
అధ్యాయం 230 రేవా-తీర్థాల విస్తృత కాటలాగ్కు ముందుమాటగా, సంక్షిప్త సూచికగా నిలుస్తుంది. సూతుడు మార్కండేయునికి ఆపాదితమైన ఉపదేశాన్ని ప్రసారం చేస్తూ పూర్వ కథనాన్ని ముగించి, రేవామాహాత్మ్యం సారంగా ఇప్పటికే చెప్పబడిందని స్థాపించి, ఇక ఓంకారము నుండి ప్రారంభమయ్యే శుభ ‘తీర్థావళి’ను ప్రకటిస్తాడు. ఆరంభంలో సోమ, మహేశ, బ్రహ్మ, అచ్యుత, సరస్వతి, గణేశ, దేవి వారికి వందనం చేసి, దివ్య పావనకారిణి నర్మదను ప్రత్యేకంగా నమస్కరిస్తాడు. తదుపరి కథా విస్తారం కాకుండా, తీర్థనామాలు, సంగమస్థలాలు, ఆవర్తాలు, లింగస్థానాలు, పవిత్ర వన-ఆశ్రమాలు మొదలైనవి ఘనంగా వేగంగా లెక్కించబడతాయి—ఇది యాత్రకు మార్గదర్శక పట్టికలా ఉంటుంది. చివర భాగంలో పఠన విధానం, ఫలశ్రుతి చెప్పబడుతుంది: సజ్జనుల హితార్థం ఈ తీర్థావళి రచించబడిందని, దీని పఠనంతో దిన, మాస, ఋతు, వార్షిక పాపక్షయం కలుగుతుందని, శ్రాద్ధ-పూజలలో విశేష ఫలమని, కుటుంబశుద్ధి మరియు ప్రసిద్ధ కర్మకాండలతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుందని పేర్కొంటుంది.
Verse 1
सूत उवाच । इत्युक्त्वोपररामथ पाण्डोः पुत्राय वै मुनिः । मृकण्डतनयो धीमान्सप्तकल्पस्मरः पुरः
సూతుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి ఆ ముని పాండుపుత్రుని సమక్షంలో మౌనమయ్యెను. మృకండుని కుమారుడైన జ్ఞానవంతుడు మార్కండేయుడు, ఏడు కల్పాల స్మృతిని కలవాడు, అక్కడ ఉన్నాడు.
Verse 2
मार्कण्डमुनिना प्रोक्तं यथा पार्थाय सत्तमाः । तथा वः कथितं सर्वं रेवामाहात्म्यमुत्तमम्
హే శ్రేష్ఠ మునులారా, ముని మార్కండేయుడు పార్థునికి ఎలా ఉపదేశించెనో, అలాగే రేవా యొక్క ఈ పరమోత్తమ మహాత్మ్యమును నేను మీకు సంపూర్ణంగా కథించితిని.
Verse 3
इयं पुण्या सरिच्छ्रेष्ठा रेवा विश्वैकपावनी । रुद्रदेहसमुद्भूता सर्वभूताभयप्रदा
ఈ పుణ్యమైన రేవా నదులలో శ్రేష్ఠము, లోకమునకు ఏకైక పావనకారిణి. రుద్రదేహమునుండి ఉద్భవించి సమస్త ప్రాణులకు అభయమును ప్రసాదించును.
Verse 4
ओङ्कारजलधिं यावदुवाच भृगुनन्दनः । तीर्थसङ्गमभेदान्वै धर्मपुत्राय पृच्छते
ఓంకార-జలధి అనే మహాసంగమము వరకు భృగునందనుడు వివరించాడు; అనంతరం ధర్మపుత్రుని వద్ద తీర్థములూ సంగమములూ గల భేదాలను గురించి ప్రశ్నించాడు.
Verse 5
समासेनैव मुनयस्तथाहं कथयामि वः । सप्तषष्टिसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च
ఓ మునులారా, నేను మీకు సంక్షేపముగా చెప్పుచున్నాను—అరవై ఏడు వేల, అలాగే అరవై కోట్లు కూడా (అంత విస్తారమైన సంఖ్య).
Verse 6
कथं केनात्र शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैरपि । तथाप्यत्र मुनिश्रेष्ठाः प्रोक्तं पार्थाय वै यथा
ఇక్కడ ఇవన్నీ ఎలా, ఎవరి చేత చెప్పబడగలవు—వందల సంవత్సరాలైనా? అయినా, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, పార్థునికి చెప్పినట్లే నేను ఇక్కడ చెప్పుచున్నాను.
Verse 7
तीर्थमोंकारमारभ्य वक्ष्ये तीर्थावलिं शुभाम् । प्रोच्यमानां समासेन तां शृणुध्वं महर्षयः
ఓంకార-తీర్థమును ఆరంభముగా చేసుకొని నేను శుభమైన తీర్థావళిని వర్ణించెదను. సంక్షేపముగా చెప్పబడుచున్న దానిని వినుడి, ఓ మహర్షులారా.
