Adhyaya 9

Verse 1

लोमश उवाच । एकदा तु सभामध्य आस्थितो देवराट् स्वयम् । लोकपालैः परिवृतो देवैश्च ऋषिभिस्तथा

లోమశుడు పలికెను—ఒకసారి దేవరాజు స్వయంగా సభామధ్యంలో ఆసీనుడై, దిక్పాలులు, దేవతలు మరియు ఋషులచే పరివృతుడై ఉన్నాడు.

Verse 2

अप्सरोगणसंवीतो गंधर्वैश्च पुरस्कृतः । उपगीयमानविजयः सिद्धविद्याधरैरपि

అతడు అప్సరాగణాలతో సేవింపబడుతూ, గంధర్వులచే పురస్కృతుడై ఉన్నాడు; సిద్ధులు, విద్యాధరులు కూడా అతని విజయకీర్తిని గానమాడుచుండిరి.

Verse 3

तदा शिष्यैः परिवृतो देवराजगुरुः सुधीः । आगतोऽसौ महाभागो बृहस्पति रुदारधीः

అప్పుడు శిష్యులతో పరివృతుడైన దేవరాజగురువు, మహాభాగుడు బృహస్పతి—రుద్రారాధనలో స్థిరుడై అక్కడికి వచ్చెను.

Verse 4

तं दृष्ट्वा सहसा देवाः प्रणेमुः समुपस्थिताः । इंद्रोपि ददृशे तत्र प्राप्तं वाचस्पतिं तदा

ఆయనను చూచి అక్కడున్న దేవతలు వెంటనే ప్రణమించిరి; అప్పుడు ఇంద్రుడూ వాచస్పతి (బృహస్పతి) అక్కడికి వచ్చినట్లు చూచెను.

Verse 5

नोवाच किंचिद्दुर्मेधावचो मानुपुरःसरम् । नाह्वानं नासनं तस्य न विसर्जनमेव च

కాని ఆ దుర్మేధావి మర్యాదపూర్వక స్వాగతవాక్యమేమియు పలకలేదు; అతనిని ఆహ్వానించలేదు, ఆసనం ఇవ్వలేదు, తగిన విధంగా వీడ్కోలు కూడా చెప్పలేదు.

Verse 6

शक्रं प्रमत्तं ज्ञात्वाथ मदाद्राज्यस्य दुर्मतिम् । तिरोधानमनुप्राप्तो बृहस्पती रुषान्वितः

శక్రుడు ప్రమత్తుడై రాజ్యమదంతో దుర్మతిగలవాడని తెలిసి, కోపంతో నిండిన బృహస్పతి తిరోధానమునకు వెళ్లెను।

Verse 7

गते देवगुरौ तस्मिन्विमनस्काऽभवन्सुराः । यक्षा नागाः सगंधर्वा ऋषयोऽपि तथा द्विजाः

దేవగురు వెళ్లిపోయినప్పుడు దేవతలు విషణ్ణులయ్యారు; యక్షులు, నాగులు, గంధర్వులతో కూడినవారు, ఋషులు మరియు ద్విజులూ అలాగే దుఃఖించారు।

Verse 8

गांधर्वस्या वसाने तु लब्धसंज्ञो हरिः सुरान् । पप्रच्छ त्वरितेनवै क्व गतो हि महातपाः

గంధర్వగానం ముగియగానే హరి (ఇంద్రుడు) స్పృహ పొందీ, త్వరగా దేవతలను అడిగెను—“ఆ మహాతపస్వి ఎక్కడికి వెళ్లాడు?”

Verse 9

तदैव नारदेनोक्तः शक्रो देवाधिपस्तथा । त्वया कृता ह्यवज्ञा च गुरोर्नस्त्यत्र संशयः

అప్పుడే నారదుడు దేవాధిపతి శక్రునితో అన్నాడు—“నీవు గురువును అవమానించావు; ఇందులో సందేహం లేదు.”

Verse 10

गुरोरवज्ञया राज्यं गतं ते बलसूदन । तस्मात्क्षमापनीयोऽसौ सर्वभावेन हि त्वया

హే బలసూదన! గురువును అవజ్ఞించినందున నీ రాజ్యం చేజారింది; కాబట్టి సంపూర్ణ హృదయంతో ఆయన క్షమను యాచించాలి।

Verse 11

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्य महात्मनः । आसनात्सहसोत्थाय तैः सर्वैः परिवारितः । आगच्छत्त्वरया शक्रो गुरोर्गेहमतंद्रितः

మహాత్ముడు నారదుని వాక్యాలు విని శక్రుడు వెంటనే ఆసనమునుండి లేచెను. తన పరివారమంతటితో చుట్టుముట్టబడి ఆలస్యం లేక గురుగృహమునకు వేగంగా వెళ్లెను.

Verse 12

पृष्ट्वा तारां प्रणम्यादौ क्व गतो हि महातपाः । न जानामीत्युवाचेदं तारा शक्रं निरीक्षती

ముందుగా తారాదేవికి నమస్కరించి శక్రుడు అడిగెను— “ఆ మహాతపస్వి ఎక్కడికి వెళ్లెను?” తారా శక్రుని చూచి— “నాకు తెలియదు” అని చెప్పెను.

Verse 13

तदा चिंतान्वितो भूत्वा शक्रः स्वगृहमाव्रजत् । एतस्मिन्नंतरे स्वर्गे ह्यनिष्टान्द्भुतानि च

అప్పుడు శక్రుడు చింతతో నిండిపోయి తన నివాసమునకు తిరిగి వచ్చెను. అంతలోనే స్వర్గంలో అశుభమైన, అనిష్టమైన అద్భుత సూచనలు కనబడసాగెను.

Verse 14

अभवन्सर्वदुःखार्थे शक्रस्य च महात्मनः । पातालस्थेन बलिना ज्ञातं शक्रस्य चेष्टितम्

ఆ అశుభ అద్భుతాలు మహాత్ముడు శక్రునకు సంపూర్ణ దుఃఖకారణమయ్యెను. పాతాళంలో నివసించే బలియు శక్రుని చర్యలను తెలిసికొనెను.

