Adhyaya 7
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 7

Adhyaya 7

ఈ అధ్యాయంలో దేవులు, రుద్రులు, సిద్ధులు, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు వంటి దివ్య సమూహాల మధ్య మహాదేవుని శుభప్రదమైన వారాణసీ ప్రవేశం వర్ణించబడింది. అనంతరం శివుడు శ్రీకంఠరూపంలో గణేశుని స్తుతిస్తాడు—వినాయకుడు కారణాతీత తత్త్వం, విఘ్నాల నియంత్రకుడు మరియు నివారకుడు, భక్తులకు సిద్ధిని ప్రసాదించే పరమాశ్రయం అని ప్రతిపాదన ఉంటుంది. తదుపరి ధూంఢి-వినాయకుని ప్రత్యేక పాత్ర చెప్పబడుతుంది; కాశీలో ప్రవేశం సఫలమయ్యేలా ఆయన అనుగ్రహం అవసరం. మణికర్ణికలో స్నానం, మోదకాలు, ధూపం, దీపం, పుష్పమాలలు మొదలైన అర్పణలు, అలాగే చతుర్థీ వ్రతం—ప్రత్యేకంగా మాఘ శుక్ల చతుర్థీ—విధిగా చెప్పబడింది; వార్షిక యాత్రలో నువ్వుల అర్పణతో హోమం చేయమని కూడా సూచన ఉంది. ధూంఢి సమీపంలో జప-పఠనం చేస్తే విఘ్ననాశం, ఐశ్వర్య-సమృద్ధి, కోరిన సిద్ధి లభిస్తాయని ఫలశ్రుతి పేర్కొంటుంది. చివరగా కాశీక్షేత్రాన్ని ‘ఆవరణ’ క్రమంలో పుణ్యభౌగోళికంగా నమోదు చేస్తూ, దిశల వారీగా అనేక వినాయక రూపాలు లెక్కించబడతాయి. భయనివారణ, రక్షణ, శీఘ్రసిద్ధి, ప్రతికూల శక్తుల నియంత్రణ వంటి స్థానిక కార్యాలతో కాశీని పొరలుగా రక్షించే వినాయక మండలంగా ఈ అధ్యాయం ప్రతిష్ఠిస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । विश्वेशो विश्वया सार्धं मया च मुनिसत्तम । महाशाखविशाखाभ्यां नंदिभृंगिपुरोगमः

స్కందుడు పలికెను—హే మునిశ్రేష్ఠా! విశ్వేశ్వరుడు శివుడు విశ్వా దేవితోను నాతోను కలిసి, ముందుగా నంది భృంగిని ఉంచి, పక్కన మహాశాఖ విశాఖలతో, మహాశోభతో పవిత్ర ధామమునకు ప్రస్థానమయ్యెను।

Verse 2

नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वत्र संवृतः । देवर्षिभिः समायुक्तः सनकाद्यैरभिष्टुतः

ఆయన నైగమేయుడు (కార్త్తికేయుడు) తో కూడి, సర్వత్ర రుద్రగణములచే ఆవరించబడి, దేవర్షులతో సమాయుక్తుడై, సనకాది ఆద్య ఋషులచే స్తుతింపబడెను।

Verse 3

समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनंदितः । तीर्थैर्दर्शित तीर्थश्च गंधर्वैर्गीतमंगलः

ఆయన సమస్త ఆలయాధీశులచే మరియు దిక్పాలులచే అభినందింపబడెను; తీర్థములు తమ తీర్థస్వరూపమును ఆయనకు ప్రత్యక్షపరచెను, గంధర్వులు మంగళగీతములు పాడిరి।

Verse 4

कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः । वियत्यनाहतैर्वाद्यैः समंतादनुमोदितः

పూజ చేసిన అప్సరసలు నృత్యహస్తపల్లవాల సౌకుమార్యంతో ఆయనను సత్కరించిరి; ఆకాశమందు నినదించే అనాహత వాద్యములు చుట్టూరా ఆనందోత్సవాన్ని ప్రకటించెను।

Verse 5

ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः । कृतस्तुतिश्चारणौघैर्विमानैरभितोवृतः

ఋషుల బ్రహ్మనిర్ఘోషముచే దిక్కుల ముఖములు బధిరమైనట్లయ్యెను; చారణసమూహములు స్తుతి చేసిరి, ఆయన చుట్టూరా దివ్య విమానములచే ఆవరింపబడెను।

Verse 6

त्रिविष्टप वधूमुष्टिभ्रष्टैर्लाजैरितस्ततः । अभिवृष्टो महादेवः संप्रहृष्टतनूरुहः

త్రివిష్టప వధువుల ముష్టుల నుంచి జారిన లాజల వర్షం ఇటు అటు నుండి మహాదేవునిపై కురిసింది; ఆనందోల్లాసంతో ఆయనకు రోమాంచం కలిగింది।

Verse 7

दत्तमाल्योपहारश्च बहुविद्याधरी गणैः । यक्षगुह्यकसिद्धैश्च खेचरैरभिनंदितः

అనేక విద్యాధరీ గణాలు మాల్యాలు, ఉపహారాలు సమర్పించాయి; యక్షులు, గుహ్యకులు, సిద్ధులు, ఖేచరులు కూడా ఆయనను అభినందించారు।

Verse 8

कृतप्रवेश शकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः । किंनरीभिः प्रहष्टास्यैः किंनरैरुपवर्णितः

ప్రవేశానికి శుభశకునాలు ఏర్పడ్డాయి—ముందుగా జింకలు, పక్షులు నడిచాయి; హర్షముఖ కిన్నరీలతో కూడిన కిన్నరులు ఆయనను స్తుతించారు।

Verse 9

विष्णुना च महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा । नंदिनाथ गणेशेन आविष्कृतमहोत्सवः

విష్ణువు, మహాలక్ష్మి, బ్రహ్మ, విశ్వకర్మ, నందినాథ గణేశుడు—వీరందరూ కలిసి ఆ మహోత్సవాన్ని వైభవంగా ప్రదర్శించారు।

Verse 10

नागांगनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः । प्रविवेश महादेवः पुरीं वाराणसीं शुभाम्

చుట్టూ నాగాంగనులు నీరాజన విధితో హారతి చేస్తుండగా, మహాదేవుడు శుభమైన వారాణసీ నగరంలో ప్రవేశించాడు।

Verse 11

पश्यतां सर्वदेवानामवरुह्य वृषेंद्रतः । परिष्वज्य गणाधीशं प्रोवाच वृषभध्वजः

సర్వ దేవతలు చూస్తుండగా వృషభధ్వజుడు (శివుడు) శ్రేష్ఠ వృషభమైన నందినిపై నుండి దిగివచ్చెను. గణాధీశుడు గణేశుని ఆలింగనం చేసి ప్రేమతో పలికెను.

