Adhyaya 4

Verse 1

स्कंद उवाच । कुंभसंभव वक्ष्यामि शृणोत्ववहितो भवान् । कपर्दीशस्य लिंगस्य महामाहात्म्यमुत्तमम्

స్కందుడు పలికెను—ఓ కుంభసంభవ (అగస్త్య), నేను చెప్పుదును; మీరు ఏకాగ్రంగా వినండి. కపర్దీశ లింగమునకు చెందిన పరమోత్తమ మహామాహాత్మ్యమును వివరిస్తాను।

Verse 2

कपर्दी नाम गणपः शंभोरत्यंतवल्लभः । पित्रीशादुत्तरे भागे लिंगं संस्थाप्य शांभवम्

కపర్దీ అనే గణపుడు, శంభువుకు అత్యంత ప్రియుడు; అతడు పిత్రీశ మందిరానికి ఉత్తర భాగమున శాంభవ (శైవ) లింగమును స్థాపించెను।

Verse 3

कुंडं चखान तस्याग्रे विमलोदक संज्ञकम् । यस्य तोयस्य संस्पर्शाद्विमलो जायते नरः

దాని ముందర అతడు ‘విమలోదక’ అనే కుండమును తవ్వెను; దాని జలస్పర్శమాత్రమున మనిషి విమలుడై శుద్ధుడగును।

Verse 4

इतिहासं प्रवक्ष्यामि तत्र त्रेतायुगे पुरा । यथावृत्तं कुंभयोने श्रवणात्पातकापहम्

ఇప్పుడు నేను అక్కడ త్రేతాయుగంలోని ప్రాచీన పవిత్ర ఇతిహాసాన్ని చెప్పుదును, ఓ కుంభయోని (అగస్త్య)! జరిగినట్లే; దీని శ్రవణమాత్రమే పాపనాశకము.

Verse 5

एकः पाशुपत श्रेष्ठो वाल्मीकिरिति संज्ञितः । तपश्चचार स मुनिः कपर्दीशं समर्चयन्

పాశుపతులలో ఒక శ్రేష్ఠ భక్తుడు ‘వాల్మీకి’ అని ప్రసిద్ధుడు. ఆ ముని తపస్సు చేస్తూ భక్తితో కపర్దీశుడు (శివుడు)ను సమర్చించెను.

Verse 6

एकदा स हि हेमंते मार्गे मासि तपोधनः । स्नात्वा तत्र महातीर्थे मध्याह्ने विमलोदके

ఒకసారి హేమంత ఋతువులో, మార్గ మాసంలో, ఆ తపోధనుడు అక్కడ మహాతీర్థంలో మధ్యాహ్న వేళ నిర్మల జలంలో స్నానము చేసెను.

Verse 7

चकार भस्मना स्नानमापादतलमस्तकम् । लिंगस्य दक्षिणेभागे कृतमाध्याह्निकक्रियः

అతడు భస్మస్నానాన్ని పాదతలము నుండి మస్తకము వరకు ఆచరించెను; లింగమున దక్షిణ భాగమున మధ్యాహ్నిక కర్మను సంపూర్ణం చేసెను.

Verse 8

न्यस्तमस्तकपांसुश्च संध्यामाध्यात्मिकीं स्मरन् । जपन्पंचाक्षरीं विद्यां ध्यायन्देवं कपर्दिनम्

తల వంచి, ఆధ్యాత్మిక సంధ్యను స్మరిస్తూ, అతడు పంచాక్షరీ విద్యను జపిస్తూ దేవుడు కపర్దినుడు (శివుడు)ను ధ్యానించెను.

Verse 9

कृत्वा संहारमार्गेण सप्रमाणं प्रदक्षिणाम् । हुडुंकृत्य हुडुंकृत्य हुडुंकृत्य त्रिरुच्चकैः

సంహార-మార్గ ప్రకారం ప్రమాణపూర్వకంగా సంపూర్ణ ప్రదక్షిణ చేసి, అతడు గట్టిగా ‘హుడుం’ అని మళ్లీ మళ్లీ—మూడుసార్లు—ఉచ్చరించాడు.

Verse 10

प्रणवं पुरतः कृत्वा षड्जादिस्वरभेदतः । गीतं विधाय सानंदं सनृत्यं हस्तकान्वितम्

ప్రణవం ‘ఓం’ను ముందుంచి, షడ్జాది స్వరభేదాలతో, అతడు ఆనందంగా గానం చేసి, హస్తముద్రలతో కూడిన నృత్యం కూడా చేశాడు.

Verse 11

अंगहारैर्मनोहारि चारी मंडलसंयुतम् । क्षणं तत्र सरस्तीरे उपविष्टो महातपाः

మనోహరమైన అంగహారాలతో, చారీ మరియు మండలచలనాలతో కూడి, ఆ మహాతపస్వి అక్కడ సరస్సు తీరంలో క్షణకాలం కూర్చున్నాడు.