Verse 8
नत्वा सोमं महेशानं नत्वा ब्रह्माच्युतावुभौ । सरस्वतीं गणेशानं देव्यासाङ्घ्रिपञ्कजम्
సోమునికీ మహేశానునికీ నమస్కరించి, అలాగే బ్రహ్మా మరియు అచ్యుతుడు—ఈ ఇద్దరికీ వందనం చేసి; సరస్వతి, గణేశుడు మరియు దేవి పాదపద్మాలకు నమస్కరించి—
Verse 9
पूर्वाचार्यांस्तथा सर्वान्दृष्ट्वादृष्टार्थवेदिनः । प्रणम्य नर्मदां देवीं वक्ष्ये तीर्थावलिं त्विमाम्
దృష్టమైనదీ అదృష్టమైనదీ అయిన అర్థాలను తెలిసిన సమస్త పూర్వాచార్యులకు ప్రణామం చేసి, దేవి నర్మదకు నమస్కరించి, ఇప్పుడు ఈ తీర్థావళిని నేను ప్రకటిస్తాను।
Verse 10
ॐ नमो विश्वरूपाय ओङ्कारायाखिलात्मने । यमारभ्ये प्रवक्ष्यामि रेवातीर्थावलिं द्विजाः
ఓం—విశ్వరూపుడైన, ఓంకారస్వరూపుడైన, సర్వాత్ముడైన పరమాత్మకు నమస్కారం. ఓ ద్విజులారా! ఆయనను ఆరంభంగా చేసుకొని, ఇప్పుడు రేవా (నర్మదా) తీర్థావళిని నేను ప్రకటిస్తాను।
Verse 11
अस्मिन्मार्कण्डगदिते रेवातीर्थक्रमे शुभे । पुराणसंहिताध्याया मार्कण्डाश्रमवर्णनम्
మార్కండేయుడు పలికిన ఈ శుభమైన రేవా-తీర్థక్రమంలో, పురాణసంహితలోని మార్కండేయాశ్రమ వర్ణన అనే అధ్యాయం ఉంది।
Verse 12
ततः प्रश्नाधिकारश्च प्रशंसा नर्मदोद्भवा । तथा पञ्चदशानां च प्रवाहानां प्रकीर्तनम्
ఆ తరువాత ప్రశ్నాధికారము, నర్మదా ఉద్భవప్రశంస, అలాగే ఆమె పదిహేను ప్రవాహాల ప్రకీర్తన (వర్ణన) కూడా చెప్పబడింది।
Verse 13
नामनिर्वचनं तद्वत्तथा कल्पसमुद्भवाः । एकविंशतिकल्पानां तद्वन्नामानुकीर्तनम्
అదేవిధంగా నామాల నిర్వచనం, అలాగే కల్పాలలో వాటి ఉద్భవ వృత్తాంతం ఉంది; అలాగే ఇరవై ఒక కల్పాల నామాల కీర్తనమూ ఉంది।
Verse 14
मार्कण्डेयानुभूतानां सप्तानां लक्षणानि च । माहात्म्यं चैव रेवायाः शिवविष्ण्वोस्तथैव च
మార్కండేయుడు అనుభవించిన ఆ ఏడు (అనుభూతుల) లక్షణాలు, అలాగే రేవా మహాత్మ్యం; అదేవిధంగా శివుడు, విష్ణువు మహాత్మ్యమూ (వర్ణించబడింది)।
Verse 15
संहारलक्षणं तद्वदोङ्कारस्य च सम्भवः । तथैवौंकारमाहात्म्यममरकण्टकीर्तनम्
అదేవిధంగా సంహార లక్షణాల వివరణ, అలాగే ఓంకార ఉద్భవం; అలాగే ఓంకార మహాత్మ్యం మరియు అమరకంట కీర్తనమూ ఉంది।
Verse 16
अमरेश्वरतीर्थं च तथा दारुवनं महत् । दारुकेश्वरतीर्थं च तीर्थं वै चरुकेश्वरम्
అమరేశ్వర తీర్థం, అలాగే మహత్తర దారువనం; దారుకేశ్వర తీర్థం మరియు నిజంగా చరుకేశ్వరమనే తీర్థమూ (వర్ణించబడింది)।
Verse 17
चरुकासङ्गमस्तद्व्यद्वतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञाह्वयं तथा
చరుకా-సంగమం, అదేవిధంగా వ్యద్వతీ-పాతేశ్వరము; అలాగే పాతాలేశ్వర తీర్థం మరియు కోటియజ్ఞమనే స్థలమూ (వర్ణించబడింది)।
Verse 18
वरुणेश्वरतीर्थं च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम् । सिद्धेश्वरं यमेशं च ब्रह्मेश्वरमतः परम्
అక్కడ వరుణేశ్వర తీర్థం ఉంది, అలాగే నూట ఎనిమిది లింగాలు; తరువాత సిద్ధేశ్వరుడు, యమేశుడు, ఆపై బ్రహ్మేశ్వరుడు ఉన్నారు।
Verse 19
सारस्वतं चाष्टरुद्रं सावित्रं सोमसंज्ञितम् । शिवखातं महातीर्थं रुद्रावर्तं द्विजोत्तमाः
హే ద్విజోత్తములారా! (అక్కడ) సారస్వతం, అష్టరుద్రం, సావిత్రం, ‘సోమ’ అని ప్రసిద్ధమైన తీర్థం ఉన్నాయి; అలాగే శివఖాత అనే మహాతీర్థం, రుద్రావర్తం కూడా ఉన్నాయి।
Verse 20
ब्रह्मावर्तं परं तीर्थं सूर्यावर्तमतः परम् । पिप्पलावर्ततीर्थं च पिप्पल्याश्चैव सङ्गमः
‘బ్రహ్మావర్త’ అనే పరమ తీర్థం ఉంది; దాని తరువాత ‘సూర్యావర్త’ అనే ఉత్తమ తీర్థం; అలాగే ‘పిప్పలావర్త’ తీర్థం మరియు పిప్పలీ నది సంగమం కూడా ఉంది।
Verse 21
अमरकण्टमाहात्म्यं कपिलासङ्गमस्तथा । विशल्यासम्भवश्चापि भृगुतुङ्गाद्रिकीर्तनम्
‘అమరకంట’ మహాత్మ్యం, అలాగే కపిలా నది సంగమం; విశల్యా ఉద్భవ వృత్తాంతం కూడా, భృగుతుంగ పర్వత కీర్తన (స్తుతి) కూడా ఉంది।
Verse 22
विशल्यासङ्गमः पुण्यः करमर्दासमागमः । करमर्देश्वरं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम्
విశల్యా సంగమం పుణ్యప్రదం; కరమర్దా సమాగమం కూడా పవిత్రం. కరమర్దేశ్వర తీర్థం మరియు ‘చక్రతీర్థం’ అనే అనుత్తమ తీర్థం ఉన్నాయి।
Verse 23
सङ्गमो नीलगङ्गायाः विध्वंसस्त्रिपुरस्य च । कीर्तनं तीर्थदानानां मधुकतृतीयाव्रतम्
ఇక్కడ నీలగంగ సంగమము, త్రిపుర విధ్వంస వృత్తాంతము; తీర్థదానముల కీర్తనము మరియు మధు-కతృతీయా వ్రత విధానము చెప్పబడెను।
Verse 24
अप्सरेश्वरतीर्थं च देहक्षेपे विधिस्ततः । तीर्थं ज्वालेश्वरं नाम ज्वालायाः सङ्गमस्तथा
అప్సరేశ్వర తీర్థము, తదుపరి దేహక్షేప (అంత్యక్రియ) విధానము; జ్వాలేశ్వరమనే తీర్థము మరియు జ్వాలా నది సంగమమును కూడా వర్ణించెను।
Verse 25
शक्रतीर्थं कुशावर्तं हंसतीर्थं तथैव च । अम्बरीषस्य तीर्थं च महाकालेश्वरं तथा
శక్రతీర్థము, కుశావర్తము, హంసతీర్థము; అలాగే అంబరీషుని తీర్థము మరియు మహాకాలేశ్వర ధామమును కూడా వర్ణించెను।
Verse 26
मातृकेश्वरतीर्थं च भृगुतुङ्गानुवर्णनम् । तत्र भैरवमाहात्म्यं चपलेश्वरकीर्तनम्
మాతృకేశ్వర తీర్థము మరియు భృగుతుంగ వర్ణనము; అక్కడ భైరవ మహాత్మ్యము, చపలేశ్వర కీర్తనమును కూడా చెప్పెను।
Verse 27
चण्डपाणेश्च माहात्म्यं कावेरीसङ्गमस्तथा । कुबेरेश्वरतीर्थं च वाराहीसङ्गमस्तथा
చండపాణి మహాత్మ్యము, అలాగే కావేరి సంగమము; కుబేరేశ్వర తీర్థము మరియు వారాహీ సంగమమును కూడా వర్ణించెను।
Verse 28
सङ्गमश्चण्डवेगायास्तीर्थं चण्डेश्वरं तथा । एरण्डीसङ्गमः पुण्य एरण्डेश्वरमुत्तमम्
చండవేగా నది సంగమము ఉంది; అలాగే చండేశ్వర తీర్థమును కూడా చెప్పబడింది. ఎరండీ సంగమము మహాపుణ్యకరం, ఎరండేశ్వరుడు అత్యుత్తముడు.
