Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

यस्मात्त्वं दोषहीनां मां सदोषामिव मन्यसे । तस्माद्भव द्रुतं पापे मानुषी दुःखभागिनी

Transliteration

yasmāttvaṃ doṣahīnāṃ māṃ sadoṣāmiva manyase | tasmādbhava drutaṃ pāpe mānuṣī duḥkhabhāginī

Translation

నీవు నన్ను—దోషరహితురాలినైనా—దోషిణిలా భావిస్తున్నావు; కాబట్టి, ఓ పాపినీ, త్వరగా మానవ స్త్రీగా మారి దుఃఖభాగినివి అవు।

Word by Word

• यस्मात्: because (from the fact)
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम; कारणार्थे (because)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• दोषहीनाम्: faultless
• दोषहीनाम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दोष (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दोषैः हीना = दोषहीना); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (माम्)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• सदोषाम्: as faulty
• सदोषाम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + दोष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (माम्); स-उपसर्गार्थ (with faults)

• इव: as if
• इव: Sambandha (Comparative particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक (like/as if)

• मन्यसे: you think/consider
• मन्यसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Sambandha (Consequence marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगवत्; तस्मात् = therefore (ablative used adverbially)

• भव: become
• भव: Kriya (Injunction/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुत (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (quickly)

• पापे: O sinful one
• पापे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• मानुषी: a human woman
• मानुषी: Karta (Predicate/कर्तृसमाना)
• Type: Noun
• Root: मानुषी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate nominative)

• दुःखभागिनी: one who shares/suffers sorrow
• दुःखभागिनी: Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + भागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दुःखस्य भागिनी); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (मानुषी)

Speaker

Brahmin-born virtuous woman (dvijasaṃbhavā)

Visual Art Cues

Scene: The curser speaks a sharp, dharma-laden sentence; the cursed woman’s face shifts from pride to shock, foreshadowing descent into human condition and sorrow.

Characters & Entities

• curse (śāpa)
• human birth (mānuṣī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Misjudging the innocent is a grave ethical error; dharma warns that false attribution and jealousy bring painful consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The curse narrative unfolds within the Kedārāyatana-focused Tīrthamāhātmya of this adhyāya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the emphasis is on moral causation leading toward a tīrtha-based resolution.