
ఈ అధ్యాయంలో కౌమార పురాణచక్రాల ప్రధాన కారణశ్రేణి వెల్లడవుతుంది—దుఃఖం ప్రార్థనకు దారి తీస్తుంది, ప్రార్థన ధర్మచింతనను రేపుతుంది, ఆ చింతన తపస్సుగా మారి లోకశక్తి సమతుల్యాన్ని మార్చుతుంది. పరిత్యాగం, బాధలతో విలపించిన వరాంగీ తన భయం, అవమానం తొలగించే కుమారుని కోరుతుంది. దైత్యనాయకుడు అసురుడిగా చిత్రితమైనప్పటికీ దాంపత్యరక్షణను ధర్మబద్ధంగా సమర్థిస్తాడు; భార్యను ‘జాయా, భార్యా, గృహిణీ, కలత్ర’ వంటి ధర్మసంబంధ పదాలతో పేర్కొని, బాధపడుతున్న భార్యను నిర్లక్ష్యం చేయడం నైతికప్రమాదమని చెబుతాడు. బ్రహ్మా అతితీవ్ర తపస్సు సంకల్పాన్ని నియంత్రించి ‘తారక’ అనే మహాబల కుమారుని వరంగా అనుగ్రహిస్తాడు. వరాంగీ వెయ్యేళ్లు గర్భాన్ని ధరిస్తుంది; తారక జనన సమయంలో మహోత్పాతాలు, జగత్తు కంపనలు సంభవించి అతని జననం లోకస్థాయి ప్రభావాన్ని సూచిస్తాయి. అసురసార్వభౌముడిగా స్థాపితుడైన తారక ముందుగా మరింత ఘోర తపస్సు చేసి, ఆపై దేవతలను జయించాలనే వ్యూహాన్ని స్వీకరిస్తాడు. పారియాత్ర పర్వతంలో పాశుపత దీక్ష పొందీ ఐదు మంత్రాలను జపించి, దీర్ఘ తపస్సులు చేసి, స్వాంగఛేదన వంటి కఠిన హోమాలతో తన తేజస్సు ద్వారా దేవతలను భయపెడతాడు. బ్రహ్మా సంతోషించినా మరణధర్మ నియమం వల్ల సంపూర్ణ అవధ్యతను ఇవ్వడు; తారక షరతుతో వరం పొందుతాడు—ఏడు రోజులకన్నా ఎక్కువ వయసున్న బాలుడిచేతనే తాను వధింపబడాలి. అధ్యాయం చివర తారకుని వైభవభరిత రాజసభ, సంపద, శక్తిసంకలన వర్ణనతో ముగుస్తుంది.
Verse 1
वरांग्युवाच । नाशितास्म्यपविद्धास्मि त्रासिता पीडितास्मि च । रौद्रोण देवनाथेन नष्टनाथेन भूरिशः
వరాంగి పలికెను: 'నేను నాశనం చేయబడ్డాను, విడిచిపెట్టబడ్డాను, భయపెట్టబడ్డాను మరియు రక్షకుడు లేని ఆ క్రూరమైన దేవేంద్రునిచేత అనేకసార్లు పీడించబడ్డాను.'
Verse 2
दुःखपारमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता । पुत्रं मे घोरदुःखस्य तारकं देहि चेत्कृपा
ఈ దుఃఖానికి అంతం కానరాక నేను ప్రాణాలు విడవడానికి సిద్ధమయ్యాను. నీకు దయ ఉంటే, ఈ ఘోరమైన దుఃఖం నుండి నన్ను దాటించే ఒక కుమారుని ప్రసాదించు.
Verse 3
एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रो दुःखितोऽचिंतयद्धृदि । आसुरेष्वपि भावेषु स्पृहा यद्यपि नास्ति मे
ఇలా పలికినప్పుడు, దైత్యరాజు దుఃఖితుడై తన మనస్సులో ఇలా ఆలోచించాడు: 'నాకు రాక్షస ప్రవృత్తుల పట్ల ఆసక్తి లేనప్పటికీ...'
Verse 4
तथापि मन्ये शास्त्रैभ्यस्त्वनुकंप्या प्रियेति यत् । सर्वाश्रमानुपादाय स्वाश्रमेण कलत्रवान्
'అయినప్పటికీ, భార్య దయ చూపదగినదని శాస్త్రాల ద్వారా నేను భావిస్తున్నాను. అన్ని ఆశ్రమాలను స్వీకరించి, గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నవాడు భార్యను పోషించాలి.'
