Adhyaya 96
Bhumi KhandaAdhyaya 9653 Verses

Adhyaya 96

Karmas Leading to Hell and Heaven (Ethical Catalog of Destinies)

ఈ అధ్యాయంలో సుభాహు ప్రశ్నకు అనుగుణంగా జైమినిని ద్వారా పులస్త్య ఋషి భీష్మునికి ధర్మవివేకాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. మొదట నరకానికి దారితీసే కర్మాలను లెక్కపెడతాడు—లోభంతో బ్రాహ్మణధర్మాన్ని విడిచిపెట్టడం, నాస్తికత్వం మరియు దంభం, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుల ధనాన్ని దొంగిలించడం, అబద్ధం మరియు పరపీడక వాక్యం, పరస్త్రీగమనం, హింస, ప్రజల నీటి వనరులను నాశనం చేయడం, అతిథి సత్కారం మరియు పితృ-దేవ పూజలను నిర్లక్ష్యం చేయడం, ఆశ్రమవ్యవస్థను చెడగొట్టడం, విష్ణు స్మరణ-చింతనకు దూరంగా ఉండడం। తర్వాత స్వర్గప్రద పుణ్యకర్మాలను ప్రశంసిస్తాడు—సత్యం, తపస్సు, దానం, హోమం, శౌచం, వాసుదేవ భక్తి, తల్లిదండ్రులు-గురువుల సేవ, అహింస, బావులు/ఆశ్రయశాలలు వంటి లోకహిత కార్యాలు, చిన్న జీవుల పట్ల కూడా కరుణ, అలాగే గంగా-పుష్కర-గయాలలో పిండదానం వంటి తీర్థకర్మలు। ముగింపులో కర్మఫల నియమం నిర్ధారమని చెప్పి, పరహితంతో మోక్షం సమీపమవుతుందని సూచిస్తుంది।

Shlokas

Verse 1

सुबाहुरुवाच । कीदृशैः कर्मभिः प्रेत्य गच्छंति नरकं नराः । स्वर्गं तु कीदृशैः प्रेत्य तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

సుబాహు అన్నాడు—హే మునీ! ఏ విధమైన కర్మల వల్ల మనుష్యులు మరణానంతరం నరకానికి వెళ్తారు? మరియు ఏ విధమైన కర్మల వల్ల వారు మరణానంతరం స్వర్గాన్ని పొందుతారు? దయచేసి అది నాకు చెప్పండి।

Verse 2

जैमिनिरुवाच । ब्राह्मण्यं पुण्यमुत्सृज्य ये द्विजा लोभमोहिताः । कुकर्माण्युपजीवंति ते वै निरयगामिनः

జైమిని అన్నాడు—లోభమోహితులై బ్రాహ్మణ్యపు పుణ్యధర్మాలను విడిచి, కుకర్మాలతో జీవనం సాగించే ద్విజులు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 3

नास्तिका भिन्नमर्यादाः कंदर्पविषयोन्मुखाः । दांभिकाश्च कृतघ्नाश्च ते वै निरयगामिनः

నాస్తికులు, మర్యాదలను అతిక్రమించేవారు, కామవిషయాల వైపు దూకేవారు, దంభికులు మరియు కృతఘ్నులు—ఇలాంటి వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 4

ब्राह्मणेभ्यः प्रतिश्रुत्य न प्रयच्छंति ये धनम् । ब्रह्मस्वानां च हर्तारो नरा निरयगामिनः

బ్రాహ్మణులకు ధనం ఇస్తానని మాట ఇచ్చి ఇవ్వని వారు, అలాగే బ్రహ్మస్వం (బ్రాహ్మణుల ఆస్తి) దోచుకునే వారు—అటువంటి మనుష్యులు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 5

पुरुषाः पिशुनाश्चैव मानिनोऽनृतवादिनः । असंबद्धप्रलापाश्च ते वै निरयगामिनः

చాడీలు చెప్పేవారు, అహంకారులు, అసత్యవాదులు, అలాగే అసంబద్ధమైన నిరర్థక ప్రలాపం చేసే పురుషులు—వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 6

ये परस्वापहर्तारः परदूषणसूचकाः । परस्त्रीगामिनो ये च ते वै निरयगामिनः

పరుల ధనాన్ని అపహరించువారు, ఇతరుల దోషాలను వెదికి ప్రచారం చేయువారు, పరస్త్రీగాములు—అటువంటి వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు.