Verse 15

ययौ दैत्यैः परिवृतः पातालादमरावतीम् । तदा युद्धमतीवासीद्देवानां दानवैः सह

అతడు దైత్యులతో చుట్టుముట్టబడి పాతాళమునుండి అమరావతికి బయలుదేరెను. అప్పుడు దేవులు దానవులతో కలిసి అత్యంత ఘోర యుద్ధం జరిగింది.

Verse 16

देवाः पराजिता दैत्यै राज्यं शक्रस्य तत्क्षणात् । संप्राप्तं सकलं तस्य मूढस्य च दुरात्मनः

దైత్యులచేత దేవతలు పరాజితులయ్యారు; అదే క్షణంలో శక్రుని (ఇంద్రుని) సమస్త రాజ్యం ఆ మోహిత దురాత్ముని వశమైంది।

Verse 17

नीतं सर्वप्रयत्नेन पातालं त्वरितं गताः । शुक्रप्रसादात्ते सर्वे तथा विजयिनोऽभवन्

సర్వ ప్రయత్నంతో దానిని తీసుకొని వారు వేగంగా పాతాళానికి వెళ్లారు; శుక్రాచార్యుని ప్రసాదంతో వారు అందరూ నిజంగా విజయులయ్యారు।

Verse 18

शक्रोऽपि निःश्रिको जातो देवैस्त्यक्तस्ततो भृशम् । देवी तिरोधानगता बभूव कमलेक्षणा

శక్రుడూ శ్రీహీనుడయ్యాడు, దేవతలచే పూర్తిగా విడిచిపెట్టబడ్డాడు; కమలనేత్రి దేవీ శ్రీ అతనినుండి తిరోధానమై అదృశ్యమైంది।

Verse 19

ऐरावतो महानागस्तथैवोच्चैःश्रवा हयः । एवमादीनि रत्नानि अनेकानि बहून्यपि । नीतानि सहसा दैत्यैर्लोभादसाधुवृत्तिभिः

ఐరావత మహాగజం, అలాగే ఉచ్చైఃశ్రవా దివ్యాశ్వం—ఇలా అనేక విలువైన రత్నాలను—లోభంతో అసాధు స్వభావం గల దైత్యులు అకస్మాత్తుగా అపహరించారు।

Verse 20

पुण्यभांजि च तान्येव पतितानि च सागरे । तदा स विस्मयाविष्टो बलिराह गुरुं प्रति

ఆ పుణ్యప్రద రత్నాలే అప్పుడు సముద్రంలో పడిపోయాయి; అప్పుడు ఆశ్చర్యావిష్టుడైన బలి తన గురువును ఉద్దేశించి పలికాడు।

Verse 21

देवान्निर्जित्य चास्माभिरानीतानि बहूनि च । रत्नानि तु समुद्रेऽथ पतितानि तदद्भुतम्

దేవతలను జయించి మేము అనేక రత్ననిధులను తెచ్చాము; కాని ఆ రత్నాలు ఇప్పుడు సముద్రంలో పడిపోయాయి—ఇది ఎంత ఆశ్చర్యం!

Verse 22

बलेस्तद्वचनं श्रुत्वा उशना प्रत्युवाच तम् । अश्वमेधशतेनैव सुरराज्यं भविष्यति । दीक्षितस्य न संदेहस्तस्माद्भोक्त स एव च

బలి మాటలు విని ఉశనా (శుక్రాచార్యుడు) ఇలా పలికాడు—‘వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలతోనే దేవరాజ్యం నిశ్చయంగా కలుగుతుంది. విధివిధానంగా దీక్ష పొందినవాడికి సందేహం లేదు; అందుచేత భోగించేది అతడే.’

Verse 23

अश्वमेधं विना किंचित्स्वर्गं भोक्तं न पार्यते

అశ్వమేధ యజ్ఞం లేకుండా స్వర్గాన్ని కించిత్తైనా పొందీ అనుభవించలేడు.

Verse 24

गुरोर्वचनमाज्ञाय तूष्णींभूतो बलिस्ततः । बभूव देवैः सार्द्धं च यथोचितमकारयत्

గురువు ఆజ్ఞను గ్రహించి బలి మౌనమయ్యాడు; ఆపై దేవతలతో కలిసి యథోచితమైన కార్యాన్ని విధివిధానంగా చేయించాడు.

Verse 25

इन्द्रोपि शोच्यतां प्राप्तो जगाम परमेष्ठिनम् । विज्ञापयामास तथा सर्वं राज्यभयादिकम्

ఇంద్రుడు కూడా దయనీయ స్థితికి చేరి పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ) వద్దకు వెళ్లి, రాజ్యభయం మొదలైన సమస్త విషయాలను యథావిధిగా నివేదించాడు.

Verse 26

शक्रस्य वचनं श्रुत्वा परमेष्ठी उवाच ह

శక్రుని వాక్యము విని పరమేష్ఠి అప్పుడు పలికెను।

Verse 27

संमिलित्वा सुरान्सर्वांस्त्वया साकं त्वरान्विताः । आराधनार्थं गच्छामो विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम्

సర్వ దేవతలను సమ్మిళితం చేసి, నీతో కలిసి వేగంగా, ఆరాధనార్థం విష్ణువును—సర్వేశ్వరేశ్వరుని—వద్దకు వెళ్లుదాం।

Verse 28

तथेति गत्वा ते सर्वे शक्राद्या लोकपालकाः । ब्रह्माणं च पुरस्कृत्य तटं क्षीरार्णवस्य च । प्राप्योपविश्य ते सर्वे हरिं स्तोतुं प्रचक्रमुः

‘తథాస్తు’ అని చెప్పి శక్రాది సమస్త లోకపాలకులు బయలుదేరిరి। బ్రహ్మను ముందుంచి క్షీరసాగర తీరమునకు చేరి, అక్కడ కూర్చొని హరిని స్తుతించుట ప్రారంభించిరి।

Verse 29

ब्रह्मोवाच । देवदेव जगान्नाथ सुरासुरनमस्कृत । पुण्यश्लोकाव्ययानंत परमात्मन्नमोऽस्तु ते

బ్రహ్మ పలికెను—హే దేవదేవా, జగన్నాథా, సురాసురనమస్కృతా! పుణ్యశ్లోకస్తుతా, అవ్యయా, అనంత పరమాత్మా! నీకు నమస్కారము।