Verse 12

यदहं प्राप्तवानस्मि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । मयाप्यतीव दुष्प्राप्यां स प्रसादो स्य वै शिशोः

నేను శుభమైన వారాణసీ పురిని పొందినది—అది నాకు కూడా అత్యంత దుర్లభమైనది—ఇది నిశ్చయంగా ఆ బాలుడు గణేశుని ప్రసాదమే.

Verse 13

यद्दुष्प्रसाध्यं हि पितुरपि त्रिजगतीतले । तत्सूनुना सुसाध्यं स्यादत्र दृष्टांतता मयि

మూడు లోకాలలో తండ్రికైనా దుష్ప్రసాధ్యమైన కార్యం, కుమారుని చేత సుసాధ్యమవుతుంది—దానికి ఇక్కడ నేనే దృష్టాంతం.

Verse 14

अनेन गजवक्त्रेण स्वबुद्धिविभवेरिह । काशीप्राप्तिर्यथा मे स्यात्तथा किंचिदनुष्ठितम्

ఈ గజవక్త్రుడు (గణేశుడు) తన స్వబుద్ధి వైభవంతో ఇక్కడ ఏదో అనుష్ఠానం చేసి, నాకు కాశీప్రాప్తి కలిగేలా చేసెను.

Verse 15

पुत्रवानहमेवास्मि यच्च मे चिरचिंतितम् । स्वपौरुषेण कृतवानभिलाषं करस्थितम्

నేను నిజంగా పుత్రవంతుడను; నేను చిరకాలంగా కోరుకున్న కోరికను అతడు తన పరాక్రమంతో సిద్ధం చేసి నా చేతిలో ఉంచినట్లుగా నెరవేర్చెను.

Verse 16

इत्युक्त्वा त्रिपुरीहर्ता पुरुहूतादिभिः स्तुतः । परितुष्टावसंहृष्टः स्पष्टगीर्भिर्गजाननम्

ఇట్లు పలికి త్రిపురసంహారకుడైన శివుడు, ఇంద్రాది దేవులచే స్తుతింపబడి, పరమ సంతోషంతో హర్షించి, స్పష్టమైన వాక్యాలతో గజాననుడు (గణేశుడు)ను స్తుతించాడు।

Verse 17

श्रीकंठ उवाच । जय विघ्नकृतामाद्य भक्तनिर्विघ्नकारक । अविघ्नविघ्नशमन महाविघ्नैकविघ्नकृत्

శ్రీకంఠుడు (శివుడు) పలికెను—జయము! హే విఘ్నకర్తలలో ఆద్యుడా, భక్తులకు నిర్విఘ్న మార్గదాతా; అవిఘ్నంలో పుట్టే విఘ్నాలను శమింపజేసేవాడా; మహావిఘ్నాలకు ఏకైక విఘ్నమూర్తివా!

Verse 18

जय सर्वगणाधीश जय सर्व गणाग्रणीः । गणप्रणतपादाब्ज गणनातीतसद्गुण

జయము, హే సమస్త గణాధీశా! జయము, హే ప్రతి గణానికి అగ్రణీ! గణులు నమస్కరించే పద్మపాదములు కలవాడా; లెక్కకు అందని సద్గుణసంపన్నుడా!

Verse 19

जय सर्वग सर्वेश सर्वबुद्ध्येकशेवधे । सर्वमायाप्रपंचज्ञ सर्वकर्माग्रपूजित

జయము, హే సమస్త సమూహాల అధిపతీ, సర్వేశ్వరా! హే సమస్త బుద్ధులకు ఏకైక నిధివా! హే సమగ్ర మాయాప్రపంచాన్ని తెలిసినవాడా! హే అన్ని కర్మకాండల ఆరంభంలో మొదట పూజింపబడేవాడా!

Verse 20

सर्वमंगलमांगल्य जय त्वं सर्वमंगल । अमंगलोपशमन महामंगलहेतुक

హే సమస్త మంగళాలలో పరమ మంగళమయుడా! జయము, హే సర్వమంగళస్వరూపా! అమంగళాన్ని శమింపజేసేవాడా, మహామంగళానికి కారణభూతుడా!

Verse 21

जय सृष्टिकृतां वंद्य जय स्थितिकृतानत । जय संहृतिकृत्स्तुत्य जयसत्कर्मसिद्धिद

జయము, సృష్టిశక్తులచే వందింపబడువాడా! జయము, స్థితి(పాలన)శక్తులచే నమస్కరింపబడువాడా! జయము, సంహారశక్తులచే స్తుతింపబడువాడా! జయము, సత్కర్మసిద్ధిని ప్రసాదించువాడా!

Verse 22

सिद्धवंद्यपदांभोज जयसिद्धिविधायक । सर्वसिद्ध्येकनिलय महासिद्ध्यृद्धिसूचक

జయము, సిద్ధులు వందించే పద్మపాదములవాడా! జయము, సిద్ధిని విధించువాడా! నీవే సమస్త సిద్ధులకు ఏకైక నిలయము; మహాసిద్ధులు, ఋద్ధులను ప్రకటించువాడవు!

Verse 23

अशेषगुणनिर्माण गुणातीत गुणाग्रणी । परिपूर्णचरित्रार्थ जय त्वं गुणवर्णित

జయము, సమస్త గుణముల ఉద్భవస్థానమా! అయినా గుణాతీతుడవు, గుణవంతులలో అగ్రగణ్యుడవు! నీ పవిత్ర చరిత్రార్థము సంపూర్ణము; గుణవర్ణనచే స్తుతింపబడువాడా, జయము!

Verse 24

जय सर्वबलाधीश बलाराति बलप्रद । बलाकोज्ज्वल दंताग्र बालाबालपराकम

జయము, సమస్త బలములకు అధీశ్వరా! బలశత్రువులను సంహరించువాడా, బలప్రదాతా! నీ దంతాగ్రం కొంగవలె ప్రకాశిస్తుంది; నీ పరాక్రమం బాలులకును బలవంతులకును అప్రతిహతం!

Verse 25

अनंतमहिमाधार धराधर विदारण । दंताग्रप्रोतां दङ्नाग जयनागविभूषण

జయము, అనంత మహిమకు ఆధారమా! పర్వతసమ భారములను విదారించువాడా! దంతాగ్రంతో మహాగజాన్ని ఛేదించి నిలిపినవాడా! నాగభూషణుడా, జయము!