Verse 7

प्राणिनां प्राणहिंसायां ये नरा निरताः सदा । परनिंदारता ये वै ते वै निरयगामिनः

ప్రాణుల ప్రాణహింసలో ఎల్లప్పుడూ నిమగ్నులైన పురుషులు, పరనిందలో ఆసక్తులైనవారు—వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు.

Verse 8

सुकूपानां तडागानां प्रपानां च परंतप । सरसां चैव भेत्तारो नरा निरयगामिनः

హే పరంతప! మంచి బావులు, చెరువులు, ప్రపాలు (తాగునీటి స్థలాలు), సరస్సులను ధ్వంసం చేయువారు—నిశ్చయంగా నరకగాములు.

Verse 9

विपर्यस्यंति ये दाराञ्छिशून्भृत्यातिथींस्तथा । उत्सन्नपितृदेवेज्या नरा निरयगामिनः

భార్యలు, పిల్లలు, సేవకులు, అతిథులతో దుర్వ్యవహరించువారు, పితృయజ్ఞం మరియు దేవపూజను విసర్జించినవారు—వారు నరకగాములు.

Verse 10

प्रव्रज्यादूषका राजन्ये चैवाश्रमदूषकाः । सखीनां दूषकाश्चैव ते वै निरयगामिनः

హే రాజా! ప్రవ్రజితులను దూషించువారు, రాజధర్మాన్ని కలుషితం చేయువారు, ఆశ్రమాలను భ్రష్టుపట్టించువారు, సత్సఖులను నిందించువారు—వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు.

Verse 11

आद्यं पुरुषमीशानं सर्वलोकमहेश्वरम् । न चिंतयंति ये विष्णुं ते वै निरयगामिनः

ఆది పురుషుడైన, ఈశానుడైన, సమస్త లోకాల మహేశ్వరుడైన విష్ణువును ధ్యానించని వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు అవుతారు।

Verse 12

प्रयाजानां मखानां च कन्यानां सुहृदां तथा । साधूनां च गुरूणां च दूषका निरयगामिनः

ప్రయాజక్రియలను, యజ్ఞాలను, అలాగే కన్యలను, స్నేహితులను, సాధువులను, గురువులను దూషించే వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 13

काष्ठैर्वा शंकुभिर्वापि शून्यैरश्मभिरेव वा । ये मार्गानुपरुंधंति ते वै निरयगामिनः

కట్టెలతో గానీ, మేకులతో గానీ, రాళ్లతో గానీ ఇతర అడ్డంకులతో గానీ మార్గాలను అడ్డుకునే వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 14

सर्वभूतेष्वविश्वस्ताः कामेनार्तास्तथैव च । सर्वभूतेषु जिह्माश्च ते वै निरयगामिनः

సర్వజీవుల పట్ల అవిశ్వాసంతో ఉండి, కామవేదనతో బాధపడుతూ, అందరి పట్ల వంచన చేసే వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 15

आगतान्भोजनार्थं तु ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान् । प्रतिषेधं च कुर्वंति ते वै निरयगामिनः

భోజనార్థం వచ్చి, జీవనోపాధి కష్టాలతో క్షీణించిన బ్రాహ్మణులను నిరాకరించి అడ్డుకునే వారు నిశ్చయంగా నరకగాములు।

Verse 16

क्षेत्रवृत्तिगृहच्छेदं प्रीतिच्छेदं च ये नराः । आशाच्छेदं प्रकुर्वंति ते वै निरयगामिनः

ఇతరుల భూమిని, జీవనోపాధిని, ఇంటిని లాక్కునేవారు, ప్రేమను మరియు ఆశను భగ్నం చేసేవారు తప్పక నరకానికి వెళతారు.

Verse 17

शस्त्राणां चैव कर्त्तारः शल्यानां धनुषां तथा । विक्रेतारश्च राजेंद्र नरा निरयगामिनः

ఓ రాజేంద్రా! ఆయుధాలను, బాణాలను, ధనుస్సులను తయారుచేసేవారు మరియు వాటిని అమ్మేవారు నరకానికి వెళతారు.