Verse 12

अद्राक्षीद्राक्षसं घोरमतीव विकृताकृतिम् । शुष्कशंखकपोलास्यं निमग्ना पिंगलोचनम्

అతడు అత్యంత వికృతాకారమైన భయంకర రాక్షసుణ్ని చూశాడు—దాని చెంపలు, ముఖం ఎండిన శంఖంలా ఉండి, పింగళ నేత్రాలు లోతుగా కూరుకుపోయి ఉన్నాయి.

Verse 13

रूक्षस्फुटितकेशाग्रं महालंब शिरोधरम् । अतीव चिपिट घ्राणं शुष्कौष्ठमतिदंतुरम्

దాని జుట్టు చివర్లు రూక్షంగా చీలిపోయి ఉన్నాయి; తల-మెడ భారీగా వేలాడుతున్నాయి. ముక్కు అత్యంత చప్పగా, పెదవులు ఎండిపోయి, పళ్లు భయంకరంగా బయటకు పొడుచుకొన్నాయి.

Verse 14

महाविशालमौलिं च प्रोर्ध्वीभूतशिरोरुहम् । प्रलंबकर्णपालीकं पिंगलश्मश्रुभीषणम्

అతని శిరస్సు మహావిశాలంగా ఉండి, కేశాలు పైకి నిటారుగా నిలిచినవి. చెవిపల్లవాలు దీర్ఘంగా వేలాడుచుండగా, పింగళవర్ణ రోమశ్మశ్రువులతో అతడు భయంకరంగా కనిపించాడు।

Verse 15

प्रलंबित ललज्जिह्वमत्युत्कट कृकाटिकम् । स्थूलास्थि जत्रु संस्थानं दीर्घस्कंधद्वयोत्कटम्

అతని నాలుక బయటకు వేలాడుచుండగా, మెడ అత్యంత వికటంగా ఉబ్బి కనిపించింది. స్థూల అస్తులతో జత్రు-ప్రదేశం, వక్షస్థల నిర్మాణం ఉండి, రెండు భుజస్కంధాలు దీర్ఘంగా భయంకరంగా మహత్తరంగా ఉండెను।

Verse 16

निमग्नकक्षाकुहरं शुष्कह्रस्व भुजद्वयम् । विरलांगुलिहस्ताग्रं नतपीन नखावलिम्

అతని కక్షగుహలు లోతుగా దిగిపోయి, రెండు భుజాలు ఎండిపోయి చిన్నగా ఉండెను. చేతి అగ్రభాగంలో వేళ్లు అరుదుగా పలుచగా ఉండగా, గోర్లు వంగి మందంగా ఉండెను।

Verse 17

विशुष्क पांसुलोत्क्रोडं पृष्ठलग्नोदरत्वचम् । कटीतटेन विकटं निर्मांसत्रिकबंधनम्

అతని కటి-ప్రదేశం పూర్తిగా ఎండిపోయి ధూళితో కప్పబడినది; ఉదరచర్మం వెన్నుకు అంటుకున్నది. నడుము వికటంగా భయంకరంగా ఉండి, త్రికసంధి వద్ద మాంసరహిత అస్తిగ్రంథులు బిగుసుకొని ఉండెను।

Verse 18

प्रलंब स्फिग्युगयुतं शुष्कमुष्काल्पमेहनम् । दीर्घनिर्मांसलोरूकं स्थूलजान्वस्थिपंजरम्

అతని స్ఫిగ్భాగం క్రిందికి వేలాడుచుండెను; ముష్కాలు ఎండిపోయి సంకుచితమై, మేహనం చిన్నగా ఉండెను. తొడలు దీర్ఘమైనా మాంసరహితమై, మోకాళ్లు స్థూలంగా భయంకర అస్తిపంజరంతో కూడి ఉండెను।

Verse 19

अस्थिचर्मावशेषं च शिराजालितविग्रहम् । शिरालं दीर्घजंघं च स्थूलगुल्फास्थिभीषणम्

అతను కేవలం ఎముకలు మరియు చర్మంతో మిగిలి ఉన్నాడు, శరీరం నరాల వలయంతో కప్పబడి ఉంది. పొడవైన పిక్కలు మరియు లావుపాటి చీలమండ ఎముకలతో అతను భయంకరంగా కనిపించాడు.

Verse 20

अतिविस्तृत पादं च दीर्घवक्रकृशांगुलिम् । अस्थिचर्मावशेषेण शिराताडितविग्रहम्

అతని పాదాలు చాలా వెడల్పుగా ఉన్నాయి, కాలి వేళ్లు పొడవుగా, వంకరగా మరియు సన్నగా ఉన్నాయి. కేవలం ఎముకలు మరియు చర్మం మాత్రమే ఉండటం వల్ల, అతని శరీరం నరాలతో నిండినట్లు కనిపించింది.