Verse 29
पितृतीर्थं च तत्रैव ओङ्कारस्य च सम्भवम् । माहात्म्यं पञ्चलिङ्गानामोङ्कारस्य मुनीश्वराः
అక్కడే పితృతీర్థము ఉంది; ఓంకారము పుట్టిన స్థలమూ అక్కడే. ఓ మునీశ్వరులారా, పంచలింగముల మహిమతో పాటు ఓంకార మహిమ కూడా ప్రసిద్ధం.
Verse 30
कोटितीर्थस्य माहात्म्यं तीर्थं काकह्रदं तथा । जम्बुकेश्वरतीर्थं च सारस्वतमतः परम्
కోటితీర్థ మహిమ, అలాగే కాకహ్రదమనే తీర్థము; జంబుకేశ్వర తీర్థము కూడా; ఆపై సారస్వత పరంపరగా ప్రసిద్ధమైన ఉత్తమ వృత్తాంతము (వర్ణించబడింది).
Verse 31
कपिलासङ्गमस्तद्वत्तीर्थं च कपिलेश्वरम् । दैत्यसूदनतीर्थं च चक्रतीर्थं च वामनम्
కపిలా నది సంగమము ఉంది; అలాగే కపిలేశ్వర తీర్థము కూడా ఉంది. దైత్యసూదన తీర్థము, చక్రతీర్థము, వామన క్షేత్రము కూడా ఉన్నాయి.
Verse 32
तीर्थलक्षं विदुः पूर्वे कपिलायास्तु सङ्गमे । स्वर्गस्य नरकस्यापि लक्षणं मुनिभाषितम्
పూర్వులు కపిలా సంగమమందు తీర్థలక్షణమును తెలిసికొన్నారు. స్వర్గమునకు, నరకమునకు కూడ లక్షణములు మునులు పలికిరి.
Verse 33
व्यवस्थानं शरीरस्य गोप्रदानानुवर्णनम् । अशोकवनिकातीर्थं मतङ्गाश्रमवर्णनम्
ఇక్కడ శరీరవ్యవస్థా-సదాచార విధానం, గోదాన మహిమా వర్ణనం; అలాగే అశోకవనికా తీర్థం మరియు మతంగ ఋషి ఆశ్రమ వర్ణనమూ ఉంది।
Verse 34
अशोकेश्वरतीर्थं च मतङ्गेश्वरमुत्तमम् । तथा मृगवनं पुण्यं तत्र तीर्थं मनोरथम्
అశోకేశ్వర తీర్థం, ఉత్తమమైన మతంగేశ్వరుడు; అలాగే పుణ్యమైన మృగవనం, అక్కడ ‘మనోరథ’ అనే తీర్థమూ ఉంది।
Verse 35
सङ्गमोऽङ्गारगर्ताया अङ्गारेश्वरमुत्तमम् । तथा मेघवनं तीर्थं देव्या नामानुकीर्तनम्
అంగారగర్తా సంగమం, ఉత్తమ అంగారేశ్వరుడు; అలాగే ‘మేఘవనం’ అనే తీర్థం, దేవీ నామాల భక్తితో అనుకీర్తనమూ ఉంది।
Verse 36
सङ्गमश्चापि कुब्जायास्तीर्थं कुब्जेश्वरं तथा । बिल्वाम्रकं तथा तीर्थं पूर्णद्वीपमतः परम्
కుబ్జా సంగమం, అలాగే ‘కుబ్జేశ్వర’ తీర్థం; ఇంకా ‘బిల్వామ్రకం’ అనే తీర్థం, ఆపై పూర్ణద్వీపం (ఉంది)।
Verse 37
तथा हिरण्यगर्भायाः सङ्गमः पुण्यकीर्तनः । द्वीपेश्वरं नाम तीर्थं पुण्यं यज्ञेश्वरं तथा
అలాగే హిరణ్యగర్భా సంగమం—పుణ్యకీర్తితో ప్రసిద్ధం; ‘ద్వీపేశ్వర’ అనే పుణ్యతీర్థం, అలాగే ‘యజ్ఞేశ్వర’మూ పవిత్రం।
Verse 38
माण्डव्याश्रमतीर्थं च विशोकासङ्गमस्तथा । वागीश्वरं नाम तीर्थं पुण्यो वै वागुसङ्गमः
అక్కడ మాండవ్యాశ్రమ తీర్థము, అలాగే విశోకా సంగమము; ‘వాగీశ్వర’ నామ తీర్థము మరియు పుణ్యమైన వాగు సంగమమును కూడా చెప్పబడింది.
Verse 39
सहस्रावर्तकं तत्र तीर्थं सौगन्धिकं तथा । सङ्गमश्च सरस्वत्या ईशानं तीर्थमुत्तमम्
అక్కడ సహస్రావర్తక తీర్థము, అలాగే సౌగంధిక తీర్థము; సరస్వతీ సంగమము మరియు ‘ఈశాన’ అనే ఉత్తమ తీర్థము కూడా ఉంది.
Verse 40
देवतात्रयतीर्थं च शूलखातं ततः परम् । ब्रह्मोदं शाङ्करं सौम्यं सारस्वतमतः परम्
తదుపరి దేవతా-త్రయ తీర్థము, ఆపై శూలఖాత; వీటి తరువాత బ్రహ్మోద, శాంకర, సౌమ్య మరియు అనంతరం సారస్వత తీర్థము ఉన్నాయి.
Verse 41
सहस्रयज्ञतीर्थं च कपालमोचनं तथा । आग्नेयमदितीशं च वाराहं तीर्थमुत्तमम्
అక్కడ సహస్ర-యజ్ఞ తీర్థము, అలాగే కపాలమోచనము; తరువాత ఆగ్నేయ, అదితీశ మరియు ఉత్తమమైన వారాహ తీర్థము ఉన్నాయి.
