగిలించుకున్నారు।

Verse 46

ततो निन्युर्गृहं स्वं च शृण्वंतश्च मुहुर्मुहुः । नागलोकोद्भवां वार्तां विस्य याविष्टचेतसः

తర్వాత వారు ఆమెను తమ ఇంటికి తీసుకెళ్లారు. నాగలోకమునుంచి ఉద్భవించిన ఆ వార్తను వారు మళ్లీ మళ్లీ వింటూ, ఆశ్చర్యంతో మనస్సంతా దానిలోనే లీనమయ్యారు।

Verse 47

अथ तत्र पुरे पौराः सर्वे प्रोचुः परस्परम् । अयुक्तं कृतमेतेन ब्राह्मणेन दुरात्मना

అప్పుడు ఆ నగరంలోని ప్రజలందరూ పరస్పరం ఇలా అన్నారు—“ఈ దురాత్మ బ్రాహ్మణుడు అనుచితమైన కార్యం చేశాడు।”

Verse 48

यदानीता सुतरुणी परहर्म्योषिता तया । अन्येषामपि विप्राणां संति नार्यो ह्यनेकशः

ఆమె మరొక పురుషుని భార్యగా మారిన అతి యౌవన కన్యను తిరిగి తీసుకొచ్చింది. ఇతర బ్రాహ్మణులకూ ఇలాంటి అనేక స్త్రీలు ఉన్నారు.

Verse 49

तरुण्यो रूपवत्यश्च वैधव्येन समन्विताः । तासामपि च सर्वासामेष न्यायो भविष्यति । योनिसंकरजो नूनं तस्मान्निर्वास्यतामिति

యౌవనమూ సౌందర్యమూ కలిగి విధవలైన స్త్రీలు కూడా ఉన్నారు. వారందరికీ ఇదే ‘న్యాయం’ ఇకపై నియమమవుతుంది. అతడు నిశ్చయంగా వర్ణసంకరజుడు; కాబట్టి అతడిని దేశనిర్వాసం చేయాలి—అని వారు అన్నారు.

Verse 50

एकीभूय ततः सर्वे ब्राह्मणं तं द्विजोत्तमाः । सामपूर्वमिदं वाक्यं प्रोचुः शास्त्र समुद्भवम्

అప్పుడు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులందరూ ఏకమై ఆ బ్రాహ్మణునితో ముందుగా సామవచనాలతో పలికి, శాస్త్రసంబంధమైన ఈ మాటను చెప్పారు.

Verse 51

एषा तव सुता विप्र तरुणी रूपसंयुता । सानुरागेण नागेण पाताले च समाहृता

ఓ విప్రా! ఇది నీ కుమార్తె—యౌవనంతో, సౌందర్యంతో యుక్తమైనది. అనురాగంతో ఉన్న ఒక నాగుడు ఆమెను పాతాళానికి తీసుకెళ్లాడు.

Verse 52

तद्वक्ष्यति प्रमुक्ताहं निर्दोषा तेन रागिणा । न श्रद्धां याति लोकोऽयं शुद्धैषा समुदाहृता

ఆమె చెప్పుతుంది—‘నన్ను విడిపించారు; ఆ రాగితో (తీసుకెళ్లబడినప్పటికీ) నేను నిర్దోషిని.’ అయినా ఈ లోకం నమ్మదు; ఆమె శుద్ధమని ప్రకటించినా.

Verse 53

तस्माच्छुद्धिं द्विजेद्राणां प्रयच्छतु द्विजोत्तम । येनान्येषामपि प्राज्ञ विनश्यंति न योषितः

కాబట్టి, ఓ ద్విజోత్తమా, ద్విజులలో ప్రధానులకై శుద్ధి ఉపాయాన్ని ప్రసాదించుము; అలా చేస్తే, ఓ ప్రాజ్ఞా, ఇతర స్త్రీలు కూడా అనుమానం, అపవాదం వల్ల నశించరు.

Verse 54

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततस्तां विजने सुताम् । पप्रच्छ यदि ते दोषः कश्चिदस्ति प्रकीर्तय

అతడు “అలాగే” అని చెప్పి, తరువాత ఏకాంతంలో తన కుమార్తెను అడిగాడు— “నీకు ఏదైనా దోషం ఉంటే, దానిని స్పష్టంగా ప్రకటించు.”

Verse 55

नो चेत्प्रयच्छ संशुद्धिं ब्राह्मणानां प्रतुष्टये

లేకపోతే, బ్రాహ్మణుల సంపూర్ణ తృప్తికై సంపూర్ణ శుద్ధిని ప్రసాదించుము.

Verse 56

भट्टिकोवाच । युक्तमुक्तं त्वया तात तथान्यैरपि च द्विजैः । युक्ता स्याद्योषितः शुद्धिर्द्वारातिक्रमणादपि

భట్టికా చెప్పింది— “తాతా, నీవు చెప్పినది యుక్తమే; ఇతర ద్విజులు కూడా అలాగే అన్నారు. నిజంగా, కేవలం గడప దాటినందుకే కూడా స్త్రీకి శుద్ధి విధించటం సముచితమే.”