Verse 21

विकटं भीषणाकारं क्षुत्क्षाममतिलोमशम् । दावदग्धद्रुमाकारमति चंचललोचनम्

అతను వికృతమైన మరియు భయంకరమైన ఆకారం కలిగి, ఆకలితో చిక్కిపోయి, అత్యధిక జుట్టుతో ఉన్నాడు. అడవి మంటల్లో కాలిన చెట్టులా కనిపిస్తూ, అతని కళ్ళు ఎంతో చంచలంగా ఉన్నాయి.

Verse 22

मूर्तं भयानकमिव सर्वप्राणिभयप्रदम् । हृदयाकंपनं दृष्ट्वा तं प्रेतं वृद्धतापसः । अतिदीनाननं कस्त्वमिति धैर्येण पृष्टवान्

సాక్షాత్తు భయం రూపం దాల్చినట్లు, సకల ప్రాణులకు భయాన్ని కలిగించే, గుండెలు అదిరేలా ఉన్న ఆ ప్రేతాన్ని చూసి, వృద్ధ తాపసి ధైర్యంతో ఇలా అడిగాడు: "ఓ దీనమైన ముఖం గలవాడా, నువ్వు ఎవరు?"

Verse 23

कुतस्त्वमिह संप्राप्तः कस्मात्ते गतिरीदृशी । अनुक्रोशधियारक्षः पृच्छामि वद निर्भयम्

"నువ్వు ఇక్కడికి ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? నీకు ఈ స్థితి ఎందుకు కలిగింది? ఓ జీవి, నేను దయతో అడుగుతున్నాను, భయం లేకుండా చెప్పు."

Verse 24

अस्माकं तापसानां च न भयं त्वद्विधान्मनाक् । शिवनामसहस्राणां विभूतिकृतवर्मणाम्

మా తపస్వులకు నీ వంటి భూతాల పట్ల క్షణమాత్రమైనా భయం లేదు; శివసహస్రనామ జపం మాకు రక్ష, విభూతి-ధారణే మా కవచము.

Verse 25

तापसोदीरितमिति तद्रक्षः प्रीतिपूवर्कम् । निशम्य प्रांजलिः प्राह तं कृपालुं तपोधनम्

తపస్వి పలికిన మాటలు విని ఆ రాక్షసుడు ఆనందించాడు; అంజలి ఘటించి కరుణామయుడైన తపోధన మునిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.

Verse 26

राक्षस उवाच । अनुक्रोशोस्ति यदि ते भगवंस्तापसोत्तम । स्ववृत्तांतं तदा वच्मि शृणुष्वावहितः क्षणम्

రాక్షసుడు అన్నాడు— ఓ భగవన్, తపస్వుల్లో శ్రేష్ఠుడా! నీకు కరుణ ఉంటే, నా వృత్తాంతాన్ని చెబుతాను; క్షణమాత్రం శ్రద్ధగా వినుము.

Verse 27

प्रतिष्ठानाभिधानोस्ति देशो गोदावरी तटे । तीर्थप्रतिग्रहरुचिस्तत्रासं ब्राह्मणस्त्वहम्

గోదావరి తీరంలో ‘ప్రతిష్ఠాన’ అనే దేశం ఉంది. అక్కడ నేను బ్రాహ్మణుడిగా నివసించేవాడిని; తీర్థకర్మలకు సంబంధించిన దాన-ప్రతిగ్రహంలో ఆసక్తి కలిగివుండేది.

Verse 28

तेन कर्मविपाकेन प्राप्तोस्मि गतिमीदृशीम् । मरुस्थले महाघोरे तरुतोयविवर्जिते

ఆ కర్మవిపాకం వల్ల నాకు ఇలాంటి గతి కలిగింది—చెట్లు, నీరు లేని భయంకరమైన ఎడారిలో నేను పడిపోయాను.

Verse 29

गतो बहुतरः कालस्तत्र मे वसतो मुने । क्षुधितस्य तृषार्तस्य शीततापसहस्य च

ఓ మునీ, అక్కడ నివసిస్తూ నాకు ఎంతో దీర్ఘకాలం గడిచిపోయింది—ఆకలితో బాధపడుతూ, దాహంతో తపిస్తూ, శీతోష్ణాలను సహిస్తూ ఉన్నాను।

Verse 30

वर्षत्यपि महामेघे धारासारैर्दिवानिशम् । प्रावृट्कालेऽनिले वाति किंचित्प्रावरणं न मे

మహామేఘాలు పగలు-రాత్రి ధారలుగా కురిపించినా, వర్షాకాలంలో గాలులు వీచినా, నాకు కప్పుకోవడానికి స్వల్పమైన ఆవరణమూ లేదు।