Verse 42
तथा देवपथं तीर्थं तीर्थं यज्ञसहस्रकम् । शुक्लतीर्थं दीप्तिकेशं विष्णुतीर्थं च योधनम्
అలాగే దేవపథ తీర్థము, ‘యజ్ఞ-సహస్రక’ అనే తీర్థము ఉన్నాయి; తరువాత శుక్ల తీర్థము, దీప్టికేశ మరియు ‘యోధన’ అనే విష్ణు తీర్థము కూడా ఉంది.
Verse 43
नर्मदेश्वरतीर्थं च वरुणेशं च मारुतम् । योगेशं रोहिणीतीर्थं दारुतीर्थं च सत्तमाः
హే సత్తములారా! అక్కడ నర్మదేశ్వర తీర్థం, వరుణేశుడు, మారుతుడు; అలాగే యోగేశుడు, రోహిణీ తీర్థం, దారు తీర్థం కూడా ఉన్నాయి।
Verse 44
ब्रह्मावर्तं च पत्त्रेशं वाह्नं सौरं च कीर्त्यते । मेघनादं दारुतीर्थं देवतीर्थं गुहाश्रयम्
బ్రహ్మావర్తం, పత్త్రేశుడు, వాహ్నుడు, సౌరుడు అని కూడా కీర్తించబడతారు; అలాగే మేఘనాదుడు, దారు తీర్థం, గుహాశ్రయమైన దేవతీర్థం కూడా ప్రశంసింపబడుతుంది।
Verse 45
नर्मदेश्वरसंज्ञं तत्कपिलातीर्थमुत्तमम् । करञ्जेशं कुण्डलेशं पिप्पलादमतः परम्
ఆ ఉత్తమ కపిలా తీర్థం ‘నర్మదేశ్వర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి. దాని తరువాత కరంజేశుడు, కుండలేశుడు, ఆపై పిప్పలాదుడు ఉన్నారు।
Verse 46
विमलेश्वरतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः । प्रशंसा शूलभेदस्य तत्रैवान्धकविक्रमः
విమలేశ్వర తీర్థం మరియు పవిత్ర పుష్కరిణీ సంగమం కూడా ఉంది. అక్కడే శూలభేద మహిమ వర్ణన ప్రారంభమై, అక్కడే అంధకుని విక్రమం చెప్పబడుతుంది।
Verse 47
देवाश्वासनदानं च तथैवान्धकनिग्रहः । शूलभेदस्य चोत्पत्तिस्तथा पात्रपरीक्षणम्
దేవులకు ధైర్యం కలిగించిన దానం, అలాగే అంధకుని నిగ్రహం; శూలభేద ఉద్భవం మరియు పాత్రపరీక్ష కూడా (ఇందులో) వర్ణించబడుతుంది।
Verse 48
प्रशंसा दानधर्मस्य ऋषिशृङ्गानुभावनम् । स्वर्गतिं दीर्घतपसो भानुमत्यास्तथेङ्गितम्
ఇక్కడ దానధర్మ మహిమ, ఋషిశృంగుని తపోబల ప్రభావవర్ణన, దీర్ఘతపస్సుతో లభించిన స్వర్గగతి, అలాగే భానుమతీ ప్రసంగమును కూడా చెప్పబడింది।
Verse 49
शबरस्वर्गगमनं माहात्म्यं शूलभेदजम् । कपिलेश्वरतीर्थं च मोक्षतीर्थमतः परम्
శబరుని స్వర్గారోహణం శూలభేదజన్య మహాత్మ్యంగా వర్ణించబడింది. కపిలేశ్వర తీర్థం ఉంది; దాని ఆపై మోక్షతీర్థం ఉంది।
Verse 50
सङ्गमो मोक्षनद्याश्च तीर्थं च विमलेश्वरम् । तथैवोलूकतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः
ఇక్కడ మోక్షనదీ సంగమం, విమలేశ్వర తీర్థం; అలాగే ఓలూక తీర్థం, పుష్కరిణీ సంగమమూ వర్ణించబడింది।
Verse 51
आदित्येश्वरतीर्थं च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम् । सङ्गमो भीमकुल्यायास्तीर्थं भीमेश्वरं शुभम्
ఆదిత్యేశ్వర తీర్థం, అలాగే సంగమేశ్వర తీర్థం ఉన్నాయి. భీమకుల్యా సంగమం, శుభమైన భీమేశ్వర తీర్థమూ చెప్పబడింది।
Verse 52
मार्कण्डेश्वरतीर्थं च तथा वै पिप्पलेश्वरम् । करोटीश्वरतीर्थं च तीर्थमिन्द्रेश्वरं शुभम्
మార్కండేశ్వర తీర్థం, అలాగే పిప్పలేశ్వర క్షేత్రం; కరోటీశ్వర తీర్థం మరియు శుభమైన ఇంద్రేశ్వర తీర్థమూ వర్ణించబడింది।
Verse 53
अगस्त्येशं कुमारेशं व्यासेश्वरमनुत्तमम् । वैद्यनाथं च केदारमानन्देश्वरसंज्ञितम्
అగస్త్యేశుడు, కుమారేశుడు, మరియు అనుత్తముడైన వ్యాసేశ్వరుడు; అలాగే వైద్యనాథుడు, కేదారుడు, ‘ఆనందేశ్వర’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన క్షేత్రము ఉన్నాయి।
Verse 54
मातृतीर्थं च मुण्डेशं चौरं कामेश्वरं तथा । सङ्गमश्चानुदुह्या वै तीर्थे भीमार्जुनाह्वये । तीर्थं धर्मेश्वरं नाम लुङ्केश्वरमतः परम्
మాతృతీర్థం, ముండేశుడు, చౌరుడు మరియు కామేశ్వరుడు ఉన్నాయి; భీమార్జున అనే తీర్థంలో అనుదుహ్యా నది సంగమం ఉంది. ఆపై ‘ధర్మేశ్వర’ అనే తీర్థం, తరువాత లుంకేశ్వరుడు.
