
ఈ అధ్యాయంలో శ్రీసూత రామనాథ/రామేశ్వర మహాలింగ మహిమను సుసంబద్ధంగా వివరిస్తారు. ప్రారంభంలో ఈ కథను వినడం వల్ల మనిషి పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడని ఫలశ్రుతి చెప్పి, రాముడు ప్రతిష్ఠించిన లింగాన్ని ఒక్కసారి దర్శించినా శివసాయుజ్యరూప మోక్షం లభిస్తుందని ప్రతిపాదిస్తారు. యుగగణన ద్వారా కలియుగంలో భక్తిస్పర్శ ఫలం త్వరగా, అనేకగుణాలుగా పెరుగుతుందని మహిమను పెంపొందిస్తారు. ఈ క్షేత్రంలో సమస్త తీర్థాలు, దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు సన్నిధిగా ఉన్నారని చెప్పి, స్మరణ, స్తోత్రం, పూజ, నామోచ్చారణ మాత్రమే కూడా దుఃఖం, భయం, పరలోక శిక్షల నుండి రక్షించే ధర్మోపాయమని పేర్కొంటారు. దర్శనం లేదా కీర్తనతో మహాపాతకాలు క్షయమవుతాయని దీర్ఘ ఫలశ్రుతి జాబితా కూడా ఉంటుంది. తదుపరి మహాలింగకేంద్రిత అష్టవిధ భక్తిని నిర్దేశిస్తారు—భక్తసేవ, ప్రీతితో చేసే పూజ, వ్యక్తిగత ఆరాధన, దేవునికోసం శారీరక శ్రమ, మహాత్మ్యాన్ని శ్రద్ధగా వినడం, భక్తిజన్య దేహభావం, నిరంతర స్మరణ, లింగపరాయణ జీవిక—ఇవి అన్ని వర్గాలకు సులభమని హితవు చెబుతారు. చివరగా మందిర నిర్మాణ విధానాలు, పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, పంచగవ్య, రసాలు, సుగంధ జలాలతో అభిషేకం, వేదపాఠాలతో కూడిన పూజలు, వాటి ద్వారా లభించే లోక/ఫలాలను చెప్పి—నిరంతర సేవతో లోకసౌభాగ్యం మరియు పరమ ముక్తి సిద్ధిస్తుందని ఉపసంహరిస్తారు.
Verse 1
श्रीसूत उवाच । अथेदानीं प्रवक्ष्यामि रामनाथस्य वैभवम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मु्च्यते मानवो भुवि
శ్రీసూతుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను రామనాథుని వైభవాన్ని ప్రకటించెదను; దానిని విన్న మనుష్యుడు భూమిపై సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడగును.
Verse 2
रामप्रतिष्ठितं लिंगं यः पश्यति नरः सकृत् । स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्
రాముడు ప్రతిష్ఠించిన లింగాన్ని ఎవడు ఒక్కసారి అయినా దర్శించునో, ఆ నరుడు శివసాయుజ్యరూప ముక్తిని పొందును.
Verse 3
दशवर्षैस्तु यत्पुण्यं क्रियते तु कृते युगे । त्रेतायामेकवर्षेण तत्पुण्यं साध्यते नृभिः
కృతయుగంలో పది సంవత్సరాల సాధనతో కలిగే పుణ్యం, త్రేతాయుగంలో మనుష్యులు ఒకే సంవత్సరంలోనే సాధించగలరు.
Verse 4
द्वापरे तच्च मासेन तद्दिनेन कलौ युगे । तत्फलं कोटिगुणितं निमिषे निमिषे नृणाम्
ద్వాపరయుగంలో అదే పుణ్యం ఒక నెలలో, కలియుగంలో ఒకే రోజులో లభిస్తుంది; దాని ఫలం మనుష్యులకు క్షణక్షణం కోటిగుణంగా వృద్ధి చెందుతుంది.
Verse 5
निःसंदेहं भवेदेवं रामनाथविलोकिनाम् । रामेश्वर महालिंगे तीर्थानि सकलान्यपि
రామనాథుని దర్శించువారికి ఇది నిస్సందేహంగా ఇట్లే; రామేశ్వర మహాలింగంలో సమస్త తీర్థములూ కూడ ఉన్నాయి.
Verse 6
विद्यंते सर्वदेवाश्च मुनयः पितरस्तथा । एककालद्विकालं वा त्रिकालं सर्वदैव वा
అక్కడ సమస్త దేవతలు, మునులు, అలాగే పితృదేవతలూ ఉన్నారు—ఒక కాలంలో గానీ, రెండు కాలాల్లో గానీ, మూడు కాలాల్లో గానీ, లేదా ఎల్లప్పుడూ.