Verse 31

पर्वण्यदत्तदाना ये कृततीर्थप्रतिग्रहाः । त इमां योनिमृच्छंति महादुःख निबंधनीम्

పర్వదినాల్లో దానం చేయక, తీర్థస్థలాల్లో దాన-ప్రతిగ్రహం (దక్షిణ) స్వీకరించేవారు ఈ యోనిలోనే పడతారు—ఇది మహాదుఃఖ బంధనము।

Verse 32

गते बहुतिथे काले मरुभूमौ मुने मया । दृष्टो ब्राह्मणदायाद एकदा कश्चिदागतः

ఓ మునీ, ఆ ఎడారిలో ఎంతో కాలం గడిచిన తరువాత, ఒకసారి నేను ఒక బ్రాహ్మణ వంశజుడు అక్కడికి వచ్చినట్లు చూశాను।

Verse 33

सूर्योदयमनुप्राप्य संध्याविधिविवर्जितः । कृत्वा मूत्रपुरीषे तु शौचाचमनवर्जितः

సూర్యోదయ సమయం వచ్చినా అతడు సంధ్యావిధిని విస్మరించాడు; మూత్రపురీషాలు చేసి శౌచమూ ఆచమనమూ చేయలేదు।

Verse 34

मुक्तकच्छमशौचं च संध्याकर्मविवर्जितम् । तं दृष्ट्वा तच्छरीरेहं संक्रांतो भोगलिप्सया

వస్త్రధారణలో నిర్లక్ష్యుడై, అశౌచుడై, సంధ్యాకర్మాన్ని విడిచిన ఆ బ్రాహ్మణుణ్ణి చూచి, భోగలాలసతో నేను ఇక్కడే అతని శరీరంలో ప్రవేశించాను।

Verse 35

स द्विजो मंदभाग्यान्मे केनचिद्वणिजा सह । अर्थलोभेन संप्राप्तः पुरीं पुण्यामिमां मुने

ఓ మునీ! నా దురదృష్టవశాత్తు ఆ బ్రాహ్మణుడు ఒక వ్యాపారితో కలిసి ధనలోభంతో ప్రేరితుడై ఈ పుణ్యపురికి వచ్చాడు।

Verse 36

अंतःपुरि प्रविष्टोभूत्स द्विजो मुनिसत्तम । तच्छरीराद्बहिर्भूतस्त्वहं पापैः समं क्षणात्

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ఆ బ్రాహ్మణుడు అంతఃపురి-పరిసరంలో ప్రవేశించిన వెంటనే, నేను పాపాలతో కూడి క్షణంలోనే అతని శరీరం నుండి బయటకు త్రోసివేయబడ్డాను।

Verse 37

प्रवेशो नास्ति चास्माकं प्रेतानां तपसां निधे । महतां पातकानां च वाराणस्यां शिवाज्ञया

ఓ తపోనిధీ! శివాజ్ఞవల్ల వారాణసిలో మాకు ప్రేతలకు ప్రవేశం లేదు; మహాపాతకాలకు కూడా ప్రవేశం లేదు।

Verse 38

अद्यापि तानि पापानि तद्बहिर्निर्गमेच्छया । बहिरेव हि तिष्ठंति सीम्नि प्रमथसाध्वसात्

ఇప్పటికీ ఆ పాపాలు అతన్ని బయటకు తీసుకురావాలనే కోరికతో సరిహద్దులో, బయటే, శివుని ప్రమథుల భయంతో నిలిచివున్నాయి।

Verse 39

अद्य श्वो वा परश्वो वा स बहिर्निर्गमिष्यति । इत्याशया स्थिताः स्मो वै यावदद्य तपोधन

‘ఈ రోజు గానీ, రేపు గానీ, ఎల్లుండి గానీ అతడు బయటకు వెళ్తాడు’—అనే ఆశతో మేము ఇప్పటివరకు నిలిచివున్నాము, ఓ తపోధన।

Verse 40

नाद्यापि स बहिर्गच्छेन्नाद्याप्याशा प्रयाति नः । इत्यास्महे निराधारा आशापाश नियंत्रिताः

ఇప్పటికీ అతడు బయటకు వెళ్లడు; ఇప్పటికీ మా ఆశ విడువదు. అందువల్ల మేము ఆధారంలేక ఆశాపాశంతో బంధింపబడి ఉన్నాము।

Verse 41

चित्रमद्यतनं वच्मि तपस्विंस्तन्निशामय । अतीव भावि कल्याणमिति मन्येऽधुनैव हि

ఈ నాటి ఒక అద్భుతాన్ని చెబుతాను—వినుము, ఓ తపస్వీ. ఇప్పుడే అత్యంత మహా మంగళం సంభవించబోతుందని నేను భావిస్తున్నాను।