Verse 26

ये त्वांनमंति करुणामय दिव्य मूर्ते सर्वैनसामपि भुवो भुविमुक्तिभाजः । तेषां सदैव हरसीहमहोपसर्गान्स्वर्गापवर्गमपि संप्रददासि तेभ्यः

హే కరుణామయ దివ్యమూర్తీ! నిన్ను నమస్కరించువారు, సమస్త పాపభారంతో ఉన్నా ఈ భూమిపైనే ముక్తికి అర్హులగుదురు. నీవు వారి మహా ఉపద్రవాలను ఇక్కడ నిత్యం తొలగించి, వారికి స్వర్గమును మరియు పరమ మోక్షమును రెండింటినీ ప్రసాదించుదువు।

Verse 27

ये विघ्नराज भवता करुणाकटाक्षैः संप्रेक्षिताः क्षितितले क्षणमात्रमत्र । तेषां क्षयंति सकलान्यपिकिल्विषाणि लक्ष्मीः कटाक्षयतितान्पुरुषोत्तमान्हि

హే విఘ్నరాజా! ఈ భూమిపై నీవు కరుణాకటాక్షంతో క్షణమాత్రమైనా ఎవరి వైపు చూచెదవో, వారి సమస్త పాపాలు నశించును; లక్ష్మీదేవి కూడా ఆ ఉత్తమ పురుషులపై అనుగ్రహదృష్టి వేయును।

Verse 28

ये त्वां स्तुवंति नतविघ्नविघातदक्ष दाक्षायणीहृदयपंकजतिग्मरश्मे । श्रूयंत एव त इह प्रथिता न चित्रं चित्रं तदत्र गणपा यदहो त एव

హే నమ్రుల విఘ్నాలను ఛేదించుటలో దక్షుడా! దాక్షాయణీ హృదయపద్మానికి తೀಕ್ಷ్ణకిరణ సూర్యుడా! నిన్ను స్తుతించువారు ఈ లోకంలో ప్రసిద్ధులగుదురు—ఇది ఆశ్చర్యం కాదు. ఆశ్చర్యమైతే, హే గణపా, వారు నిజంగా చెప్పబడిన మహిమతోనే ప్రకాశించుటయే।

Verse 29

ये शीलयंति सततं भवतोंघ्रियुग्मं ते पुत्रपौत्रधनधान्यसमृद्धिभाजः । संशीलितांघ्रिकमला बहुभृत्यवर्गैर्भूपालभोग्यकमलां विमलां लभंते

నీ పాదయుగ్మాన్ని నిత్యం సేవించి స్మరించువారు కుమార-పౌత్ర, ధన-ధాన్య సమృద్ధిని పొందుదురు. నీ కమలపాదాలను భక్తితో ఆశ్రయించిన వారు అనేక సేవకులతో కూడి, రాజులకు తగిన నిర్మల లక్ష్మీ-సంపదను పొందుదురు।

Verse 30

त्वं कारणं परमकारणकारणानां वेद्योसि वेदविदुषां सततं त्वमेकः । त्वं मार्गणीयमसि किंचन मूलवाचां वाचामगोचरचराचरदिव्यमूर्ते

నీవే కారణము—పరమ కారణములకూ కారణము. వేదవిదులకు నీవొక్కడివే నిత్యంగా జ్ఞేయుడు. వాక్కుల మూలరూపమైన సూక్ష్మ లక్ష్యము నీవే; హే చరాచర జగత్తులో వాక్కులకు అగోచరమైన దివ్యమూర్తీ!

Verse 31

वेदा विदंति न यथार्थतया भवंतं ब्रह्मादयोपि न चराचर सूत्रधार । त्वं हंसि पासि विदधासि समस्तमेकः कस्तेस्तुतिव्यतिकरो मनसाप्यगम्य

వేదములకును నీవు యథార్థంగా తెలియవు; బ్రహ్మాది దేవతలకును తెలియవు, హే చరాచరముల అదృశ్య సూత్రధారుడా। నీవే ఒక్కడవై సమస్త జగత్తును సంహరించి, రక్షించి, విధించుచున్నావు; మనసుకూడా అగమ్యమైన నీకు సముచిత స్తుతి ఎవరు చేయగలరు?

Verse 32

त्वद्दुष्टदृष्टिविशिखैर्निहतान्निहन्मि दैत्यान्पुरांधकजलंधरमुख्यकांश्च । कस्यास्ति शक्तिरिह यस्त्वदृतेपि तुच्छं वांछेद्विधातु मिह सिद्धिदकार्यजातम्

నీ ఉగ్ర దృష్టి అనే బాణములతో ముందే పడిపోయిన దైత్యులను—అంధక, జలంధర మొదలైన ప్రధానులను—నేను సంహరిస్తున్నాను। నీవు లేకుండా ఈ లోకంలో ఎవరికీ శక్తి ఉంది, తుచ్ఛమైన పనినైనా సిద్ధి చేయగలడా? మరి సిద్ధిని ప్రసాదించే అనేక కార్యాల సంగతి ఏమనాలి?

Verse 33

अन्वेषणे ढुंढिरयं प्रथितोस्तिधातुः सर्वार्थढुंढिततया तव ढुंढि नाम । काशीप्रवेशमपि को लभतेत्र देही तोषं विना तव विनायकढुंढिराज

‘ఢుంఢ్’ ధాతువు ‘అన్వేషణ’ అర్థంలో ప్రసిద్ధం; నీవు సమస్త ప్రయోజనాలను అన్వేషించి సిద్ధి చేయువాడవు గనుక నీ నామం ‘ఢుంఢి’। హే వినాయక ఢుంఢిరాజా, నీ సంతోషం లేకుండా ఇక్కడ ఏ దేహధారి కాశీలో ప్రవేశమాత్రమూ పొందగలడు?