Verse 18

अनाथं विक्लवं दीनं रोगार्त्तं वृद्धमेव च । नानुकंपंति ये मूढास्ते वै निरयगामिनः

అనాథలు, వికలులు, దీనులు, రోగులు మరియు వృద్ధుల పట్ల దయ చూపని మూర్ఖులు తప్పక నరకానికి వెళతారు.

Verse 19

नियमान्पूर्वमादाय ये पश्चादजितेंद्रियाः । अतिक्रामंति चांचल्यात्ते वै निरयगामिनः

మొదట నియమాలను స్వీకరించి, తరువాత ఇంద్రియ నిగ్రహం లేక చంచల స్వభావంతో వాటిని అతిక్రమించేవారు నరకానికి వెళతారు.

Verse 20

इत्येते कथिता राजन्नरा निरयगामिनः । स्वर्गलोकस्य गंतारो ये जनास्तान्निबोध मे

ఓ రాజా! నరకానికి వెళ్ళే వారి గురించి చెప్పాను. ఇప్పుడు స్వర్గలోకానికి వెళ్ళే పుణ్యాత్ముల గురించి నా నుండి వినుము.

Verse 21

सत्येन तपसा क्षांत्या दानेनाध्ययनेन च । ये धर्ममनुवर्तंते ते नराः स्वर्गगामिनः

సత్యం, తపస్సు, క్షమ, దానం, శాస్త్రాధ్యయనం ద్వారా ధర్మాన్ని నిరంతరం అనుసరించువారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 22

ये च होमपरा ध्यानदेवतार्चनतत्पराः । आददाना महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

హోమంలో నిమగ్నులై, ధ్యానం మరియు దేవతార్చనలో తత్పరులై, దానశీలులైన మహాత్ములు స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 23

शुचयश्च शुचौ देशे वासुदेवपरायणाः । पठंति विष्णुं गायंति ते नराः स्वर्गगामिनः

శుచులై, శుచిస్థలంలో నివసించి, వాసుదేవుని శరణు పొంది, విష్ణుని పఠించి కీర్తించువారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 24

मातापित्रोश्च शुश्रूषां ये कुर्वंति सदादृताः । वर्जयंति दिवास्वप्नं ते नराः स्वर्गगामिनः

ఎల్లప్పుడూ గౌరవంతో తల్లిదండ్రుల సేవ చేసి, పగలు నిద్రను వర్జించువారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 25

सर्वहिंसानिवृत्ताश्च साधुसंगाश्च ये नराः । सर्वस्यापि हिते युक्तास्ते नराः स्वर्गगामिनः

సర్వ హింసను విడిచి, సాధుసంగం చేసి, అందరి హితంలో నిమగ్నులైన వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 26

सर्वलोभनिवृत्ताश्च सर्वसाहाश्च ये नराः । सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

సర్వలోభాన్ని విడిచినవారు, ప్రతి కష్టంలో ధైర్యంగా సహనంతో నిలిచేవారు, అందరికీ ఆశ్రయమయ్యేవారు—అటువంటి వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 27

शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च गुरूणां मानदा नराः । प्रतिग्रहनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः

శ్రద్ధతో సేవచేసి, తపస్సుతో గురువులను గౌరవించే వారు, అలాగే ప్రతిగ్రహం (బహుమతి స్వీకారం) నుండి దూరంగా ఉండేవారు—వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 28

सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः । त्रातारश्च सहस्राणां ते नराः स्वर्गगामिनः

వెయ్యిమందిని తోడుగా ఉండి సేవచేసేవారు, వెయ్యి దానాలు ఇచ్చేవారు, వెయ్యిమందిని రక్షించేవారు—అటువంటి వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 29

भयात्पापात्तपाच्छोकाद्दारिद्र्यव्याधिकर्शितान् । विमुंचंति च ये जंतूंस्ते नराः स्वर्गगामिनः

భయం, పాపం, కష్టం, శోకం, దారిద్ర్యం, వ్యాధులతో క్షీణించిన జీవులను విముక్తి చేయువారు—వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 30