Verse 42

आप्रयागं प्रतिदिनं प्रयामः क्षुधिता वयम् । आहारकाम्यया क्वापि परं नो किंचिदाप्नुमः

మేము ఆకలితో ప్రతిదినం ప్రయాగం వరకూ తిరుగుతాము, ఆహారం కోరుతూ; కానీ మాకు ఏదీ లభించదు।

Verse 43

संति सर्वत्र फलिनः पादपाः प्रतिकाननम् । जलाशयाश्च स्वच्छापाः संति भूम्यां पदेपदे

ఎక్కడ చూసినా ప్రతి వనంలో ఫలభరిత వృక్షాలు ఉన్నాయి; భూమిపై అడుగడుగునా స్వచ్ఛ జలాశయాలు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 44

अन्यान्यपि च भक्ष्याणि सर्वेषां सुलभान्यहो । पानान्यपि विचित्राणि संति भूयांसि सर्वतः

ఇతర రకాల భక్ష్యములు కూడా—అందరికీ సులభంగా లభించేవి—ఇక్కడ నిజంగా ఉన్నాయి; అలాగే చుట్టూ అనేక విధాల విచిత్ర పానీయములు కూడా విరివిగా ఉన్నాయి।

Verse 45

परं नो दृग्गतान्येव दूरे दूरे व्रजंत्यहो । दैवादद्यैकमायांतं दृष्ट्वा कार्पटिकं मुने

కానీ మా దృష్టికి వచ్చినదంతా, అయ్యో, మరింత మరింత దూరంగా జారిపోతుంది. అయితే ఈ రోజు దైవయోగంగా ఒక చిరిగిన వస్త్రధారి భిక్షుకుడు వస్తున్నాడని చూసి, ఓ మునీ…

Verse 46

तस्यांतिकमहं प्राप्तः क्षुधया परिपीडितः । प्रसह्य भक्षयाम्येनमिति मत्वा त्वरान्वितः

ఆకలితో తీవ్రంగా బాధపడుతూ నేను అతని దగ్గరకు చేరాను; ‘బలవంతంగా అతనిని అదుపులోకి తీసుకుని తినేస్తాను’ అని భావించి వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాను।

Verse 47

यावत्तं तु जिघृक्षामि तावत्तद्वदनांबुजात् । शिवनामपवित्रा वाङ्निरगाद्विघ्नहारिणी

నేను అతనిని పట్టుకోబోతున్న క్షణంలోనే, అతని ముఖకమలంనుండి శివనామంతో పవిత్రమైన వాక్కు వెలువడింది—అది సమస్త విఘ్నాలను హరించేది।

Verse 48

शिवनामस्मरणतो मदीयमपि पातकम् । मंदीभूतं ततस्तेन प्रवेशं लब्धवानहम्

శివనామస్మరణ వల్ల నా పాపమూ క్షీణించింది; అందువల్లనే నేను (అతనితో పాటు) ప్రవేశాన్ని పొందాను।

Verse 49

सीमस्थैः प्रमथैर्नाहं सद्यो दृग्गोचरीकृतः । शिवनामश्रुतौ येषां तान्न पश्येद्यमोपि यत्

సీమలో నిలిచిన ప్రమథులకు నేను వెంటనే దృష్టిగోచరుడన కాలేదు; శివనామం విన్నవారిని యముడుకూడా చూడలేడు.

Verse 50

अंतर्गेहस्य सीमानं प्राप्तस्तेन सहाधुना । स तु कार्पटिको मध्यं प्रविष्टोहमिहस्थितः

ఇప్పుడు అతనితో కలిసి నేను అంతఃప్రాంగణ సీమకు చేరాను; ఆ చినిగిన వస్త్రధారి భిక్షువు మధ్యలోకి ప్రవేశించాడు, నేను ఇక్కడే నిలిచాను.

Verse 51

आत्मानं बहुमन्येहं त्वां विलोक्याधुना मुने । मामुद्धर कृपालो त्वं योनेरस्मात्सदारुणात्

ఓ మునీ, నిన్ను ఇప్పుడు దర్శించి నేను నన్ను మహాధన్యుడనిగా భావిస్తున్నాను. కృపాళువా, ఈ సదా భయంకరమైన యోని-స్థితి నుండి నన్ను उद्धరించు.

Verse 52

इति प्रेतवचः श्रुत्वा स कृपालुस्तपोधनः । मनसा चिंतयामास धिङ्निजार्थोद्यमान्नरान्

ప్రేతుని మాటలు విని ఆ కృపాళు తపోధనుడు మనసులో ఆలోచించాడు—‘కేవలం స్వార్థం కోసమే ప్రయత్నించే మనుష్యులకు ధిక్కారం!’