Verse 34

ढुंढे प्रणम्यपुरतस्तवपादपद्मं यो मां नमस्यति पुमानिह काशिवासी । तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरा दिशामि तत्किंचिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन

హే ఢుంఢే, కాశీవాసియైన ఏ పురుషుడు నీ సమక్షంలో నీ పాదపద్మములకు ప్రణమించి నన్ను నమస్కరిస్తాడో, అతని చెవి దగ్గరకు వెళ్లి నేను ఆ ప్రాచీన రహస్యాన్ని ఉపదేశిస్తాను; దాని వలన ఇక్కడే పునర్జన్మకు తిరిగి రావడం ఉండదు।

Verse 35

स्नात्वा नरः प्रथमतो मणिकर्णिकायामुद्धूलितांघ्रियुगलस्तु सचैलमाशु । देवर्षिमानवपितॄनपि तर्पयित्वा ज्ञानोदतीर्थमभिलभ्य भजेत्ततस्त्वाम्

మొదట మనిషి మణికర్ణికలో స్నానం చేసి, వెంటనే వస్త్రముతోనే తన రెండు పాదాలను ధూళి తొలగించి శుద్ధి చేసుకోవాలి। దేవులు, ఋషులు, మనుష్యులు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, ‘జ్ఞానోద’ అనే తీర్థాన్ని చేరి, ఆపై నిన్ను భజించి ఆరాధించాలి।

Verse 36

सामोदमोदकभरैर्वरधूपदीपैर्माल्यैः सुगंधबहुलैरनुलेपनैश्च । संप्रीण्यकाशिनगरीफलदानदक्षं प्रोक्त्वाथ मां क इह सिध्यति नैव ढुंढे

మధుర మోదకాల గుట్టలు, శ్రేష్ఠ ధూపదీపాలు, మాలలు మరియు సువాసనభరిత అనులేపనాలతో కాశీనగరిని సంతోషింపజేసి, ఆమె ఫలప్రదానంలో పరమ సమర్థురాలని నేను ప్రకటించాను. ఇక ఇక్కడ మరే సిద్ధిని ఎవరు వెదకాలి? నేను మరేదీ అన్వేషించను.

Verse 37

तीर्थांतराणि च ततः क्रमवर्जितोपि संसाधयन्निह भवत्करुणाकटाक्षैः । दूरीकृतस्वहितघात्युपसर्गवर्गो ढुंढे लभेदविकलं फलमत्र काश्याम्

తర్వాత, ఇతర తీర్థాల ఆచారాలను నియమిత క్రమం లేకుండానే ఇక్కడ ఆచరించినా, ప్రభువు కరుణాకటాక్షంతో తన హితాన్ని నాశనం చేసే ఉపద్రవాల సమూహం తొలగిపోతుంది; కాశీలోని ఢుంḍే వద్ద సంపూర్ణ, అవికల ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 38

यः प्रत्यहं नमति ढुं ढिविनायकं त्वां काश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसंघः । नो तस्य जातु जगतीतलवर्ति वस्तु दुष्प्रापमत्र च परत्र च किंचनापि

కాశీలో ప్రతిరోజు ఉదయాన ‘ఢుం ఢి’ అనే పవిత్ర ధ్వనితో ఆహ్వానింపబడిన నిన్ను—ఢుంḍివినాయకా—నమస్కరించేవాడికి సమస్త విఘ్నసమూహం పూర్తిగా నిరోధింపబడుతుంది. అతనికి ఈ లోకంలో గానీ పరలోకంలో గానీ ఏదీ దుర్లభం కాదు.

Verse 39

यो नाम ते जपति ढुंढिविनायकस्य तं वै जपंत्यनुदिनं हृदि सिद्धयोष्टौ । भोगान्विभुज्य विविधान्विबुधोपभोग्यान्निर्वाणया कमलया व्रियते स चांते

ఎవడు ఢుంḍివినాయకుని—నీ నామాన్ని జపిస్తాడో, అతని హృదయంలో అష్టసిద్ధులు ప్రతిదినం తామే జపించుచూ నిలుస్తాయి. అతడు దేవతలకూ అనుభవయోగ్యమైన నానావిధ భోగాలను అనుభవించి, చివరికి నిర్వాణకమల ఆలింగనాన్ని పొందుతాడు.

Verse 40

दूरे स्थितोप्यहरहस्तव पादपीठं यः संस्मरेत्सकलसिद्धिद ढुंढिराज । काशीस्थिते रविकलं सफलं लभेत नैवान्यथा न वितथा मम वाक्कदाचित्

హే ఢుంḍిరాజా, సమస్తసిద్ధిప్రదా! దూరంగా ఉన్నవాడైనా ప్రతిదినం నీ పాదపీಠాన్ని స్మరించేవాడు, కాశీలో క్షణమాత్రం నివసించిన ఫలమంతా సంపూర్ణంగా పొందుతాడు. ఇది వేరేలా కాదు; నా వాక్కు ఎప్పుడూ అసత్యం కాదు.

Verse 41

जाने विघ्नानसंख्यातान्विनिहंतुमनेकधा । क्षेत्रस्यास्य महाभाग नानारूपैरिहस्थितः

హే మహాభాగ! అసంఖ్యాత విఘ్నాలను నేను ఎరుగుదును; ఈ పుణ్యక్షేత్రం (కాశీ) హితార్థం వాటిని నానావిధంగా సంహరించుటకు నేను ఇక్కడ అనేక రూపాలలో స్థితుడనై ఉన్నాను.

Verse 42

यानि यानि च रूपाणि यत्रयत्र च तेनघ । तानि तत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वंत्वेते दिवौकसः

హే నిరఘ! ఆయన ఏఏ రూపాలను ధరించునో, ఏఏ స్థలాలలో నివసించునో, అవన్నీ నేను అక్కడక్కడ వివరించెదను—దివౌకసులు (దేవగణము) వినుగాక.

Verse 43

प्रथमं ढुंढिराजोसि मम दक्षिणतो मनाक् । आढुंढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान्संप्रयच्छसि

మొదట నీవు ఢుణ్ఢిరాజవు; నా దక్షిణదిశలో కొద్దిగా స్థితుడవై ఉన్నావు. హే ఢుణ్ఢ్యా! నీవు సమస్త భక్తులకు సమస్త అభీష్టార్థాలను ప్రసాదించుచున్నావు.

Verse 44

अंगारवासरवतीमिह यैश्चतुर्थीं संप्राप्य मोदकभरैः परिमोदवद्भिः । पूजा व्यधायि विविधा तव गंधमाल्यैस्तानत्र पुत्रविदधामि गणान्गणेश

హే గణేశా! ఇక్కడ అంగారవాసరయుక్త చతుర్థిని పొందుకొని, ఆనందంతో మోదకభారాలను తెచ్చి, నీ సుగంధమాల్యాలతో నానావిధ పూజ చేయువారిని—నేను ఇక్కడ గణనాయకులుగా చేయుదును; వారికి సత్పుత్రసంతానమును ప్రసాదించుదును.

Verse 45

ये त्वामिह प्रति चतुर्थि समर्चयंति ढुंढे विगाढमतयः कृतिनस्त एव । सर्वापदां शिरसि वामपदं निधाय सम्यग्गजानन गजाननतां लभंते

హే ఢుణ్ఢే! ఇక్కడ ప్రతి చతుర్థినాడు దృఢమతులై కృతార్థభక్తులై నిన్ను సమ్యక్గా ఆరాధించువారు—సర్వ ఆపదల శిరస్సుపై తమ వామపాదమును ఉంచి, హే గజాననా! నిశ్చయంగా నీ కృపాశ్రయంలో గజాననత్వమును పొందుదురు.