Verse 57

किं पुनः परदेशं च गताया रागिणा सह । तस्मादहं न संदेहः प्रातः स्नाता हुताशनम्

అయితే, రాగంతో ఉన్న పురుషునితో కలిసి పరదేశానికి వెళ్లినదాని విషయంలో మరింతగా ఏమి చెప్పాలి! కాబట్టి నాకు సందేహం లేదు— ప్రాతఃస్నానం చేసి పవిత్ర అగ్నిని సమీపిస్తాను.

Verse 58

प्रविश्य सर्वविप्राणां शुद्धिं दास्याम्य संशयम् । अहमत्र च पानं च यच्चान्यदपि किंचन । प्राशयिष्यामि संप्राप्य शुद्धिं चैव हुताशनात्

విధిస్థానంలో ప్రవేశించి నేను సందేహం లేకుండా సమస్త బ్రాహ్మణులకు శుద్ధిని ప్రసాదిస్తాను. ఇక్కడ పానీయమును మరియు ఇతరమేదైనా సమర్పించి, హుతాశనశుద్ధి పొందిన తరువాత వారిని భోజనముతో తృప్తిపరుస్తాను.

Verse 59

एवमुक्तस्तया सोऽथ हर्षेण महतान्वितः । प्रातरुत्थाय दारूणि पुरबाह्ये न्ययोजयत्

ఆమె అలా చెప్పగా అతడు మహా హర్షంతో నిండిపోయాడు. ఉదయమే లేచి పట్టణం వెలుపల కట్టెలను సర్దివేశాడు.

Verse 60

भट्टिकाऽपि ततः स्नात्वा शुक्लांबरधरा शुचिः । सर्वैः परिजनैः सार्धं तथा निज कुटुंबकैः

అనంతరం భట్టికా కూడా స్నానం చేసి శుద్ధిగా, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించింది. ఆమె సమస్త పరిజనులతోను తన కుటుంబ సభ్యులతోను కలిసి బయలుదేరింది.

Verse 61

प्रसन्नवदना हृष्टा विष्णुध्यानपरायणा । जगाम तत्र यत्रास्ते सुमहान्दारुपर्वतः

ప్రసన్న ముఖంతో, హర్షభరిత హృదయంతో, విష్ణుధ్యానంలో పరాయణగా, కట్టెల మహా గుట్టు పర్వతంలా ఉన్న చోటుకు ఆమె వెళ్లింది.

Verse 62

ततो वह्निं समाधाय स्वयं तत्र द्विजोत्तमाः । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा प्राह चैव कृतांजलिः

అనంతరం అక్కడ శ్రేష్ఠ ద్విజుడు స్వయంగా అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేశాడు. మూడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, కృతాంజలిగా పలికాడు.

Verse 63

यदि मेऽस्ति क्वचिद्दोषः कामजोऽल्पोऽपि गात्रके । कृतो वाऽपि बलात्तेन तक्षकेण दुरात्मना

నా శరీరంలో కామము వలన కలిగిన దోషం ఏమైనా ఉన్నా, లేదా ఆ దుర్మార్గుడైన తక్షకునిచే బలవంతంగా ఏదైనా చేయబడినా...

Verse 64

अन्येनापि च केनापि भविष्यत्यथवा परः । तस्मात्प्रदहतु क्षिप्रं समिद्धोऽयं हुताशनः

లేదా మరెవరి ద్వారానైనా భవిష్యత్తులో ఏదైనా జరిగితే, ఈ ప్రజ్వరిల్లుతున్న అగ్ని నన్ను శీఘ్రంగా దహించివేయుగాక.

Verse 65

एवमुक्त्वाऽथ सा साध्वी प्रविष्टा निजहर्म्यवत् । सुसमिद्धो हुतो वह्निर्जातो जलमयः क्षणात्

అని పలికి ఆ సాధ్వీమణి తన గృహంలో ప్రవేశించినట్లుగా అగ్నిలో ప్రవేశించింది. అప్పుడు బాగా ప్రజ్వరిల్లుతున్న ఆ అగ్ని క్షణంలో నీరుగా మారిపోయింది.

Verse 66

पपाताऽथ महावृष्टिः कुसुमानां नभस्तलात्

అనంతరం ఆకాశం నుండి పూల వాన కురిసింది.

Verse 67

देवदूतो विमानस्थ इदं वाक्यमुवाच ह । शुद्धासि त्वं महाभागे चारित्रै र्निजगात्रजैः

విమానంలో ఉన్న దేవదూత ఈ మాట పలికాడు: 'ఓ మహాభాగ్యవతీ! నీవు నీ స్వచ్ఛమైన ప్రవర్తన వలన పవిత్రురాలివి.'

