
Instruction to the Brahmin (The Greatness of Piṇḍa and Prasāda on Mount Nīla)
గంగాసముద్రాల స్పర్శతో పవిత్రమైన నీలపర్వతంపై ఒక బ్రాహ్మణుడు సాక్షిగా భిల్ల/కిరాతులను ఆశ్చర్యకర రూపంలో చూస్తాడు. వారు చతుర్భుజులు; శంఖం, చక్రం, గద, శార్ఙ్గం, పద్మం వంటి వైష్ణవ చిహ్నాలు ధరించి వైకుంఠసదృశంగా కనిపిస్తారు. ఇది చూసి బ్రాహ్మణుడు రాజును ఉద్దేశించి—దేవులకు కూడా దుర్లభమైన ఈ రూపం మీకు ఎలా లభించిందని ప్రశ్నిస్తాడు. వారు నవ్వుతూ—ఇది పిండం మరియు ప్రసాద మహిమ అని చెబుతారు. పృథుక అనే బాలుడు శిఖరాన్ని ఎక్కి తేజోమయ రత్నమందిరంలో ప్రవేశించాడు; అక్కడ దేవాసురులు హరిని పూజిస్తున్నారు. నైవేద్యము, నీరాజనానంతరం దేవపూజలో మిగిలిన ప్రసాదం కింద పడింది; ఆ పవిత్ర అవశేషాన్ని తినగానే బాలుడు—తర్వాత వారి సముదాయం కూడా—చతుర్భుజత్వం, వైష్ణవలక్షణాలు పొందింది. ఈ అధ్యాయం బోధించేది: అర్పణ, పిండం, ప్రసాదం ద్వారా ప్రసరించే భగవద్కృప, శ్రద్ధతో హరిసంబంధం కలిగితే, అంచున ఉన్న జనులకూ వైకుంఠచిహ్నిత పరివర్తనను ప్రసాదిస్తుంది।
Verse 1
ब्राह्मण उवाच । राजंस्त्वं शृणु यद्वृत्तं नीले पर्वतसत्तमे । यच्छ्रद्दधानाः पुरुषा यांति ब्रह्म सनातनम्
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—ఓ రాజా, శ్రేష్ఠమైన నీలపర్వతంలో జరిగిన వృత్తాంతాన్ని వినుము; దానివల్ల శ్రద్ధగల పురుషులు సనాతన బ్రహ్మను పొందుతారు।
Verse 2
मया पर्यटता तत्र गतं नीलाभिधे गिरौ । गंगासागरतोयेन क्षालितप्रांगणे मुहुः
అక్కడ సంచరిస్తూ నేను ‘నీల’ అనే పర్వతానికి వెళ్లాను; దాని ప్రాంగణం గంగా మరియు సముద్ర జలాలతో మళ్లీ మళ్లీ కడుగబడుతూ ఉండేది।
Verse 3
तत्र भिल्ला मया दृष्टाः पर्वताग्रे धनुर्भृतः । चतुर्भुजा मूलफलैर्भक्ष्यैर्निर्वाहितक्लमाः
అక్కడ నేను పర్వతశిఖరంపై ధనుస్సు ధరించిన భిల్లులను చూచితిని. వారు చతుర్భుజులు; భక్ష్యమైన మూలఫలములు తిని తమ శ్రమను తొలగించుకున్నారు.
Verse 4
तदा मे मनसि क्षिप्रं संशयः सुमहानभूत् । चतुर्भुजाः किमेते वै धनुर्बाणधरा नराः
అప్పుడు నా మనసులో వెంటనే గొప్ప సందేహం కలిగింది—“ధనుస్సు బాణాలు ధరించిన ఈ చతుర్భుజ పురుషులు నిజంగా ఎవరు?”
Verse 5
वैकुंठवासिनां रूपं दृश्यते विजितात्मनाम् । कथमेतैरुपालब्धं ब्रह्माद्यैरपि दुर्ल्लभम्
వైకుంఠవాసుల రూపం జితాత్ములకే దర్శనమవుతుంది. అయితే బ్రహ్మాది దేవులకు కూడా దుర్లభమైన ఆ దర్శనం వీరికి ఎలా లభించింది?
Verse 6
शंखचक्रगदाशार्ङ्गपद्मोल्लसितपाणयः । वनमालापरीतांगा विष्णुभक्ता इवांतिके
వారి చేతులు శంఖం, చక్రం, గద, శార్ఙ్గ ధనుస్సు, పద్మంతో ప్రకాశించాయి; అంగములపై వనమాలలు—సమీపంలో నిలిచిన విష్ణుభక్తుల వలె.
Verse 7
संशयाविष्टचित्तेन मया पृष्टं तदा नृप । यूयं के बत युष्माभिर्लब्धं चातुर्भुजं कथम्
ఓ నృపా! అప్పుడు సందేహంతో ఆవరించిన మనస్సుతో నేను అడిగితిని—“మీరు ఎవరు? మరియు ఈ చతుర్భుజ రూపం మీకు ఎలా లభించింది?”