Verse 46

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु नक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुंढेर्चयिष्यंति तेऽर्च्याः स्युरसुरद्रुहाम्

మాఘ శుక్లపక్ష చతుర్థీనాడు నక్తవ్రతంలో నిబద్ధులై, ఓ ఢూంఢే, నిన్ను ఆరాధించువారు—అసురద్రోహి దేవతల మధ్యకూడా పూజ్యులగుదురు.

Verse 47

विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्ध्वा प्राश्नीयाल्लड्डुकान्व्रती

వార్షిక యాత్రను నిర్వహించి, శుక్లపక్షంలోని తపస్వినీ చతుర్థి వచ్చినప్పుడు వ్రతధారి తెల్ల నువ్వులతో కట్టిన లడ్డూలను సిద్ధం చేసి విధిగా వాటిని భుజించాలి.

Verse 48

कार्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः । तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुंढे सर्वोपसर्गहृत्

కాశీక్షేత్రసిద్ధిని కోరువారు యత్నపూర్వకంగా యాత్ర చేయాలి; మరియు ఆ చతుర్థీనాడు, ఓ ఢూంఢే—సర్వ ఉపసర్గహరా—నీ ప్రీతికోసం (ఈ ఆచారం) నిర్వహించాలి.

Verse 49

तां यात्रां नात्रयः कुर्यान्नैवेद्यतिललडुकैः । उपसर्गसहस्रैस्तु स हंतव्यो ममाज्ञया

ఇక్కడ ఆ యాత్రను నైవేద్యంగా నువ్వుల లడ్డూలతో సహా చేయని వాడు—నా ఆజ్ఞచేత అతడు వెయ్యి ఉపసర్గాల (కష్టాల) చేత దండింపబడును.

Verse 50

होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मंत्रज्ञस्तस्य मंत्रः प्रसेत्स्यति

భక్తితో నువ్వులు మరియు నెయ్యిని హవిస్సుగా చేసి హోమం చేయువాడు—ఆ చతుర్థీనాడు, అతడు మంత్రజ్ఞుడైతే, అతని మంత్రం నిశ్చయంగా సిద్ధించి ఫలిస్తుంది.

Verse 51

वैदिकोऽवैदिको वापि यो मंत्रस्ते गजानन । जप्तस्त्वत्संनिधौ ढुंढे सिद्धिं दास्यति वांछिताम्

హే గజానన! వైదికమైనా అవైదికమైనా—ఏ మంత్రమైనా, హే ఢుంḍ్ఢి, నీ సాన్నిధ్యంలో జపిస్తే అది నిశ్చయంగా కోరిన సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 52

ईश्वर उवाच । इमां स्तुतिं ममकृतिं यः पठिष्यति सन्मतिः । न जातु तं तु विघ्नौघाः पीडयिष्यंति निश्चितम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—సద్బుద్ధి గలవాడు నేను రచించిన ఈ స్తుతిని పఠిస్తే, అతనిని విఘ్నాల ప్రవాహాలు ఎప్పటికీ బాధించవు; ఇది నిశ్చయం.

Verse 53

ढौंढीं स्तुतिमिमां पुण्यां यः पठेड्ढुंढि संनिधौ । सान्निध्यं तस्य सततं भजेयुः सर्वसिद्धयः

ఢుంḍ్ఢి సాన్నిధ్యంలో ఢౌంḍ్ఢీకి సంబంధించిన ఈ పుణ్య స్తుతిని ఎవడు పఠిస్తాడో, అతనికి సమస్త సిద్ధులు ఎల్లప్పుడూ సమీపంగా నిలుస్తాయి.

Verse 54

इमां स्तुतिं नरो जप्त्वा परं नियतमानसः । मानसैरपि पापैस्तैर्नाभिभूयेत कर्हिचित्

పూర్తిగా నియమిత మనస్సుతో ఈ స్తుతిని జపించే మనిషి, మనసులో పుట్టే పాపాల చేత కూడా ఎప్పటికీ జయింపబడడు.

Verse 55

पुत्रान्कलत्रं क्षेत्राणि वराश्वान्वरमंदिरम् । प्राप्नुयाच्च धनं धान्यं ढुंढिस्तोत्रं जपन्नरः

ఢుంḍ్ఢి-స్తోత్రాన్ని జపించే మనిషి కుమారులు, భార్య, భూములు, శ్రేష్ఠ అశ్వాలు, ఉత్తమ గృహం, అలాగే ధనం మరియు ధాన్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 56

सर्वसंपत्करं नाम स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । प्रजप्तव्यं प्रयत्नेन मुक्तिकामेन सर्वदा

నేను ప్రకటించిన ఈ స్తోత్రము ‘సర్వసంపత్‌ప్రదం’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధం. మోక్షాన్ని కోరువాడు దీనిని ఎల్లప్పుడూ శ్రద్ధతో, ప్రయత్నంతో జపించాలి.

Verse 57

जप्त्वा स्तोत्रमिदं पुण्यं क्वापि कार्ये गमिष्यतः । पुंसः पुरः समेष्यंति नियतं सर्वसिद्धयः

ఈ పుణ్య స్తోత్రాన్ని జపించి ఎవడు ఏ కార్యానికైనా బయలుదేరుతాడో, అతని ముందే నిశ్చయంగా సమస్త సిద్ధులు వచ్చి నిలుస్తాయి.

Verse 58

अन्यच्च कथयाम्यत्र शृण्वंत्वेते दिवौकसः । ढुंढिना क्षेत्ररक्षार्थं यत्रयत्र स्थितिः कृता

ఇంకొకటి ఇక్కడ చెబుతున్నాను—హే దేవలోకవాసులారా, వినండి—క్షేత్రరక్షణార్థం ఢుంḍ్ఢి ఎక్కడెక్కడ తన స్థానం స్థాపించాడో.

Verse 59

काश्यां गंगासि संभेदे नामतोर्कविनायकः । दृष्टोर्कवासरे पुंभिः सर्वतापप्रशांतये

కాశీలో గంగా–అసి సంగమంలో ‘అర్క-వినాయక’ అనే వినాయకుడు ఉన్నాడు. ఆదివారము ఆయన దర్శనంతో సమస్త తాపాలు శమిస్తాయి.