Verse 55
ततो धनदतीर्थं च जटेशं मङ्गलेश्वरम् । कपिलेश्वरतीर्थं च गोपारेश्वरमुत्तमम्
ఆ తరువాత ధనద-తీర్థం, జటేశుడు, మంగళేశ్వరుడు; అలాగే కపిలేశ్వర-తీర్థం మరియు ఉత్తమ గోపారేశ్వరుడు (ఉన్నారు)।
Verse 56
मणिनागेश्वरं नाम मणिनद्याश्च सङ्गमः । तिलकेश्वरतीर्थं च गौतमेशमतः परम्
‘మణినాగేశ్వర’ అనే నామమున్న (క్షేత్రం) ఉంది, మణి నదీ సంగమమూ ఉంది; అలాగే తిలకేశ్వర-తీర్థం, ఆపై గౌతమేశుడు (ఉన్నారు)।
Verse 57
तत्रैव मातृतीर्थं च मुनिनोक्तं मुनीश्वराः । शङ्खचूडं च केदारं पाराशरमतः परम्
అక్కడే మాతృతీర్థం కూడా ఉంది, మునులు చెప్పినదే, ఓ మునీశ్వరులారా; అలాగే శంఖచూడుడు, కేదారుడు, ఆపై పారాశరుడు (ఉన్నారు)।
Verse 58
भीमेश्वरं च चन्द्रेशमश्ववत्याश्च सङ्गमः । बह्वीश्वरं नारदेशं वैद्यनाथं कपीश्वरम्
భీమేశ్వరుడు, చంద్రేశ్వరుడు, అలాగే అశ్వవతీ నది సంగమము; ఇంకా బహ్వీశ్వరము, నారదేశము, వైద్యనాథుడు, కపీశ్వరుడు (అక్కడ ఉన్నారు)।
Verse 59
कुम्भेश्वरं च मार्कण्डं रामेशं लक्ष्मणेश्वरम् । मेघेश्वरं मत्स्यकेशमप्सराह्रदसंज्ञकम्
కుంభేశ్వరము మరియు మార్కండేయుని స్థలము; రామేశుడు, లక్ష్మణేశ్వరుడు; మేఘేశ్వరుడు, మత్స్యకేశుడు; అలాగే ‘అప్సరాహ్రద’ అనే తీర్థము।
Verse 60
दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं नन्दिकेशं च वारुणम् । पावकेश्वरतीर्थं च तथैव कपिलेश्वरम्
దధిస్కంద, మధుస్కంద అనే తీర్థములు; అలాగే నందికేశుడు, వారుణము; ఇంకా పావకేశ్వర తీర్థము మరియు కపిలేశ్వరము।
Verse 61
नारायणाह्वयं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । चण्डादित्यं परं तीर्थं चण्डिकातीर्थमुत्तमम्
నారాయణ అనే తీర్థము, అనుత్తమమైన చక్రతీర్థము; చండాదిత్యుని పరమ తీర్థము, అలాగే ఉత్తమమైన చండికాతీర్థము।
Verse 62
यमहासाह्वयं तीर्थं तथा गङ्गेश्वरं शुभम् । नन्दिकेश्वरसंज्ञं च नरनारायणाह्वयम्
యమహాస అనే తీర్థము, అలాగే శుభమైన గంగేశ్వరము; నందికేశ్వరమని పిలువబడే స్థలం, మరియు నర-నారాయణ అనే తీర్థము।
Verse 63
नलेश्वरं च मार्कण्डं शुक्लतीर्थमतः परम् । व्यासेश्वरं परं तीर्थं तत्र सिद्धेश्वरं तथा
అక్కడ నలేశ్వరము మరియు మార్కండము ఉన్నాయి; వాటికి ఆపై శుక్లతీర్థము. వ్యాసేశ్వరము పరమ తీర్థము; అక్కడే సిద్ధేశ్వరమును కూడా ఉంది.
Verse 64
कोटितीर्थं प्रभातीर्थं वासुकीश्वरमुत्तमम् । सङ्गमश्च करञ्जाया मार्कण्डेश्वरमुत्तमम्
కోటితీర్థము, ప్రభాతీర్థము, ఉత్తమ వాసుకీశ్వరము ఉన్నాయి; కరంజా సంగమము కూడా ఉంది, అలాగే ఉత్తమ మార్కండేశ్వరము కూడా ఉంది.
Verse 65
तीर्थं कोटीश्वरं नाम तथा संकर्षणाह्वयम् । कनकेशं मन्मथेशं तीर्थं चैवानसूयकम्
కోటీశ్వరమనే తీర్థము ఉంది; అలాగే సంకర్షణమని పిలువబడే తీర్థమూ ఉంది. కనకేశ, మన్మథేశ, అలాగే అనసూయా-తీర్థమూ ఉన్నాయి.
Verse 66
एरण्डीसङ्गमः पुण्यो मातृतीर्थं च शोभनम् । तीर्थं स्वर्णशलाकाख्यं तथा चैवाम्बिकेश्वरम्
ఎరండీ సంగమము పుణ్యప్రదము; శోభనమైన మాతృతీర్థమూ ఉంది. స్వర్ణశలాకా అనే తీర్థము, అలాగే అంబికేశ్వరమూ ఉన్నాయి.
Verse 67
करञ्जेशं भारतेशं नागेशं मुकुटेश्वरम् । सौभाग्यसुन्दरी तीर्थं धनदेश्वरमुत्तमम्
కరంజేశ, భారతేశ, నాగేశ, ముకుటేశ్వరము ఉన్నాయి; సౌభాగ్యసుందరీ తీర్థము మరియు ఉత్తమ ధనదేశ్వరమూ ఉన్నాయి.
Verse 68
रोहिण्यं चक्रतीर्थं च उत्तरेश्वरसंज्ञितम् । भोगेश्वरं च केदारं निष्कलङ्कमतः परम्
(అక్కడ) రోహిణీ తీర్థం, చక్రతీర్థం, అలాగే ‘ఉత్తరేశ్వర’ అనే స్థలం ఉంది. భోగేశ్వరము, కేదారము కూడా ఉన్నాయి; వీటికి ఆపై నిష్కలంక తీర్థం ఉంది.
Verse 69
मार्कण्डं धौतपापं च तीर्थमाङ्गिरसेश्वरम् । कोटवीसङ्गमः पुण्यं कोटितीर्थं च तत्र वै
(అక్కడ) మార్కండ తీర్థం, ధౌతపాప తీర్థం, అలాగే ఆంగిరసేశ్వర తీర్థం ఉన్నాయి. కోటవీ సంగమం పుణ్యమైనది; అక్కడే కోటి తీర్థం కూడా ఉంది.
Verse 70
अयोनिजं परं तीर्थमङ्गारेश्वरमुत्तमम् । स्कान्दं च नार्मदं ब्राह्मं वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम्
సర్వోత్తమ పరమ తీర్థం అయోనిజమైన, స్వయంభువైన అంగారేశ్వరము. (అక్కడ) స్కాంద తీర్థం, నార్మద తీర్థం, బ్రాహ్మ తీర్థం, అలాగే వాల్మీకేశ్వరమని ప్రసిద్ధమైన తీర్థం కూడా ఉన్నాయి.
