Adhyaya 62

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंडलस्याश्रमं गत्वा सत्यधर्म समाकुलम् । सुकर्माणं ततो दृष्ट्वा पितृमातृपरायणम्

విష్ణువు పలికెను—సత్యధర్మములతో నిండిన కుండలుని ఆశ్రమమునకు వెళ్లి, అక్కడ తల్లిదండ్రుల సేవలో నిమగ్నుడైన సుకర్మను అతడు చూచెను।

Verse 2

शुश्रूषंतं महात्मानं गुरूसत्यपराक्रमम् । महारूपं महातेजं महाज्ञानसमाकुलम्

అతడు ఆ మహాత్ముని భక్తితో సేవించుచుండెను—సత్యాధారిత పరాక్రమముగల గురువు; మహారూపుడు, మహాతేజస్సు కలవాడు, మహాజ్ఞానముతో నిండినవాడు।

Verse 3

मातापित्रोः पदांते तमुपविष्टं ददर्श सः । महाभक्त्यान्वितं शांतं सर्वज्ञानमहानिधिम्

అతడు అతనిని తల్లిదండ్రుల పాదముల సమీపమున కూర్చున్నవాడిగా చూచెను—మహాభక్తితో యుక్తుడు, శాంతుడు, సమస్తజ్ఞానమునకు మహానిధి।

Verse 4

कुंडलस्यापि पुत्रेण सुकर्मणा महात्मना । आगतं पिप्पलं दृष्ट्वा द्वारदेशे महामतिम्

అప్పుడు కుండలుని మహాత్మ కుమారుడైన సుకర్మ ద్వారదేశమునకు వచ్చిన మహామతి పిప్పల మునిని చూచెను।

Verse 5

आसनात्तूर्णमुत्थाय अभ्युत्थानं कृतं पुनः । आगच्छ त्वं महाभाग विद्याधर महामते

అతడు ఆసనమునుండి వెంటనే లేచి నిలిచి, మరల గౌరవాభ్యుత్థానము చేసి పలికెను—“రమ్ము, ఓ మహాభాగ! ఓ విద్యాధర! ఓ మహామతీ!”

Verse 6

आसनं पाद्यमर्घं च ददौ तस्मै महामतिः । निर्विघ्नोऽसि महाप्राज्ञ कुशलेन प्रवर्त्तसे

మహామతి ఆయనకు ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యమును సమర్పించాడు. తరువాత అన్నాడు—“హే మహాప్రాజ్ఞా, నీవు నిర్విఘ్నుడవై కుశలంగా ప్రవర్తించుము.”

Verse 7

निरामयं च पप्रच्छ पिप्पलं तं समागतम् । यस्मादागमनं तेद्य तत्सर्वं प्रवदाम्यहम्

అతడు తాజాగా వచ్చిన పిప్పలుని కుశలప్రశ్న చేశాడు—“నీవు ఈ రోజు ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? ఆ సంగతులన్నీ చెప్పు; నేను అన్నిటినీ వివరించుదును.”

Verse 8

वर्षाणां च सहस्राणि त्रीणि यावत्त्वया तपः । तप्तमेव महाभाग सुरेभ्यः प्राप्तवान्वरम्

మూడు వేల సంవత్సరాల వరకు నీవు తపస్సు ఆచరించావు. హే మహాభాగ, ఆ తపస్సువల్లనే దేవతల నుండి వరం పొందావు.

Verse 9

वश्यत्वं च त्वया प्राप्तं कामचारस्तथैव च । तेन मत्तो न जानासि गर्वमुद्वहसे वृथा

నీవు వశీకరణశక్తిని, అలాగే ఇష్టానుసారంగా సంచరించే స్వేచ్ఛను పొందావు. అందువల్ల నన్ను గుర్తించలేదు; వ్యర్థంగా గర్వం మోస్తున్నావు.