Verse 60

दुर्गो नाम गणाध्यक्षः सर्वदुर्गतिनाशनः । क्षेत्रस्य दक्षिणे भागे पूजनीयः प्रयत्नतः

‘దుర్గ’ అనే గణాధ్యక్షుడు ఉన్నాడు; అతడు సమస్త దుర్గతులను నాశనం చేయువాడు. క్షేత్రం దక్షిణ భాగంలో అతనిని శ్రద్ధతో పూజించాలి.

Verse 61

भीमचंडी समीपे तु भीमचंडविनायकः । क्षेत्रनैरृतदेशस्थो दृष्टो हंति महाभयम्

భీమచండీ సమీపంలో భీమచండ-వినాయకుడు విరాజిల్లుచున్నాడు. కాశీక్షేత్రంలోని నైరృత (దక్షిణ-పడమర) భాగంలో స్థితుడై, దర్శనమాత్రంతో మహాభయాన్ని నశింపజేస్తాడు.

Verse 62

क्षेत्रस्य पश्चिमे भागे स देहलिविनायकः । सर्वान्निवारयेद्विघ्नान्भक्तानां नात्र संशयः

క్షేత్రపు పశ్చిమ భాగంలో దేహలీ-వినాయకుడు ఉన్నాడు. భక్తుల సమస్త విఘ్నాలను నివారిస్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

క్షేత్రంలోని వాయవ్య (ఉత్తర-పడమర) భాగంలో ‘ఉద్దండ’ అనే గజాననుడు ఉన్నాడు. భక్తుల خاطر ఉద్ధండమైన విఘ్నప్రవాహాలనూ సదా శిక్షిస్తాడు.

Verse 64

काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । विनायकान्पाशयति भक्त्या काशीनिवासिनाम्

కాశీ యొక్క సదా-ఉత్తర దిశలో పాశపాణి-వినాయకుడు ఉన్నాడు. కాశీనివాసుల భక్తి ప్రభావంతో వినాయకులను పాశంతో బంధించి (నియంత్రించి) ఉంచుతాడు.

Verse 65

गंगावरणयोः संगे रम्यः खर्वविनायकः । अखर्वानपि विघ्नौघान्भक्तानां खर्वयेत्सताम्

గంగా-వరుణా నదుల రమ్య సంగమంలో ఖర్వ-వినాయకుడు ఉన్నాడు. సద్భక్తుల కోసం అపారమైన విఘ్నప్రవాహాలనూ చిన్నవిగా చేస్తాడు.

Verse 66

प्राच्यां तु क्षेत्ररक्षार्थं सिद्धः सिद्धिविनायकः । पश्चिमे यमतीर्थस्य साधकक्षिप्रसिद्धिदः

తూర్పు దిశలో క్షేత్రరక్షార్థం సిద్ధుడైన సిద్ధివినాయకుడు విరాజిల్లుచున్నాడు. పడమట యమతీర్థంలో ఆయన సాధకులకు శీఘ్రసిద్ధి మరియు యశస్సు ప్రసాదించును.

Verse 67

बाह्यावरणगाश्चैते काश्यामष्टौ विनायकाः । उच्चाटयत्यभक्तांश्च भक्तानां सर्वसिद्धिदाः

కాశీ యొక్క బాహ్యావరణంలో నివసించే ఈ ఎనిమిది వినాయకులు. వారు అభక్తులను తొలగించి, భక్తులకు సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించుదురు.

Verse 68

द्वितीयावरणे चैव ये रक्षंति विनायकाः । अविमुक्तमिदं क्षेत्रं तानहं कथयाम्यतः

ఇప్పుడు రెండవ ఆవరణంలో ఉండి ఈ అవిముక్త క్షేత్రాన్ని రక్షించే వినాయకులను నేను వివరించుచున్నాను.

Verse 69

स्वर्धुन्याः पश्चिमे कूले उत्तरेर्कविनायकात् । लंबोदरो गणाध्यक्षः क्षालयेद्विघ्नकर्दमम्

స్వర్ధుని (గంగా) పశ్చిమ తీరంలో, అర్కవినాయకుని ఉత్తరంగా, గణాధ్యక్షుడు లంబోదరుడు ఉన్నాడు; ఆయన విఘ్నాల మురికిని కడిగి తొలగించును.

Verse 70

तत्पश्चिमेकूटदंत उदग्दुर्गविनायकात् । दुर्गोपसर्गसंहर्ता रक्षेत्क्षेत्रमिदं सदा

అదే స్థలానికి పడమటగా, దుర్గవినాయకుని ఉత్తరంగా, కూటదంతుడు ఉన్నాడు; ఆయన భయంకర ఉపసర్గాలను సంహరించి ఈ క్షేత్రాన్ని సదా రక్షించును.

Verse 71

भीमचंड गणाध्यक्षात्किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः

భీమచండ గణాధ్యక్షుని నుండి కొద్దిగా ముందుకు ఈశాన (ఉత్తర-తూర్పు) దిశలో క్షేత్రరక్షక గణాధిపతి శాలకటంకటుడు ఉన్నాడు; కాశీ-క్షేత్ర రక్షకుడైనందున ఆయన పూజ్యుడు.

Verse 72

प्राच्या देहलिविघ्नेशात्कूश्मांडाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पात प्रशांतये

దేహలీ-విఘ్నేశుని తూర్పున కూష్మాండ అనే వినాయకుడు ఉన్నాడు. మహా ఉపద్రవాలు, అపశకున కలకలాలు శాంతించుటకు భక్తుడు ఆయనను ఎల్లప్పుడూ పూజించాలి.

Verse 73

उद्दंडाख्याद्गणपतेराशुशुक्षणिदिक्स्थितः । महाप्रसिद्धः संपूज्यो भक्तैर्मुंडविनायकः

ఉద్దండ అనే గణపతికి ఆśuśukṣaṇī దిశలో ముండ-వినాయకుడు ఉన్నాడు. ఆయన మహాప్రసిద్ధుడు; భక్తులు సంపూర్ణ భక్తితో పూజించవలసినవాడు.

Verse 74

पाताले तस्य देहोस्ति मुंडं काश्यां व्यवस्थितम । अतः स गीयते काश्यां देवो मुंडविनायकः

ఆయన దేహం పాతాళంలో ఉందని, ఆయన ‘ముండ’ (శిరస్సు) కాశీలో ప్రతిష్ఠితమై ఉందని చెబుతారు. అందువల్ల కాశీలో ఆయన ‘ముండ-వినాయక’ దేవుడిగా కీర్తింపబడతాడు.

