Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55
Devanagari script
विमृश्येति स वै चित्ते पिशाचं प्राह सत्तमः । विमलोदे सरस्यस्मिन्स्नाहि रे पापनुत्तये
Transliteration
vimṛśyeti sa vai citte piśācaṃ prāha sattamaḥ | vimalode sarasyasminsnāhi re pāpanuttaye
Translation
మనసులో ఆలోచించి ఆ ఉత్తముడు పిశాచునితో అన్నాడు—“ఓ పిశాచా! పాపనాశార్థం ఈ విమలోద సరస్సులో స్నానం చేయి.”
Word by Word
विमृश्यhaving reflected
विमृश्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-√मृश् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (absolutive/gerund) — having reflected
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — pronoun, nominative singular
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
चित्तेin (his) mind
चित्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular (in mind)
पिशाचम्the piśāca (goblin)
पिशाचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिशाच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — he said
सत्तमःthe best of the good
सत्तमः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; उपाधि/विशेषणवत् संज्ञा
विमलpure/spotless
विमल:
Adhikarana (Location-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular; विशेषण
उदेin the water/pond
उदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular; ‘उद’ = water/pond (contextual)
सरसिin the lake
सरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular (in the lake)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative singular; विशेषण (of सरसि)
स्नाहिbathe
स्नाहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — bathe!
रेhey!
रे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
पापनुत्तयेfor the removal of sin
पापनुत्तये:
Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपाप-नुत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन — Dative singular (for removal); समास: पापस्य नुत्तिः (genitive tatpurusha)
Speaker
A muni/tapasvī (within Skanda’s narration; exact name not in snippet)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Vimalodā-saras
Type: kund
Visual Art Cues
Scene: A venerable sage, after inward deliberation, instructs a piśāca to bathe in the Vimalodā lake for sin-removal.
Characters & Entities
P
PiśācaV
Vimaloda/Vimalodaka SarasFAQs
A tīrtha-snāna performed at the right sacred place is portrayed as a direct means for pāpa-kṣaya (removal of sin).
Vimaloda/Vimalodaka Saras (a sacred lake/pond) in Kāśī.
Snāna (ritual bathing) in Vimalodaka Saras for pāpa-nivṛtti (sin-removal).