आत्मस्वरूपवंतश्च यौवनस्थाश्च भारत । ये वै जितेंद्रिया धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः

హే భారతా! తమ ఆత్మస్వరూపంలో నిలిచి, యౌవనంలోనూ స్థిరంగా, జితేంద్రియులై ధీరులుగా ఉండేవారు—వారు నిజంగా స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 31

सुवर्णस्य च दातारो गवां भूमेश्च भारत । अन्नानां वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः

హే భారతా! బంగారం, గోవులు, భూమి అలాగే అన్నం మరియు వస్త్రాలను దానం చేసే పుణ్యాత్ములు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతారు.

Verse 32

ये याचिताः प्रहृष्यंति प्रियं दत्वा वदंति च । त्यक्तदानफलेच्छाश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

ఎవరైనా అడిగినప్పుడు హర్షంతో దానం చేసి, ప్రియమైనదాన్ని అర్పించి, మధురంగా పలుకుతూ, దానఫల ఆశను విడిచిన వారు స్వర్గగాములు అవుతారు.

Verse 33

निवेशनानां धान्यानां नराणां च परंतप । स्वयमुत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः

హే పరంతపా! నివాసస్థానాలు, ధాన్యాన్ని తామే ఉత్పత్తి చేసి, మనుష్యులకు ఉపకారం చేయుటకై దానం చేసే పురుషులు స్వర్గగాములు అవుతారు.

Verse 34

द्विषतामपि ये दोषान्न वदंति कदाचन । कीर्तयंति गुणान्ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

తమను ద్వేషించేవారిపైనా దోషాలను ఎప్పుడూ పలకకుండా, వారి గుణాలనే కీర్తించే వారు స్వర్గగాములు అవుతారు.

Verse 35

ये परेषां श्रियं दृष्ट्वा न वितप्यंति मत्सरात् । प्रहृष्टाश्चाभिनंदंति ते नराः स्वर्गगामिनः

ఇతరుల ఐశ్వర్యాన్ని చూసి అసూయతో కాలిపోకుండా, ఆనందంతో అభినందించే వారు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతారు.

Verse 36

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च श्रुतिशास्त्रोक्तमेव च । आचरंति महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ప్రవృత్తి మరియు నివృత్తి—ఈ రెండు మార్గాలలోనూ వేదశాస్త్రోక్త విధానాన్నే యథావిధిగా ఆచరించే మహాత్ములు స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 37

ये नराणां वचो वक्तुं न जानंति च विप्रियम् । प्रियवाक्यैकविज्ञातास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ఇతరులకు బాధ కలిగించే అప్రియ వాక్యాలు పలకడం తెలియని వారు, మధుర వాక్యాలకే ప్రసిద్ధులైన వారు—అటువంటి వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 38

ये नामभागान्कुर्वंति क्षुत्तृष्णा श्रमपीडिताः । हंतकारस्य कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ఆకలి, దాహం, శ్రమతో బాధపడుతున్నప్పటికీ తమకు నియమితమైన నామభాగం (పవిత్ర నామజప భాగం) నిర్వహించే వారు ‘హంతకార’ కర్తలై స్వర్గాన్ని చేరుతారు।

Verse 39

वापीकूपतडागानां प्रपानां चैव वेश्मनाम् । आरामाणां च कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

బావులు, కూపాలు, చెరువులు, నీళ్లపందిళ్లు (ప్రపాలు), ఆశ్రయగృహాలు మరియు ఉద్యానారామాలు నిర్మించే వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 40

असत्येष्वपि ये सत्या ऋजवो नार्जवेष्वपि । रिपुष्वपिहिता ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

అసత్యుల మధ్యనూ సత్యంగా నిలిచేవారు; వంకరల మధ్యనూ సూటిగా ఉండేవారు; శత్రువుల పట్ల కూడా వైరం నియంత్రించి ఉంచేవారు—అటువంటి వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 41

यस्मिन्कस्मिन्कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः । सानुक्रोशाः सदाचारास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ఏ కులంలో జన్మించినా, అనేక పుత్రులతో సమృద్ధులై శతాయుష్కులుగా, కరుణాశీలులై సదాచారులుగా ఉన్న వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 42