Verse 71
कोटितीर्थं कपालेशं पाण्डुतीर्थं त्रिलोचनम् । कपिलेशं कम्बुकेशं प्रभासं कोहनेश्वरम्
(అక్కడ) కోటి తీర్థం, కపాలేశుడు, పాండు తీర్థం, త్రిలోచనుడు (త్రినేత్ర ప్రభువు), కపిలేశుడు, కంబుకేశుడు, ప్రభాసము, కోహనేశ్వరుడు ఉన్నారు.
Verse 72
इन्द्रेशं वालुकेशं च देवेशं शक्रमेव च । नागेश्वरं गौतमेशमहल्यातीर्थमुत्तमम्
(అక్కడ) ఇంద్రేశుడు, వాలుకేశుడు, దేవేశుడు, అలాగే శక్రుడు (ఇంద్రుడు) కూడా ఉన్నారు. నాగేశ్వరుడు, గౌతమేశుడు మరియు ఉత్తమ అహల్యా తీర్థం కూడా ఉంది.
Verse 73
रामेश्वरं मोक्षतीर्थं तथा कुशलवेश्वरौ । नर्मदेशं कपर्दीशं सागरेशमतः परम्
(అక్కడ) రామేశ్వరము, మోక్షతీర్థము, అలాగే కుశలేశ్వరుడు మరియు లవేశ్వరుడు ఉన్నారు. (అక్కడ) నర్మదేశుడు, కపర్దీశుడు, ఇంకా వీటికి ఆపై సాగరేశుడు ఉన్నాడు.
Verse 74
धौरादित्यं परं तीर्थं तीर्थं चापरयोनिजम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थ च भृग्वीश्वरमनुत्तमम्
(అక్కడ) ధౌరాదిత్యము పరమ తీర్థము; అలాగే మరొక స్వయంభూ తీర్థమూ ఉంది. (అక్కడ) పింగలేశ్వర-తీర్థము మరియు అనుత్తమ భృగ్వీశ్వరుడు ఉన్నాడు.
Verse 75
दशाश्वमेधिकं तीर्थं कोटितीर्थं च सत्तमाः । मार्कण्डं ब्रह्मतीर्थं च आदिवाराहमुत्तमम्
హే సత్తములారా! (అక్కడ) దశాశ్వమేధిక-తీర్థము మరియు కోటితీర్థము ఉన్నాయి; (అక్కడ) మార్కండ-తీర్థము, బ్రహ్మతీర్థము, అలాగే ఉత్తమ ఆదివరాహ (స్థానం) కూడా ఉంది.
Verse 76
आशापूराभिधं तीर्थं कौबेरं मारुतं तथा । वरुणेशं यमेशं च रामेशं कर्कटेश्वरम्
(అక్కడ) ఆశాపూరా అనే తీర్థము, కౌబేరము మరియు మారుతము (తీర్థాలు) ఉన్నాయి. (అక్కడ) వరుణేశుడు, యమేశుడు, అలాగే రామేశుడు మరియు కర్కటేశ్వరుడు ఉన్నారు.
Verse 77
शक्रेशं सोमतीर्थं च नन्दाह्रदमनुत्तमम् । वैष्णवं चक्रतीर्थं च रामकेशवसंज्ञितम्
(అక్కడ) శక్రేశుడు, సోమతీర్థము, మరియు అనుత్తమ నందా-హ్రదము (సరోవరం) ఉన్నాయి. (అక్కడ) వైష్ణవ చక్రతీర్థము కూడా ఉంది; అది రామ-కేశవ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి.
Verse 78
तथैव रुक्मिणीतीर्थं शिवतीर्थमनुत्तमम् । जयवाराहर्तीर्थं च तीर्थमस्माहकाह्वयम्
అదేవిధంగా రుక్మిణీ-తీర్థము, అనుత్తమమైన శివ-తీర్థము ఉన్నాయి. అలాగే జయ-వారాహ-తీర్థము మరియు ‘అస్మాహక’ అని ప్రసిద్ధమైన తీర్థమూ ఉంది.
Verse 79
अङ्गारेशं च सिद्धेशं तपेश्वरमतः परम् । पुनः सिद्धेश्वरं नामतीर्थं च वरुणेश्वरम्
అంగారేశుడు, సిద్ధేశుడు మరియు ఆ తరువాత తపేశ్వరుడు ఉన్నారు. మళ్లీ ‘సిద్ధేశ్వర’ అనే తీర్థము మరియు వరుణేశ్వరుడూ ఉన్నారు.
Verse 80
पराशरेश्वरं पुण्यं कुसुमेशमनुत्तमम् । कुण्डलेश्वरतीर्थं च तथा कलकलेश्वरम्
పుణ్యమైన పరాశరేశ్వరుడు, అనుత్తమ కుసుమేశుడు, కుండలేశ్వర-తీర్థము మరియు అలాగే కలకలేశ్వరుడూ ఉన్నారు.
Verse 81
न्यङ्कुवाराहसंज्ञं च अङ्कोलं तीर्थमुत्तमम् । श्वेतवाराहतीर्थं च भार्गलं सौरमुत्तमम्
న్యంకువారాహ అనే స్థలం, ఉత్తమ అంకోల-తీర్థము, శ్వేతవారాహ-తీర్థము మరియు భార్గల అనే పరమ మంగళకరమైన సౌర-ధామమూ ఉంది.
Verse 82
हुङ्कारस्वामितीर्थं च शुक्लतीर्थं च शोभनम् । सङ्गमो मधुमत्याश्च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम्
హుంకారస్వామి-తీర్థము మరియు శోభనమైన శుక్ల-తీర్థము ఉన్నాయి. అలాగే మధుమతీ నదీ సంగమము—అదే నిజంగా సంగమేశ్వర-తీర్థము.