Verse 5
व्यसनार्णवमत्येति जलयानैरिवार्णवम् । यामाश्रित्येंद्रियारातीन्दुर्जयानितराश्रयैः
నావల సహాయంతో సముద్రాన్ని దాటినట్లే, ఆమె శరణు పొందితే విపత్తుల సముద్రం దాటబడుతుంది; ఆమె వల్ల ఇంద్రియరూప దుర్జయ శత్రువులు కూడా జయించబడతారు।
Verse 6
गेहिनो हेलया जिग्युर्दस्यून्दूर्ग पतिर्यथा । न केऽपि प्रभवस्तां चाप्यनुकर्तुं गृहेश्वरीम्
కోటాధిపతి దొంగలను జయించినట్లే, గృహస్థులు కూడా సులభంగా కష్టాలను జయిస్తారు; అయినా గృహేశ్వరి—పోషకురాలు—ఆమెను అనుకరించే శక్తి ఎవరికీ లేదు।
Verse 7
अथायुषा वा कार्त्स्न्येन धर्मे दित्सुर्यथैव च । यस्यां भवति चात्मैव ततो जाया निगद्यते
పూర్తి ఆయుష్కాలమంతా తోడుగా ఉండినా, లేదా ధర్మంలో సంపూర్ణ అర్పణతో ఉన్నా—ఆమెలోనే తన ఆత్మను కనుగొనుటవల్ల ఆమె ‘జాయా’ అని పిలువబడుతుంది।
Verse 8
भर्तव्या एव यस्माच्च तस्माद्भार्येति सा स्मृता । सा एव गृहमुक्तं च गृहीणी सा ततः स्मृता
ఆమెను తప్పక భర్త పోషించవలసినదైనందున ఆమె ‘భార్య’ అని స్మరించబడుతుంది; ఆమెనే ‘గృహం’ అని కూడా అంటారు, అందువల్ల ఆమె ‘గృహిణి’ అని కూడా స్మరించబడుతుంది।
Verse 9
संसारकल्मषात्त्रात्री कलत्रमिति सा ततः । एवंविधां प्रियां को वै नानुकंपितुमर्हति
సంసార మలినత నుండి రక్షించునది కనుక ఆమె ‘కలత్ర’ అని పిలువబడుతుంది; ఇలాంటి ప్రియపై కరుణ చూపకుండ ఎవరు ఉండగలరు?
Verse 10
त्रीणि ज्योतींषि पुरुष इति वै देवलोऽब्रवीत् । भार्या कर्म च विद्या च संसाध्यं यत्नतस्त्रयम्
దేవలో పలికెను—“పురుషునికి మూడు జ్యోతులు: భార్య, ధర్మకర్మ, విద్య. ఈ మూడింటినీ యత్నంతో సాధించవలెను.”
Verse 11
तदेनां पीडितां चेद्यः पतिर्भूत्वा न पालये । ततो यास्ये शास्त्रवादान्नरकांतं न संशयः
ఎవరైనా భర్తగా ఉండి బాధపడుతున్న భార్యను రక్షించకపోతే, శాస్త్రవాక్యమునుబట్టి అతడు నరకాంతమునకు పోవును—సందేహం లేదు.
Verse 12
अह मप्येनमिंद्रं वै शक्तो जेतुं यथाऽनृणाम् । पुनः कामं करिष्येऽस्या दास्ये पुत्रऊं महाबलम्
నేనూ నిశ్చయంగా ఈ ఇంద్రుని జయించగలను; ఆధారంలేని మనిషిని జయించినట్లు. మళ్లీ ఆమె కోరికను నెరవేర్చెదను; మహాబలుడైన కుమారుని ప్రసాదించెదను.
Verse 13
इति संचिंत्य वज्रांगः कोपव्याकुललोचनः । प्रतिकर्तुं महेंद्राय तपो भूयो व्यवस्यत
ఇట్లు ఆలోచించి వజ్రాంగుడు—కోపంతో కలవరపడిన కన్నులతో—మహేంద్రునికి ప్రతీకారం చేయుటకై మళ్లీ తపస్సు చేయాలని నిర్ణయించెను.