Verse 30

यज्ञोऽसि यज्ञरूपोऽसि यज्ञांगोऽसि रमापते । ततोऽद्य कृपया विष्णो देवानां वरदो भव

నీవే యజ్ఞము, నీవే యజ్ఞస్వరూపము; హే రమాపతే, నీవే యజ్ఞాంగములు. కనుక నేడు, హే విష్ణో, కృపచేసి దేవులకు వరదాతవగు।

Verse 31

गुरोरवज्ञया चाद्य भ्रष्टराज्यः शतक्रतुः । जातः सुरर्षिभिः साकं तस्मादेनं समुद्धर

గురువును అవమానించినందువల్ల ఈ రోజు శతక్రతు (ఇంద్రుడు) దేవర్షులతో కూడ రాజ్యభ్రష్టుడయ్యాడు; కావున అతనిని ఈ పతనమునుండి పైకి లేపండి।

Verse 32

श्रीभगवानुवाच । दुकोकलज्ञया सर्वं नस्यतीति किमद्भुतम् । ये पापिनो ह्यधर्मिष्ठाः केवलं विषयात्मकाः । पितरौ निंदितौ यैश्च निर्दैवात्वेन संशयः

శ్రీభగవానుడు పలికెను—దుష్కర్మఫలవిపాకంతో సమస్తమూ నశించుటలో ఆశ్చర్యమేముంది? పాపులు, అత్యధర్మహీనులు, కేవలం విషయాసక్తులు, తల్లిదండ్రులను కూడా నిందించువారు దైవవ్యవస్థ ఉన్నదనే విషయములోనే సందేహపడతారు।

Verse 33

अनेन यत्कृतं ब्रह्मन्सद्यस्तत्फलमागतम् । कर्मणा चास्य शक्रस्य सर्वेषां संकटागमः

హే బ్రహ్మన్, ఇతడు చేసిన దానికి ఫలం తక్షణమే వచ్చి చేరింది. శక్రుడు (ఇంద్రుడు) చేసిన ఈ కర్మ వల్ల అందరికీ సంకటము కలిగింది।

Verse 34

विपरीतो यदा कालः पुरुषस्य भवेत्तदा । भूतमैत्रीं प्रकुर्वंति सर्वकार्यार्थसिद्धये

మనిషికి కాలము ప్రతికూలమైనప్పుడు, ప్రతి కార్యార్థసిద్ధి కోసం ప్రజలు పూర్వ శత్రువులతో కూడ స్నేహం చేస్తారు।

Verse 35

तेन वै कारणेनेंद्र मदीयं वचनं कुरु । कार्यहेतोस्त्वया कार्यो दैत्यैः सह समागमः

అందుకే, హే ఇంద్రా, నా వచనాన్ని అనుసరించు. కార్యసాధనార్థం నీవు దైత్యులతో సమావేశమై మైత్రి చేయవలెను।

Verse 36

एवं भगवतादिष्टः शक्रः परमबुद्धिमान् । अमरावतीं ययौ हित्वा सुतलं दैवतैः सह

భగవానుని ఆజ్ఞతో పరమబుద్ధిమంతుడైన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) దేవతలతో కలిసి సుతలాన్ని విడిచి అమరావతికి వెళ్లెను।

Verse 37

इन्द्रं समागतं श्रुत्वा इंद्रसेनो रुषान्वितः । बभूव सह सैन्येन हंतुकामः पुरंदरम्

ఇంద్రుడు వచ్చాడని విని ఇంద్రసేనుడు కోపంతో నిండిపోయి, సైన్యంతో కలిసి పురందరుడు (ఇంద్రుడు)ను సంహరించదలచెను।

Verse 38

नारदेन तदा दैत्या बलिश्च बलिनां वरः । निवारितस्तद्वधाच्च वाक्यैरुच्चावचैस्तथा

అప్పుడు నారదుడు దైత్యులను, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన బలిని కూడా, సందర్భానుసారమైన ఎన్నో రకాల మాటలతో అతని వధ నుండి ఆపెను।

Verse 39

ऋषेस्तस्यैव वचनात्त्यक्तमन्युर्बलिस्तदा । बभूव सह सैन्येन आगतो हि शतक्रतुः

ఆ ఋషి వాక్యముచేత బలి అప్పుడు కోపాన్ని విడిచెను; నిజంగా శతక్రతు (ఇంద్రుడు) సైన్యంతో అక్కడికి వచ్చెను।

Verse 40

इन्द्रसेनेन दृष्टोऽसौ लोकपालैः समावृतः । उवाच त्वरया युक्तः प्रहसन्निव दैत्यराट्

ఇంద్రసేన అతనిని చూచెను; అతడు లోకపాలకులతో ఆవరించబడి ఉన్నాడు. అప్పుడు దైత్యరాజు (బలి) త్వరతో, నవ్వినట్లుగా, పలికెను।

Verse 41

कस्मादिहागतः शक्र सुतलं प्रति कथ्यताम् । तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा स्मयमान उवाचतम्

హే శక్రా! నీవు ఇక్కడికి ఏ కారణంతో వచ్చితివి? సుతలానికి వెళ్లుటకు కారణం చెప్పుము. ఈ మాటలు విని ఇంద్రుడు స్వల్ప స్మితంతో ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను.

Verse 42

वयं कश्यपदायादा यूयं सर्वे तथैव च । यथा वयं तथा यूयं विग्रहो हि निरर्थकः

మేము కశ్యపుని వంశజులము; మీరు అందరూ అలాగే. మేము ఎలా ఉన్నామో మీరు కూడా అలాగే; కాబట్టి మన మధ్య వైరం నిజంగా వ్యర్థమే.

Verse 43

मम राज्यं क्षणेनैव नीतं दैववशात्तवया । तथा ह्येतानि तान्येन रत्नानि सुबहून्यपि । गतानि तत्क्षणादेव यत्नानीतानि वै त्वया

దైవవశమున నీవు క్షణమాత్రంలో నా రాజ్యాన్ని హరించితివి. అలాగే మహా యత్నంతో సమకూర్చిన అనేక రత్నములనూ అదే క్షణంలో నీవు అపహరించితివి.

Verse 44

तस्माद्विमर्शः कर्तव्यः पुरुषेण विपश्चिता । विमर्शज्जायते ज्ञानं ज्ञानान्मोक्षो भविष्यति

కాబట్టి వివేకవంతుడు మననం చేయవలెను. మననమునుంచి జ్ఞానం జన్మిస్తుంది; జ్ఞానమునుంచి మోక్షము కలుగును.

