Adhyaya 8

Verse 1

लोपामुद्रोवाच । जीवितेश कथामेतां पुण्यां पुण्यपुरीश्रिताम् । न तृप्तिमधिगच्छामि श्रुत्वा त्वच्छ्रीमुखेरिताम्

లోపాముద్ర చెప్పింది—హే జీవితేశా! నీ శ్రీముఖమునుండి వినిన, పుణ్యపురిలో ఆశ్రితమైన ఈ పుణ్యకథను విన్నా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు।

Verse 2

मायापुर्यां मुक्तिपुर्यां शिवशर्मा द्विजोत्तमः । मृतोपि मोक्षं नैवाप ब्रूहि तत्कारणं विभो

మాయాపురీ అనే ముక్తిపురిలో ద్విజోత్తముడైన శివశర్మ మరణించిన తరువాత కూడా మోక్షం పొందలేదు। హే విభో, దాని కారణం చెప్పుము।

Verse 3

अगस्त्य उवाच । साक्षन्मोक्षो न चैतासु पुरीषु प्रियभाषिणि । पुरोद्दिश्यामुमेवार्थमितिहासो मयाश्रुतः

అగస్త్యుడు అన్నాడు—హే ప్రియభాషిణీ! ఈ పురులలో మోక్షం సాక్షాత్తుగా స్వయంగా లభించదు। ఇదే విషయమై నేను ఒక ప్రాచీన ఇతిహాసం విన్నాను।

Verse 4

शृणु कांते विचित्रार्थां कथां पापप्रणाशिनीम् । पुण्यशीलसुशीलाभ्यां कथितां शिवशर्मणे

హే కాంతే! పాపనాశినీ, విచిత్రార్థమయమైన ఆ కథను వినుము; పుణ్యశీల, సుశీలలు శివశర్మకు చెప్పినది।

Verse 5

शिवशर्मोवाच । अयि विष्णुगणौ पुण्यौ पुंडरीकदलेक्षणौ । किंचिद्विज्ञप्तुकामोहं प्रवृद्धकरसंपुटः

శివశర్మ అన్నాడు—హే విష్ణుగణులారా, పుణ్యాత్ములారా, పుండరీకదళనేత్రులారా! నేను చేతులు జోడించి ఒక విజ్ఞప్తి చేయదలచుకున్నాను।

Verse 6

न नाम युवयोर्वेद्मि वेद्म्याकृत्या च किंचन । पुण्यशीलसुशीलाख्यौ युवां भवितुमर्हथः

మీ పేర్లు నాకు తెలియవు; కానీ మీ రూపాన్ని బట్టి కొంత గ్రహించగలను. మీరు ఇద్దరూ ‘పుణ్యశీల’ ‘సుశీల’ అని పిలవబడటానికి యోగ్యులు—పుణ్యవంతులు, సదాచారులు.

Verse 7

गणा वूचतुः । भगवद्भक्तियुक्तानां किमज्ञातं भवादृशाम् । एतदेव हि नौ नाम यदुक्तं श्रीमता त्वया

గణులు అన్నారు—భగవద్భక్తితో యుక్తుడైన మీలాంటి వారికి ఏమి తెలియకుండా ఉండగలదు? ఓ శ్రీమాన్, మీరు చెప్పినదే మా పేర్లు; మీరు పలికినట్లే నిజం.

Verse 8

यदन्यदपि ते चित्ते प्रष्टव्यं तदशंकितम् । संपृच्छस्व महाप्राज्ञ प्रीत्या तत्प्रब्रवावहे

మీ మనస్సులో ఇంకేమైనా అడగవలసినది ఉంటే, సందేహం లేకుండా అడగండి, ఓ మహాప్రాజ్ఞ; మేము ప్రేమతో ఆనందంగా వివరించుదుము.

Verse 9

इति श्रुत्वा स वचनं भगवद्गणभाषितम् । अतिप्रीतिकरं हृद्यं ततस्तौ प्रत्युवाच ह

భగవానుని గణులు పలికిన, అత్యంత ప్రీతికరమైన హృద్యమైన ఆ మాటలు విని, అతడు ఆ ఇద్దరికీ ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను.

Verse 10

दिव्य द्विज उवाच । क एष लोको ऽल्पश्रीकः स्वल्पपुण्यजनाकृतिः । क इमे विकृताकारा ब्रूतमेतन्ममाग्रतः

దివ్య బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—ఇది ఏ లోకం, స్వల్పశ్రీతో, స్వల్పపుణ్యులైన జనులతో నిండినది? మరియు ఈ వికృతాకారులు ఎవరు? నా ముందే స్పష్టంగా చెప్పండి.

Verse 11

गणावूचतुः । अयं पिशाचलोकोत्र वसंति पिशिताशनाः । दत्त्वानुतापभाजो ये नोनो कृत्वा ददत्यपि

గణులు పలికిరి—ఇది పిశాచలోకము; ఇక్కడ మాంసభక్షకులు నివసించుచున్నారు. దానం చేసి తరువాత పశ్చాత్తాపపడువారు, మళ్లీ మళ్లీ ఖేదంతో దానమిచ్చినను, ఈ స్థితిని పొందుదురు.

Verse 12

शिवं प्रसंगतोभ्यर्च्य सकृत्त्वशुचिचेतसः । अल्पपुण्याल्पलक्ष्मी काः पिशाचास्त इमे सखे

సఖా, వీరు పిశాచులు—అల్పపుణ్యులు, అల్పలక్ష్మీగలవారు. సందర్భవశాత్తు ఒక్కసారి శివుని ఆరాధించినా, వారి మనస్సు అపవిత్రమైయుండెను.