Verse 14
ज्ञात्वा तु तस्य संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः । आजगाम त्वरायुक्तो यत्राऽसौ दितिनंदनः
అతని సంకల్పం—ఇప్పుడు మరింత క్రూరమైనదని—తెలిసి బ్రహ్ముడు వేగంగా అక్కడికి వచ్చెను; అక్కడ దితి కుమారుడు ఉన్నాడు.
Verse 15
उवाचैनं स भगवान्प्रभुर्मधुरया गिरा
అప్పుడు ఆ భగవాన్ ప్రభువు పితామహుడు (బ్రహ్మ) అతనితో మధుర వాక్యాలతో పలికెను।
Verse 16
ब्रह्मोवाच । किमर्थं भूय एव त्वं नियमं क्रूरमिच्छसि । आहाराभिमुखो दैत्य तन्मे ब्रूहि महाव्रतः
బ్రహ్ముడు పలికెను—నీవు మళ్లీ ఎందుకు క్రూరమైన నియమాన్ని కోరుచున్నావు? హే దైత్యా, ఇప్పుడు ఆహారమునకు మొగ్గుచూపిన నీవు, హే మహావ్రతధరా, అది నాకు చెప్పుము.
Verse 17
यावदब्दसहस्रेण निराहारेण वै फलम् । त्यजता प्राप्तमाहारं लब्धं ते क्षणमात्रतः
వెయ్యి సంవత్సరాలు నిరాహారంగా ఉండుటవలన లభించే ఫలము ఏదో, వచ్చిన ఆహారాన్ని త్యజించినందువలన అదే ఫలము నీకు క్షణమాత్రంలో లభించింది.
Verse 18
त्यागो ह्यप्राप्तकामानां न तथा च गुरुः स्मृतः । यथा प्राप्तं परित्यज्य कामं कमललोचन । श्रुत्वैतद्ब्रह्मणो वाक्यं दैत्यः प्रांजलिरब्रवीत्
ఇష్టము ఇంకా పొందని వారికి త్యాగము అంత గొప్పదిగా గాని కఠినముగా గాని భావింపబడదు. కాని హే కమలలోచనా, పొందిన తరువాత కూడా కోరికను విడిచిపెట్టుటే నిజమైన త్యాగము. బ్రహ్ముని ఈ వాక్యములు విని దైత్యుడు అంజలి ఘటించి పలికెను.
Verse 19
दैत्य उवाच । पत्न्यर्थेऽहं करिष्यामि तपो घोरं पितामह । पुत्रार्थमुद्यतश्चाहं यः स्याद्गीर्वाणदर्पहा
దైత్యుడు పలికెను—హే పితామహా, భార్యార్థముగా నేను ఘోర తపస్సు చేయుదును. మరియు పుత్రార్థముగా కూడా నేను సంకల్పించితిని—యెవడు దేవతల దర్పమును నశింపజేయునో వాడు.
Verse 20
एतच्छ्रुत्वा वचो देवः पद्मगर्भोद्भवस्तदा । उवाच दैत्यराजानं प्रसन्नश्चतुराननः
ఆ మాటలు విని పద్మగర్భసంభవుడైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుడు ప్రసన్నుడై, అప్పుడు దైత్యరాజుని ఉద్దేశించి పలికెను।
Verse 21
ब्रह्मोवाच । अलं ते तपसा वत्स मा क्लेशे विस्तरे विश । पुत्रस्ते तारकोनाम भविष्यति महाबलः
బ్రహ్ముడు పలికెను—వత్సా, నీ తపస్సు చాలును; దీర్ఘమైన క్లేశంలో మరింతగా ప్రవేశించకు. ‘తారక’ అనే పేరుతో నీకు మహాబలుడైన కుమారుడు జన్మించును।
Verse 22
देवसीमंतिनीकाम्यधम्मिल्लकविमोक्षणः । इत्युक्तो दैत्यराजस्तु प्रणम्य प्रपितामहम्
దివ్యసీమంతినీ కోరికను నెరవేర్చే, ఆమె బంధిత కేశాలను విప్పించే వరం పొందిన దైత్యరాజు ఆద్య పితామహుడైన బ్రహ్మదేవునికి నమస్కరించెను।
Verse 23
विसृज्य गत्वा महिषीं नंदया मास तां मुदा । तौ दंपती कृतार्थौ च जग्मतुश्चाश्रमं तदा
అక్కడి నుండి బయలుదేరి అతడు తన మహిషి వద్దకు వెళ్లి ఆనందంతో ఆమెను సంతోషపెట్టెను. ఆ దంపతులు కృతార్థులై అప్పుడు ఆశ్రమానికి వెళ్లిరి।
Verse 24
आहितं च ततो गर्भं वरांगी वरवर्णिनी । पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि
