Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

दशवर्षैस्तु यत्पुण्यं क्रियते तु कृते युगे । त्रेतायामेकवर्षेण तत्पुण्यं साध्यते नृभिः

Transliteration

daśavarṣaistu yatpuṇyaṃ kriyate tu kṛte yuge | tretāyāmekavarṣeṇa tatpuṇyaṃ sādhyate nṛbhiḥ

Translation

కృతయుగంలో పది సంవత్సరాల సాధనతో కలిగే పుణ్యం, త్రేతాయుగంలో మనుష్యులు ఒకే సంవత్సరంలోనే సాధించగలరు.

Word by Word

• दशवर्षैः: by ten years
• दशवर्षैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (वर्ष), तृतीया (3), बहुवचन; समासः द्विगुः (दश वर्षाणि)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (पुण्यम्)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• क्रियते: is done/is performed
• क्रियते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, तृतीयपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• कृते: in the Kṛta (Satya)
• कृते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; युग-विशेषण (कृतयुगे)

• युगे: age (yuga)
• युगे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• त्रेतायाम्: in Tretā (yuga)
• त्रेतायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रेता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• एकवर्षेण: by one year
• एकवर्षेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (वर्ष), तृतीया (3), एकवचन; समासः द्विगुः (एक वर्षम्)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (पुण्यम्)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• साध्यते: is accomplished
• साध्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √साध् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, तृतीयपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• नृभिः: by men
• नृभिः: Karta (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage explains the yuga-wise contraction of time needed for merit—ten years in Kṛta becomes one year in Tretā—set against a symbolic backdrop of four ages depicted as diminishing pillars or fading halos.

Characters & Entities

• Kṛta Yuga
• Tretā Yuga
• Puṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual effort yields different efficiencies across yugas; dharma adapts with time while preserving the goal of purification and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Adhyāya 43, the context is Rāmanātha/Rāmeśvara; the yuga-teaching supports the exceptional potency of the Setu-Rāmeśvara field.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is named; the verse frames the time required to generate equivalent puṇya across yugas.