Verse 13

ततो गच्छन्ददर्शाग्रे हृष्टपुष्टजनावृतम् । पिचंडिलैः स्थूलवक्त्रैर्मेघगंभीरनिःस्वनैः

ఆపై ముందుకు సాగుచుండగా, అతడు ముందర ఒక ప్రాంతాన్ని చూచెను—హర్షితమైన, పుష్టమైన జనులతో నిండినది; స్థూలముఖులు, దృఢదేహులు, మేఘగంభీర ధ్వనివలె నినదించువారు।

Verse 14

लोकैरप्युषितं लोकं श्यामलांगैश्च लोमशैः । गणौ कथयतां केमी को लोकः पुण्यतः कुतः

ఈ లోకము అనేక జీవులతో నివసింపబడినది—శ్యామాంగులు, లోమశులు. ఓ గణులారా, చెప్పుడి: వీరెవరు, ఇది ఏ లోకము, ఏ పుణ్యమునుండి ఇది ఉద్భవించెను?

Verse 15

गणावूचतुः । गुह्यकानामयं लोकस्त्वेते वै गुह्यकाः स्मृताः । न्यायेनोपार्ज्य वित्तानि गूहयंति च ये भुवि

గణులు పలికిరి—ఇది గుహ్యకుల లోకము; వీరే గుహ్యకులని ప్రసిద్ధి. భూమిపై న్యాయమార్గమున ధనమును సంపాదించి, దానిని గోప్యంగా దాచుకొని కాపాడువారు వీరు.

Verse 16

स्वमार्गगाधनाढ्याश्च शूद्रप्रायाः कुटुंबिनः । संविभज्य च भोक्तारः क्रोधासूयाविवर्जिताः

వారు తమ తమ వృత్తిమార్గాలలో సమృద్ధులు, ఎక్కువగా శూద్రప్రాయ గృహస్థులు. పంచుకొని తిన్న తరువాతే భుజిస్తారు; క్రోధం, అసూయ లేనివారు.

Verse 17

न तिथिं नैव वारं च संक्रात्यादि न पर्व च । नाधर्मं न च धर्मं च विदंत्येते सदा सुखाः

వారు తిథినీ, వారాన్నీ లెక్కించరు; సంక్రాంతి మొదలైన పర్వాలను కూడా ఆచరించరు. అధర్మం-ధర్మం అనే భేదం తెలియకపోయినా ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా ఉంటారు.

Verse 18

एकमेव हि जानंति कुलपूज्यो हि यो द्विजः । तस्मै गाः संप्रयच्छंति मन्यंते तद्वचःस्फुटम्

వారు ఒక్కటే సూత్రం తెలుసుకుంటారు—వంశంలో పూజ్యుడైన ద్విజుడే గౌరవార్హుడు. అతనికి గోవులను సమర్పించి, అతని వాక్యాన్ని స్పష్టమైన ప్రమాణంగా భావిస్తారు.

Verse 19

समृद्धिभाजोह्यत्रापि तेन पुण्येन गुह्यकाः । भुंजते स्वर्गसौख्यानि देववच्चाकुतोभयाः

ఆ పుణ్యఫలంతో ఇక్కడ కూడా గుహ్యకులు సమృద్ధికి భాగస్వాములు అవుతారు. దేవులవలె స్వర్గసుఖాలను అనుభవించి, ఏ దిక్కునా భయం లేకుంటారు.

Verse 20

ततो विलोकयामास लोकं लोचनशर्मदम् । केऽमी जनास्त्वसौ लोकः किंनामा वदतां गणौ

అప్పుడు అతడు కన్నులకు ఆనందమిచ్చే ఆ లోకాన్ని చూచి అడిగాడు—“ఇవరు ఎవరు? ఈ లోకానికి ఏమని పేరు? ఓ గణులారా, చెప్పండి.”

Verse 21

गणावूचतुः । गांधर्वस्त्वेषलोकोऽमी गंधर्वाश्च शुभव्रताः । देवानां गायनाद्येते चारणाः स्तुतिपाठकाः

గణులు పలికిరి—ఇది గాంధర్వలోకం; వీరు శుభవ్రతధారులైన గంధర్వులు. వీరు దేవతలకై గానం చేసి, దివ్య చారణులై స్తోత్రపాఠం చేయుదురు.

Verse 22

गीतज्ञा अतिगीतेन तोषयंति नराधिपान् । स्तुवंति च धनाढ्यांश्च धनलोभेन मोहिता

వారు గీతజ్ఞులు; అతిగానంతో రాజులను సంతోషపరచుదురు. ధనలోభముచే మోహితులై ధనవంతులను కూడ స్తుతించుదురు.

Verse 23

राज्ञां प्रसादलब्धानि सुवासांसि धनान्यपि । द्रव्याण्यपि सुगंधीनि कर्पूरादीन्यनेकशः

రాజుల ప్రసాదముచే వారికి సువాసన వస్త్రాలు, ధనం లభించును; అలాగే సుగంధ ద్రవ్యములు—కర్పూరాది అనేక విధములుగా విరివిగా దొరుకును.

Verse 24

ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छंति गीतं गायंत्यहर्निशम् । श्रुतावेव मनस्तेषां नाट्यशास्त्रकृतश्रमाः

వారు బ్రాహ్మణులకు తమ గీతాన్ని అర్పించి, పగలు రాత్రి గానము చేయుదురు. వారి మనస్సు శ్రుతియందే నిలిచి, నాట్యశాస్త్రోక్త విద్యలలో శ్రమించుదురు.