Verse 7
ये स्मरंति महादेवं रामनाथं विमुक्तिदम् । कीर्तयंत्यथवा विप्रास्ते विमुक्ताघपंजराः
హే విప్రులారా! మహాదేవుడు రామనాథుడు—ముక్తిదాత—అని స్మరించువారు గాని, ఆయన కీర్తన చేయువారు గాని పాపరూప పంజరము నుండి విముక్తులగుదురు।
Verse 8
सच्चिदानंदमद्वैतं सांबं रुद्रं प्रयांति वै । रामेश्वराख्यं यल्लिंगं रामचन्द्रेण पूजि तम्
నిజముగా వారు సచ్చిదానందస్వరూపుడైన, అద్వైతుడైన, ఉమాసహిత రుద్రుని పొందుదురు—రామచంద్రుడు పూజించిన ‘రామేశ్వర’ నామక లింగమునకు భక్తిచేత।
Verse 9
यस्य स्मरणमात्रेण यमपीडापि नो भवेत् । रामेश्वरमहालिंगं येऽर्चयंति सकृन्नराः
ఎవరి కేవల స్మరణమాత్రమున యమపీడ కూడ కలుగదు—రామేశ్వర మహాలింగమును ఒక్కసారైనా అర్చించువారు ఆ రక్షణను పొందుదురు।
Verse 10
न मानुषास्ते विज्ञेयाः किं तु रुद्रा न संशयः । रामेश्वरमहालिंगं नार्चितं येन भक्तितः
భక్తితో రామేశ్వర మహాలింగమును అర్చించినవారు కేవలం మనుష్యులని భావింపరాదు; సందేహము లేకుండా వారు రుద్రస్వరూపులే।
Verse 11
चिरकालं स संसारे संसरेद्दुःखसंकुले । रामेश्वरमहालिंगं ये पश्यंति सकृन्नराः
దుఃఖసంకులమైన ఈ సంసారములో అతడు దీర్ఘకాలము సంచరించును—రామేశ్వర మహాలింగమును కేవలం ఒక్కసారే దర్శించి (హృదయమున నిలుపుకోని) మనిషి।
Verse 12
किं दानैः किं व्रतैस्तेषां किं तपोभिः किमध्वरैः । रामेश्वरमहालिंगं यो न चिंतयति क्षणम्
రామేశ్వర మహాలింగాన్ని క్షణమాత్రమైనా ధ్యానించని వారికి దానాలు, వ్రతాలు, తపస్సులు, యజ్ఞాలు—ఇవన్నీ ఏ ప్రయోజనం?
Verse 13
अज्ञानी स च पापी स्यात्स मूको बधिरस्तथा । स जडोंऽधश्च विज्ञेयश्छिद्रं तस्य सदा भवेत्
అతడు అజ్ఞాని, పాపి; మౌనుడూ బధిరుడూ అయినట్లే, జడుడూ అంధుడూ అని తెలుసుకోవాలి; అతనిలో ఎల్లప్పుడూ ఒక లోపం నిలిచే ఉంటుంది.
Verse 14
धनक्षेत्रसुतादीनां तस्य हानिस्तथा भवेत् । रामेश्वरमहालिंगे सकृद्दृष्टे मुनीश्वराः
ఓ మునీశ్వరులారా! అతనికి ధనం, భూమి, కుమారులు మొదలైన వాటిలో నష్టం కలుగుతుంది—రామేశ్వర మహాలింగాన్ని ఒక్కసారి దర్శించినా సరే.
Verse 15
किं काश्या गयया किं वा प्रयागेणापि किं फलम् । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं मानवा यत्र भूतले
కాశీ వల్ల ఏమి, గయ వల్ల ఏమి, ప్రయాగ ఫలమూ ఏమి—దుర్లభమైన మానవ జన్మ పొందినా మనుష్యులు ఈ భూతలంలో (పరమార్థాన్ని) ఆశ్రయించకపోతే?
Verse 16
रामनाथमहालिंगं नमस्यंत्यर्चयंति च । जन्म तेषां हि सफलं ते कृतार्थाश्च नेतरे
రామనాథ మహాలింగానికి నమస్కరించి ఆరాధించే వారి జన్మ నిజంగా సఫలము; వారే కృతార్థులు, ఇతరులు కాదు.
Verse 17
रामेश्वरमहालिंगे पूजिते वा स्मृतेपि वा । विष्णुना ब्रह्मणा किं वा शक्रेणाप्यखिलामरैः
రామేశ్వర మహాలింగాన్ని పూజించినా, కేవలం స్మరించినా—విష్ణువు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు మరియు సమస్త దేవతలచే అయినా—ఆ కార్యం పరమ పుణ్యప్రదమని ప్రకటించబడింది।
Verse 18
रामनाथमहालिंगं भक्तियुक्ताश्च ये नराः । तेषां प्रणामस्मरणपूजायुक्तास्तु ये नराः
రామనాథ మహాలింగంపై భక్తియుక్తులైన వారు, అలాగే దానికి నమస్కారం, స్మరణం, పూజలో నిమగ్నులైన వారు—విశేష మంగళఫలాన్ని పొందువారు।
Verse 19
न ते पश्यंति दुःखानि नैव यांति यमालयम् । ब्रह्महत्यासहस्राणि सुरापानायुतानि च
వారు దుఃఖాలను చూడరు, యమలోకానికి వెళ్లరు; బ్రహ్మహత్యల వేల పాపాలు, సురాపానపు అయుత పాపాలు కూడా వారి విషయంలో నశించిపోతాయి।
Verse 20
दृष्टे रामेश्वरे देवे विलयं यांति कृत्स्नशः । ये वांछंति सदा भोगं राज्यं च त्रिदशालये
దేవుడు రామేశ్వరుని దర్శించగానే (పాప-దుఃఖాదులు) పూర్తిగా లయమవుతాయి; అలాగే త్రిదశాలయంలో (స్వర్గంలో) భోగం, రాజ్యం ఎల్లప్పుడూ కోరువారు కూడా వాటిని పొందుతారు।
Verse 21
रामे श्वरमहालिंगं ते नमंतु सकृन्मुदा । यानि कानि च पापानि जन्मकोटिकृतान्यपि
వారు ఆనందంతో రామేశ్వర మహాలింగానికి ఒక్కసారి అయినా నమస్కరించుగాక; ఏ పాపాలైనా—కోటి జన్మల్లో చేసినవైనా—అవి శమించి నశిస్తాయి।
Verse 22
तानि रामेश्वरे दृष्टे विलयं यांति सर्वदा । संपर्कात्कौतुकाल्लोभाद्भयाद्वापि च संस्मरन्
రామేశ్వరుని దర్శనమాత్రంతోనే ఆ పాపములు ఎల్లప్పుడూ లయమవుతాయి. స్పర్శవశాత్, కౌతుకంతో, లోభంతో లేదా భయంతో అయినా ఆయనను స్మరించినవాడికీ ఆ స్మరణ శుద్ధికరమే.