Verse 45

किं तु मे बत उक्तेन जाने न च तवाग्रतः । शरणार्थी ह्यहं प्राप्तः सुरैः सह तवांतिकम्

కానీ అయ్యో! నా మాటలతో ఏమి ప్రయోజనం? నీ సమక్షంలో నేను ఏమి చేయాలో నాకు తెలియదు. దేవతలతో కలిసి శరణార్థిగా నీ సన్నిధికి వచ్చితిని.

Verse 46

एतच्छ्रुत्वा तु शक्रस्य वाक्यं वाक्यविदां वरः । प्रहस्योवाच मतिमाञ्छक्रं प्रति विदां वरः

శక్రుని మాటలు విని వాక్యవిద్యలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ జ్ఞాని మృదువుగా నవ్వి శక్రుని ఉద్దేశించి ప్రత్యుత్తరం పలికెను।

Verse 47

त्वमागतोसि देवेंद्र किमर्थं तन्न वेद्मयहम्

హే దేవేంద్రా! నీవు వచ్చితివి; కాని ఏ ప్రయోజనార్థమో—అది నాకు తెలియదు।

Verse 48

शक्रस्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यश्रुपूर्णाकुलेक्षणः । किंचिन्नोवाच तत्रैनं नारदो वाक्यमब्रवीत्

ఆ మాటలు విని శక్రుని కన్నులు కన్నీళ్లతో నిండీ కలవరపడ్డాయి. అతడు ఏమాత్రం పలకలేదు; అప్పుడు నారదుడు అతనితో మాటలాడెను।

Verse 49

बले त्वं किं न जानासि कार्याकार्यविचारणाम् । धर्मो हि महतामेष शरणागतपालनम्

హే బలీ! చేయవలసినది, చేయకూడనిదీ అనే విచారణ నీకు తెలియదా? మహాత్ముల ధర్మం ఇదే—శరణాగతుని రక్షించడం।

Verse 50

शरणागतं च विप्रं च रोगिणं वृद्धमेव च । यएतान्न च रक्षंति ते वै ब्रह्महणो नराः

శరణాగతుడు, బ్రాహ్మణుడు, రోగి, వృద్ధుడు—వీరిలో ఎవరికీ రక్షణ చేయనివారు నిజంగా బ్రహ్మహంతకులుగా చెప్పబడతారు।

Verse 51

शरणागतशब्देन आगतस्तव सन्निधौ । संरक्षणाय योग्यश्च त्वया नास्त्यत्र संशयः । एवमुक्तो नारदेन तदा दैत्यपतिः स्वयम्

‘శరణాగతుడు’ అనే పదమే అతడు నీ సన్నిధికి వచ్చినదని తెలిపుతుంది. అతడు నీచేత రక్షింపబడుటకు యోగ్యుడు—ఇందులో సందేహం లేదు।’ అని నారదుడు పలికినపుడు, దైత్యాధిపతి బలి స్వయంగా…

Verse 52

विमृश्य परया बुद्ध्या कार्याकार्यविचारणाम् । शक्रं प्रपूजयामास बहुमानपुरःसरम् । लोकपालैः समेतं च तथा सुरगणैः सह

తీక్ష్ణ బుద్ధితో కార్యం-అకార్యం విచారించి, అతడు మహా గౌరవంతో శక్రుడు (ఇంద్రుడు)ను పూజించి సత్కరించాడు. శక్రుడు లోకపాలకులు మరియు దేవగణాలతో కలిసి వచ్చాడు.

Verse 53

प्रत्ययार्थं च सत्त्वानि ह्यनेकानि व्रतानि वै । बलिप्रत्ययभूतानि स चकारः पुरंदरः

మరియు నమ్మకానికి, ప్రమాణానికి కోసం పురందరుడు (ఇంద్రుడు) అనేక సద్భావ వ్రతాలు, ప్రతిజ్ఞలు చేశాడు; అవి బలికి భరోసాగా నిలిచాయి.

Verse 54

एवं स समयं कृत्वा शक्रः स्वार्थपरायणः । बलिना सह चावासीदर्थशास्त्रपरो महान्

ఇలా ఒప్పందం కుదుర్చుకొని, తన ప్రయోజనానికే దృష్టి పెట్టిన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) బలితో కలిసి నివసించాడు; మహానుభావుడైన బలి అర్థశాస్త్ర-నీతిలో నిపుణుడు.

Verse 55

एवं निवसतस्तस्य सुतलेऽपि शतक्रतोः । वत्सरा बहवो ह्यासंस्तदा बुद्धिमकल्पयत् । संस्मृत्य वचनं विष्णोर्विमृश्य च पुनःपुनः

ఇలా సుతలలో కూడా నివసిస్తూ ఉండగా శతక్రతు (ఇంద్రుడు)కు అనేక సంవత్సరాలు గడిచాయి. అప్పుడు అతడు ఒక యోచన చేశాడు—విష్ణువు వాక్యాన్ని స్మరించి, దానిని మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచిస్తూ.

Verse 56

एकदा तु सभामध्य आसीनो देवराट्स्वयम् । उवाच प्रहसन्वाक्यं बलिमुद्दिश्य नीतिमान्

ఒకసారి సభామధ్యంలో స్వయంగా దేవరాజు ఇంద్రుడు ఆసీనుడై, నీతిజ్ఞుడై చిరునవ్వుతో బలిని ఉద్దేశించి మాటలాడెను.

Verse 57

प्राप्तव्यानि त्वया वीर अस्माकं च त्वया बले । गजादीनि बहून्येव रत्नानि विविधानि च

హే వీర బలీ! నీ ద్వారా, మా ద్వారా కూడా అనేకములు పొందవలసినవి—అనేక గజములు మొదలైనవి, నానావిధ రత్నములు కూడా.

Verse 58

गतानि तत्क्षणादेव सागरे पतितानि वै । प्रयत्नो हि प्रकर्तव्यो ह्यस्माभिस्त्वयान्वितैः

అవి తక్షణమే వెళ్లి నిజంగా సముద్రంలో పడిపోయాయి. కాబట్టి నీతో కలిసి మేము తప్పక ప్రయత్నం చేయవలెను.