తదుపరి సుందరాంగి, మనోహర వర్ణముగల ఆమె గర్భం ధరించెను. ఆమె సంపూర్ణంగా వెయ్యి సంవత్సరాలు గర్భాన్ని తన ఉదరంలోనే ధరించెను।
Verse 25
ततो वर्षसहस्रांते वरांगी समसूयत । जायमाने तु दैत्येंद्रे तस्मिंल्लोकभयंकरे
అప్పుడు వెయ్యేళ్ల ముగింపున ఆ సుందరాంగి స్త్రీ కుమారుని ప్రసవించింది. లోకాలకు భయంకరుడైన ఆ దైత్యేంద్రుడు జన్మించుచుండగా…
Verse 26
चचाल सकला पृथ्वी प्रोद्धूताश्च महार्णवा । चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाता विभीषणाः
సమస్త భూమి కంపించింది; మహాసముద్రాలు ఉప్పొంగి కలతపడ్డాయి. పర్వతాలు కూడా కదిలాయి, భయంకరమైన గాలులు వీచాయి.
Verse 27
जेपुर्जप्यं मुनिवरा व्याधविद्धा मृगा इव । जहुः कांतिं च सूर्याद्या नीहाराश्छांदयन्दिशः
మునివరులు వేటగాడు బాణంతో గాయపరిచిన జింకలవలె వేగంగా జపాన్ని సాగించారు. సూర్యాది జ్యోతులు కాంతిని కోల్పోయాయి; మబ్బులు దిక్కులను కప్పివేశాయి.
Verse 28
जाते महासुरे तस्मिन्सर्व एव महासुराः । आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः
ఆ మహాసురుడు జన్మించగానే సమస్త మహాసురులు, అలాగే అసురస్త్రీలు కూడా ఆనందంతో అక్కడికి వచ్చారు.
Verse 29
जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चासुरांगनाः । ततो महोत्सवे जाते दानवानां पृथासुत
ఆనందావేశంతో వారు పాడసాగారు; అసురకన్యలు నర్తించసాగారు. ఆపై దానవులలో మహోత్సవం ఏర్పడింది, ఓ పృథాపుత్రా!
Verse 30
विषण्णमनसो देवाः समहेंद्रास्तदाभवन् । जातामात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चंडविक्रमः
అప్పుడు ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలందరూ విషాదచిత్తులయ్యారు; ఎందుకంటే జన్మించిన క్షణమే చండవిక్రముడైన తారకుడు దైత్యాధిపతిగా నిలిచాడు।
Verse 31
अभिषिक्तोऽसुरो दैत्यैः कुरंगमहिषादिभिः । सर्वासुरमहाराज्ये युतः सर्वैर्महासुरैः
కురంగ, మహిష మొదలైన దైత్యులు ఆ అసురునికి అభిషేకం చేసి పట్టాభిషిక్తుని చేశారు; సమస్త మహాసురుల సహాయంతో అతడిని అన్ని అసురుల మహారాజ్యానికి అధిపతిగా స్థాపించారు।
Verse 32
स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारकः पांडुसत्तम । उवाच दानवश्रेष्ठान्युक्तियुक्तमिदं वचः
ఆ మహారాజ్యాన్ని పొందిన తారకుడు—ఓ పాండవశ్రేష్ఠా—దానవశ్రేష్ఠులను ఉద్దేశించి నీతియుక్తమైన, యుక్తిసంపన్నమైన మాటలు పలికాడు।
Verse 33
श्रृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः । श्रुत्वा वः स्थेयसी बुद्धिः क्रियतां वचने मम
“హే మహాబలులైన అసురులారా, నా మాట వినండి. విని మీ బుద్ధి స్థిరపడుగాక; నా ఉపదేశానుసారం కార్యం చేయండి.”
Verse 34
अस्माकं जातिधर्मेण विरूढं वैरमक्षयम् । करिष्याम्यहं तद्वैरं तेषां च विजयाय च
“మన జాతిధర్మ ప్రకారం అక్షయమైన వైరం పెరిగింది. ఆ వైరాన్ని నేను కొనసాగిస్తాను—వారి పరాజయానికి, మన విజయానికి.”