Verse 25

तेन पुण्येन गांधर्वो लोकस्त्वेषां विशिष्यते । ब्राह्मणास्तोषिता यद्वै गीतविद्यार्जितैर्धनैः

ఆ పుణ్యముచే వారి గాంధర్వలోకం విశిష్టమగును; గీతవిద్యచే సంపాదించిన ధనముతో వారు నిజముగా బ్రాహ్మణులను తృప్తిపరచిరి.

Verse 26

गीतविद्याप्रभावेन देवर्षिर्नारदो महान् । मान्यो वैष्णवलोके वै श्रीशंभोश्चातिवल्लभः

గీతవిద్య ప్రభావముచేత మహాదేవర్షి నారదుడు వైష్ణవలోకంలో పూజ్యుడు; శ్రీశంభు (శివ)కూ అతిప్రియుడు.

Verse 27

तुंबुरुर्ना रदश्चोभौ देवानामतिदुर्लभौ । नादरूपी शिवः साक्षान्नादतत्त्वविदौ हि तौ

తుంబురు, నారదుడు—ఇద్దరూ దేవులలోనూ అత్యంత దుర్లభులు; శివుడు సాక్షాత్తు నాదస్వరూపుడు, వారు ఇద్దరూ నాదతత్త్వవేత్తలు.

Verse 28

यदि गीतं क्वचिद्गीतं श्रीमद्धरिहरांतिके । मोक्षस्तु तत्फलं प्राहुः सा न्निध्यमथवा तयोः

ఎక్కడైనా శ్రీమాన్ హరి-హరుల సన్నిధిలో గీతం పాడితే, దాని ఫలముగా మోక్షమో లేదా ఆ ఇద్దరి సన్నిధ్యమో అని వారు ప్రకటిస్తారు.

Verse 29

गीतज्ञो यदि गीतेन नाप्नोति परमं पदम् । रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते

గీతజ్ఞుడు గానముచేత పరమపదాన్ని పొందకపోయినా, రుద్రుని అనుచరుడై ఆయనతోనే కలిసి ఆనందిస్తాడు.

Verse 30

अस्मिंल्लोके सदा कालं स्मृतिरे षा प्रगीयते । तद्गीतमालया पूज्यौ देवौ हरिहरौ सदा

ఈ లోకంలో ఎల్లప్పుడూ ఈ స్మృతి పాడబడుతుంది: ఆ గీతమాలచేత హరి-హరులనే రెండు దేవతలు సదా పూజ్యులు.

Verse 31

इति शृण्वन्क्षणात्प्राप पुनरन्यन्मनोहरम् । शिवशर्माथ पप्रच्छ किं संज्ञं नगरं त्विदम्

ఇట్లు విని అతడు క్షణమాత్రంలోనే మరొక మనోహర దృశ్యాన్ని పొందెను. అప్పుడు శివశర్మ అడిగెను— “ఈ నగరానికి ఏమని పేరు?”

Verse 32

गणावूचतुः । असौ वैद्याधरो लोको नाना विद्या विशारदाः । एते विद्यार्थिनामन्नमुपानद्वस्त्रकंबलम्

గణులు పలికిరి— “ఇది విద్యాధరుల లోకం; వారు నానావిద్యలలో విశారదులు. వీరు విద్యార్థులకు అన్నము, పాదుకలు/చెప్పులు, వస్త్రాలు, కంబళాలు ఇస్తారు.”

Verse 33

औषधान्यपि यच्छं ति तत्पीडाशमनानि हि । नानाकलाः शिक्षयंति विद्यागर्वविवर्जिताः

వారు బాధలను నిజంగా శమింపజేసే ఔషధములను కూడా ఇస్తారు. విద్యాగర్వం లేని వారు అనేక కళలను బోధిస్తారు.

Verse 34

शिष्यं पुत्रेण पश्यंति वस्त्र तांबूल भोजनैः । अलंकृताश्च सत्कन्या धर्मा दुद्वाहयंति च

వారు శిష్యుని కుమారునివలె చూచి, వస్త్రం, తాంబూలం, భోజనం ద్వారా పోషిస్తారు. అలాగే అలంకృతమైన సత్కన్యలకు ధర్మప్రకారం వివాహం జరిపిస్తారు.

Verse 35

अभिलाषधिया नित्यं पूजयंतीष्टदेवताः । एतः पुण्यैर्वसंतीह विद्याधर वरा इमे

వారు భక్తియుత అభిలాషతో నిత్యం తమ ఇష్టదేవతలను పూజిస్తారు. ఆ పుణ్యఫలముచేతనే ఈ ఉత్తమ విద్యాధరులు ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు.

Verse 36

यावदित्थं कथां चक्रुस्तावत्संयमिनीपतिः । धर्मराजोभिसंप्राप्तो देवदुंदुभि निःस्वनैः

వారు ఈ విధంగా సంభాషించుచుండగా, సంయమినీాధిపతి ధర్మరాజుడు దేవదుందుభుల ఘననాదములతో అక్కడికి వచ్చెను।

Verse 37

सोम्यमूर्तिर्विमानस्थो धर्मज्ञैः परिवारितः । सेवाकर्मसु चतुरैर्भृत्यैस्त्रिचतुरैः सह

ఆయన సౌమ్యమూర్తి, విమానస్థుడు, ధర్మజ్ఞులచే పరివృతుడై, సేవాకర్మములలో నిపుణులైన మూడు నాలుగు భృతులతో కూడి ఉన్నాడు.

Verse 38

धर्मराज उवाच । साधुसाधु महाबुद्धे शिवशर्मन्द्विजोत्तम । कुलोचितं ब्राह्मणानां भवता प्रतिपादितम्

ధర్మరాజుడు పలికెను—“సాధు, సాధు! మహాబుద్ధి శివశర్మా, ద్విజోత్తమా! నీవు బ్రాహ్మణులకు కులోచితమైన ఆచారాన్ని సమ్యగ్గా ప్రతిపాదించితివి.”