Verse 59

तेषां चोद्धरणे दैत्य रत्नानामिह सागरात् । तर्हि निर्मथनं कार्यं भवता कार्यसिद्धये

హే దైత్యా! ఆ రత్నాలను ఇక్కడ సముద్రం నుండి వెలికితీయాలంటే, కార్యసిద్ధి కోసం నీవు తప్పక మథనం చేయవలెను.

Verse 60

बलिः प्रवर्तितस्तेन शक्रेण सुरसूदनः । उवाच शक्रं त्वरितः केनेदं मथनं भवेत्

శక్రుడైన ఇంద్రుని ప్రేరణతో దేవసంహారకుడు బలి త్వరగా శక్రునితో పలికెను—“ఈ మథనం ఏ ఉపాయంతో జరుగును?”

Verse 61

तदा नभोगता वाणी मेघगंभीरनिःस्वना । उवाच देवा दैत्याश्च मंथध्वं क्षीरसागरम्

అప్పుడు ఆకాశంలో మేఘగంభీర గర్జనవలె ధ్వనించే దివ్యవాణి వినిపించింది— “హే దేవులారా, దైత్యులారా, క్షీరసాగరాన్ని మథించండి!”

Verse 62

भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः

మీ బలం మరింత పెరుగుతుంది— ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

Verse 63

मंदरं चैव मंथानं रज्जुं कुरुत वासुकिम् । पश्चाद्देवाश्च दैत्याश्च मेलयित्वा विमथ्यताम्

మందర పర్వతాన్ని మథనదండంగా చేయండి, వాసుకిని తాడుగా చేయండి. తరువాత దేవులు దైత్యులు కలసి, ఏకమై, మథనం చేయండి.

Verse 64

नभोगतां च तां वाणीं निशम्याथ तदाःसुराः । दैत्यैः सार्द्धं ततः सर्व उद्यमं चक्रुरुद्यताः

ఆ ఆకాశస్థ దివ్యవాణిని విని, అప్పుడు అసురులు దైత్యులతో కలిసి— అందరూ సిద్ధంగా, దృఢసంకల్పంతో— ఆ కార్యాన్ని ప్రారంభించారు.

Verse 65

पातालान्निर्गताः सर्वे तदा तेऽथ सुरासुराः । आजग्मुरतुलं सर्वे मंदरं पर्वतोत्तमम्

అప్పుడు ఆ దేవాసురులందరూ పాతాళం నుండి బయలుదేరి, అందరూ కలిసి, అతులమైన మందర అనే పర్వతోత్తముని చేరారు.

Verse 66

दैत्याश्च कोटिसंख्याकास्तथा देवा न संशयः । उद्युक्ताः सहसा प्राऽयुर्मंदरं कनकप्रभम्

కోటిసంఖ్యలో దైత్యులు, అలాగే దేవులు కూడా—సందేహం లేదు—సహసా సముద్యుక్తులై స్వర్ణప్రభతో మెరసే మందర పర్వతం వైపు వేగంగా సాగిరి।

Verse 67

सरत्नं वर्तुलाकारं स्थूलं चैव महाप्रभम् । अनेकरत्नसंवीतं नानाद्रुमनिषेवितम्

అది రత్నములతో జడితమై, వృత్తాకారమై, స్థూలమై మహాప్రభతో ప్రకాశించెను; అనేక రత్నాలతో అలంకృతమై, నానావృక్షములు ఆశ్రయించినదై యుండెను।

Verse 68

चंदनैः पारिजातैश्च नागपुन्नागचंपकैः । नानामृगगणाकीर्णं सिंहशार्दूलसेवितम्

అది చందన, పారిజాత వృక్షములతో, నాగ, పున్నాగ, చంపక పుష్పములతో శోభిల్లెను; నానామృగగణములతో నిండినదై, సింహశార్దూలములు సంచరించుచు సేవించెను।

Verse 69

महाशैलं दृष्ट्वा ते सुरसत्तमाः । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे तदा ते सुरसत्तमाः

ఆ మహాశైలాన్ని దర్శించి, ఆ దేవశ్రేష్ఠులు అందరూ ప్రాంజలులై, అప్పుడు దానిని ఉద్దేశించి పలికిరి।

Verse 70

देवा ऊचुः । अद्रे सुरा वयं सर्वे विज्ञप्तुमिह चागताः । तच्छृणुष्व महाशैल परेषामुपकारकः

దేవులు పలికిరి—హే అద్రే! మేము సమస్త దేవులు ఇక్కడ వినతిని తెలియజేయుటకు వచ్చితిమి. హే మహాశైల, పరహితకారకా, మా మాట వినుము।

Verse 71

एवमुक्तस्तदा शैलो दवैर्दैत्यैः स मंदरः । उवाच निःसृतो भूत्वा परं विग्रहवान्वचः

దేవులు దైత్యులు ఇలా పలికినప్పుడు మంద్ర పర్వతము అప్పుడు బయలుదేరి, సాకారమై ఉన్నట్టుగా పరమమైన వాక్యములు పలికెను।

Verse 72

तेन रूपेण रूपी स पर्वतो मंदराचलः । किमर्थमागताः सर्वे मत्समीपं तदुच्यताम्

ఆ రూపమును ధరించి సాకారమైన మంద్రాచల పర్వతము పలికెను— “మీరు అందరూ ఏ కార్యార్థముతో నా సమీపమునకు వచ్చితిరి? అది చెప్పుడి.”

Verse 73

तदा बलिरुवाचेदं प्रस्तावसदृशं वचः । इंद्रोपि त्वरया युक्तो बभाषे सूनृतं वचः

అప్పుడు బలి సందర్భానుగుణమైన మాటలు పలికెను; ఇంద్రుడు కూడా తొందరతో ప్రేరితుడై సత్యమూ సౌమ్యమూ అయిన వాక్యములు పలికెను।

Verse 74

अस्माभिः सह कार्यार्थे भव त्वं मंदराचल । अमृतोत्पादनार्थे त्वं मंथानं भव सुव्रत

“హే మంద్రాచల! ఈ కార్యసిద్ధికి మా తోడుగా ఉండుము. అమృతోత్పత్తి నిమిత్తము నీవు మథనదండముగా అవుము, హే సువ్రత!”