Verse 53

स्वोदरं भर यः सर्वे पशुपक्षिमृगादयः । स एव धन्यः संसारे यः परार्थोद्यतः सदा

పశు, పక్షి, మృగాది సమస్తులు తమ పొట్టనే నింపుకుంటారు; కానీ ఈ సంసారంలో నిజంగా ధన్యుడు ఎప్పుడూ పరహితానికి ఉద్యతుడై ఉండేవాడే.

Verse 54

तपसाद्य निजेनाहं प्रेतमेतमघातुरम् । मामेव शरणं प्राप्तमुद्धरिष्याम्यसंशयम्

నా స్వతపస్సు బలంతో, నన్నే శరణు పొందిన ఈ బాధిత ప్రేతుని నేను నిస్సందేహంగా उद्धరించుదును.

Verse 55

विमृश्येति स वै चित्ते पिशाचं प्राह सत्तमः । विमलोदे सरस्यस्मिन्स्नाहि रे पापनुत्तये

మనసులో ఆలోచించి ఆ ఉత్తముడు పిశాచునితో అన్నాడు—“ఓ పిశాచా! పాపనాశార్థం ఈ విమలోద సరస్సులో స్నానం చేయి.”

Verse 56

पिशाच ते पिशाचत्वं तीर्थस्यास्य प्रभावतः । कपर्दीशेक्षणादद्य क्षणात्क्षीणं विनंक्ष्यति

“ఓ పిశాచా! ఈ తీర్థ ప్రభావంతో, కపర్దీశుని దృష్టిమాత్రంతోనే, నేడు నీ పిశాచత్వం క్షణంలో క్షీణించి లయమవుతుంది.”

Verse 57

श्रुत्वेति स मुनेर्वाक्यं प्रेतः प्राह प्रणम्य तम् । प्रीतात्मा प्रीतमनसं प्रबद्धकरसंपुटः

మునివాక్యాన్ని విని ఆ ప్రేతుడు ఆయనకు నమస్కరించి పలికెను—హృదయం ఆనందించి, మనసు ప్రీతిపడి, చేతులు జోడించి.

Verse 58

पानीयं पातुमपि नो लभेयं मुनिसत्तम । स्नानस्य का कथा नाथ रक्षेयुर्जलदेवताः

“ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నాకు త్రాగు నీరు కూడా లభించదు; మరి స్నానం సంగతి ఏమిటి, ఓ నాథా? జలదేవతలు నన్ను అడ్డుకుంటారు.”

Verse 59

पानस्याप्यत्र का वार्ता जलस्पर्शोपि दुर्लभः । इति प्रेतोक्तमाकर्ण्य स भृशं प्रीतिमानभूत्

“ఇక్కడ త్రాగుటకు ఆశేంటి? నీటిని తాకడమే దుర్లభం.” అని ప్రేతుడు చెప్పిన మాటలు విని అతడు అత్యంత సంతోషించాడు।

Verse 60

उवाच च तपस्वी तं जगदुद्धरणक्षमः । गृहाणेमां विभूतिं त्वं ललाटफलके कुरु

అప్పుడు జగదుద్ధరణశక్తిగల తపస్వి అతనితో అన్నాడు— “ఈ విభూతిని తీసుకో; నీ లలాటఫలకంపై ధరించు.”

Verse 61

अस्माद्विभूतिमाहात्म्यात्प्रेत कोपि न कुत्रचित् । बाधा करोति कस्यापि महापातकिनोप्यहो

ఈ విభూతి మహాత్మ్యంతో ఏ ప్రేతుడూ ఎక్కడా ఎవరికీ బాధ కలిగించలేడు— ఆశ్చర్యం, మహాపాతకికీ కూడ కాదు!

Verse 62

भालं विभूतिधवलं विलोक्य यमकिंकराः । पापिनोपि पलायंते भीताः पाशुपतास्त्रतः

విభూతితో తెల్లబడిన లలాటాన్ని చూసి యమకింకరులు పారిపోతారు; పాపులూ పాశుపతాస్త్రభయంతో వణికినట్లే తప్పించుకుంటారు।

Verse 63

अस्थिध्वजांकितं दृष्ट्वा यथा पांथा जलाशयम् । दूरं यंति तथा भस्म भालांकं यमकिंकराः

ఎముకల ధ్వజచిహ్నం చూసి ప్రయాణికులు జలాశయ దిశగా దూరం వెళ్లినట్లే, భస్మచిహ్నిత లలాటాన్ని చూసి యమకింకరులు దూరంగా తొలగిపోతారు।

Verse 64

कृतभूति तनुत्राणं शिवमंत्रैर्नरोत्तमम् । नोपसर्पंति नियतमपि हिंस्राः समंततः

శివమంత్రాలతో సంస్కృతమైన పవిత్ర విభూతి నరోత్తముని దేహానికి రక్షాకవచమవుతుంది; చుట్టూ ఉన్న హింసక సత్త్వములు కూడా అతనిని నిశ్చయంగా సమీపించవు.