Verse 23
रामेश्वरमहालिंगं नेहामुत्र च दुःखभाक् । रामेश्वरमहालिंगं कीर्तयन्नर्चयन्नपि
రామేశ్వర మహాలింగంతో సంబంధమున్నవాడు ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ దుఃఖభాగి కాడు. రామేశ్వర మహాలింగాన్ని కీర్తిస్తూ, అర్చిస్తూ ఉన్నా శోకమునుండి విముక్తి పొందుతాడు.
Verse 24
अवश्यं रुद्रसारूप्यं लभते नात्र संशयः । यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुते क्षणात्
అతడు నిశ్చయంగా రుద్రసారూప్యాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఎలా అయితే జ్వలించే అగ్ని క్షణంలోనే ఇంధనాన్ని భస్మం చేస్తుందో,
Verse 25
तथा पापानि सर्वाणि रामेश्वरविलोकनात् । रामेश्वरमहालिंगभक्तिरष्टविधा स्मृता
అదేవిధంగా రామేశ్వరుని దర్శనమాత్రంతోనే సమస్త పాపములు నశిస్తాయి. రామేశ్వర మహాలింగభక్తి అష్టవిధమని స్మరించబడింది.
Verse 26
तद्भक्तजनवात्सल्यं तत्पूजापरितोषणम् । स्वयं तत्पूजनं भक्त्या तदर्थे देहचेष्टितम्
ఆయన భక్తుల పట్ల వాత్సల్యము, ఆయన పూజలో ఆనందపరితృప్తి, భక్తితో స్వయంగా ఆయనను పూజించడం, మరియు ఆయన నిమిత్తం శరీరంతో చేసే ప్రయత్నం—(ఇవి భక్తి రూపాలు).
Verse 27
तन्माहात्म्यकथानां च श्रवणेष्वादरस्तथा । स्वरनेत्रशरीरेषु विकारस्फुरणं तथा
ఆ మహిమా కథలను శ్రద్ధతో వినుట, అలాగే భక్తి వల్ల స్వరం, నేత్రాలు, శరీరంలో కలిగే వికారాలు—కంపనం మొదలైనవి—ఇవీ లక్షణాలుగా చెప్పబడుతాయి।
Verse 28
रामेश्वरमहालिंगस्मरणं संततं तथा । रामेश्वरमहालिंगमाश्रित्यैवोपजीवनम्
రామేశ్వర మహాలింగాన్ని నిరంతరం స్మరించుట, అలాగే ఆ రామేశ్వర మహాలింగాన్నే ఆశ్రయించి, దానినే పరమ శరణంగా భావించి జీవనాన్ని నడిపించుట।
Verse 29
एवमष्टविधा भक्तिर्यस्मिन्म्लेच्छेऽपिविद्यते । स एव मुक्तिक्षेत्राणां दायभाक्परिकीर्त्यते
ఇలా ఏ మ్లేచ్ఛునిలో (విదేశీయునిలో) అయినా అష్టవిధ భక్తి ఉన్నట్లయితే, అతడే ముక్తి క్షేత్రాలకు దాయభాగి (వారసుడు) అని ప్రకటించబడతాడు।
Verse 30
भक्त्या त्वनन्यया मुक्तिर्ब्रह्मज्ञानेन निश्चिता । वेदांतशास्त्रश्रवणाद्यतीनामूर्ध्वरेतसाम्
అనన్య భక్తి ద్వారా ముక్తి నిశ్చితమవుతుంది; బ్రహ్మజ్ఞానంతో అది స్థిరంగా నిర్ధారితమవుతుంది. వేదాంత శాస్త్ర శ్రవణాది ద్వారా ఊర్ధ్వరేతసు యతులకు అది లభిస్తుంది।
Verse 31
सा च मुक्तिर्विना ज्ञानदर्शनश्रवणोद्भवम् । यत्राश्रमं विना विप्रा विरक्तिं च विना तथा
ఆ ముక్తి జ్ఞానం, సమ్యగ్దర్శనం, శాస్త్రశ్రవణం వలన ఉద్భవించకపోతే కలగదు; కాని ఇక్కడ, ఓ విప్రులారా, ఆశ్రమ నియమం లేకున్నా, వైరాగ్యం లేకున్నా కూడా అది లభిస్తుంది—అనే భావం।
Verse 32
सर्वेषां चैव वर्णानामखिलाश्रमिणामपि । रामेश्वरमहालिंगदर्शनादेव केवलात्
సర్వ వర్ణాలవారికీ, అన్ని ఆశ్రమస్థులకూ—రామేశ్వర మహాలింగ దర్శనమాత్రంతోనే (పరమ ఫలం) లభిస్తుంది।
Verse 33
अपुनर्भवदा मुक्तिर्भ विष्यत्यविलंबिता । कृमिकीटाश्च देवाश्च मुनयश्च तपोधनाः
పునర్జన్మను అంతమొందించే ముక్తి ఆలస్యం లేకుండా కలుగుతుంది; కృమి-కీటకాలు, దేవతలు, తపోధన మునులు—అందరూ అక్కడ దానిని పొందుతారు।
Verse 34
तुल्या रामेश्वरक्षेत्रे रामनाथप्रसादतः । पापं कृतं मयानेकमिति मा क्रियतां भयम्
రామేశ్వర క్షేత్రంలో రామనాథుని ప్రసాదంతో అందరూ సమానులవుతారు; ‘నేను ఎన్నో పాపాలు చేశాను’ అని భావించి భయపడకండి।
Verse 35
मा गर्वः क्रियतां पुण्यं मयाकारीति वा जनैः । रामेश्वरमहालिंगे सांबरुद्रे विलोकिते
‘నేను పుణ్యం చేశాను’ అని జనులు గర్వించకూడదు; అంబతో కూడిన రుద్రస్వరూప రామేశ్వర మహాలింగ దర్శనం అయినప్పుడు అహంకారం తగదు।
Verse 36
न न्यूना नाधिकाश्च स्युः किं तु सर्वे जनाः समाः । रामेश्वरमहालिंगं यः पश्यति सभक्तिकम्
