Rig Veda Sukta 44
Mandala 10Sukta 4411 Mantras

Sukta 44

Sukta 10.44

Devata

Indra

Chandas

Trishtubh (probable; needs metrical confirmation)

ఈ సూక్తం స్వయంనిగ్రహంతో, ఋతధర్మానికి అనుగుణంగా నిలిచే శక్తిగా ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; సోమానందానికి వేగంగా దూసుకెళ్లి, విస్తారమైన వృష్ణి (వీరబలం)తో సమస్త ప్రతిఘటనలను జయిస్తాడని చెబుతుంది. స్తుతి–బోధ రెండూ కలసి నడుస్తాయి: “మొదటివారు, దేవులచే పిలువబడిన” పథప్రదర్శకులు దాటలేనంత కఠినమైన కీర్తిని పొందుతారు; అర్హతలేనివారు యజ్ఞపు “నావ” ఎక్కలేక మునిగిపోతారు. ముగింపు ప్రార్థన అన్ని దిశల రక్షణగా విస్తరిస్తుంది—వెనుక నుండి బృహస్పతి కాపాడగా, ఇంద్రుడు తన సహచరులకు సురక్షితమైన, విశాలమైన స్థలాన్ని తెరుస్తాడు.

Mantras

Mantra 1

आ यात्विन्द्रः स्वपतिर्मदाय यो धर्मणा तूतुजानस्तुविष्मान् । प्रत्वक्षाणो अति विश्वा सहांस्यपारेण महता वृष्ण्येन ॥

ఇంద్రుడు రాగాక—తన స్వాధీనానికి స్వామి—మదము (ఆనందోన్మాదము) కొరకు; ధర్మమునుబట్టి ప్రేరితుడై, మహాబలుడై ముందుకు దూసుకుపోయేవాడు; అపారమైన, మహత్తరమైన వృష్ణ్య (వీర్యము) చేత సమస్త ప్రతిఘటనలను అధిగమించేవాడు.

Mantra 2

सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नृपते गभस्तौ । शीभं राजन्त्सुपथा याह्यर्वाङ्वर्धाम ते पपुषो वृष्ण्यानि ॥

నీ రథము సుస్థిరంగా స్థాపితమై ఉంది; నీ రెండు హరి (అశ్వములు) సుయమంగా నడిపబడుతున్నాయి; హే నృపతే, నీ వజ్రము నీ గభస్తౌ (పట్టులో) దృఢంగా నిలిచింది. హే రాజా, శుభపథముల ద్వారా వేగంగా మా వైపు రా; నీవు పానము చేయుచుండగా, నీ వృష్ణ్య (వీర్యశక్తులను) మేము వృద్ధి చేస్తాము.

Mantra 3

एन्द्रवाहो नृपतिं वज्रबाहुमुग्रमुग्रासस्तविषास एनम् । प्रत्वक्षसं वृषभं सत्यशुष्ममेमस्मत्रा सधमादो वहन्तु ॥

హే ఇంద్రవాహో! నరపతి, వజ్రబాహు, ఉగ్రుడు—ఉగ్రులూ బలవంతులూ మోసుకొచ్చేవాడైన—అతనిని ఇక్కడికి తీసుకురండి. ముందుకు పెరుగుతున్న వృషభుడు; అతని సత్య-శుష్మం (నిజమైన బలం) అచ్యుతం—సధమాద (సామూహిక ఆనందం) యొక్క సఖులు అతనిని ఇక్కడ మా వద్దకు మోసుకొనిరావాలి.

Mantra 4

एवा पतिं द्रोणसाचं सचेतसमूर्जः स्कम्भं धरुण आ वृषायसे । ओजः कृष्व सं गृभाय त्वे अप्यसो यथा केनिपानामिनो वृधे ॥

ఇలానే నీవు ద్రోణసాచ (సోమ-ధారకుడు), సచేతస (జాగ్రత్తగలవాడు)—ఊర్జ యొక్క స్కంభం (సమృద్ధి స్తంభం), ఆధారంలో ధారకుడు—అయిన ఆ పతిగా వికసిస్తావు. బలాన్ని నిర్మించు; దానిని నీలోనే సమీకరించు, తద్వారా కేనిపాన (పానము చేసేవారు) వారి వృద్ధికి నీవు ప్రేరక అధిపతివి కావడానికి.

Mantra 5

गमन्नस्मे वसून्या हि शंसिषं स्वाशिषं भरमा याहि सोमिनः । त्वमीशिषे सास्मिन्ना सत्सि बर्हिष्यनाधृष्या तव पात्राणि धर्मणा ॥

మా వద్దకు సంపదలను తీసుకొని రా; ఎందుకంటే మేము నిన్నే ఆహ్వానిస్తున్నాం. నీ స్వాశిష్ (నీ స్వంత ఆశీర్వాదం) తీసుకొని రా; సోమిన్ (సోమాన్ని పిండేవారు) వద్దకు రా. నీవే ఈశుడు; ఇక్కడ బర్హిష్ (పవిత్ర ఆసనం) పై కూర్చో—ధర్మప్రకారం నీ పాత్రలు అజేయం, అనాధృష్యము.