Verse 75

पाशपाणेर्गणेशानाद्दक्षिणे विकटद्विजम् । पूजयित्वा गणपतिं गाणपत्यपदं लभेत्

పాశపాణి గణేశానుని దక్షిణంగా వికట-ద్విజుడు ఉన్నాడు. ఆ గణపతిని పూజించినవాడు గాణపత్యపదం—గణేశమార్గంలో స్థిరస్థితి—ను పొందుతాడు.

Verse 76

खर्वाख्यान्नैरृतेभागे राजपुत्रो विनायकः । भ्रष्टराज्यं च राजानं राजानं कुरुतेऽर्चितः

ఖర్వ అనే స్థలంలోని నైరృత భాగంలో ‘రాజపుత్ర’ అనే వినాయకుడు ఉన్నాడు. ఆయనను ఆరాధిస్తే రాజ్యభ్రష్టుడైన రాజు మళ్లీ రాజుగా అవుతాడు.

Verse 77

गंगायाः पश्चिमे कूले प्रणवाख्यो गणाधिपः । अवाच्यां राजपुत्राच्च प्रणतः प्रणयेद्दिवम्

గంగానది పశ్చిమ తీరంలో ‘ప్రణవ’ అనే గణాధిపుడు ఉన్నాడు. అలాగే ‘అవాచ్యా’ దిశలోని రాజపుత్రునకు నమస్కరించినవాడు స్వర్గానికి నడిపించబడతాడు.

Verse 78

द्वितीयावरणे काश्यामष्टावेते विनायकाः । उत्सादयेयुर्विघ्नौघान्काशी स्थितिनिवासिनाम्

కాశీ యొక్క రెండవ ఆవరణంలో ఈ ఎనిమిది వినాయకులు ఉన్నారు. కాశీలో స్థిరంగా నివసించేవారికి వారు విఘ్నసమూహాలను నశింపజేస్తారు.

Verse 79

क्षेत्रे तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा । ये विघ्नराजाः संतीह ते वक्तव्या मयाधुना

క్షేత్రంలోని మూడవ ఆవరణంలో వారు ఎల్లప్పుడూ క్షేత్రరక్షణను నిర్వహిస్తారు. ఇక్కడ ఉన్న ‘విఘ్నరాజ’లను నేను ఇప్పుడు వివరిస్తాను.

Verse 80

उदग्वहायाः स्वर्धुन्या रम्ये रोधसि विघ्नराट् । लंबोदरादुदीच्यां तु वक्रतुंडोघसंघहृत्

ఉత్తరవాహినీ స్వర్ధుని అనే దివ్యనదీ యొక్క రమ్య తీరంలో విఘ్నరాట్ ఉన్నాడు. అలాగే లంబోదరుని ఉత్తరాన వక్రతుండుడు ఉన్నాడు; అతడు పాపరాశులను తొలగిస్తాడు.

Verse 81

कूटदंताद्गणपतेरुदीच्यामेकदंतकः । सदोपसर्गसंसर्गात्पायादानंदकाननम्

ఉత్తర దిశలో కూటదంత గణపతిస్థానంలో ఏకదంతకుడు విరాజిల్లుచున్నాడు. నిత్య ఉపసర్గసంసర్గముల నుండి కాశీ యొక్క ఆనందకాననాన్ని ఆయన రక్షించుగాక।

Verse 82

काशीभयहरो नित्यमैश्यां शालकटंकटात् । त्रिमुखो नाम विघ्नेशः कपिसिंहद्विपाननः

ఈశాన్య దిశలో శాలకటంకట వద్ద త్రిముఖనామ విఘ్నేశుడు విరాజిల్లుచున్నాడు—కపి, సింహ, గజముఖుడు. ఆయన కాశీలోని భయాన్ని నిత్యం హరించుగాక।

Verse 83

कूश्मांडात्पूर्वदिग्भागे पंचास्यो नाम विघ्नराद् । पंचास्यस्यंदनवरः पाति वाराणसीं पुरीम्

పూర్వ దిశలో కూష్మాండస్థానంలో పంచాస్యనామ విఘ్నరాటుడు విరాజిల్లుచున్నాడు. శ్రేష్ఠ వాహనారూఢుడైన పంచాస్యుడు వారాణసీ పురిని రక్షించుచున్నాడు।

Verse 84

हेरंबाख्यः सदाग्नेय्यां पूज्यो मुंडविनायकात् । अंबावत्पूरयेत्कामान्सर्वेषां काशिवासिनाम्

ఆగ్నేయ దిశలో ముండవినాయకస్థానంలో పూజ్యుడైన హేరంబనామ వినాయకుడు విరాజిల్లుచున్నాడు. తల్లివలె కాశీవాసులందరి కోరికలను ఆయన నెరవేర్చుగాక।

Verse 85

अवाच्यामर्चयेद्धीमान्सिद्ध्यै विकटदंततः । विघ्नराजं गणपतिं सर्वविघ्नविनाशनम्

నైరృత దిశలో సిద్ధి పొందుటకై బుద్ధిమంతుడు వికటదంతుని ఆరాధించవలెను. ఆయన గణపతి ‘విఘ్నరాజుడు’, సమస్త విఘ్నాలను నశింపజేయువాడు।

Verse 86

विनायकाद्राजपुत्रात्किंचिद्रक्षोदिशिस्थितः । वरदाख्यो गणाध्यक्षः पूज्यो भक्तवरप्रदः

వినాయక ‘రాజపుత్ర’ నుండి కొద్దిగా ముందుగా, రాక్షసదిశలో (దక్షిణంలో) ‘వరద’ అనే గణాధిపతి నిలిచియున్నాడు. అతడు పూజ్యుడు, భక్తులకు వరాలు ప్రసాదించువాడు।

Verse 87

याम्यां प्रणवविघ्नेशाद्गणेशो मोदकप्रियः । पूज्यः पिशंगिला तीर्थे देवनद्यास्तटे शुभे

దక్షిణ దిశలో ప్రణవ-విఘ్నేశుని నుండి ముందుగా మోదకప్రియ గణేశుడు ఉన్నాడు. దేవీనది శుభ తీరంలోని పిశంగిలా తీర్థంలో అతడు పూజ్యుడు।

Verse 88

चतुर्थावरणे काश्यां भक्तविघ्नविनाशकाः । द्रष्टव्या हृष्टचेतोभिः स्पष्टमष्टौ विनायकाः

కాశీ యొక్క నాల్గవ ఆవరణంలో భక్తుల విఘ్నాలను నశింపజేసే ఎనిమిది వినాయకులు స్పష్టంగా ఉన్నారు; హర్షభరిత హృదయాలతో దర్శించవలెను।