Verse 75

तथेति मत्वा तद्वाक्यं देवानां कार्यसिद्धये । ऊचे देवासुरांश्चेदमिन्द्रं प्रति विशेषतः

“అలాగే” అని భావించి, దేవకార్యసిద్ధి కొరకు అతడు దేవాసురులకు ఈ వాక్యములు పలికెను—ప్రత్యేకంగా ఇంద్రుని ఉద్దేశించి।

Verse 76

छेदितौ च त्वया पक्षौ वज्रेण शतपर्वणा । गंतुं कथं समर्थोऽहं भवतां कार्यसिद्धये

హే దేవా! నీ శతపర్వ వజ్రంతో నా రెండు రెక్కలు తెగిపోయాయి; అప్పుడు మీ కార్యసిద్ధి కోసం నేను ఎలా వెళ్లగలను?

Verse 77

तदा देवासुराः सर्वे स्तूयमाना महाचलम् । उत्पाटयेयुरतुलं मंदरं च ततोद्भुतम्

అప్పుడు దేవాసురులందరూ మహాపర్వతాన్ని స్తుతిస్తూ, అతులమైన అద్భుత మందర పర్వతాన్ని పెకిలించి తీశారు.

Verse 78

क्षीरार्णवं नेतुकामा ह्यशक्तास्ते ततोऽभवन् । पर्वतः पतितः सद्यो देवदैत्योपरि ध्रुवम्

క్షీరసాగరానికి తీసుకెళ్లాలని కోరినా వారు అశక్తులయ్యారు; ఆ పర్వతం వెంటనే నిశ్చయంగా దేవదైత్యుల మీద పడిపోయింది.

Verse 79

केचिद्भग्ना मृताः केचित्केचिन्मूर्छापरा भवन् । परीवादरताः केचित्केचित्क्लेशत्वमागताः

కొంతమంది నలిగి విరిగిపోయారు, కొంతమంది మరణించారు; కొంతమంది ఘోర మూర్ఛలో పడ్డారు. కొంతమంది నిందా-పరివాదాలలో మునిగారు, మరికొందరు తీవ్రమైన క్లేశంలో చిక్కారు.

Verse 80

ेवं भग्नोद्यमा जाता असुराःसुरदानवाः । चेतनां परमां प्राप्तास्तुष्टुवुर्जगदीश्वरम्

ఇలా వారి ప్రయత్నాలు భగ్నమయ్యాయి; అసురులు, సురులు, దానవులు చైతన్యానికి వచ్చారు. పరమ బోధను పొందిన వారు జగదీశ్వరుణ్ని స్తుతించారు.

Verse 81

रक्षरक्ष महाविष्णो शरणागतवत्सल । त्वया ततमिदं सर्वं जंगमाजंगमं च यत्

హే మహావిష్ణో, శరణాగతవత్సలుడా! మమ్మల్ని రక్షించు, రక్షించు. చరాచరమై ఉన్న సమస్తమూ నీతోనే వ్యాపించియున్నది.

Verse 82

देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं प्रादुर्भूतो हरिस्तदा । तान्दृष्ट्वा सहसा विष्णुर्गरुडोपरि संस्थितः

దేవతల కార్యసిద్ధి కోసం అప్పుడు హరి ప్రాదుర్భవించాడు. వారిని చూచి విష్ణువు వెంటనే గరుడారూఢుడై ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

Verse 83

लीलया पर्वतश्रेष्ठमुत्तभ्यारोपयत्क्षणात् । गरुत्मति तदा देवः सर्वेषामभयं ददौ

లీలగా ఆయన క్షణంలో శ్రేష్ఠ పర్వతాన్ని ఎత్తి గరుడునిపై నిలిపాడు; అప్పుడు ఆ దేవుడు అందరికీ అభయాన్ని ప్రసాదించాడు.

Verse 84

तत उत्थाय तान्देवान्क्षीरोस्योत्तरं तटम् । नीत्वा तं पर्वतं वृद्धं निक्षिप्याप्सु ततो ययौ

ఆపై ఆయన లేచి ఆ దేవతలను క్షీరసాగర ఉత్తర తీరానికి తీసుకెళ్లాడు; ఆ మహా పర్వతాన్ని జలంలో నిలిపి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.

Verse 85

तदा सर्वे सुरगणाः स्वागत्य असुरैः सह । वासुकिं च समादाय चक्रिरे समयंच तम्

అప్పుడు దేవగణమంతా అసురులతో కలిసి సమాగమమయ్యారు; వాసుకిని తీసుకొని వారు పరస్పరం ఆ ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నారు.

Verse 86

मंथानं मंदरं चैव वासुकिं रज्जुमेव च । कृत्वा सुराऽसुराः सर्वे ममंथुः श्रीरसागरम्

మందరపర్వతాన్ని మథనదండంగా, వాసుకిని రజ్జువుగా చేసుకొని, దేవాసురులందరూ కలిసి శ్రీక్షీరసాగరాన్ని మథించారు।

Verse 87

क्षीराब्धेर्मथ्यमानस्य पर्वतो हि रसातलम् । गतः स तत्क्षणादेव कूर्मो भूत्वा रमापतिः । उद्धृतस्तत्क्षणादेव तदद्भुतमिवाभवत्

క్షీరసాగరాన్ని మథిస్తుండగా ఆ పర్వతం క్షణంలోనే రసాతలానికి దిగజారింది. అదే క్షణంలో రమాపతి భగవాన్ కూర్మరూపం ధరించి దానిని వెంటనే పైకి ఎత్తాడు; అది అద్భుతంగా అనిపించింది।

Verse 88

भ्राम्यमाणस्ततः शैलो नोदितः सुरदानवैः । भ्रममाणो निराधारो बोधश्चेव गुरुं विना

ఆపై దేవదానవుల ప్రేరణతో ఆ పర్వతం తిరుగుతూ చక్రంలా గిరగిరా తిరిగింది; ఆధారం లేక తిరగడం, గురువు లేని జ్ఞానం గందరగోళంగా తిరుగుట వంటిది।

Verse 89

परमात्मा तदा विष्णुराधारो मंदरस्य च । दोर्भिश्चतुर्भिः संगृह्य ममंथाब्धिं सुखावहम्