ఎవ్వరూ తక్కువ కాదు, ఎవ్వరూ ఎక్కువ కాదు; అందరూ సమానులే. భక్తితో రామేశ్వర మహాలింగాన్ని దర్శించేవాడు అనుగ్రహాన్ని పొందుతాడు।
Verse 37
न तेन तुल्यतामेति चतुर्वेद्यपि भूतले । रामेश्वरमहालिंगे भक्तो यः श्वपचोऽपि सन्
భూమిపై నాలుగు వేదాలు తెలిసినవాడైనా, శ్వపచుడై (అంత్యజుడై) ఉన్నప్పటికీ రామేశ్వర మహాలింగంపై భక్తి కలిగిన ఆ భక్తునితో సమానుడు కాడు।
Verse 38
तस्मै दानानि देयानि नान्यस्मै च त्रयीविदे । या गतिर्योगयुक्तानां मुनीनामूर्ध्वरेतसाम्
ఆ భక్తునికే దానాలు ఇవ్వాలి, మరొకరికి కాదు—అతడు త్రయీ (వేదత్రయం) జ్ఞాతుడైనా సరే; యోగయుక్తులైన, ఇంద్రియనిగ్రహం చేసిన, ఊర్ధ్వరేతస మునులకు లభించే గతి అతనికే లభిస్తుంది।
Verse 39
सा गतिः सर्वजंतूनां रामेश्वरविलोकिनाम् । रामनाथशिवक्षेत्रे ये वसंति नरा द्विजाः
రామేశ్వర దర్శనం చేసే సమస్త జీవులకు అదే పరమ గతి లభిస్తుంది. అలాగే రామనాథ శివక్షేత్రంలో నివసించే మనుష్యులు—ప్రత్యేకించి ద్విజులు—కూడా ఆ గతిలో భాగస్వాములు అవుతారు।
Verse 40
ते सर्वे पञ्चवक्त्राः स्युश्चंद्रालंकृतमस्तकाः । नागाभरणसंयुक्तास्तथैव वृषभध्वजाः
వారందరూ పంచవక్త్రులై, శిరస్సుపై చంద్రాలంకారంతో శోభించి; నాగాభరణాలతో అలంకృతులై, వృషభధ్వజాన్ని ధరించినవారవుతారు।
Verse 41
त्रिनेत्रा भस्मदिग्धांगाः कपालाकृतिशेखराः । साक्षात्सांबा महादेवा भवेयुर्नात्र संशयः
వారు త్రినేత్రులై, శరీరం పవిత్ర భస్మంతో లేపితమై, కపాలాకృతి శేఖరాన్ని ధరించి; శాంబాతో కూడిన సాక్షాత్ మహాదేవుడే అవుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు।
Verse 42
रामनाथशिवक्षेत्रं ये व्रजंति नरा मुदा । पदेपदेऽश्वमेधानां प्राप्नुयुः सुकृतानि ते
ఆనందంతో రామనాథుని శివక్షేత్రానికి వెళ్లే వారు, ప్రతి అడుగులో అశ్వమేధ యజ్ఞఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతారు।
Verse 43
रामसेतुं समाश्रित्य रामनाथस्य तुष्टये । ददाति ग्राममेकं यो ब्राह्मणाय सभक्तिकम्
రామసేతువును ఆశ్రయించి రామనాథుని తృప్తి కోసం, భక్తితో బ్రాహ్మణునికి ఒక గ్రామాన్ని దానం చేసే వాడు—
Verse 44
तेन भूः सकला दत्ता सशैलवनकानना । पत्रं पुष्पं फलं तोयं रामनाथाय यो नरः
ఆ దానంతో పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో కూడిన సమస్త భూమి దానమైనట్టే అవుతుంది. అలాగే రామనాథునికి ఆకు, పువ్వు, పండు లేదా నీరు అర్పించే వాడు—
Verse 45
भक्त्या ददाति तं रक्षेद्रामनाथो ह्यहर्निशम् । रामनाथमहालिंगे सांबे कारुणिके शिवे
భక్తితో అర్పించే వానిని రామనాథుడు నిశ్చయంగా పగలు-రాత్రి రక్షిస్తాడు; ఎందుకంటే ఇది రామనాథుని మహాలింగం—శాంబతో కూడిన కరుణామయ శివుడు।
Verse 46
अत्यंतदुर्लभा भक्तिस्तत्पूजाप्यतिदुर्लभा । स्तोत्रं च दुर्लभं प्रोक्तं स्मरणं चातिदुर्लभम्
భక్తి అత్యంత దుర్లభం; ఆయన పూజ మరింత దుర్లభం. స్తోత్రం కూడా దుర్లభమని చెప్పబడింది; ఆయన స్మరణ అయితే అత్యంత దుర్లభం।
Verse 47
रामनाथेश्वरं लिंगं महादेवं त्रिलोचनम् । शरणं ये प्रपद्यंते भक्तियुक्तेन चेतसा
భక్తియుక్తమైన మనస్సుతో రామనాథేశ్వర లింగం—మహాదేవుడు, త్రినేత్రుడు—శరణు పొందువారు ఈ పవిత్ర సేతువద్ద శివుని నిశ్చిత రక్షణను పొందుతారు।
Verse 48
लाभस्तेषां जयस्तेषा मिह लोके परत्र च । रामनाथमहालिंगविषया यस्य शेमुषी
ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ లాభమూ విజయమూ వారివే; ఎవరి బుద్ధి రామనాథ మహాలింగంపై నిరంతరం నిలిచి ఉంటుందో।
Verse 49
दिवारात्रं च भवति स वै धन्यतरो भुवि । रामनाथेश्वरं लिंगं यो न पूजयते शिवम्
రామనాథేశ్వర లింగరూప శివుని పూజించువాడు దివారాత్రమూ భూమిపై అత్యంత ధన్యుడవుతాడు।