Verse 89

वक्रतुंडादुदग्दिक्स्थः स्वःसिंधो रोधसिस्थितः । विनायकोस्त्यभयदः सर्वेषां भयनाशनः

వక్రతుండుని నుండి ఉత్తర దిశలో, స్వర్గసింధు నది తీరంలో ఒక వినాయకుడు ఉన్నాడు. అతడు అభయప్రదుడు, అందరి భయాన్ని నశింపజేసేవాడు।

Verse 90

कौबेर्यामेकदशनात्सिंहतुंडो विनायकः । उपसर्गगजान्हंति वाराणसि निवासिनाम्

కుబేరుని ఉత్తర దిశలో, ఏకదశనుని నుండి ముందుగా ‘సింహతుండ’ వినాయకుడు ఉన్నాడు. అతడు వారాణసి నివాసుల ఉపసర్గరూప గజాలను—భారీ విపత్తులను—నశింపజేస్తాడు।

Verse 91

कूणिताक्षो गणाध्यक्षस्त्रितुंडादीश दिक्स्थितः । महाश्मशानं सततं पायाद्दुष्टकुदृष्टितः

త్రితూణ్డాది వినాయకులు అధిష్ఠించే దిక్కులో నిలిచిన గణాధ్యక్షుడు కూణితాక్షుడు కాశీ మహాశ్మశానాన్ని దుష్టదృష్టి, దుర్జనుల కుదృష్టి నుండి నిత్యం రక్షించుగాక।

Verse 92

प्राच्यां पंचास्यतः पायात्पुरीं क्षिप्रप्रसादनः । क्षिप्रप्रसादनार्चातः क्षिप्रं सिध्यंति सिद्धयः

తూర్పు దిక్కున పంచముఖుడైన క్షిప్రప్రసాదన వినాయకుడు నగరాన్ని రక్షించుగాక। క్షిప్రప్రసాదనారాధనచేత సిద్ధులు, సాధనాఫలాలు త్వరగా సిద్ధిస్తాయి।

Verse 93

हेरंबाद्वह्निदिग्भागे चिंतामणि विनायकः । भक्तचिंतामणिः साक्षाच्चिंतितार्थ समर्पकः

అగ్నిదిక్కు (ఆగ్నేయ) వైపు హేరంబునుండి చింతామణి వినాయకుడు—భక్తులకు సాక్షాత్తు చింతామణి రత్నంలా, హృదయంలో కోరిన లక్ష్యాలను ప్రత్యక్షంగా ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 94

विघ्नराजादवाच्यां तु दंतहस्तो गणेश्वरः । लिखेद्विघ्नसहस्राणि नृणां वाराणसीद्रुहाम्

దక్షిణ దిక్కున విఘ్నరాజునుండి దంతహస్త అనే గణేశ్వరుడు; వారాణసీకి ద్రోహం చేసే జనులకు వేలాది విఘ్నాలను లిఖించి విధిస్తాడు।

Verse 95

वरदाद्यातुधान्यां च यातुधानगणावृतः । देवः पिचिंडिलो नाम पुरीं रक्षेदहर्निशम्

యాతుధానుల దిక్కులో వరదునుండి, యాతుధానగణాలతో ఆవరించబడిన పిచిండిిల అనే దేవుడు నగరాన్ని అహర్నిశలు రక్షించుగాక।

Verse 96

दृष्टः पिलिपिलातीर्थे दक्षिणे मोदकप्रियात् । उद्दंड मुंडो हेरंबो भक्तेभ्यः किं न यच्छति

మోదకప్రియకు దక్షిణంగా పిలిపిలా తీర్థంలో ఉద్దండ-ముండ హేరంబుడు దర్శనమిస్తాడు; భక్తులకు ఆయన ఏమి ఇవ్వడు? అన్నీ ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 97

प्राकारे पंचमे काश्यां द्विचतुष्क विनायकाः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य ये तानत्र ब्रवीम्यहम्

కాశీలో ప్రాకారపు ఐదవ పరిభ్రమణంలో రెండు చతుష్కాలుగా ఎనిమిది వినాయకులు ఉన్నారు; వారు క్షేత్రాన్ని రక్షిస్తారు—వారినే ఇక్కడ నేను వివరిస్తాను।

Verse 98

तीरे स्वर्गतरंगिण्या उत्तरे चाभयप्रदात् । स्थूलदंतो गणेशानः स्थूलाः सिद्धीर्दिशेत्सताम्

స్వర్గతరంగిణీ తీరంలో, అభయప్రదకు ఉత్తరంగా, స్థూలదంత అనే గణేశుడు ఉన్నాడు; సజ్జనులకు మహత్తర సిద్ధులను ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 99

सिंहतुडादुदग्भागे कलिप्रिय विनायकः । कलहं कारयेन्नित्यमन्योन्यं तैर्थिकद्रुहाम्

సింహతుడకు ఉత్తర భాగంలో కలిప్రియ వినాయకుడు ఉన్నాడు; తీర్థద్రోహి యాత్రికుల మధ్య నిత్యం పరస్పర కలహాన్ని కలిగిస్తాడు।

Verse 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

కూణితాక్షకు ఈశాన్యంలో చతుర్దంత వినాయకుడు ఉన్నాడు; ఆయనను కేవలం దర్శించగానే విఘ్నసమూహం స్వయంగా నశిస్తుంది।

Verse 110

प्रतीच्यां गजकर्णश्च सर्वेषां क्षेमकारकः । चित्रघंटो गणपतिर्वायव्यां पालयेत्पुरीम्

పశ్చిమ దిశలో గజకర్ణుడు నిలిచి, సమస్తులకు క్షేమకల్యాణములు కలిగించువాడు. వాయవ్య (ఉత్తర-పశ్చిమ) దిశలో చిత్రఘంట అనే గణపతి కాశీపురిని కాపాడుచున్నాడు।

Verse 120

संप्रसाद्य यथायोगं सर्वानुचित चंचुरः । अविशद्राजसदनं विश्वकर्मविनिर्मितम्

యథాయోగ్యంగా అందరినీ ప్రసన్నపరచి, సముచితంగా సమస్తాన్ని సక్రమపరచి, ఆ సమర్థుడు విశ్వకర్మ నిర్మించిన రాజసదనంలో ప్రవేశించాడు।

Verse 126

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरः श्रद्धासमन्वितः । सर्वविघ्नान्समुत्सृज्य लभते वांछितं पदम्

శ్రద్ధతో ఈ పుణ్యాధ్యాయాన్ని వినే మనిషి, సమస్త విఘ్నాలను తొలగించి, కోరుకున్న పదాన్ని (గమ్యాన్ని) పొందుతాడు।