Verse 35
किं तु तत्तपसा साध्यं मन्येहं सुरसंगमम् । तस्मादादौ करिष्यामि तपो घोरं दनोः सुताः
కానీ దేవసంగమము తపస్సుతోనే సిద్ధమని నేను భావిస్తున్నాను. అందుచేత, హే దనుపుత్రులారా, ముందుగా నేను ఘోర తపస్సు ఆచరిస్తాను।
Verse 36
ततः सुरान्विजेष्यामो भोक्ष्यामोऽथ जगत्त्रयम् । युक्तोपायोऽहि पुरुषः स्थिरश्रीरेव जायते
ఆ తరువాత మేము దేవతలను జయించి, త్రిలోకభోగాన్ని అనుభవిస్తాము. ఎందుకంటే యుక్తమైన ఉపాయాన్ని ఆశ్రయించే పురుషుడు స్థిరసంపదను పొందుతాడు।
Verse 37
अयुक्तश्चपलः प्राप्तामपि रक्षितुमक्षमः । तच्छ्रुत्वा दानवाः सर्वे वाक्यं तस्यासुरस्य तु
కానీ యుక్తి లేని చంచలుడు పొందినదానినీ కాపాడలేడు. ఆ అసురుని వాక్యాన్ని విని దానవులందరూ (అంగీకరించారు)।
Verse 38
साधुसाध्वित्यथोचुस्ते वचनं तस्य विस्मिताः । सोऽगच्छत्पारियात्रस्य गिरेः कंदरमुत्तमम्
అతని మాటలకు ఆశ్చర్యపడి వారు “సాధు, సాధు!” అని పలికారు. ఆపై అతడు పారియాత్ర పర్వతంలోని ఉత్తమ గుహకు బయలుదేరాడు।
Verse 39
सर्वर्तुकुसुमाकीर्णनानौषधिविदिपितम् । नानाधातुरसस्राविचित्रनानागृहाश्रयम्
అది అన్ని ఋతువుల పుష్పాలతో నిండిపోయి, అనేక ఔషధ వృక్షాలతో విరాజిల్లింది. నానా ధాతురస ప్రవాహాలతో విచిత్రంగా, ఎన్నో గుహా-శిలాగృహాలకు ఆశ్రయంగా నిలిచింది।
Verse 40
अनेकाकारबहुलं पृथक्पक्षिकुलाकुलम् । नानाप्रस्रवणोपेतं नानाविधजलाशयम्
ఆ స్థలం అనేక రూపాల జీవులతో సమృద్ధిగా ఉండి, వేర్వేరు పక్షికులాల గుంపులతో కిటకిటలాడేది; అనేక జలపాతాలు, ప్రవాహాలతో శోభించి, నానావిధ సరస్సులు మరియు జలాశయాలతో నిండివుండేది।
Verse 41
प्राप्य तत्कंदरं दैत्यश्चकार विपुलं तपः । वहन्पाशुपतीं दीक्षां पंच मंत्राञ्जजाप सः
ఆ గుహను చేరిన దైత్యుడు అపారమైన తపస్సు చేశాడు. పాశుపత దీక్షను ధరించి, అతడు నిరంతరం ఐదు మంత్రాలను జపించాడు।
Verse 42
निराहारः पंचतपा वर्षायुतमभूत्किल । ततः स्वदेहादुत्कृत्त्य कर्षंकर्षं दिनेदिने
అతడు ఆహారాన్ని త్యజించి ‘పంచతపా’ తపస్సును పదివేల సంవత్సరాలు చేశాడు. ఆపై రోజుకోసారి తన దేహం నుండి ఒక్కో కర్ష పరిమాణాన్ని కోసి వేరుచేశాడు।
Verse 43
मांसस्याग्नौ जुहावैव ततो निर्मांसतां गतः । ततो निर्मांसदेहः स तपोराशिरजायत
అతడు తన మాంసాన్ని అగ్నిలో ఆహుతిగా సమర్పించాడు; అందువల్ల మాంసరహితుడయ్యాడు. ఆపై మాంసరహిత దేహంతో అతడు తపస్సు యొక్క మూర్తిరూపమైన తపోరాశిగా మారాడు।
Verse 44
जज्वलुः सर्वभूतानि तेजसा तस्य सर्वतः । उद्विग्नाश्च सुराः सर्वे तपसा तस्य भीषिताः