Verse 50
नायं भुक्तेश्च मुक्तेश्च राज्यानामपि भाजनम् । रामेश्वरमहालिंगं यः पूजयति भक्तितः
భక్తితో రామేశ్వర మహాలింగాన్ని పూజించువాడు భోగమునకూ మోక్షమునకూ, రాజ్యసంపదకూ సైతం యోగ్యుడవుతాడు।
Verse 51
भुक्तिमुक्त्योश्च राज्यानामसौ परमभाजनम् । रामनाथार्चनसमं नाधिकं पुण्यमस्ति वै
అతడు భోగమూ మోక్షమూ రాజ్యసంపదా—ఇవన్నిటికీ పరమ పాత్రుడవుతాడు; నిజంగా రామనాథార్చనకు సమానమై లేదా మించిన పుణ్యం లేదు।
Verse 52
रामनाथेश्वरं लिंगं द्वेष्टि यो मोहमास्थितः । ब्रह्महत्यायुतं तेन कृतं नरककारणम्
మోహావృతుడై రామనాథేశ్వర లింగాన్ని ద్వేషించే వాడు, దశసహస్ర బ్రహ్మహత్యలతో సమానమైన పాపాన్ని పొందుతూ నరకపతనానికి కారణమగును।
Verse 53
तत्संभाषणमात्रेण मानवो नरकं व्रजेत् । रामनाथपरा देवा रामनाथपरा मखाः
అటువంటి ద్వేషితో కేవలం సాంగత్యం, సంభాషణ మాత్రముచేతనే మనిషి నరకానికి పోవచ్చు. దేవతలు రామనాథపరులు; యజ్ఞములూ రామనాథపరులే।
Verse 54
रामनाथपराः सर्वे तस्माद न्यन्न विद्यते । अतः सर्वं परित्यज्य रामनाथं समाश्रयेत्
అందరూ రామనాథపరులే; కనుక ఆయనకన్నా మించినది మరొకటి లేదు. అందువల్ల అన్నిటినీ విడిచి రామనాథుని శరణు పొందాలి।
Verse 55
रामनाथमहालिंगं शरणं याति चेन्नरः । दौर्मत्यं तस्य नास्त्येव शिवलोकं च यास्यति
ఎవడు రామనాథ మహాలింగాన్ని శరణు పొందుతాడో, అతనిలో దుర్బుద్ధి ఉండదు; అతడు శివలోకానికి చేరును।
Verse 56
सर्वयज्ञतपोदानतीर्थस्नानेषु यत्फलम् । तत्फलं कोटिगुणितं रामनाथस्य सेवया
సర్వ యజ్ఞాలు, తపస్సు, దానాలు, తీర్థస్నానాల వలన కలిగే ఫలం ఏదైతే ఉందో, రామనాథుని సేవచేత అదే ఫలం కోటిగుణముగా వృద్ధి చెందును।
Verse 57
रामनाथेश्वरं लिंगं चिंतयन्घटिका द्वयम् । कुलैकवंशमुद्धृत्य शिवलोके महीयते
ఎవడు రామనాథేశ్వర లింగాన్ని రెండు ఘటికల కాలం ధ్యానిస్తాడో, వాడు తన కులంలోని ఒక్క వంశరేఖనైనా उद्धరించి శివలోకంలో మహిమ పొందుతాడు।
Verse 58
दिनमेकं तु यः पश्येद्रामनाथं महेश्वरम् । इहैव धनवान्भूत्वा सोंऽते रुद्रश्च जायते
ఎవడు ఒక్క రోజు అయినా రామనాథ మహేశ్వరుని దర్శిస్తాడో, వాడు ఇక్కడే ధనవంతుడై, అంత్యంలో రుద్రస్థితిని పొందుతాడు।
Verse 59
यः स्मरेत्प्रातरुत्थाय रामनाथं महेश्वरम् । अनेनैव शरीरेण स शिवो वर्तते भुवि
ఎవడు ఉదయం లేచి రామనాథ మహేశ్వరుని స్మరిస్తాడో, వాడు ఈ శరీరంతోనే భూమిపై శివభావంలో స్థితుడై జీవిస్తాడు।
Verse 60
रामनाथमहालिंगद्रष्टुर्दर्शनमात्रतः । अन्येषां प्राणिनां पापं तत्क्षणादेव नश्यति
రామనాథ మహాలింగాన్ని దర్శించిన భక్తుని కేవలం దర్శనమాత్రంతోనే ఇతర ప్రాణుల పాపాలు ఆ క్షణమే నశిస్తాయి।
Verse 61
रामनाथेश्वरं लिंगं मध्याह्ने यस्तु पश्यति । सुरापानसहस्राणि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्
ఎవడు మధ్యాహ్నం రామనాథేశ్వర లింగాన్ని దర్శిస్తాడో, అతనికి మద్యపానజనిత వేల పాపాలు ఆ క్షణమే నశిస్తాయి।
Verse 62
सायंकाले पश्यति यो रामनाथं सभक्तिकम् । गुरुस्त्रीगमनोत्पन्नपातकं तस्य नश्यति
సాయంకాలంలో భక్తితో రామనాథుని దర్శించువాడి గురుపత్నీగమనమున పుట్టిన పాపము నశించును।
Verse 63
सायंकाले महास्तोत्रैः स्तौति रामेश्वरं तु यः । स्वर्णस्तेयसहस्राणि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्
సాయంకాలంలో మహాస్తోత్రాలతో రామేశ్వరుని స్తుతించువాడికి స్వర్ణచౌర్యసహస్ర పాపములు తక్షణమే నశించును।
Verse 64
स्नानं च धनुषः कोटौ रामनाथस्य दर्शनम् । इति लभ्येत वै पुंसां किं गंगाजलसेवया
ధనుష్కోటిలో స్నానం చేసి రామనాథుని దర్శించుట—ఇవే మనుష్యులకు ఇష్టఫలప్రదం; మరి గంగాజలసేవ ఎందుకు?