Verse 66

सर्वेभ्यो दुष्टसत्त्वेभ्यो यतो रक्षेदहर्निशम् । रक्षत्येषा ततः प्रोक्ता विभूतिर्भूतिकृद्यतः

ఈ విభూతి అహర్నిశలు సమస్త దుష్టసత్త్వముల నుండి రక్షిస్తుంది, తానే రక్షకరూపంగా నిలుస్తుంది; అందుకే ఇది ‘విభూతి’ అని చెప్పబడింది, ఎందుకంటే ఇది మంగళమును, శుభసిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 67

भासनाद्भर्त्सनाद्भस्म पांसुः पांसुत्वदायतः । पापानां क्षारणात्क्षारो बुधेरेवं निरुच्यते

ఇది ‘భస్మ’ అని పిలవబడుతుంది, ఎందుకంటే ఇది ప్రకాశింపజేసి అధర్మాన్ని గర్హిస్తుంది; ‘పాంసు’ అని, ఎందుకంటే ఇది అన్నిటినీ ధూళిగా చేస్తుంది; ‘క్షార’ అని, ఎందుకంటే ఇది పాపాలను రుద్ది తొలగిస్తుంది—ఇలా బుధులు అర్థం చెబుతారు.

Verse 68

गृहीत्वा धारमध्यात्स भस्म प्रेतकरेऽर्पयत् । सोप्यादरात्समादाय भालदेशे न्यवेशयत्

ప్రవాహమధ్యమునుండి భస్మాన్ని తీసుకొని అతడు ప్రేతుని చేతిలో అర్పించాడు; అతడూ భక్త్యాదరాలతో దానిని స్వీకరించి నుదుటిపై ధరించాడు.

Verse 69

विभूतिधारिणं वीक्ष्य पिशाचं जलदेवताः । जलावगाहनपरं वारयांचक्रिरे न तम्

విభూతిని ధరించిన పిశాచాన్ని చూచి జలదేవతలు అతనిని ఆపలేదు; అతడు స్నానార్థం జలంలో ప్రవేశించేందుకు ఉత్సుకుడై ఉన్నప్పటికీ.

Verse 70

स्नात्वा पीत्वा स निर्गच्छेद्यावत्तस्माज्जलाशयात् । तावत्पैशाच्यमगमद्दिव्यदेहमवाप च

అతడు స్నానం చేసి జలాన్ని పానంచేసి ఆ జలాశయం నుండి బయటికి వచ్చిన వెంటనే అతని పిశాచస్థితి తొలగిపోయి, అతడు దివ్యదేహాన్ని పొందెను।

Verse 71

दिव्यमालांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । दिव्ययानं समारुह्य वर्त्म प्राप्तोथ पावनम्

దివ్యమాలలు, దివ్యవస్త్రాలు ధరించి, దివ్యసుగంధంతో అనులేపితుడై, దివ్యయానాన్ని అధిరోహించి పవిత్ర మార్గాన్ని పొందెను।

Verse 72

गच्छता तेन गगने स तपस्वी नमस्कृतः । प्रोच्चैः प्रोवाच भगवन्मोचितोस्मि त्वयानघ

ఆకాశమార్గంలో వెళ్తూ అతడు ఒక తపస్వికి నమస్కరించాడు; తరువాత గట్టిగా పలికెను— “ఓ భగవన్, ఓ అనఘ! నీవే నన్ను విముక్తుడిని చేసితివి।”

Verse 73

तस्मात्कदर्ययोनित्वादतीव परिनिंदितात् । अस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्दिव्यदेहमवाप्तवान्

అత్యంత నిందితమైన కదర్య యోనిస్థితి నుండి, ఈ తీర్థ మహాత్మ్యముచే అతడు దివ్యదేహాన్ని పొందెను।

Verse 74

पिशाचमोचनं तीर्थमद्यारभ्य समाख्यया । अन्येषामपि पैशाच्यमिदं स्नानाद्धरिष्यति

ఈ రోజు నుండి ఇది ‘పిశాచమోచన తీర్థం’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందును; ఇక్కడ స్నానం చేయుట వలన ఇతరుల పిశాచస్థితి కూడా తొలగును।

Verse 75

अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये ये स्नास्यंतीह मानवाः । पिंडांश्च निर्वपिष्यंति संध्यातर्पणपूर्वकम्

ఈ మహాపుణ్య తీర్థంలో ఇక్కడ స్నానం చేసి, సంధ్యావందనం మరియు తర్పణం చేసిన తరువాత పిండప్రదానం చేసే మనుష్యులు పితృకార్యఫలంగా మహాపుణ్యాన్ని పొందుతారు।