Verse 39

वेदाभ्यासः कृतः पूर्वं गुरवश्चापि तोषिताः । धर्मशास्त्रपुराणे षु दृष्टो धर्मस्त्वयाऽदृतः

“పూర్వము నీవు వేదాభ్యాసము చేసితివి, గురువులను సంతుష్టిపరచితివి; ధర్మశాస్త్ర పురాణములలో దర్శితమైన ధర్మాన్ని నీవు గౌరవించితివి.”

Verse 40

क्षालितं मुक्तिपुर्यद्भिराशुगंतृशरीरकम् । कोविदोऽस्ति भवानेव जीविते जीवितेतरे

“ముక్తిపురి జలములు నీ శీఘ్రగమ్యమైన శరీరాన్ని శుద్ధి చేసెను; జీవితం మరియు జీవితోత్తరమునందు నిజమైన కోవిదుడు నీవే.”

Verse 41

कलेवरं पूतिगंधि सदैवाशुचिभाजनम् । सुतीर्थपुण्य पण्येन सम्यग्विनिमितं त्वया

ఈ దేహము దుర్గంధముతో నిత్యము అశుచిపాత్రము; సుతీర్థపుణ్యమనే విలువైన ధనముతో నీవు దీనిని సమ్యగ్గా పునఃఢాల్చితివి।

Verse 42

अतएवाहि पांडित्यमाद्रिंयते विचक्षणाः । अहःक्षेपं न क्षिपंति क्षणमेकं हि ते बुधाः

అందుకే విచక్షణులు నిజమైన పాండిత్యాన్ని గౌరవిస్తారు; ఆ బుధులు దినాన్ని వృథా చేయరు—ఒక క్షణమును కూడా నష్టపరచరు।

Verse 43

निमेषान्पंचपान्मर्त्ये प्राणंति प्राणिनो ध्रुवम् । तत्रापि न प्रवर्तेयुरघकर्मणि गर्हिते

మర్త్యలోకంలో ప్రాణులు నిశ్చయంగా కొద్ది నిమేషములంత మాత్రమే జీవిస్తారు; అయినా నింద్యమైన పాపకర్మలో ప్రవేశించకూడదు।

Verse 44

स्थिरापायः सदा कायो न धनं निधनेऽवति । तन्मूढः प्रौढकार्ये किं न यतेत भवानिव

ఈ శరీరం ఎల్లప్పుడూ వినాశమునకే దారితీస్తుంది; ధనం మరణవేళ రక్షించదు. అట్లయితే మోహితుడు మహత్తర లక్ష్యానికి ఎందుకు యత్నించకూడదు—నీవు చేసినట్లే?

Verse 45

सत्वरं गत्वरं चायुर्लोकः शोकसमाकुलः । तस्माद्धर्मे मतिः कार्या भवतेव सुधार्मिकैः

ఆయువు వేగంగా జారిపోతుంది, లోకం శోకంతో కలత చెందింది; కాబట్టి సుధార్మికులు ధర్మంలోనే మనస్సు నిలపాలి—నీవు చేసినట్లే।

Verse 46

सत्कर्मणो विपाकोऽयं तव वंद्यौ ममाप्यहो । यदेतौ भगवद्भक्तौ सखित्वं भवतो गतौ

ఇది నీ సత్కర్మఫలమే—అహో, ఎంత ఆశ్చర్యం! ఈ ఇద్దరు భగవద్భక్తులు, నీకూ నాకూ వందనీయులు, నీతో సఖ్యతను పొందారు।

Verse 47

ममाज्ञा दीयतां तस्मात्साहाय्यं करवाणि किम् । यत्कर्तव्यं मादृशैस्ते तत्कृतं भवतैवहि

కాబట్టి నాకు ఆజ్ఞ ఇవ్వండి—నేను ఏ సహాయం చేయాలి? నావంటి వారిచే చేయవలసినది అంతా మీరు ఒక్కడే ఇప్పటికే చేసేశారు।

Verse 48

अद्य धन्यतरोस्मीह यद्दृष्टौ भगवद्गणौ । सेवा सदैव मे ज्ञाप्या श्रीमच्चरणसन्निधौ

ఈ రోజు నేను అత్యంత ధన్యుడను, ఎందుకంటే భగవంతుని గణులను దర్శించాను. ఆయన శ్రీచరణసన్నిధిలో నాకు ఎల్లప్పుడూ సేవ నియమించబడుగాక।

Verse 49

ततः प्रस्थापितस्ताभ्यां प्राविशत्स्वपुरीं यमः । अप्राक्षीच्च ततो विप्रस्तौ गणौ प्रस्थिते यमे

ఆపై ఆ ఇద్దరు గౌరవంతో పంపగా యముడు తన నగరంలో ప్రవేశించాడు. యముడు వెళ్లిన తరువాత ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆ ఇద్దరు గణులను ప్రశ్నించాడు।

Verse 50

शिवशर्मोवाच । साक्षादयं धर्मराजो ननु सौम्यतराकृतिः । धर्म्याण्येव वचांस्यस्य मनः प्रीतिकराणि च

శివశర్మ అన్నాడు—ఇతడు సాక్షాత్తు ధర్మరాజే, అయినా రూపం ఎంతో సౌమ్యంగా ఉంది. ఇతని మాటలు పూర్తిగా ధర్మమయమైనవి, మనసుకు ప్రీతికరమైనవి।

Verse 51

पुरी संयमनी सेयमतीव शुभलक्षणा । आकर्ण्य यस्य नामापि पापिनोऽतीव बिभ्यति

సంయమనీ అనే ఈ పురి అత్యంత శుభలక్షణాలతో యుక్తమైనది; అయితే దాని నామమాత్రం వినగానే పాపులు కూడా ఎంతో భయపడుతారు.