Verse 8
तदा तैर्बहु हास्यं तु कृत्वा मां प्रतिभाषितम् । ब्राह्मणोऽयं न जानाति पिंडमाहात्म्यमद्भुतम्
అప్పుడు వారు బాగా నవ్వి నాతో ఇలా పలికారు— “ఈ బ్రాహ్మణుడు పిండం (శ్రాద్ధార్పణ) యొక్క అద్భుత మహిమను తెలియడు।”
Verse 9
इति श्रुत्वाऽवदं चाहं कः पिंडः कस्य दीयते । तन्मम ब्रूत धर्मिष्ठाश्चतुर्भुजशरीरिणः
ఇది విని నేనూ అన్నాను— “ఏ పిండం ఎవరికీ ఇస్తారు?” ఓ ధర్మనిష్ఠులారా, చతుర్భుజ శరీరధారులారా, అది నాకు చెప్పండి।
Verse 10
तदा मद्वाक्यमाकर्ण्य कथितं तैर्महात्मभिः । सर्वं तत्र तु यद्वृत्तं चतुर्भुजभवादिकम्
అప్పుడు నా మాటలు విని ఆ మహాత్ములు అక్కడ జరిగినదంతా—చతుర్భుజ ప్రభువుని మొదలుకొని—సంపూర్ణంగా వివరించారు।
Verse 11
किराता ऊचुः । शृणु ब्राह्मण वृत्तांतमस्माकं पृथुकः शिशुः । नित्यं जंबूफलादीनि भक्षयन्क्रीडया चरन्
కిరాతులు అన్నారు— “ఓ బ్రాహ్మణా, మా వృత్తాంతాన్ని విను. మా చిన్నబాబు పృథుకుడు ప్రతిరోజూ ఆటలాడుతూ తిరుగుతూ జంబూ మొదలైన ఫలాలను తింటూ ఉండేవాడు।”
Verse 12
एकदा रममाणस्तु गिरिशृंगं मनोरमम् । समारुरोह शिशुभिः समंतात्परिवारितः
ఒకసారి ఆటలాడుతూ అతడు ఒక మనోహరమైన పర్వత శిఖరాన్ని ఎక్కాడు; చుట్టూ పిల్లలు అతన్ని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు।
Verse 13
तदा तत्र ददर्शाहं देवायतनमद्भुतम् । गारुत्मतादिमणिभिः खचितं स्वर्णभित्तिकम्
అప్పుడు అక్కడ నేను దేవతల అద్భుత దేవాలయాన్ని చూచితిని—దాని స్వర్ణ గోడలు గరుత్మతాది మణులతో ఖచితమై వెలిగెను।
Verse 14
स्वकांत्यातिमिरश्रेणीं दारयद्रविवद्भृशम् । दृष्ट्वा विस्मयमापेदे किमिदं कस्य वै गृहम्
తన స్వకాంతితో సూర్యునివలె అంధకార శ్రేణులను బలంగా చీల్చెను; అది చూచి అతడు విస్మయమొందెను—“ఇది ఏమిటి, ఎవరి గృహము?”
Verse 15
गत्वा विलोकयामीति किमिदं महतां पदम् । इति संचिंत्य गेहांतर्जगाम बहुभाग्यतः
“వెళ్లి చూచెదను—ఇది మహాత్ముల పదమేమో?” అని ఆలోచించి, మహాభాగ్యవశాత్తు అతడు గృహాంతరమున ప్రవేశించెను।
Verse 16
ददर्श तत्र देवेशं सुरासुरनमस्कृतम् । किरीटहारकेयूरग्रैवेयाद्यैर्विराजितम्
అక్కడ అతడు దేవేశ్వరుని దర్శించెను—దేవాసురులచే నమస్కృతుడై, కిరీటము, హారము, కేయూరము, గ్రైవేయము మొదలైన ఆభరణాలతో విరాజిల్లెను।
Verse 17
मनोहरावतंसौ च धारयंतं सुनिर्मलौ । पादपद्मे तुलसिका गंधमत्तषडंघ्रिके
అతడు ఆయనను మనోహరమైన, అత్యంత నిర్మలమైన కర్ణావతంసాలను ధరించినవాడిగా చూచెను; ఆయన పదపద్మాల వద్ద సువాసనతో మత్తమైన తులసి ఉండి, భ్రమరులను ఆకర్షించుచుండెను।
Verse 18
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । ब्राह्मणोपदेशोनामाष्टादशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణ పాతాలఖండంలో, శేష-వాత్స్యాయన సంభాషణలో, రామాశ్వమేధ ప్రసంగంలో ‘బ్రాహ్మణోపదేశం’ అనే అష్టాదశ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।
Verse 19
केचिद्गायंति नृत्यंति हसंति परमाद्भुतम् । प्रीणयंति महाराजं सर्वलोकैकवंदितम्
కొందరు పాడారు, కొందరు నర్తించారు, మరికొందరు పరమ ఆశ్చర్యంతో నవ్వారు. సమస్త లోకములచే వందింపబడిన ఆ మహారాజును వారు ఆనందింపజేశారు।