అప్పుడు పరమాత్మ విష్ణువు మందరపర్వతానికి ఆధారమయ్యాడు; తన నాలుగు భుజాలతో దానిని పట్టుకొని, సుఖకల్యాణకరమైన క్షీరసాగరాన్ని మథించాడు।

Verse 90

तदा सुरासुराः सर्वे ममंथुः क्षीरसागरम् । एकीभूत्वा बलेनैवमतिमात्रं बलोत्कटाः

అప్పుడు దేవాసురులందరూ కలిసి క్షీరసాగరాన్ని మథించారు; బలంతో ఏకమై వారు అత్యంత బలవంతులై ఉత్సాహంగా ప్రయత్నించారు।

Verse 91

पृष्ठकंठोरुजान्वंतः कमठस्य महात्मनः । तथासौ पर्वतश्रेष्ठो वज्रसारमयो दृढः । उभयोर्घर्षणादेव वडवाग्निः समुत्थितः

మహాత్ముడైన కూర్ముని వెన్ను, కంఠం, తొడలు, మోకాళ్లపై ఆ పర్వతశ్రేష్ఠుడు—వజ్రసారమయుడై దృఢంగా—ఘర్షింపబడెను; ఆ రెండింటి ఘర్షణవల్లనే సముద్రంలో వడవాగ్ని ఉద్భవించింది।

Verse 92

हलाहलं च संजातं तदॄष्ट्वा नारदेन हि । ततो देवानुवाचेदं देवर्षिरमितद्युतिः

హలాహల విషం ఉద్భవించినదాన్ని నారదుడు చూచెను; అనంతరం అమిత తేజస్సుగల దేవర్షి దేవతలను ఉద్దేశించి ఇలా పలికెను।

Verse 93

न कार्यं मथनं चाब्धेर्भवद्भिरधुनाऽखिलैः । प्रार्थयध्वं शिवं देवाः सर्वे दक्षस्य याजनम् । तद्विस्मृतिं च वोयातं वीरभद्रेण यत्कृतम्

ఇప్పుడు మీ అందరూ సముద్రమథనాన్ని కొనసాగించకూడదు. ఓ దేవతలారా, దక్షయజ్ఞాన్ని స్మరించి శివుని ప్రార్థించండి; వీరభద్రకృత కార్యం వల్ల మీకు వచ్చిన మరుపు తొలగిపోవాలి।

Verse 94

तस्माच्छिवः स्मर्यतां चाशु देवाः परः पराणामपि वा परश्च । परात्परः परमानंदरूपो योगिध्येयो निष्प्रपंचो ह्यरूपः

కాబట్టి, ఓ దేవతలారా, వెంటనే శివుని స్మరించండి—ఉన్నతమైనదానికన్నా ఉన్నతుడు, పరమపరుడు; పరాత్పరుడు, పరమానందస్వరూపుడు; యోగులు ధ్యానించదగినవాడు, నిష్ప్రపంచుడు, నిరాకారుడు।

Verse 95

ते मथ्यमानास्त्वरिता देवाः स्वात्मार्थसाधकाः । अभिलाषपराः सर्वे न श्रृण्वंति यतो जडाः

కానీ ఆ దేవతలు మథనంలోనే తొందరపడుతూ, తమ స్వార్థసాధనకే పట్టుబడి ఉన్నారు; అందరూ కోరికలపరులై జడులైపోయి, అందువల్ల వినలేదు।

Verse 96

उपदेशैश्च बहुभिर्नोपदेश्याः कदाचन । ते रागद्वेषसंघाताः सर्वे शिवपराङ्मुखाः

ఎన్ని ఉపదేశాలు చేసినా వారు ఎప్పటికీ బోధను గ్రహించలేదు; ఎందుకంటే వారు రాగద్వేషాల గుంపు, అందరూ శివుని నుండి విముఖులై ఉన్నారు।

Verse 97

केवलोद्यमसंवीता ममंथुः क्षीरसागरम् । अतिनिर्मथनाज्जातं क्षीराब्धेश्चहलाहलम्

కేవలం ఘోర ప్రయత్నంలో నిమగ్నులై వారు క్షీరసాగరాన్ని మథించారు; ఆ అతిమథనంతోనే ఆ పాలసముద్రం నుండి హాలాహల విషం పుట్టింది।

Verse 98

त्रैलोक्यदहने प्रौढं प्राप्तं हंतुं दिवौकसः । अत ऊर्ध्वं दिशः सर्वा व्याप्तं कृत्स्नं नभस्तलम् । ग्रसितुं सर्वभूतानां कालकूटं समभ्ययात्

త్రిలోకాన్ని దహించగల భయంకరమైన కాలకూట విషం దేవలోకవాసులను సంహరించుటకు ముందుకు వచ్చింది. పైకి ఎగసి అది అన్ని దిశలను వ్యాపించి, సమస్త ఆకాశాన్ని నింపి, సర్వభూతాలను మింగివేయబోతున్నట్లు ప్రవర్తించింది।

Verse 99

दृष्ट्वा बृहंतं स्वकरस्थमोजसा तं सर्पराजं सह पर्वतेन । तत्रैव हित्वापययुस्तदानीं पलायमाना ह्यसुरैः समेताः

బలప్రయోగంతో చేతిలో పట్టుకున్న ఆ మహాసర్పరాజును, పర్వతంతో సహా చూసిన వెంటనే వారు ఆ స్థలాన్ని తక్షణమే విడిచి పారిపోయారు; అసురులు కూడా వారితో కలిసి పారిపోయారు।

Verse 100

तथैव सर्व ऋषयो भृग्वाद्याः शतशाम्यति । दक्षस्य यजनं तेन यथा जातं तथाभवत्

అదేవిధంగా భృగువు మొదలైన సమస్త ఋషులు వందల విధాలుగా శాంతించారు; అందువల్ల దక్షుని యజ్ఞం ఏ స్థితికి వచ్చిందో, అలాగే దాని ఫలితం స్థిరమైంది।

Verse 101

सत्यलोकं गताः सर्वे भुगुणा नोदिता भृशम् । वेदवाक्यैश्च विविधैः कालकूटं शतशस्ततः । देवा नास्त्यत्र संदेहः सत्यं सत्यं वदामि वः

భృగువు బలంగా ప్రేరేపించగా వారందరూ సత్యలోకానికి వెళ్లారు. అక్కడ నానావిధ వేదవాక్యాలతో కాలకూట విషాన్ని మళ్లీ మళ్లీ శమింపజేశారు. ఓ దేవులారా, ఇందులో సందేహం లేదు—నిజం నిజంగా మీకు చెబుతున్నాను.