Verse 52

यमरूपं वर्ण यंति मर्त्यलोकेऽन्यथा जनाः । अन्यथाऽयं मया दृष्टो ब्रूतं तत्कारणं गणौ

మర్త్యలోకంలో జనులు యముని రూపాన్ని వేరే విధంగా వర్ణిస్తారు; కానీ నేను ఆయనను భిన్నంగా చూశాను—ఓ గణులారా, దానికి కారణం చెప్పండి.

Verse 53

केन पश्यंत्यमुं लोकं निवसंति तथात्र के । इदमेवास्य किं रूपं किं चान्यच्च निवेद्यताम्

ఆ లోకాన్ని ఏ సాధనంతో దర్శించగలం, అక్కడ ఎవరు నివసిస్తారు? ఇదే ఆయన రూపమా, లేక మరొక రూపమూ ఉందా? వివరించండి.

Verse 54

गणावूचतुः । शृणु सौम्य सुसौम्योऽसौ दृश्यतेत्र भवादृशैः । धर्ममूर्तिः प्रकृत्यैव निःशंकैः पुण्यराशिभिः

గణులు పలికిరి—హే సౌమ్యా, వినుము. ఇక్కడ నీ వంటి పుణ్యసంపన్నులు, నిశ్శంకులు ఆయనను అత్యంత సౌమ్యరూపంగా దర్శిస్తారు; ఎందుకంటే స్వభావతః ఆయనే ధర్మమూర్తి.

Verse 55

अयमेव हि पिंगाक्षः क्रोधरक्तांतलोचनः । दंष्ट्राकरालवदनो विद्युल्ललनभीषणः

ఇదే ఆయన పింగాక్షుడు, క్రోధంతో కళ్ల అంచులు రక్తిమమైనవాడు; దంష్ట్రలతో వికరాళ ముఖమున్నవాడు, మెరుపులాంటి భయంకర తేజస్సుతో (కూడా) ఉన్నాడు.

Verse 56

ऊर्ध्वकेशोऽतिकृष्णांगः प्रलयांबुदनिःस्वनः । कालदंडोद्यतकरो भुकुटी कुटिलाननः

నిలువుగా ఉన్న జుట్టు, అత్యంత నల్లని శరీరం, ప్రళయకాల మేఘాల వంటి గర్జన, చేతిలో కాలదండం ఎత్తిపట్టి, ముడివడిన కనుబొమ్మలతో భయంకరమైన ముఖం కలిగి ఉన్నాడు.

Verse 57

आनयैनं पातयैनं बधानामुंच दुर्दम । घातयैनं सुदुर्वृत्तं मूर्ध्नि तीव्रमयोघनैः

వీడిని తీసుకురా, కింద పడవేయ్, బంధించు, ఓ దుర్దమా! వీడిని వదలద్దు. ఈ దుర్మార్గుడి తలపై ఇనుప స్తంభాలతో గట్టిగా కొట్టు.

Verse 58

आताडयैनं दुर्वृत्तं धृत्वा पादौ शिलातले । उत्पाटयास्य नेत्रे त्वं निधाय चरणं गले

ఈ దుర్మార్గుడిని కొట్టు, కాళ్ళను రాతి బండపై అదిమిపెట్టు. వీడి గొంతుపై కాలు పెట్టి, వీడి కళ్లను పీకివేయి.

Verse 59

एतस्य गल्लावुत्फुल्लौ क्षुरेणाशुवि पाटय । पाशेन कंठं बद्धास्य समुल्लंबय भूरुहे

వీడి ఉబ్బిన బుగ్గలను కత్తితో వెంటనే చీల్చివేయి. వీడి మెడకు ఉచ్చు బిగించి, చెట్టుకు వేలాడదీయి.

Verse 60

विदारयास्य मूर्धानं करपत्रेण दारुवत् । पार्ष्णिघातैर्घ्नतास्यास्यं समुच्चूर्णय दारुणैः

చెక్కను కోసినట్లుగా రంపంతో వీడి తలను చీల్చివేయి. మడమలతో బలంగా తన్నుతూ వీడి ముఖాన్ని నుజ్జునుజ్జు చేయి.

Verse 61

परदारप्रसृमरं करं छिंध्यस्य पापिनः । परदारगृहं यातुः पादौ चास्य विखंडय

పరస్త్రీ వైపు చాచిన ఈ పాపి చేతిని నరికివేయి; పరస్త్రీ కోసం ఇతరుల ఇంటికి వెళ్ళే ఇతని కాళ్ళను విరగ్గొట్టు.

Verse 62

सूचीभी रोमकूपेषु तनुं व्यधिहि सर्वतः । दातुः परकलत्रांगे नखपंक्ती दुरात्मनः

పరస్త్రీ అంగాలపై గోళ్లతో గాట్లు పెట్టే ఈ దుర్మార్గుని శరీరమంతటా, ప్రతి రోమకూపంలోనూ సూదులు గుచ్చు.

Verse 63

परदारमुखाघ्रातुर्मुखे निष्ठीवयास्य हि । वक्तुः परापवादस्य कीलं तीक्ष्णं मुखे क्षिप

పరస్త్రీ ముఖాన్ని ఆఘ్రాణించేవాని ముఖంలో ఉమ్మివేయి; ఇతరులను నిందించే వాని నోటిలో పదునైన మేకును దించు.

