Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रो दुःखितोऽचिंतयद्धृदि । आसुरेष्वपि भावेषु स्पृहा यद्यपि नास्ति मे
Transliteration
evamuktastu daityeṃdro duḥkhito'ciṃtayaddhṛdi | āsureṣvapi bhāveṣu spṛhā yadyapi nāsti me
Translation
ఇలా పలికినప్పుడు, దైత్యరాజు దుఃఖితుడై తన మనస్సులో ఇలా ఆలోచించాడు: 'నాకు రాక్షస ప్రవృత్తుల పట్ల ఆసక్తి లేనప్పటికీ...'
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb of manner)
उक्तःhaving been spoken to
उक्तः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘having been addressed/spoken to’
तुbut, then
तु:
Sambandha (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
दैत्येन्द्रःthe lord of the Daityas
दैत्येन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (दैत्यानाम् इन्द्रः)
दुःखितःsorrowful
दुःखितः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अचिन्तयत्thought, reflected
अचिन्तयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
हृदिin (his) heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
आसुरेषुin demonic
आसुरेषु:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (भावेषु)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद-अव्यय (also/even)
भावेषुin states/attitudes
भावेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
स्पृहाdesire, longing
स्पृहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्पृहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यद्यपिalthough
यद्यपि:
Sambandha (Concession/अनुज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootयदि + अपि (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय (concessive: although)
नnot
न:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मेfor me, my
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Narrator (contextual; reporting Daityendra’s inner thought)
Visual Art Cues
Scene: The daitya-lord seated alone, head slightly bowed, hand near heart, eyes half-closed in thought; the background shows subdued weapons/royal insignia, indicating power held in check by reflection.
Characters & Entities
D
Daityendra (lord of the Daityas)V
Varāṅgī (implied)V
Vajrāṅga (likely the Daityendra in context)FAQs
Purāṇic narratives show that self-reflection can arise even in unlikely beings, opening the door to dharmic conduct.
No site is referenced in this verse.
None; it records an inner deliberation.