कुर्वंत्यवंध्यं दिवसं धर्मेणैकेन सर्वदा । व्रतं गृह्णंति ये नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः

ధర్మంలోని ఒక్క కార్యంతోనైనా ప్రతిదినాన్ని సఫలముగా చేసుకొని, నిత్యం వ్రతాన్ని స్వీకరించే వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 43

आक्रोशंतं स्तुवंतं च तुल्यं पश्यंति ये नराः । शांतात्मानो जितात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

దూషించే వాడినీ స్తుతించే వాడినీ సమానంగా చూసి, మనశ్శాంతితో ఆత్మనిగ్రహం కలిగిన వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 44

ये चापि भयसंत्रस्तान्ब्राह्मणांश्च तथा स्त्रियः । सार्थान्वा परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

భయంతో వణికుతున్న బ్రాహ్మణులను, అలాగే స్త్రీలను, లేదా ప్రయాణిక/వ్యాపారి కారవాన్లను రక్షించే వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 45

गंगायां पुष्करे तीर्थे गयायां च विशेषतः । पितृपिंडप्रदातारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

గంగానదిలో, పుష్కర తీర్థంలో, మరియు విశేషంగా గయాలో పితృులకు పిండప్రదానం చేసే వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు।

Verse 46

न वशे चेंद्रियाणां च ये नराः संयमस्थिताः । त्यक्तलोभभयक्रोधास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ఇంద్రియాల వశంలో పడక, సంయమంలో నిలిచి, లోభం–భయం–క్రోధాలను విడిచిన వారు—అటువంటి మనుష్యులు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 47

यूका मत्कुणदंशादीन्ये जंतूंस्तुदतस्तनुम् । पुत्रवत्परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

యూకలు, మట్కుణాలు, దోమలు మొదలైనవి శరీరాన్ని కుట్టి దంచినా, వాటిని కూడా కుమారులవలె కాపాడే వారు—స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 48

अज्ञानाच्च यथोक्तेन विधिना संचयंति च । सर्वद्वंद्वसहा लोके ते नराः स्वर्गगामिनः

అజ్ఞానవశాత్తూ శాస్త్రోక్త విధానానుసారం సঞ্চయం (పుణ్యాదులు) చేసే వారు, లోకంలో అన్ని ద్వంద్వాలను సహించే వారు—స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 49

ये पूताः परदारांश्च कर्मणा मनसा गिरा । रमयंति न सत्वस्थास्ते नराः स्वर्गगामिनः

పవిత్రులై, ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఉన్న వారు—కర్మతో, మనసుతో, వాక్కుతో పరస్త్రీని రమింపజేయరు; వారు స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 50

निंदितानि न कुर्वंति कुर्वंति विहितानि च । आत्मशक्तिं विजानंति ते नराः स्वर्गगामिनः

నిందిత కర్మలను చేయక, శాస్త్రవిహిత కర్మలను ఆచరించి, తన అంతఃశక్తిని తెలిసికొనేవారు—స్వర్గగాములు అవుతారు।

Verse 51

एवं ते कथितं सर्वं मया तत्त्वेन पार्थिव । दुर्गतिः सद्गतिश्चैव प्राप्यते कर्मभिर्यथा

హే రాజా, నేను నీకు తత్త్వముగా సమస్తమును వివరించితిని—కర్మలవలన దుర్గతి మరియు సద్గతి రెండును పొందబడును।

Verse 52

नरः परेषां प्रतिकूलमाचरन्प्रयाति घोरं नरकं सुदारुणम् । सदानुकूलस्य नरस्य जीविनः सुखावहा मुक्तिरदूरसंस्थिता

ఇతరుల పట్ల ప్రతికూలంగా ప్రవర్తించువాడు ఘోరమైన అత్యంత దారుణ నరకమునకు పోవును; సదా అనుకూలంగా జీవించువానికి సుఖప్రదమైన ముక్తి దూరముగా లేదు।

Verse 96

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे षण्णवतितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము భూమిఖండములో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గతంగా, గురుతీర్థమాహాత్మ్యము మరియు చ్యవనచరిత్రములో తొంభై ఆరవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।