అతని తేజస్సుతో అన్ని దిక్కులా సమస్త భూతాలు దహించబడుతున్నట్లుగా అనిపించాయి. అతని తపస్సు బలానికి భయపడి దేవతలందరూ కలవరపడ్డారు।
Verse 45
एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा परमं तोषमागतः । तारकस्य वरं दातुं जगाम शिखरं गिरेः
అంతలో బ్రహ్మదేవుడు పరమ సంతోషాన్ని పొందెను; తారకునికి వరం ఇవ్వుటకు పర్వత శిఖరమునకు వెళ్లెను।
Verse 46
प्राप्य तं शैलराजानं हंसस्यंदनमास्थितः । उवाच तारकं देवो गिरा मधुरया तदा
శైలరాజుని చేరి, హంసరథముపై ఆసీనుడైన బ్రహ్మదేవుడు అప్పుడు మధుర వాణితో తారకుని సంభాషించెను।
Verse 47
ब्रह्मोवाच । उत्तिष्ठ पुत्र तपसो नास्त्यसाध्यं तवाधुना । वरं वृणीष्वाभिमतं यत्ते मनसि वर्तते
బ్రహ్ముడు పలికెను—“లేచెను, కుమారా! నీ తపస్సు వలన ఇప్పుడు నీకు అసాధ్యమేమీ లేదు. నీ మనసులో ఉన్నదే ఇష్టవరంగా కోరుకొనుము।”
Verse 48
इत्युक्तस्तारको दैत्यः प्रांजलिः प्राह तं विभुम्
ఇట్లు పలుకబడిన తారక దైత్యుడు అంజలి ఘటించి ఆ సర్వశక్తుడైన ప్రభువుతో పలికెను।
Verse 49
तारक उवाच । वयं प्रभो जातिधर्माः कृतवैराः सहमरैः । तैश्च निःशेषिता दैत्याः कृताः क्रूरैनृशं सवत्
తారకుడు పలికెను—“ప్రభో! మా జాతిధర్మముచే దేవతలతో మాకు వైరం ఉంది. వారే మా దైత్యసేనలను పూర్తిగా నశింపజేసి, క్రూరంగా నిర్దయగా అణచివేశారు।”
Verse 50
तेषामहं समुद्धर्ता भवेयमिति मे मतिः । अवध्यः सर्वभूतानामस्त्राणां च महौजसाम्
నా సంకల్పం—నేనే వారి ఉద్ధారకుడనై ఉండాలి. సమస్త భూతాలకు, మహాబలుల అస్త్రాలకు కూడ నేను అవధ్యుడనై ఉండుగాక.
Verse 51
स्यामहं चामरैश्चैष वरो मम हृदिस्थितः । एतन्मे देहि देवेश नान्यं वै रोचये वरम्
దేవతలకూ నేను అవధ్యుడనై ఉండాలి—ఈ వరం నా హృదయంలో స్థిరమైంది. ఓ దేవేశా, ఇదే నాకు ప్రసాదించు; మరే వరమూ నాకు ఇష్టం లేదు.
Verse 52
तमुवाच ततो दैत्यं विरंचोऽमरनायकः । न युज्यते विना मृत्युं देहिनो देहधारणम् । जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः सत्यमेतच्छ्रुतीरितम्
అప్పుడు అమరనాయకుడు విరంచుడు (బ్రహ్మ) ఆ దైత్యునితో అన్నాడు—మరణం లేకుండా దేహధారికి దేహధారణ యుక్తం కాదు. జన్మించినవానికి మరణం ధృవం; ఇది శ్రుతి ప్రకటించిన సత్యం.
Verse 53
इति संचिंत्य वरय वरं यस्मान्न शंकसे । ततः संचिंत्य दैत्येंद्रः शिशुतः सप्तवासरात्
కాబట్టి సందేహం లేని వరాన్ని ఆలోచించి ఎంచుకో. అప్పుడు దైత్యేంద్రుడు మననం చేసి ఏడు రోజుల శిశువు విషయమై (ఒక షరతు) నిర్ణయించాడు.