Verse 64

भर्जयैनं चणकवत्तप्तवालुक कर्परैः । भ्राष्ट्रे विकटवक्त्रत्वं परसंतापकारिणम्

ఇతరులను బాధించే ఈ పాపిని, వేడి ఇసుక నిండిన పాత్రలలో, శనగలను వేయించినట్లు వేయించు; తద్వారా అతని ముఖం వికారంగా మారుగాక.

Verse 65

दोषारोपं सदाकर्तुरदोषे क्रूरलोचन । निमज्जयास्य वदनं पूयशोणितकर्दमे

ఓ క్రూరలోచనుడా! నిర్దోషులపై ఎల్లప్పుడూ నిందలు మోపే వీని ముఖాన్ని, చీము మరియు నెత్తురు నిండిన బురదలో ముంచివేయి.

Verse 66

अदत्तपरवस्तूनां गृह्णतः करपल्लवम् । आप्लुत्याप्लुत्य तैलेन तप्तांगारे पचोत्कट

ఇతరులు ఇవ్వని వస్తువులను గ్రహించువాని చేతిని పట్టుకొని, మాటిమాటికి నూనెలో ముంచి, కాలుచున్న నిప్పులపై భయంకరముగా కాల్చుము.

Verse 67

अपवादं गुरोर्वक्तुर्निंदाकर्तुः सुपर्वणाम् । तप्तलोहशलाकाश्च मुखे भीषण निक्षिप

గురువును నిందించువాని, దేవతలను దూషించువాని నోటిలో, ఓ భయంకరుడా! కాల్చిన ఇనుప కడ్డీలను వేయుము.

Verse 68

परमर्म स्पृशश्चास्य परच्छिद्रप्रकाशितुः । सुतप्तायोमयाञ्च्छंकून्सर्वसंधिषु रोपय

ఇతరుల మర్మములను తాకువాని, ఇతరుల లోపములను బయటపెట్టువాని సకల కీళ్లలో బాగా కాల్చిన ఇనుప మేకులను దించుము.

Verse 69

अन्ये न दीयमाने स्वे निषेद्धुःपापकारिणः । आच्छेत्तुः परवृत्तीनां जिह्वां छिंध्यस्य दुर्मुख

ఓ దుర్ముఖుడా! ఇతరులు తమ ధనమును దానము చేయుచుండగా అడ్డుపడు పాపాత్ముని, ఇతరుల లివనోపాధిని కొట్టివేయువాని నాలుకను కోసివేయుము.

Verse 70

देवस्वभोक्तुः क्रोडास्य ब्राह्मणस्वस्यभोजिनः । विदार्योदरमस्याशु विट्कीटैः परिपूरय

దేవాలయ సొమ్మును, బ్రాహ్మణుల ధనమును తినువాని పొట్టను శీఘ్రముగా చీల్చి, దానిని మలములోని పురుగులతో నింపుము.

Verse 71

न देवार्थे न विप्रार्थे नातिथ्यर्थे पचेत्क्वचित् । तममुं स्वार्थपक्तारं कुंभीपाके पचांधक

దేవతల కొరకు గానీ, బ్రాహ్మణుల కొరకు గానీ, అతిథుల కొరకు గానీ వండనివాడిని, కేవలం తన కోసమే వండుకునే ఆ స్వార్థపరుడిని కుంభీపాక నరకంలో పడవేయి, ఓ అంధకా!

Verse 72

उग्रास्य शिशुहंतारममुं विश्रंभघातिनम् । कृतघ्नं नय वेगेन महारौरव रौरवम्

ఓ ఉగ్రాస్యా! శిశుహంతకుడిని, నమ్మకద్రోహిని మరియు కృతఘ్నుడిని వేగంగా రౌరవ మరియు మహారౌరవ నరకాలకు తీసుకువెళ్ళు.

Verse 73

ब्रह्मघ्नं चांधतामिस्रे सुरापं पूयशोणिते । कालसूत्रे हेमचौरमवीचौ गुरुतल्पगम्

బ్రహ్మహత్య చేసినవాడిని అంధతామిస్రంలో, మద్యపానం చేసేవాడిని పూయశోణితంలో, బంగారాన్ని దొంగిలించినవాడిని కాలసూత్రంలో మరియు గురుपत्नीని కోరినవాడిని అవీచి నరకంలో పడవేయి.

Verse 74

तत्संसर्गिणमावर्षमसिपत्रवने तथा । एतान्महापातकिनस्तप्ततैलकटाहके

వీరి సహచరులను ఆవర్ష మరియు అసిపత్రవన నరకాలకు పంపుము. ఈ మహాపాపులను, మరిగే నూనె బాణలిలో పడవేయి.

Verse 75

आप्लुत्याप्लुत्य दुर्दंष्ट्रकाकोलैर्लोहतुंडकैः । संतोद्यमानान्पापिष्ठान्नित्यं कल्पं निवासय

వారిని పదే పదే ముంచి, ఇనుప ముక్కులు మరియు భయంకరమైన కోరలు కలిగిన కాకులచే పొడిపించుచు, ఆ పాపాత్ములను ఒక కల్పం పాటు అక్కడే ఉంచుము.

Verse 76

स्त्रीघ्नं गोघ्नं च मित्रघ्नं कूटशाल्मलिपादपे । उल्लंबय चिरंकालमूर्ध्वपादमधोमुखम्

స్త్రీ హంతకుడిని, గోహంతకుడిని మరియు మిత్రద్రోహిని కూటశాల్మలి వృక్షంపై చాలా కాలం పాటు కాళ్ళు పైకి, తల క్రిందికి ఉండేలా వేలాడదీయండి.

Verse 77

त्वचमस्य च संदंशैस्त्रोटय त्वं महाभुज । आश्लेषितुर्मित्रपत्न्या भुजावुत्पाटया शुच

ఓ మహాబాహూ! పటకారులతో ఇతని చర్మాన్ని పీకివేయండి. మిత్రుని భార్యను కౌగిలించుకున్న ఆ అపవిత్రుని చేతులను పెకిలించివేయండి.