Verse 10

दृष्ट्वा ते चेष्टितं सर्वं सारसेन महात्मना । ममाभिधानं कथितं मम ज्ञानमनुत्तमम्

మహాత్ముడు సారసుడు నీ సమస్త చేష్టలను చూచి నా నామాన్ని ప్రకటించాడు; నా అనుత్తమ జ్ఞానమును కూడా వెల్లడించాడు.

Verse 11

पिप्पल उवाच । योसौ मां सारसो विप्र सरित्तीरे प्रयुक्तवान् । सर्वं ज्ञानं वदेन्मां हि स तु कः प्रभुरीश्वरः

పిప్పలుడు పలికెను—ఓ బ్రాహ్మణా! నదీ తీరమున సారసరూపమున నన్ను నియోగించినవాడు, నాతో సమస్త జ్ఞానమును పలికించదలచిన ఆ పరమేశ్వరుడు ఎవరు?

Verse 12

सुकर्मोवाच । भवंतमुक्तवान्यो वै सरित्तीरे तु सारसः । ब्रह्माणं त्वं महाज्ञानं तं विद्धि परमेश्वरम्

సుకర్ముడు పలికెను—ఓ మహాజ్ఞా! నదీ తీరమున నీతో మాట్లాడిన ఆ సారసుడు బ్రహ్మదేవుడే అని తెలుసుకొనుము; ఆయనే పరమేశ్వరుడు.

Verse 13

अन्यत्किं पृच्छसे ब्रूहि तमेवं प्रवदाम्यहम् । विष्णुरुवाच । एवमुक्तः स धर्मात्मा सुकर्मा नृपनंदन

“ఇంకేమి అడుగుదువు? చెప్పుము; ఇదే విధముగా నేను నీకు వివరించెదను.” విష్ణువు పలికెను—ఓ రాజకుమారా! ఇలా చెప్పబడినపుడు ఆ ధర్మాత్ముడు సుకర్ముడు…

Verse 14

पिप्पल उवाच । त्वयि वश्यं जगत्सर्वमिति शुश्रुम भूतले । तन्मे त्वं कौतुकं विप्र दर्शयस्व प्रयत्नतः

పిప్పలుడు పలికెను—భూతలమున మేము వినియున్నాము: సమస్త జగత్తు నీ వశములోనే ఉందని. కావున, ఓ బ్రాహ్మణా! ఆ ఆశ్చర్యశక్తిని నాకు యత్నపూర్వకముగా చూపుము.

Verse 15

पश्य कौतुकमेवाद्य त्वं वश्यावश्यकारणम् । तमुवाच स धर्मात्मा सुकर्मा पिप्पलं प्रति

“ఈ రోజు ఈ ఆశ్చర్యమును చూడు—వశమగుటకును అవశమగుటకును కారణము నీవే.” అని ఆ ధర్మాత్ముడు సుకర్ముడు పిప్పలునితో పలికెను.

Verse 16

अथ सस्मार वै देवान्सुकर्मा प्रत्ययाय वै । इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः

అప్పుడు సుకర్మా నిశ్చయము మరియు సహాయార్థము దేవులను స్మరించాడు—ఇంద్రాది లోకపాలకులను, అగ్ని-పురోగములైన దేవగణమును।

Verse 17

समागताः समाहूता नाना विद्याधरास्तथा । सुकर्माणं ततः प्रोचुर्देवाश्चाग्निपुरोगमाः

ఆహ్వానింపబడిన నానావిధ విద్యాధరులు సమాగమమయ్యారు; తరువాత అగ్ని-పురోగములైన దేవులు సుకర్మాను ఉద్దేశించి పలికారు।

Verse 18

कस्मात्स्मृतास्त्वया विप्र ततोर्थकारणं वद । सुकर्मोवाच । अयमेष सुसंप्राप्तो विद्याधरो हि पिप्पलः

వారు అన్నారు, “హే విప్రా, నీవు అతనిని ఎందుకు స్మరించావు? దాని కారణం చెప్పు.” సుకర్మా అన్నాడు, “ఇదిగో ఈ విద్యాధరుడు పిప్పలుడు ఇప్పుడు క్షేమంగా ఇక్కడికి వచ్చాడు.”