Mantra 6

पृथक्प्रायन्प्रथमा देवहूतयोऽकृण्वत श्रवस्यानि दुष्टरा । न ये शेकुर्यज्ञियां नावमारुहमीर्मैव ते न्यविशन्त केपयः ॥

వారు వేరువేరుగా ముందుకు సాగారు—దేవులు ఆహ్వానించిన మొదటివారు—దాటలేనంత కఠినమైన శ్రవస్య (యశస్సు) కార్యాలను వారు సాధించారు. కానీ యజ్ఞ-నావను ఎక్కలేని వారు, ప్రేరణలో బలహీనులు, కిందకు మునిగిపోయారు; కేపయః (వణికే/భయపడే వారు)గా వారు దిగువ ప్రవాహంలో ప్రవేశించారు.

Mantra 7

एवैवापागपरे सन्तु दूढ्योऽश्वा येषां दुर्युज आयुयुज्रे । इत्था ये प्रागुपरे सन्ति दावने पुरूणि यत्र वयुनानि भोजना ॥

కాబట్టి నిజంగా ఇతరులు వెనుకే మిగిలి, నలిగిపోవనివ్వండి—వారి అశ్వాలు దుర్యుజ్, సరిగా జోడించలేనివి. కానీ ముందూ పైకీ ఉన్నవారు దానార్థులు; అక్కడ అనేక దానాలు జరుగుతాయి, అక్కడ వయునాని (క్రమబద్ధమైన వివేక-విధానాలు)యే భోగ్యాలవుతాయి.

Mantra 8

गिरीँरज्रान्रेजमानाँ अधारयद्द्यौः क्रन्ददन्तरिक्षाणि कोपयत् । समीचीने धिषणे वि ष्कभायति वृष्णः पीत्वा मद उक्थानि शंसति ॥

అతడు కంపించే పర్వతాలనూ వణికే శిఖరాలనూ ధారించాడు; ద్యౌః (స్వర్గం) స్వయంగా కేక వేసింది, అంతరిక్ష ప్రాంతాలు కల్లోలమయ్యాయి. సమీచీన ధిషణే (ప్రేరణ యొక్క ద్వయ-శక్తులు)లో అతడు విస్తారమైన దృఢ ఆధారాన్ని స్థాపిస్తాడు; వృషణ్, మద/మధు (పరవశ-రసం) త్రాగి, ఉక్థాని (స్తుతిగీతాలు)ను ప్రకటిస్తాడు.

Mantra 9

इमं बिभर्मि सुकृतं ते अङ्कुशं येनारुजासि मघवञ्छफारुजः । अस्मिन्त्सु ते सवने अस्त्वोक्यं सुत इष्टौ मघवन्बोध्याभगः ॥

నీ కొరకు నేను ఈ సుగఢమైన, సుకృత అంకుశాన్ని ధరించుచున్నాను—దానిచేత, ఓ మఘవన్, నీవు ఖురపు బంధనాన్ని విరిచి తెరచెదవు. ఈ నీ సవనంలో నీకు ‘ఓక్య’మైన గృహ-సాన్నిధ్యం కలుగుగాక; సుత సోమములోను ఇష్టిలోను, ఓ మఘవన్, భాగం పంచువాడవై మేల్కొనుము.

Mantra 10

गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम ॥

గో-ప్రభలచేత మేము ఆ వంకర, దుర్మతిని (దురేవాం) దాటుదుము; యవముచేత, ఓ పురుహూత, సమస్త క్షుధను జయించుదుము. రాజశక్తులతో కలిసి మేము ప్రథమ ధనములను పొందుదుము; మా స్వంత వ్రజనము (సుసంఘటిత దళము) చేత మేము విజయం సాధించుదుము.

Mantra 11

बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥

బృహస్పతి మమ్మును వెనుక నుండి, అలాగే పై నుండి మరియు కింద నుండి—అఘాయు (హానికర) శక్తుల నుండి—రక్షించుగాక. ఇంద్రుడు ముందునుండి మరియు మధ్యనుండి—సఖా—తన సఖులకు ‘వరివస్’ అనగా విశాలావకాశం, స్వేచ్ఛాయుత గమనం, సురక్షిత మార్గాన్ని కల్పించుగాక.

Frequently Asked Questions

It invites Indra to come to the offering in his exhilarated strength, to overcome every resistance, and to create “wide space” (varivas)—safe freedom and passage—for the worshippers.

It is a metaphor for the yajña as a means of crossing difficulty: those who are ready and capable “board” it and achieve glory, while the unprepared fail to embark and are overwhelmed.

The closing verse forms a protective pairing: Bṛhaspati safeguards from behind and from above/below, while Indra protects from the front and within, together ensuring secure passage for the community.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App