Verse 78

ज्वालाकीले महाघोरे नरकेऽमुं नि पातय । यो वह्निना दाहयति परक्षेत्रं परालयम्

ఇతరుల పొలాన్ని మరియు ఇతరుల ఇంటిని నిప్పుతో కాల్చేవాడిని, మహా భయంకరమైన 'జ్వాలాకీల' అనే నరకంలో పడవేయండి.

Verse 79

कालकूटे च गरदं कूटसाक्ष्याभिवादिनम् । मानकूटं तुलाकूटं कंठमोटे निपातय

విషం ఇచ్చేవాడిని, తప్పుడు సాక్ష్యం చెప్పేవాడిని 'కాలకూట' నరకంలో వేయండి. కొలతలు మరియు తూకాల్లో మోసం చేసేవారిని 'మానకూట', 'తులాకూట' మరియు 'కంఠమోట' నరకాల్లో పడవేయండి.

Verse 80

लालापिबेच दुष्प्रेक्ष्य तीर्थासुष्ठीविनं नय । आमपाके च गर्भघ्नं शूलपाकेऽन्यतापिनम्

పవిత్ర తీర్థాలలో ఉమ్మివేసే దుర్మార్గుడిని చూడటానికి భయంకరమైన 'లాలాపిబ' నరకానికి తీసుకువెళ్లండి. భ్రూణహత్య చేసినవాడిని 'ఆమపాక'లో మరియు ఇతరులను హింసించేవాడిని 'శూలపాక'లో వేయండి.

Verse 81

रसविक्रयिणं विप्रमिक्षुयंत्रे प्रपीडय । प्रजापीडाकरं भूपमंधकूपे निपातय

నిషిద్ధ ‘రస’ాన్ని అమ్మే బ్రాహ్మణుని చెరకు యంత్రంలో నలిపివేయి; ప్రజలను పీడించే రాజును అంధకూప నరకంలో పడవేయి।

Verse 82

गोतिलांश्च तुरंगांश्च विक्रेतारं द्विजाधमम् । मातुलान्याः सुरायाश्च विक्रेतारं हलायुध

గోవులు, నువ్వులు, గుర్రాలు అమ్మే ఆ నీచ బ్రాహ్మణుని (శిక్షించు); అలాగే మద్యం అమ్మేవానిని కూడా—ఓ హలాయుధా।

Verse 83

मुसलोलूखले वैश्यं कंडयैनं पुनःपुनः । शूद्रं द्विजावमंतारं द्विजाग्रे मंचसेविनम्

ముసలోలూఖల నరకంలో ఆ వైశ్యుణ్ని మళ్లీ మళ్లీ గీకి బాధించు; ద్విజులను అవమానించే, బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో మంచంపై కూర్చునే శూద్రుణ్ని కూడా (శిక్షించు)।

Verse 84

अधोमुखे च नरके दीर्घग्रीवप्रपीड्य

అధోముఖ అనే నరకంలో వారి దీర్ఘ కంఠాలను నొక్కి నలిపివేస్తారు।

Verse 85

शूद्रं ब्राह्मणजेतारं वैश्यं बाह्मणमानिनम् । क्षत्रियं याजकं चापि विप्रं वेदविवर्जितम्

బ్రాహ్మణులను జయించాలనుకునే శూద్రుణ్ని; తనను బ్రాహ్మణుడని భావించే వైశ్యుణ్ని; యాజకకర్మ చేసే క్షత్రియుణ్ని; అలాగే వేదవివర్జిత బ్రాహ్మణుణ్ని (శిక్షించు)।

Verse 86

लाक्षालवणमांसानां सतैलविषसर्पिषाम् । आयुधेक्षुविकाराणां विक्रेतारं द्विजाधमम्

లక్క, ఉప్పు, మాంసం, నూనె, విషం, నెయ్యి, ఆయుధాలు మరియు చెరకు ఉత్పత్తులను విక్రయించే ఆ నీచ బ్రాహ్మణుడిని (పట్టుకోండి).

Verse 87

पाशपाणेकशापाणे बद्ध्वैतांश्चरणेदृढम् । घातयंतौ कशाघातैर्नयतं तप्तकर्दमे

ఓ పాశం మరియు కొరడా ధరించిన వారలారా! వీరి కాళ్ళను గట్టిగా బంధించి, కొరడాలతో కొడుతూ తప్తకర్దమ నరకానికి తీసుకువెళ్ళండి.

Verse 88

इमां स्त्रियं श्लेषयाशु पुंश्चलीं कुलकल्मषाम् । तेनोपपतिना सार्धं तप्तायसमयेन च

కులానికి మచ్చ తెచ్చిన ఈ వ్యభిచారి స్త్రీని ఆ విటుడితో మరియు ఎర్రగా కాల్చిన ఇనుప విగ్రహంతో వెంటనే కౌగిలించుకునేలా చేయండి.

Verse 89

स्वयं गृहीत्वा नियमं यस्त्यजेदजितेंद्रियः । तं प्रापय दुराधर्षं बहुभ्रमरदंशके

ఇంద్రియ నిగ్రహం లేక, స్వయంగా నియమాన్ని స్వీకరించి దానిని విడిచిపెట్టే ఆ పాపాత్ముడిని, అనేక తుమ్మెదలు కుట్టే నరకానికి పంపండి.