Verse 76

दैवात्पैशाच्यमापन्नास्तेषां पितृपितामहाः । तेपि पैशाच्यमुत्सृज्य यास्यंति परमां गतिम्

దైవయోగవశాత్ వారి పితృులు, పితామహులు పిశాచస్థితికి పడిపోయినా, వారు కూడా ఆ స్థితిని విడిచి పరమగతిని పొందుతారు।

Verse 77

अद्यशुक्लचतुर्दश्यां मार्गेमासि तपोनिधे । अत्र स्नानादिकं कार्यं पैशाच्यपरिमोचनम

ఓ తపోనిధీ! ఈ రోజు మార్గశీర్ష మాస శుక్ల చతుర్దశిన ఇక్కడ స్నానాది కర్మలు చేయవలెను; దీనివల్ల పిశాచబాధ నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 78

इमां सांवत्सरीं यात्रां ये करिष्यंति मानवाः । तीर्थप्रतिग्रहात्पापान्निःसरिष्यंति ते नराः

ఈ వార్షిక యాత్రను చేసే మనుష్యులు తీర్థప్రసాదం వల్ల పాపాల నుండి బయటపడి విముక్తి పొందుతారు।

Verse 79

पिशाचमोचने स्नात्वा कपर्दीशं समर्च्य च । कृत्वा तत्रान्नदानं च नरोन्यत्रापि निर्भयाः

పిశాచమోచనంలో స్నానం చేసి, కపర్దీశ స్వామిని సమ్యక్‌గా ఆరాధించి, అక్కడ అన్నదానం చేసినవాడు ఇతరత్రా కూడా నిర్భయుడవుతాడు।

Verse 80

मार्गशुक्लचतुर्दश्यां कपर्दीश्वर संनिधौ । स्नात्वान्यत्रापि मरणान्न पैशाच्यमवाप्नुयुः

మార్గశీర్ష శుక్ల చతుర్దశిన కపర్దీశ్వర సన్నిధిలో స్నానం చేసినవారు, ఇతరత్ర మరణించినా పైశాచ్యదోషాన్ని పొందరు।

Verse 81

इत्युक्त्वा दिव्यपुरुषो भूयोभूयो नमस्य तम् । तपोधनं महाभागो दिव्यां गतिमवाप्तवान्

ఇట్లు చెప్పి ఆ దివ్యపురుషుడు ఆ మహాభాగ తపోధనునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించాడు; ఆ ధన్యుడు దివ్యగతిని పొందాడు।

Verse 82

तपोधनोपि तं दृष्ट्वा महाश्चर्यं घटोद्भव । कपर्दीश्वरमाराध्य कालान्निर्वाणमाप्तवान्

ఓ ఘటోద్భవ అగస్త్యా! ఆ మహాశ్చర్యాన్ని చూచి తపోధనుడుకూడా కపర్దీశ్వరుని ఆరాధించాడు; కాలక్రమేణ నిర్వాణాన్ని పొందాడు।

Verse 83

पिशाचमोचनं तीर्थं तदारभ्य महामुने । वाराणस्यां परां ख्यातिमगमत्सर्वपापहृत्

ఓ మహామునీ! అప్పటినుంచి వారాణసీలో సర్వపాపహరమైన పిశాచమోచన తీర్థం పరమ ఖ్యాతిని పొందింది।

Verse 84

पैशाचमोचने तीर्थे संभोज्य शिवयोगिनम् । कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैक परिसंख्यया

పైశాచమోచన తీర్థంలో శివయోగిని భోజనం చేయిస్తే, ప్రతి అటువంటి కర్మకు తగిన లెక్కన, సమ్యకంగా కోటి-భోజన ఫలితం లభిస్తుంది।

Verse 85

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरो नियतमानसः । भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च कदाचिन्नाभिभूयते

ఈ పుణ్యాధ్యాయాన్ని శ్రద్ధతో విన్న నియతమనస్సు గల మనిషి ఎప్పుడూ భూత, ప్రేత, పిశాచాల చేత జయింపబడడు।

Verse 86

बालग्रहाभिभूतानां बालानां शांतिकारकम् । पठनीयं प्रयत्नेन महाख्यानमिदं परम्

బాలగ్రహాల వల్ల బాధపడే పిల్లలకు శాంతి-రక్షణ కలిగించే ఈ పరమ మహాఖ్యానాన్ని ప్రయత్నపూర్వకంగా పఠించాలి।

Verse 87

इदमाख्यानमाकर्ण्य गच्छन्देशांतरं नरः । चोरव्याघ्रपिशाचाद्यैर्नाभिभूयेत कुत्रचित्

ఈ పవిత్రాఖ్యానాన్ని విని ఇతర దేశాలకు ప్రయాణించే మనిషి కూడా ఎక్కడా దొంగలు, పులులు, పిశాచాలు మొదలైనవారి చేత జయింపబడడు।