Verse 20
हरिं वीक्ष्य मदीयोर्भस्तत्र संजग्मिवान्मुने । देवास्तत्र विधायोच्चैः पूजां धूपादिसंयताम्
ఓ మునీ! హరిని దర్శించగానే నాదైన ఒక దివ్య తేజస్సు అక్కడికి చేరింది; దేవతలూ అక్కడికి వచ్చి ధూపాది సక్రమంగా సమర్పించి మహోన్నత పూజను నిర్వహించారు।
Verse 21
नैवेद्यं श्रीप्रियस्यार्थे कृत्वा नीराजनं ततः । जग्मुः स्वं स्वं गृहं राजन्कृपां पश्यंत आदरात्
శ్రీప్రియుడైన (విష్ణువు) కొరకు నైవేద్యం సమర్పించి, అనంతరం నీరాజనం చేసి, ఓ రాజా! వారు భక్తితో (ఆయన) కృపను దర్శిస్తూ తమ తమ గృహాలకు వెళ్లారు।
Verse 22
महाभाग्यवशात्तेन प्राप्तं नैवेद्यसिक्थकम् । पतितं ब्रह्मदेवाद्यैर्दुर्ल्लभं सुरमानुषैः
మహాభాగ్యవశాత్తు అతనికి నైవేద్యంలోని ఆ చిన్న భాగం లభించింది—బ్రహ్మాది దేవతల నుండి పడినదీ, దేవులకూ మనుష్యులకూ అత్యంత దుర్లభమైనదీ।
Verse 23
तद्भक्षणं च कृत्वाथो श्रीमूर्तिमवलोक्य च । चतुर्भुजत्वमाप्तं वै पृथुकेन सुशोभिना
అదిని భుజించి, అనంతరం శ్రీమూర్తిని దర్శించి; పృథుకంతో సుశోభితుడై అతడు నిజంగా చతుర్భుజత్వాన్ని పొందెను।
Verse 24
तदास्माभिर्गृहं प्राप्तो बालको वीक्षितो मुहुः । चतुर्भुजत्वं संप्राप्तः शंखचक्रादिधारकः
అప్పుడు ఆ బాలుడు మా ఇంటికి వచ్చెను; మేము అతనిని మళ్లీ మళ్లీ చూచితిమి. అతడు శంఖ-చక్రాది దివ్య చిహ్నాలు ధరించిన చతుర్భుజ రూపాన్ని పొందెను.
Verse 25
अस्माभिः पृष्टमेतस्य किमेतज्जातमद्भुतम् । तदा प्रोवाच नः सर्वान्बालकः परमाद्भुतम्
మేము అతనిని అడిగితిమి—“ఇది ఏ అద్భుతం జరిగింది?” అప్పుడు ఆ పరమాద్భుత బాలుడు మమ్మల్ని అందరినీ ఉద్దేశించి పలికెను.
Verse 26
शिखराग्रे गतः पूर्वं तत्र दृष्टः सुरेश्वरः । तत्र नैवेद्यसिक्थं तु मया प्राप्तं मनोहरम्
మునుపు నేను శిఖరాగ్రానికి వెళ్లితిని; అక్కడ దేవేశ్వరుని దర్శించితిని. అక్కడే నాకు నైవేద్యపు మనోహర శేష-ప్రసాదం లభించెను.
Verse 27
तस्य भक्षणमात्रेण कारणेन तु सांप्रतम् । चतुर्भुजत्वं संप्राप्तो विस्मयेन समन्वितः
ఇప్పుడు కేవలం దానిని భుజించిన మాత్రాన, అదే కారణంగా, నేను తక్షణమే చతుర్భుజత్వాన్ని పొందితిని—విస్మయంతో నిండినవాడనై.
Verse 28
तच्छ्रुत्वा तु वचस्तस्य सद्यः संप्राप्तविस्मयैः । अस्माभिरप्यसौ दृष्टो देवः परमदुर्ल्लभः
ఆ మాటలు విన్న వెంటనే మేము ఆశ్చర్యంతో మునిగిపోయాము—“అత్యంత దుర్లభుడైన ఆ దేవుని దర్శనం మాకూ కలిగింది.”
Verse 29
अन्नादिकं तत्र भुक्तं सर्वस्वादसमन्वितम् । वयं चतुर्भुजा जाता देवस्य कृपया पुनः । गत्वा त्वमपि देवस्य दर्शनं कुरु सत्तम
అక్కడ మేము అన్ని రుచులతో నిండిన అన్నాది ప్రసాదాన్ని భుజించాము. దేవుని కృపవల్ల మేము మళ్లీ చతుర్భుజులమయ్యాము. హే సత్తమా, నీవు కూడా వెళ్లి ప్రభువు దర్శనం పొందు.
Verse 30
भुक्त्वा तत्रान्नसिक्थं तु भव विप्र चतुर्भुजः । त्वया पृष्टं यदाश्चर्यं तदुक्तं वाडवर्षभ
హే విప్రా, అక్కడ నెయ్యితో కలిసిన అన్నాన్ని భుజించి నీవు చతుర్భుజుడవు కావు. హే వాడవశ్రేష్ఠా, నీవు అడిగిన ఆశ్చర్యం వివరించబడింది.