Verse 65
रामनाथमहालिंगसेवया यन्न लभ्यते । तदन्यद्धर्मजालेन नैव लभ्येत कर्हिचित्
రామనాథ మహాలింగ సేవచేత పొందనిది, ఇతర ధర్మాచారాల జాలముచేత ఎప్పటికీ పొందబడదు।
Verse 66
रामनाथं महालिगं यः कदापि न पश्यति । संकरः स तु विज्ञेयो न पितुर्बीजसंभवः
రామనాథ మహాలింగాన్ని ఎప్పుడూ దర్శించనివాడు సంకరుడు (మిశ్ర/పతితుడు) అని తెలిసికొనవలెను; అతడు పితృబీజసంభవుడైన నిజ సంతానం కాదు।
Verse 67
रामनाथेतिशब्दं यस्त्रिः पठेत्प्रातरुत्थितः । तस्य पूर्वदिनोत्पन्नपातकं नश्यति क्षणात्
ప్రాతఃకాలంలో లేచి “రామనాథ” అనే పదాన్ని మూడుసార్లు జపించినవాడి నిన్నటి పాపం క్షణంలోనే నశిస్తుంది.
Verse 68
रामनाथे महालिंगे भक्तरक्षणदीक्षिते । भोजने विद्यमानेऽपि याचनाः किं प्रयास्यथ
భక్తరక్షణకు దీక్షితుడైన రామనాథ మహాలింగం సమీపంలో ఉండగా, భోజనం ఉన్నప్పటికీ యాచనలు, ఆర్తవిన్నపాలు ఎందుకు కలుగుతాయి?
Verse 69
रामनाथमहालिंगे प्रसन्ने करुणानिधौ । नश्यंति सकलाः क्लेशा यथा सूर्योदये हिमम्
కరుణానిధి అయిన రామనాథ మహాలింగం ప్రసన్నమైతే, సూర్యోదయంలో మంచు కరిగినట్లు సమస్త క్లేశాలు నశిస్తాయి.
Verse 70
प्राणोत्क्रमणवेलायां रामनाथं स्मरेद्यदि । जन्मनेऽसौ न कल्पेत भूयः शंकरतामियात्
ప్రాణం విడిచే వేళ ఎవడు రామనాథుని స్మరిస్తాడో, అతడు మరల జన్మకు పాత్రుడు కాడు; మళ్లీ శంకరత్వాన్ని పొందుతాడు.
Verse 71
रामनाथ महादेव मां रक्ष करुणानिधे । इति यः सततं ब्रूयात्कलिनासौ न बाध्यते
ఎవడు నిరంతరం “హే రామనాథ మహాదేవా, హే కరుణానిధీ, నన్ను రక్షించు” అని పలుకుతాడో, అతడిని కలియుగం బాధించదు.
Verse 72
रामनाथ जगन्नाथ धूर्जटे नीललोहित । इति यः सततं ब्रूयाद्बाध्यतेऽसौ न मायया
ఎవడు నిరంతరం “ఓ రామనాథా, జగన్నాథా, ధూర్జటి, నీలలోహితా” అని జపిస్తాడో, వాడు మాయచేత బంధింపబడడు।
Verse 73
नीलकण्ठ महादेव रामेश्वरसदाशिव । इति ब्रुवन्सदा जंतुर्नैव कामेन बाध्यते
ఎవడు ఎల్లప్పుడూ “ఓ నీలకంఠా, మహాదేవా, రామేశ్వరా, సదాశివా” అని పలుకుతాడో, వాడు కామవేదనకు లోనుకాడు।
Verse 74
रामेश्वर यमाराते कालकूटविषादन । इतीरयञ्जनो नित्यं न क्रोधेन प्रपीड्यते
ఎవడు నిత్యం “ఓ రామేశ్వరా, యముని శత్రువా, కాలకూట విషనాశకా” అని ఉచ్చరిస్తాడో, వాడు క్రోధచేత పీడింపబడడు।
Verse 75
रामनाथालयं यस्तु दारुभिः कुरुते नरः । स पुमान्स्वर्गमाप्नोति त्रिकोटिकुलसंयुतः
ఎవడు చెక్కతో రామనాథ ఆలయాన్ని నిర్మిస్తాడో, వాడు మూడు కోట్ల వంశజులతో కూడి స్వర్గాన్ని పొందుతాడు।
Verse 76
इष्टकाभिस्तु यः कुर्यात्स वैकुण्ठमवाप्नुयात् । शिलाभिः कुरुते यस्तु स गच्छेद्ब्रह्मणः पदम्
ఎవడు ఇటుకలతో దానిని నిర్మిస్తాడో, వాడు వైకుంఠాన్ని పొందుతాడు; ఎవడు రాళ్లతో నిర్మిస్తాడో, వాడు బ్రహ్మపదాన్ని చేరుతాడు।
Verse 77
स्फटिकादिशिलाभेदैः कुर्वन्नस्यालयं जनः । शिवलोकमवाप्नोति विमानवरमास्थितः
స్ఫటికాది నానావిధ శిలలతో ఆయన (రామనాథుని) ఆలయాన్ని నిర్మించువాడు, ఉత్తమ విమానమున ఆసీనుడై శివలోకాన్ని పొందును।
Verse 78
रामनाथालयं ताम्रैः कुर्वन्भक्तिपुरःसरम् । शिवसामीप्यमाप्नोति शिवस्यार्द्धासनस्थितः
భక్తిని ముందుంచుకొని తామ్రంతో రామనాథ ఆలయాన్ని నిర్మించువాడు, శివసాన్నిధ్యాన్ని పొందును; శివుని అర్ధాసనమున స్థితుడగును।
Verse 79
रामेश्वरालयं रूप्यैः कुर्वन्वै मानवो मुदा । शिवसारूप्यमाप्नोति शिववन्मोदते सदा