Verse 90

इत्यादिजल्पन्दुर्वृत्तैः श्रूयते दूरतो यमः । स्वकर्मशंकितैः पापै र्दृश्यतेति भयंकरः

దుర్మార్గులతో ఈ విధంగా మాట్లాడుతూ యముడు దూరం నుండే వినిపిస్తాడు; తమ కర్మలకు భయపడే పాపులకు అతడు అత్యంత భయంకరంగా కనిపిస్తాడు.

Verse 91

ये प्रजाः पालयंतीह पुत्रानेव निजौरसान् । दंडयंति च धर्मेण भूपास्तेऽस्य सभासदः

ఇక్కడ ప్రజలను తమ స్వయంజాత కుమారులవలె పరిరక్షించి, ధర్మప్రకారం దండించే రాజులు యమధర్మరాజు సభాసదులగుదురు।

Verse 92

वर्णाश्रमाश्च यद्राष्ट्रे ऽनुतिष्ठंति निजां क्रियाम् । कालेनापन्ननिधना भूपास्तेऽस्य सभासदः

యెవరి రాజ్యంలో వర్ణాశ్రములు తమ తమ కర్తవ్యక్రియలను యథావిధిగా ఆచరిస్తారో, ఆ రాజు కాలం వచ్చినప్పుడు దేహత్యాగం చేసి యమసభాసదుడగును।

Verse 93

नैव दीनो न दुर्वृत्तो नापद्ग्रस्तो न शोकभाक् । येषां राष्ट्रे प्रदृश्यंते भूपास्तेऽस्य सभासदः

యెవరి రాజ్యంలో దరిద్రుడు లేడు, దుష్టాచారి లేడు, ఆపదలో నలిగినవాడు లేడు, శోకగ్రస్తుడూ లేడు—అటువంటి రాజులు యమసభాసదులు।

Verse 94

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्वधर्म निरताः सदा । अन्येपि ये संयमिनः संयमिन्यां वसंति ते

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు సదా స్వధర్మంలో నిమగ్నులై ఉంటారు; అలాగే ఇతర సంయములు గలవారు కూడా సంయమినీ (యమపురి)లో నివసిస్తారు।

Verse 95

उशीनरः सुधन्वा च वृषपर्वा जयद्रथः । रजिः सहस्रजित्कुक्षिर्दृढधन्वा रिपुंजयः

ఉశీనరుడు, సుధన్వుడు, వృషపర్వుడు, జయద్రథుడు, రజి, సహస్రజితుడు, కుక్షి, దృఢధన్వుడు, రిపుంజయుడు—ఇవ్వరూ వారిలో ఉన్నవారు।

Verse 96

युवनाश्वो दंतवक्त्रो नाभागो रिपुमंगलः । करंधमो धर्मसेनः परमर्दः परांतकः

యువనాశ్వ, దంతవక్త్ర, నాభాగ, రిపుమంగళ, కరంధమ, ధర్మసేన, పరమర్ద, పరాంతక—ఈ ప్రసిద్ధ ధర్మనిష్ఠ రాజులు ధర్మసభలో పేరుపేరునా చెప్పబడుతున్నారు।

Verse 97

एते चान्ये च बहवो राजानो नीतिवर्तिनः । धर्माधर्मविचारज्ञाः सुधर्मायां समासते

ఇవీ, ఇంకా అనేకమంది నీతివర్తులైన రాజులు, ధర్మాధర్మ వివేచనలో నిపుణులు, ‘సుధర్మా’ అనే దివ్యసభలో కలిసి ఆసీనులై ఉంటారు।

Verse 99

गोविंदमाधवमुकुंद हरेमुरारे शंभो शिवेश शशिशेखर शूलपाणे । दामोदराच्युत जनार्दन वासुदेव त्याज्या भटाय इति संततमामनंति

‘గోవింద, మాధవ, ముకుంద, హరి, మురారి; శంభో, శివేశ, శశిశేఖర, శూలపాణి; దామోదర, అచ్యుత, జనార్దన, వాసుదేవ’—ఇలా నామోచ్చారణ చేస్తూ వారు ఎల్లప్పుడూ అంటారు: ‘ఓ యమభటులారా, ఇతనిని విడిచిపెట్టండి।’

Verse 100

गंगाधरांधकरिपो हरनीलकंठ वैकुंठ कैटभरिपो कमठाब्जपाणे । भूतेशखंडपरशोमृडचंडिकेश त्याज्या भटाय इति संततमामनंति

‘గంగాధర, అంధకరిపు, హర, నీలకంఠ; వైకుంఠ, కైటభరిపు, కమఠ, అబ్జపాణి; భూతేశ, ఖండపరశు, మృడ, చండికేశ’—ఇలా జపిస్తూ వారు నిరంతరం అంటారు: ‘ఓ భటులారా, ఇతనిని విడిచిపెట్టండి।’

Verse 110

इत्थं द्विजेंद्र निजभृत्यगणान्सदैव संशिक्षयेदवनिगान्स हि धर्मराजः । अन्येपि ये हरिहरांकधरा धरायां ते दूरतः पुनरहो परिवर्जनीयाः

ఇలా, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ధర్మరాజ యముడు తన భటగణానికి ఎల్లప్పుడూ బోధిస్తాడు। భూమిపై హరి-హరుల బాహ్యచిహ్నాలు మాత్రమే ధరించి, శుద్ధాచారం లేనివారిని కూడా దూరం నుంచే వర్జించాలి।

Verse 112

इति शृण्वन्कथां रम्यां शिवशर्माप्रियेऽनघाम । प्रहृष्टवक्त्रः पुरतो ददर्शाप्सरसापुरीम्

ఈ రమ్యకథను విని శివశర్మ ప్రియురాలు నిర్దోషిణి, హర్షంతో ప్రకాశించే ముఖంతో, తన ముందే అప్సరానగరాన్ని దర్శించింది।