Verse 68

न त्वया सदृशी चान्या काचिन्नारी भविष्यति । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च यानि लोमानि मानुषे । प्रभवंति महाभागे सर्वगात्रेषु सर्वदा

నీతో సమానమైన మరొక స్త్రీ ఉండదు, ఓ మహాభాగ్యవతీ। మనుష్యుని సమస్త అవయవాలలో సర్వకాలమూ పుట్టే రోమాలు మూడు కోట్లు మరియు అర్ధకోటి.

Verse 69

तेषां मध्ये न ते साध्वि पापमेकमपि क्वचित् । तस्माच्छीघ्रं ग्रहं गच्छ निजं बांधवसंयुता

వాటిలో, ఓ సాధ్వీ, నీకు సంబంధించిన ఒక్క పాపమూ ఎక్కడా లేదు. కనుక బంధువులతో కలిసి త్వరగా నీ ఇంటికి వెళ్ళు.

Verse 70

कुरु कृत्यानि पुण्यानि समाराधय केशवम् । एतच्चैव चितेः स्थानं त्वदीयं जलपूरितम्

పుణ్యకార్యాలు చేయి, కేశవుని సమ్యకంగా ఆరాధించు. ఇదే చితాస్థలం ఇప్పుడు నీదై, జలంతో నిండిపోయింది.

Verse 71

तव नाम्ना सुविख्यातं तीर्थं लोके भविष्यति । येऽत्र स्नानं करिष्यंति शयने बोधने हरेः

నీ పేరుతో లోకంలో సుప్రసిద్ధమైన తీర్థం ఏర్పడుతుంది. హరి శయనము మరియు బోధన సమయాలలో ఇక్కడ స్నానం చేసే వారు…

Verse 72

ते यास्यंति परां सिद्धिं दुष्प्राप्या याऽमरैरपि । उक्त्वैवं विरता वाणी देवदूतसमुद्भवा

…వారు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన పరమ సిద్ధిని పొందుతారు. ఇలా చెప్పి దేవదూత నుండి ఉద్భవించిన వాణి మౌనమైంది.

Verse 73

भट्टिका तु ततो हृष्टा प्रणम्य जनकं निजम् । नाहं गृहं गमिष्यामि किं करिष्याम्यहं गृहे

అప్పుడు భట్టికా ఆనందంతో తన తండ్రికి నమస్కరించి ఇలా చెప్పింది— “నేను ఇంటికి వెళ్లను; గృహంలో నాకు ఏమి పని?”

Verse 74

अत्रैवाराधयिष्यामि निजतीर्थे सदाऽच्यु तम् । तथा तपः करिष्यामि भिक्षान्नकृतभोजना

“ఇక్కడే, నా స్వతీర్థంలో, నేను నిత్యం అచ్యుతుడు (విష్ణువు)ను ఆరాధిస్తాను; భిక్షతో లభించిన అన్నమే స్వీకరించి తపస్సు కూడా చేస్తాను।”

Verse 75

तस्मात्तात गृहं गच्छ स्थिताऽहं चाग्र संश्रये

“కాబట్టి, తండ్రీ, మీరు ఇంటికి వెళ్లండి; నేను ఇక్కడే ఉండి ఈ ఉత్తమ ఆశ్రయంలో శరణు పొందుతాను।”

Verse 76

ततः स जनकस्तस्यास्ते वाऽपि पुरवासिनः । संप्रहृष्टा गृहं जग्मुः शंसतस्तां पृथक्पृथक्

అప్పుడు ఆమె తండ్రి మరియు పట్టణవాసులూ హర్షభరిత హృదయాలతో తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు; ఒక్కొక్కరు విడివిడిగా ఆమెను ప్రశంసించారు।

Verse 77

तया त्रैविक्रमी तत्र प्रतिमा प्राग्विनिर्मिता । पश्चान्माहेश्वरं लिंगं कृत्वा प्रासादमुत्तमम्

ఆమె అక్కడ ముందుగా త్రివిక్రముని ప్రతిమను నిర్మించింది; తరువాత మహేశ్వర లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి ఒక ఉత్తమ ప్రాసాద-మందిరాన్ని కట్టించింది।

Verse 78

ततः परं तपश्चक्रे भिक्षान्नकृतभोजना । शस्यमाना जनैः सर्वैश्चमत्कारपुरोद्भवैः

ఆ తరువాత ఆమె తపస్సు చేసింది; భిక్షగా లభించిన అన్నమే ఆమె భోజనం. అద్భుత సంఘటనలతో ఆశ్చర్యపోయిన సమస్త జనులు ఆమెను ఎంతో స్తుతించారు.

Verse 79

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । यथा तस्या दृढं कायमभेद्यं संस्थितं सदा

సూతుడు అన్నాడు—ఓ ద్విజోత్తములారా! మీరు నన్ను అడిగినదంతా నేను వివరించాను—ఆమె దేహం ఎల్లప్పుడూ దృఢంగా, అఖండంగా, అభేద్యంగా స్థిరంగా ఉన్న విధమును.

Verse 80

सा च पश्यति चात्मानं जलमध्यगतां शुभा

ఆ శుభమయి స్త్రీ జలమధ్యంలో ఉన్న తననే తాను దర్శించింది.