Verse 83
नर्मदेश्वरसंज्ञं च नदीत्रितयसङ्गमः । अनेकेश्वरतीर्थं च शर्भेशं मोक्षसंज्ञितम्
నర్మదేశ్వర అనే దేవాలయం, మూడు నదుల సంగమం, అనేకేశ్వర తీర్థం, అలాగే మోక్షప్రదుడిగా ప్రసిద్ధుడైన శర్భేశుడు।
Verse 84
कावेरीसङ्गमः पुण्यस्तीर्थं गोपेश्वराह्वयम् । मार्कण्डेशं च नागेशमुदम्बर्याश्च सङ्गमः
కావేరీ సంగమం మహాపుణ్యకరం; గోపేశ్వర అనే తీర్థం, అలాగే మార్కండేశుడు, నాగేశుడు; ఇంకా ఉదంబరీ సంగమం కూడా।
Verse 85
साम्बादित्याह्वयं तीर्थमुदम्बर्याश्च सङ्गमः । सिद्धेश्वरं च मार्कण्डं तथा सिद्धेश्वरीकृतम्
సాంబాదిత్య అనే తీర్థం, ఉదంబరీ సంగమం, సిద్ధేశ్వరుడు మరియు మార్కండుడు, అలాగే సిద్ధేశ్వరీచే పవిత్రీకృతమైన స్థలం।
Verse 86
गोपेशं कपिलेशं च वैद्यनाथमनुत्तमम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थं च सैन्धवायतनं महत्
గోపేశుడు, కపిలేశుడు, అనుత్తమ వైద్యనాథుడు, పింగలేశ్వర తీర్థం, అలాగే సైంధవాయతన అనే మహా ఆలయం।
Verse 87
भूतीश्वराह्वयं तीर्थं गङ्गावाहमतः परम् । गौतमेश्वरतीर्थं च दशाश्वमेधिकं तथा
భూతీశ్వర అనే తీర్థం; దాని తరువాత గంగావాహ; గౌతమేశ్వర తీర్థం, అలాగే దశ అశ్వమేధ యాగఫలసమానంగా ప్రసిద్ధమైన స్థలం।
Verse 88
भृगुतीर्थं तथा पुण्यं ख्याता सौभाग्यसुन्दरी । वृषखातं च तत्रैव केदारं धूतपातकम्
అక్కడ పుణ్యమైన భృగుతీర్థం ఉంది, ప్రసిద్ధమైన సౌభాగ్యసుందరీ ఉంది; అక్కడే వృషఖాతం మరియు పాపాలను కడిగివేసే కేదారం కూడా ఉంది।
Verse 89
तीर्थं धूतेश्वरीसङ्गमेरण्डीसंज्ञकं तथा । तीर्थं च कनकेश्वर्या ज्वालेश्वरं ततः परम्
ధూతేశ్వరీ సంగమంలో ఎరండీ అనే తీర్థం ఉంది; కనకేశ్వరీ తీర్థం కూడా ఉంది, దాని తరువాత జ్వాలేశ్వరుడు ఉన్నాడు।
Verse 90
शालग्रामाह्वयं तीर्थं सोमनाथमनुत्तमम् । तथैवोदीर्णवाराहं तीर्थं चन्द्रप्रभासकम्
శాలగ్రామం అనే తీర్థం ఉంది, అనుత్తమమైన సోమనాథ క్షేత్రం ఉంది; అలాగే ఉదీర్ణ-వారాహం అనే పుణ్యస్థలం మరియు చంద్రప్రభాసక తీర్థం కూడా ఉన్నాయి।
Verse 91
द्वादशादित्यतीर्थं च तथा सिद्धेश्वराभिधम् । कपिलेश्वरतीर्थं च तथा त्रैविक्रमं शुभम्
ద్వాదశాదిత్య తీర్థం కూడా ఉంది, సిద్ధేశ్వరమనే ప్రసిద్ధ స్థలం కూడా ఉంది; కపిలేశ్వర తీర్థం కూడా ఉంది, అలాగే శుభమైన త్రైవిక్రమ క్షేత్రం కూడా ఉంది।
Verse 92
विश्वरूपाह्वयं तीर्थं नारायणकृतं तथा । मूलश्रीपतितीर्थं च चौलश्रीपतिसंज्ञकम्
విశ్వరూపం అనే తీర్థం ఉంది, అది నారాయణుడు స్థాపించినది; మూల-శ్రీపతి తీర్థం కూడా ఉంది, అలాగే చౌల-శ్రీపతి అనే స్థలం కూడా ఉంది।
Verse 93
देवतीर्थं हंसतीर्थ प्रभासं तीर्थमुत्तमम् । मूलस्थानं च कण्ठेशमट्टहासमतः परम्
అక్కడ దేవతీర్థం, హంసతీర్థం, ఉత్తమ ప్రభాసతీర్థం ఉన్నాయి; అలాగే మూలస్థానం, కంఠేశుడు, తదుపరి పరమమైన ‘అట్టహాస’ అనే స్థలం ఉంది.
Verse 94
भूर्भुवेश्वरतीर्थं च ख्याता शूलेश्वरी तथा । सारस्वतं दारुकेशमश्विनोस्तीर्थमुत्तमम्
అక్కడ భూర్భువేశ్వరతీర్థం, ప్రసిద్ధ శూలేశ్వరీ ఉన్నాయి; సారస్వతతీర్థం, దారుకేశుడు మరియు ఉత్తమ అశ్వినోస్తీర్థం కూడా ఉంది.
Verse 95
सावित्रीतीर्थमतुलं वालखिल्येश्वरं तथा । नर्मदेशं मातृतीर्थं देवतीर्थमनुत्तमम्
అక్కడ అతులమైన సావిత్రీతీర్థం ఉంది, అలాగే వాలఖిల్యేశ్వరుడు; నర్మదేశం, మాతృతీర్థం మరియు అనుత్తమ దేవతీర్థం కూడా ఉన్నాయి.
Verse 96
मच्छकेश्वरतीर्थं च शिखितीर्थं च शोभनम् । कोटितीर्थं मुनिश्रेष्ठास्तत्र कोटीश्वरी मृडा
అక్కడ మచ్చకేశ్వరతీర్థం, శోభనమైన శిఖితీర్థం ఉన్నాయి; అలాగే కోటితీర్థం కూడా ఉంది, ఓ మునిశ్రేష్ఠా—అక్కడ కృపామయి కోటీశ్వరీ దేవి విరాజిల్లుతుంది.
Verse 97
तीर्थं पैतामहं नाम माण्डव्ये श्वरसंज्ञितम् । तत्र नारायणेशं च अक्रूरेशमतः परम्
అక్కడ ‘పైతామహ’ అనే తీర్థం ఉంది, అది మాండవ్యేశ్వర అనే పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధం; అక్కడ నారాయణేశుడు కూడా ఉన్నాడు, తదుపరి అక్రూరేశ అనే ధామం ఉంది.
Verse 98
देवखातं सिद्धरुद्रं वैद्यनाथमनुत्तमम् । तथैव मातृतीर्थं च उत्तरेशमतः परम्
అక్కడ దేవఖాతం, సిద్ధరుద్రుడు, మరియు అనుత్తమ వైద్యనాథుడు ఉన్నారు; అలాగే మాతృతీర్థం ఉంది, ఆ తరువాత ఉత్తరేశుని స్థలం ఉంది.
Verse 99
तथैव नर्मदेशां च मातृतीर्थं तथा पुनः । तथा च कुररीतीर्थं ढौण्ढेशं दशकन्यकम्
అలాగే నర్మదేశా ఉంది, మరల మాతృతీర్థం కూడా ఉంది; ఇంకా కురరీతీర్థం, ఢౌణ్ఢేశుడు, మరియు దశకన్యకా దేవస్థానం ఉన్నాయి.