Verse 102

भृगुणोक्तं वचः श्रुत्वा कालकूटविषार्द्दिताः । सत्यलोकं समासाद्य ब्रह्माणं शरणं ययुः

భృగువు చెప్పిన మాటలు విని, కాలకూట విషంతో బాధపడుతూ వారు సత్యలోకానికి చేరి బ్రహ్మదేవుని శరణు కోరారు.

Verse 103

तदा जाज्वल्यमानं वै कालकूटं प्रभोज्जवलम् । दृष्ट्वा ब्रह्माथ तान्दृष्ट्वा ह्यकर्मज्ञानसुरासुरान् । तेषां शपितुमारेभे नारदेन निवारितः

అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు భయంకర తేజస్సుతో మండుతున్న కాలకూటాన్ని చూశాడు; అలాగే కర్మవివేకం లేని ఆ దేవాసురులను చూసి శపించబోయాడు, కాని నారదుడు ఆయనను ఆపాడు.

Verse 104

ब्रह्मोवाच । अकार्यं किं कृतं देवाः कस्मात्क्षोभोयमुद्यतः । ईश्वरस्य च जातोऽद्य नान्यथा मम भाषितम्

బ్రహ్మదేవుడు పలికెను—ఓ దేవులారా, ఏ అనుచిత కార్యం చేయబడింది, దాని వల్ల ఈ కలకలం లేచింది? ఈ కలత నేడు ఈశ్వరుని ఆజ్ఞచేతనే సంభవించింది; నా మాట వేరేలా కాదు.

Verse 105

ततो देवैः परिवृतो वेदोपनिषदैस्तथा । नानागमैः परिवृतः कालकूटभयाद्ययौ

అప్పుడు ఆయన దేవులతో చుట్టుముట్టబడి, అలాగే వేదోపనిషత్తులతో ఆవరించబడి—నానా ఆగమాలతో పరివేష్టితుడై—కాలకూట భయంతో ముందుకు సాగాడు.

Verse 106

ततश्चिंतान्विता देवा इदमूचुः परस्परम् । अविद्याकामसंवीताः कुर्यामः शंकरं च कम्

అప్పుడు చింతతో నిండిన దేవతలు పరస్పరం ఇలా అన్నారు—“అవిద్యా కామాలతో ఆవరించబడి మనం ఏమి చేయాలి? ఎవరిని మా శంకరుడు (రక్షకుడు)గా చేసుకోవాలి?”

Verse 107

ब्रह्माणं च पुरस्कृत्य तदा देवास्त्वरान्विताः । वैकुण्ठमाव्रजन्सर्वे कालकूट भयार्द्दिताः

అప్పుడు బ్రహ్మను ముందుంచి, కాలకూట భయంతో బాధపడుతున్న దేవతలందరూ తొందరగా వైకుంఠానికి వెళ్లారు.

Verse 108

ब्रह्मादयश्चर्षिगणाश्च तदा परेशं विष्णुं पुराणपुरुषं प्रभविष्णुमीशम् । वैकुण्ठमाश्रितमधोक्षजमाधवं ते सर्वे सुरासुरगणाः शरणं प्रयाताः

అప్పుడు బ్రహ్మాది ఋషిగణాలు మరియు దేవాసుర సమూహాలన్నీ—వైకుంఠంలో నివసించే పరమేశ్వరుడు విష్ణువు, పురాణపురుషుడు, సర్వశక్తిమాన్ ఈశుడు, అధోక్షజుడు మాధవుడు—అని ఆయన శరణు చేరారు.

Verse 109

तावत्प्रवृद्धं सुमहत्कालकूटं समभ्ययात् । दग्ध्वादो ब्रह्मणो लोकं वैकुण्ठं च ददाह वै

అంతలోనే అత్యంత విస్తారంగా పెరిగిన కాలకూటం ఉప్పొంగి వచ్చింది; మొదట బ్రహ్మలోకాన్ని దహించి, తరువాత వైకుంఠాన్నీ కాల్చివేసింది.

Verse 110

कालकूटाग्निना दग्धो विष्णुः सर्वगुहाशयः । पार्षदैः सहितः सद्यस्तमालसदृशच्छविः

కాలకూటాగ్నితో దగ్ధుడైన, సమస్త హృదయ-గుహల్లో నివసించే విష్ణువు తన పార్షదులతో కలిసి వెంటనే తమాల వృక్షంలాంటి శ్యామవర్ణాన్ని ధరించాడు.

Verse 111

वैकुण्ठं च सुनीलं च सर्वलोकैः समावृतम् । जलकल्मषसंवीताः सर्वे लोकास्तदाभवन्

వైకుంఠమూ గాఢ నీలవర్ణమై, సమస్త లోకాలచే చుట్టుముట్టబడింది. అప్పుడు అన్ని లోకాలు ఆశ్చర్యకరమైన జల-కల్మషంతో, కలుషిత అలజడి నీటివలె, ఆవరించబడ్డాయి।

Verse 112

अष्टावरणसंवीतं ब्रह्मांडं ब्रह्मणा सह । भस्मीभूतं चकाराशु जलकल्मषमद्भुतम्

అష్ట ఆవరణాలతో కప్పబడిన బ్రహ్మాండం, బ్రహ్మతో సహా, ఆ ఆశ్చర్యకరమైన జల-కల్మషం చేత వెంటనే భస్మమైపోయింది।

Verse 113

नोभूमिर्न जलं चाग्निर्न वायुर्न नभस्तदा । नाहंकारो न च महान्मूलाविद्या तथैव च । शिवस्य कोपात्संजातं तदा भस्माकुलं जगत्

అప్పుడు భూమి లేదు, జలం లేదు, అగ్ని లేదు, వాయువు లేదు, ఆకాశమూ లేదు; అహంకారం లేదు, మహత్తత్త్వం లేదు, మూల అవిద్య కూడా మిగలలేదు. శివకోపం వల్ల ఆ సమయంలో జగత్తు భస్మకలకలంతో నిండిపోయింది।