Verse 19

मामेवं भाषते विप्र वश्यावश्यत्वकारणम् । प्रत्ययार्थं समाहूता अस्यैव च महात्मनः

హే విప్రా, వశ్య-అవశ్యతకు కారణమును నేను ఇలా చెప్పుచుండగా, ఆ మహాత్ముడే నిశ్చయార్థము నన్ను ఆహ్వానించాడు।

Verse 20

स्वंस्वं स्थानं प्रगच्छध्वमित्युवाच सुरान्प्रति । तमूचुस्ते ततो देवाः सुकर्माणं महामतिम्

అతడు దేవులను ఉద్దేశించి, “మీ మీ స్థానాలకు వెళ్లుడి” అని చెప్పాడు. అప్పుడు ఆ దేవులు మహామతియైన సుకర్మాను ఉద్దేశించి పలికారు।

Verse 21

अस्माकं दर्शनं व्रिप्र न मोघं जायते वरम् । वरं वरय भद्रं ते मनसा यद्धिरोचते

హే బ్రాహ్మణా, మా దర్శనం వ్యర్థమగదు. కావున నీకు శుభం కలుగుగాక—నీ మనసు నిజంగా కోరేది ఏదో ఆ వరాన్ని కోరుకో.

Verse 22

तत्ते दद्मो न संदेहस्त्वेवमूचुः सुरोत्तमाः । भक्त्या प्रणम्य तान्देवान्ययाचे स द्विजोत्तमः

“అదే నీకు ఇస్తాము—సందేహం లేదు,” అని దేవశ్రేష్ఠులు పలికారు. అప్పుడు ఆ ద్విజోత్తముడు భక్తితో ఆ దేవతలకు నమస్కరించి తన కోరికను వినిపించాడు.

Verse 23

अचलां दत्त देवेंद्रा सुःभक्तिं भावसंयुताम् । मातापित्रोश्च मे नित्यं तद्वै वरमनुत्तमम्

హే దేవేంద్రా, భావసంయుతమైన అచలమైన శుభభక్తిని నాకు ప్రసాదించండి. అలాగే నా తల్లిదండ్రులకు నిత్య సేవ కలుగుగాక—ఇదే అనుత్తమ వరం.

Verse 24

पिता मे वैष्णवं लोकं प्रयात्वेतद्वरोत्तमम् । तद्वन्माता च देवेशा वरमन्यं न याचये

నా తండ్రి వైష్ణవ లోకాన్ని పొందుగాక—ఇదే శ్రేష్ఠ వరం. అలాగే నా తల్లి కూడా, హే దేవేశా, అదే గతి పొందుగాక; నేను మరొక వరం అడగను.

Verse 25

देवा ऊचुः । पितृभक्तोसि विप्रेंद्र भक्त्या तव वयं द्विज । सुकर्मञ्छ्रूयतां वाक्यं प्रीत्या युक्ता सदैव ते

దేవులు పలికారు—హే విప్రేంద్రా, నీవు పితృభక్తుడవు. హే ద్విజా, నీ భక్తివల్ల మేము ఎల్లప్పుడూ నీపై ప్రసన్నులం. కాబట్టి ప్రేమసహితమైన మా వాక్యాన్ని విను—అది నిత్యం నీ హితార్థమే.

Verse 26

एवमुक्त्वा गता देवाः स्वर्लोकं नृपनंदन । सर्वमैश्वर्यमेतेन तस्याग्रे परिदर्शितम्

ఇట్లు చెప్పి దేవతలు స్వర్గలోకానికి వెళ్లిపోయిరి, ఓ నృపనందన. అతడు అతని ముందర సమస్త ఐశ్వర్య వైభవమును ప్రదర్శించెను.