Verse 100
सुवर्णबिन्दुतीर्थं च ऋणपापप्रमोचनम् । भारभूतेश्वरं तीर्थं तथा मुण्डीश्वरं विदुः
సువర్ణబిందు అనే తీర్థం ఉంది, అది ఋణపాపాలను విమోచిస్తుంది; భారభూతేశ్వర తీర్థం మరియు ముండీశ్వర తీర్థం కూడా ప్రసిద్ధం.
Verse 101
एकशालं डिण्डिपाणिं तीर्थं चाप्सरसं परम् । मुन्यालयं च मार्कण्डं गणितादेवताह्वयम्
ఏకశాల, డిణ్డిపాణి, మరియు పరమ అప్సరసా-తీర్థం గురించీ చెబుతారు; మున్యాలయం, మార్కండం, అలాగే గణితాదేవతా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన స్థలమూ ఉంది.
Verse 102
आमलेश्वरतीर्थं च तीर्थं कन्थेश्वरं तथा । आषाढीतीर्थमित्याहुः शृङ्गीतीर्थं तथैव च
ఆమలేశ్వర-తీర్థం ఉంది, అలాగే కంథేశ్వర తీర్థం కూడా ఉంది; ఒక చోటును ఆషాఢీ-తీర్థం అంటారు, అలాగే శృంగీ-తీర్థం కూడా ఉంది.
Verse 103
बकेश्वरतीर्थं च कपालेशं तथैव च । मार्कण्डं कपिलेशं च एरण्डीसङ्गमस्तथा
అక్కడ బకేశ్వర-తీర్థము, అలాగే కపాలేశము; ఇంకా మార్కండము, కపిలేశము, మరియు అలాగే ఎరండీ-సంగమము అనే సంగమ-తీర్థము ఉంది.
Verse 104
एरण्डीदेवतातीर्थं रामतीर्थमतःपरम् । जमदग्नेः परं तीर्थं रेवासागरसङ्गमः
తదుపరి ఎరండీదేవతా-తీర్థము, ఆ తరువాత రామ-తీర్థము. దాని పైన జమదగ్ని-తీర్థము; అనంతరం రేవా-సాగర-సంగమము, అనగా రేవ నది సముద్రంతో కలిసే స్థలం.
Verse 105
लोटनेश्वरतीर्थ तल्लुङ्केशनामकं तथा । वृषरखातं तत्र कुण्डं तथैव ऋषिसत्तमाः
అక్కడ లోటనేశ్వర-తీర్థము ఉంది; అది తల్లుంకేశ అనే పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధి. ఓ ఋషిశ్రేష్ఠులారా, అక్కడ వృషరఖాతము అనే కుండము కూడా ఉంది.
Verse 106
तथा हंसेश्वरंनाम तिलादं वासवेश्वरम् । तथा कोटीश्वरं तीर्थमलिकातीर्थमुत्तमम् । विमलेश्वरतीर्थं च रेवासागरसङ्गमे
అలాగే హంసేశ్వరము, తిలాదము, వాసవేశ్వరము; అలాగే కోటీశ్వర-తీర్థము, ఉత్తమమైన అలికా-తీర్థము; మరియు రేవా-సాగర-సంగమంలో విమలేశ్వర-తీర్థము కూడా ఉంది.
Verse 107
एवं तीर्थावलिः पुण्या मया प्रोक्ता महर्षयः । तीर्थसुक्तावलिः पुण्या ग्रथिता तटरज्जुना
ఓ మహర్షులారా, ఈ విధంగా పుణ్యమైన తీర్థమాలాను నేను చెప్పితిని; పుణ్యమైన తీర్థసూక్తమాలా తీరరజ్జువలె గుచ్చబడినది.
Verse 108
नर्मदानीरनिर्णिक्ता मार्कण्डेयविनिर्मिता । मण्डनायेह साधूनां सर्वलोकहिताय च
నర్మదా జలములతో శుద్ధిగా కడుగబడినది, మార్కండేయునిచే నిర్మితమైనది—ఇది ఇక్కడ సాధుజనులకు అలంకారముగా, సమస్త లోకాల హితార్థముగా నిలిచియున్నది.
Verse 109
दरितध्वान्तशमनीधार्या धर्मार्थिभिः सदा । अहोरात्रकृतं पापं सकृज्जप्त्वाशु नाशयेत्
ఇది ఛిన్నమైన అంధకారాన్ని శమింపజేయునది; ధర్మార్థులు దీనిని నిత్యం ధారించవలెను. ఒక్కసారి జపించినచో దినరాత్రులలో చేసిన పాపము శీఘ్రముగా నశించును.
Verse 110
त्रिकालं जप्त्वा मासोत्थं शिवाग्रे च त्रिमासिकम् । मासं जप्त्वाथ वर्षोत्थं वर्षं जप्त्वा शताब्दिकम्
త్రికాలములందు జపించుటవలన మాసోద్భవ పుణ్యము లభించును; శివసన్నిధిలో మూడు నెలలు జపించుటవలన త్రైమాసిక వ్రతఫలము కలుగును. ఒక నెల జపిస్తే వార్షిక పుణ్యము, ఒక సంవత్సరం జపిస్తే శతాబ్దిక కర్మఫలము సిద్ధించును.
Verse 111
श्राद्धकाले च विप्राणां भुञ्जतां पुरतः स्थितः । पठंस्तीर्थावलिं पुण्यां गयाश्राद्धप्रदो भवेत्
శ్రాద్ధకాలమున భోజనము చేయుచున్న బ్రాహ్మణుల ముందర నిలిచి, ఈ పుణ్యమైన ‘తీర్థావళి’ని పఠించువాడు గయాశ్రాద్ధఫలప్రదాత అవుతాడు.
Verse 112
पूजाकाले च देवानां श्रद्धया पुरतः पठन् । प्रीणयेत्सर्वदेवांश्च पुनाति सकलं कुलम्
దేవపూజాకాలమున శ్రద్ధతో వారి సన్నిధిలో దీనిని పఠించువాడు సమస్త దేవతలను ప్రసన్నపరచి తన సమగ్ర కులమును పవిత్రపరచును.
Verse 113
एवं तीर्थावलिः पुण्या रेवातीरद्वयाश्रिता । मया प्रोक्ता मुनिश्रेष्ठास्तथैवशृणुतानघाः
ఈ విధంగా రేవా నదీ రెండు తీరాలపై ఆధారమైన ఈ పుణ్య తీర్థావళిని నేను ప్రకటించితిని. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ఓ నిర్దోషులారా, ఇదే విధంగా మరింత వినుడి.