ఆనందముతో వెండితో రామేశ్వర ఆలయాన్ని నిర్మించు మనిషి, శివసారూప్యాన్ని పొందును; శివునివలె సదా మోదించును।
Verse 80
रामनाथालयं हेम्ना यः करोति सभक्तिकम् । स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्
భక్తితో బంగారంతో రామనాథ ఆలయాన్ని నిర్మించువాడు, శివసాయుజ్యరూపమైన ముక్తిని పొందును।
Verse 81
रामनाथालयं हेम्ना धनाढ्यः कुरुते नरः । मृदा दरिद्रः कुरुते तयोः पुण्यं समं स्मृतम्
ధనవంతుడు బంగారంతో రామనాథ ఆలయాన్ని కట్టును; దరిద్రుడు మట్టితో కట్టును—ఇద్దరి పుణ్యమూ సమానమని స్మృతిలో చెప్పబడింది।
Verse 82
रामनाथमहालिंगस्नानकाले द्विजोत्तमाः । त्रिसंध्यं गेयनृत्ते च मुखवाद्यैश्च काहलम्
హే ద్విజోత్తములారా, రామనాథ మహాలింగ స్నానకాలమున త్రిసంధ్యా పూజ జరగునుగాక; గాన-నృత్యములతో కూడి శంఖధ్వని, కాహళము మరియు వాయువాద్యముల నాదము వినిపించునుగాక।
Verse 83
वाद्यान्यन्यानि कुरुते यः पुमान्भक्तिपूर्वकम् । स महापातकैर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते
భక్తిపూర్వకంగా వివిధ ఇతర వాద్యములను వాయించే వాడు మహాపాతకముల నుండి విముక్తుడై రుద్రలోకమున గౌరవింపబడును।
Verse 84
योभिषेकस्य समये रामनाथस्य शूलिनः । रुद्राध्यायं च चमकं तथा पुरुषसूक्तकम्
శూలధారి రామనాథుని అభిషేక సమయమున రుద్రాధ్యాయం, చమకం మరియు పురుషసూక్తమును పఠించువాడు…
Verse 85
त्रिसुपर्णं पंचशांतिं पावमान्यादिकं तथा । जपेत्प्रीतियुतो विप्रा नरकं न समश्नुते
…మరియు ప్రీతితో త్రిసుపర్ణం, పంచశాంతి, పావమానీ మొదలైనవాటిని జపించువాడు, హే విప్రులారా, నరకమును పొందడు।
Verse 86
गवां क्षीरेण दध्ना च पंचगव्यैर्घृतैस्तथा । रामनाथमहालिंगस्नानं नरकनाशनम्
ఆవు పాలు, పెరుగు, పంచగవ్యము మరియు నెయ్యితో రామనాథ మహాలింగానికి స్నానం చేయుట నరకనాశకము।
Verse 87
रामनाथमहालिंगं घृतेन स्नापयेच्च यः । कल्पजन्मार्जितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति
ఎవడు ఘృతంతో రామనాథ మహాలింగానికి అభిషేకం చేస్తాడో, అతని కల్పజన్మార్జిత పాపం ఆ క్షణమే నశిస్తుంది।
Verse 88
रामनाथमहालिंगं गोक्षीरैः स्नापयन्नरः । कुलैकविंशमुत्तार्य शिवलोके महीयते
ఎవడు గోక్షీరంతో రామనాథ మహాలింగానికి అభిషేకం చేస్తాడో, అతడు తన వంశంలోని ఇరవై ఒక తరాలను उद्धరించి శివలోకంలో గౌరవింపబడతాడు।
Verse 89
रामनाथमहालिंगं दध्ना संस्नापयन्नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके महीयते
ఎవడు పెరుగుతో రామనాథ మహాలింగానికి అభిషేకం చేస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై విష్ణులోకంలో గౌరవింపబడతాడు।
Verse 90
अभ्यंगं तिलतैलेन रामेश्वरशिवस्य यः । करोति हि सकृद्भक्त्या स कुबेरगृहे वसेत्
ఎవడు భక్తితో నువ్వుల నూనెతో రామేశ్వర శివునికి ఒక్కసారి అయినా అభ్యంగం చేస్తాడో, అతడు కుబేరుని గృహంలో నివసిస్తాడు।
Verse 91
रामनाथमहालिंगे स्नानमिक्षुरसेन यः । सकृदप्याचरेद्भ क्त्या चन्द्रलोकं समश्नुते
ఎవడు భక్తితో ఒక్కసారి అయినా చెరకు రసంతో రామనాథ మహాలింగానికి స్నానాభిషేకం చేస్తాడో, అతడు చంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు।
Verse 92
लिकुचाम्ररसोत्पन्नसारेण स्नापयन्नरः । रामनाथमहालिंगं पितृलोकं समश्नुते
లికుచము మరియు మామిడి రసముల నుండి పుట్టిన సారంతో రామనాథ మహాలింగాన్ని స్నాపింపజేసే మనిషి పితృలోకాన్ని పొందుతాడు.