Verse 54
तारक उवाच । वासराणां च सप्तानां वर्जयित्वा तु बालकम् । देवानामप्यवध्योऽहं भूयासं तेन याचितः
తారకుడు అన్నాడు—ఏడు రోజుల బాలుడిని మినహాయించి, దేవతల చేత కూడా నేను అవధ్యుడనై ఉండుగాక; ఇదే నేను యాచిస్తున్న వరం.
Verse 55
वव्रे महासुरो मृत्युं ब्रह्माणं मानमोहितः । ब्रह्मा प्रोचे ततस्तं च तथेति हरवाक्यतः
గర్వమోహితుడైన మహాసురుడు మరణసంబంధమైన వరాన్ని బ్రహ్మను కోరెను. హరుని వాక్యానుసారంగా బ్రహ్మ అతనితో—“తథాస్తు” అని పలికెను.
Verse 56
जगाम त्रिदिवं देवो दैत्योऽपि स्वकमालयम् । उत्तीर्णं तपसस्तं च दैत्यं दैत्येश्वरास्तदा
దేవుడు త్రిదివానికి (స్వర్గానికి) తిరిగి వెళ్లెను; దైత్యుడును తన నివాసానికి చేరెను. అప్పుడు తపస్సులో సిద్ధి పొందిన ఆ దైత్యుని చుట్టూ దైత్యాధిపతులు సమకూరిరి.
Verse 57
परिवव्रुः फलाकीर्णं वृक्षं शकुनयो यथा । तस्मिन्महति राज्यस्थे तारके दितिनंदने
ఫలభరిత వృక్షాన్ని పక్షులు చుట్టుముట్టినట్లు, వారు అతనిని చుట్టిరి—దితినందనుడైన మహాతారకుడు రాజ్యంలో దృఢంగా స్థిరపడినప్పుడు.
Verse 58
ब्रह्मणाभिहि तस्थाने महार्णवतटोत्तरे । तरवो जज्ञिरे पार्थ तत्र सर्वर्तवः शुभाः
హే పార్థా! బ్రహ్మ స్థాపించిన ఆ స్థలంలో, మహాసముద్ర ఉత్తర తీరాన, వృక్షాలు పుట్టెను; అక్కడ అన్ని ఋతువులూ శుభప్రదములయ్యెను.
Verse 59
कांतिर्द्युतिर्धृतिर्मेधा श्रीरखंडा च दानवम् । परिवव्रुर्गुणा कीर्णं निश्छिद्राः सर्व एव हि
కాంతి, ద్యుతి, ధృతి, మేధ, అఖండశ్రీ—ఇవన్నీ ఆ దానవుని చుట్టిరి. అతడు గుణసంపన్నుడై, ఏ లోపమూ లేని సంపూర్ణుడయ్యెను.
Verse 60
कालागरुविलिप्तांगं महामुकुटमंडितम् । रुचिरांगदसन्नद्धं महासिंहासने स्थितम्
ఆయన దేహమంతా నల్ల అగరు లేపనంతో లిప్తమై, మహాముకుటంతో అలంకృతుడై, రమ్యమైన అంగదాలతో సన్నద్ధుడై, మహాసింహాసనంపై ఆసీనుడై ఉన్నాడు।
Verse 61
नृत्यंत्यप्सरसः श्रेष्ठा गन्धर्वा गाययंति च । चन्द्रार्कौ दीपमार्गेषु व्यजनेषु च मारुतः । ग्रहा अग्रेसरास्तस्य जीवादेशप्रभाषिणः
శ్రేష్ఠ అప్సరసలు నర్తించగా గంధర్వులు గానం చేశారు. అతని మార్గాలలో చంద్రసూర్యులు దీపాలవలె ప్రకాశించారు; మారుతుడు వ్యజనధారిగా మారాడు; గ్రహాలు ముందుగా సాగి అతని ఆజ్ఞలనే ప్రకటిస్తున్నట్లుండెను।
Verse 62
एवं स्वकाद्बाहुबलात्स दैत्यः संप्राप्य राज्यं परिमोदमानः । कदाचिदाभाष्य जगाद मंत्रिणः प्रोद्धृत्तसर्वांगबलेन दर्पितः
ఇలా తన స్వబాహుబలంతో ఆ దైత్యుడు రాజ్యాన్ని పొందీ పరమానందించాడు. తరువాత పెరిగిన సర్వాంగబలంతో గర్వించి, ఒకనాడు మంత్రులను సంబోధించి పలికెను।