Verse 93
नालिकेरजलैः स्नानं रामनाथमहेश्वरे । ब्रह्महत्यादिपापानां नाशनं परिकीर्तितम्
నారికేళ జలములతో రామనాథ మహేశ్వరునికి స్నానం చేయుట బ్రహ్మహత్యాది పాపములను నశింపజేయునని ప్రకటించబడింది.
Verse 94
रामनाथमहालिंगं रंभापक्वैर्विमर्दयन् । विनाश्य सकलं पापं वायुलोके मही यते
పక్వమైన అరటిపండ్లతో రామనాథ మహాలింగాన్ని భక్తితో మర్దన చేసే వాడు సమస్త పాపాలను నశింపజేసి వాయులోకంలో గౌరవింపబడతాడు.
Verse 95
वस्त्रपूतेन तोयेन रामनाथं महेश्वरम् । स्नापयन्वारुणं लोकमाप्नोति द्विजसत्तमाः
హే శ్రేష్ఠ ద్విజులారా! వస్త్రంతో వడకట్టిన నీటితో రామనాథ మహేశ్వరునికి స్నానం చేయించేవాడు వరుణలోకాన్ని పొందుతాడు.
Verse 96
चंदनोदकधाराभी रामनाथं महेश्वरम् । स्नापयेत्पुरुषो विप्रा गांधर्वं लोकमाप्नुयात्
హే విప్రులారా! చందనజల ధారలతో రామనాథ మహేశ్వరునికి స్నానం చేయించేవాడు గంధర్వలోకాన్ని పొందుతాడు.
Verse 97
पुष्पवासिततोयेन हेमसंपृक्तवारिणा । पद्मवासिततोयेन स्नानाद्रामेश्वरस्य तु
పుష్పసువాసన కలిగిన జలంతో, స్వర్ణమిశ్రిత జలంతో, పద్మసుగంధ జలంతో రామేశ్వరంలో స్నానం చేసినవాడు ఆ పవిత్ర స్నానానికి ప్రకటితమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 98
महेंद्रासनमारुह्य तेनैव सह मोदते । पाटलोत्पलकल्हारपुन्नागकरवीरकैः
మహేంద్రాసనాన్ని అధిరోహించి అతనితోనే కలిసి ఆనందిస్తాడు—పాటల, పద్మ, కల్హార, పున్నాగ, కరవీర పుష్పార్పణలతో పూజింపబడి గౌరవింపబడి।
Verse 99
वासितैर्वारिभिर्विप्रा रामेश्वरमहेश्वरम् । अभिषिच्य महद्भिश्च पातकैः स विमुच्यते
ఓ విప్రులారా! సువాసన జలాలతో రామేశ్వర మహేశ్వరునికి అభిషేకం చేస్తే మనిషి మహాపాపాల నుండికూడా విముక్తుడవుతాడు।
Verse 100
यानि चान्यानि पुष्पाणि सुरभीणि महांति च । तद्गंधवासितैस्तोयैरभिषिच्य दयानिधिम्
ఇతర సువాసనమయమైన మహత్తర పుష్పాల సుగంధంతో పరిమళించిన జలాలతో దయానిధి శివునికి అభిషేకం చేస్తే ప్రశంసిత పుణ్యఫలం లభిస్తుంది।
Verse 110
कर्तुः शतगुणं ज्ञेयं तस्य पुण्यफलं द्विजाः । छिन्नं भिन्नं च यः सम्यग्रामनाथशिवालयम्
ఓ ద్విజులారా! ఈ సేవను చేయించేవానికి పుణ్యఫలం శతగుణమని తెలుసుకోండి. ఛిన్నమైనా, భిన్నమైనా, దెబ్బతిన్న రామనాథ శివాలయాన్ని విధిగా మరమ్మతు చేసి జీర్ణోద్ధారం చేసే వాడు మహాపుణ్యాన్ని పొందుతాడు।
Verse 120
आयुः प्रयाति त्वरितं त्वरितं याति यौवनम् । त्वरितं संपदो यांति दारपुत्रादयस्तथा
ఆయువు వేగంగా క్షీణిస్తుంది, యౌవనమూ వేగంగా తొలగిపోతుంది. సంపదలూ త్వరగా లయమవుతాయి; అలాగే భార్య, పిల్లలు మొదలైనవారూ।
Verse 130
श्रुते दृष्टे च विप्रेंद्रा दुर्लभं नास्ति किंचन । रामनाथमहालिंगं सेवितुं यः पुमान्व्रजेत्
హే విప్రేంద్రులారా! ఇది విని, చూసిన తరువాత ఏదీ దుర్లభంగా ఉండదు. రామనాథ మహాలింగాన్ని సేవించుటకు ఎవడు బయలుదేరి వెళ్తాడో…
Verse 140
भुक्त्वा भोगान्बहुसुखान्पुत्रदारयुता भृशम् । एतच्छरीरपातांते मुक्तिं यास्यंति शाश्वतीम्
అనేక సుఖద భోగాలను అనుభవించి, పుత్ర-భార్యలతో సమృద్ధులై, ఈ శరీర పతనాంతంలో వారు శాశ్వత ముక్తిని పొందుతారు।