Verse 27

दृष्टं तु पिप्पलेनापि कौतुकं च महाद्भुतम् । तमुवाच स धर्मात्मा पिप्पलं कुंडलात्मजम्

పిప్పలుడును ఆశ్చర్యకరమైన మహాద్భుత కౌతుకమును చూచెను. అప్పుడు ఆ ధర్మాత్ముడు కుండలపుత్రుడైన పిప్పలుని ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 28

अर्वाचीनं त्विदं रूपं पराचीनं च कीदृशम् । प्रभावमुभयोश्चैव वदस्व वदतां वर

ఈ రూపము తరువాతిదైతే, ముందటి రూపము ఎట్లుండును? ఉభయ రూపముల ప్రభావమును కూడ చెప్పుము; ఓ వక్తలలో శ్రేష్ఠా, వివరించుము.

Verse 29

सुकर्मोवाच । पराचीनस्य रूपस्य लिंगमेव वदामि ते । येनलोकाः प्रमोदंते इंद्राद्याः सचराचराः

సుకర్ముడు పలికెను—పరాత్పర రూపమునకు లింగము (చిహ్నము) మాత్రమే నీకు చెప్పుదును; దానివలన ఇంద్రాది సహితంగా చరాచర సమస్త లోకములు ఆనందించుదురు.

Verse 30

अयमेव जगन्नाथः सर्वगो व्यापकः प्रभुः । अस्य रूपं न दृष्टं हि केनाप्येव हि योगिना

ఆయనే జగన్నాథుడు—సర్వత్ర విహరించు, సర్వవ్యాపకుడు, పరమ ప్రభువు. నిజముగా ఏ యోగియు ఆయన సంపూర్ణ స్వరూపమును దర్శించలేదు.

Verse 31

श्रुतिरेव वदत्येवं तं वक्तुं शंकितेव सा । अपाणिपादनासश्च अकर्णो मुखवर्जितः

శ్రుతియే ఇలా పలుకుచున్నది—అయినా ఆయనను వర్ణించుటకు ఆమె సంకోచించినట్లుంది: ఆయనకు చేతులు, పాదాలు, ముక్కు లేవు; చెవులు లేవు; ముఖమూ లేదు।

Verse 32

सर्वं पश्यति वै कर्म कृतं त्रैलोक्यवासिनाम् । तेषामुक्तमकर्णश्च स शृणोति सुसाक्ष्यदः

త్రిలోకవాసులు చేసిన ప్రతి కర్మను ఆయన చూస్తాడు; చెవులు లేకున్నా వారు పలికిన మాటలను ఆయన వింటాడు—సత్యసాక్ష్యమిచ్చే పరమ సాక్షి ఆయన।

Verse 33

गतिहीनो व्रजेत्सोपि स हि सर्वत्र दृश्यते । पाणिहीनोपि गृह्णाति पादहीनः प्रधावति

గతి లేనివాడైనప్పటికీ ఆయన గమిస్తాడు—అయన సర్వత్ర దర్శనమిస్తాడు. చేతులు లేకున్నా ఆయన గ్రహిస్తాడు; పాదాలు లేకున్నా ఆయన వేగంగా ధావిస్తాడు।

Verse 34

सर्वत्र दृश्यते विप्र व्यापकः पादवर्जितः । यं न पश्यंति देवेंद्रा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

హే విప్రా, ఆయన సర్వత్ర దర్శనమిస్తాడు—సర్వవ్యాపకుడైయుండి కూడా పాదవర్జితుడు; అయినా దేవేంద్రులు, తత్త్వదర్శి మునులు కూడా ఆయనను చూడలేరు।

Verse 35

स च पश्यति तान्सर्वान्सत्यासत्यपदे स्थितान् । व्यापकं विमलं सिद्धं सिद्धिदं सर्वनायकम्

మరియు సత్యాసత్య స్థితుల్లో నిలిచిన వారందరినీ ఆయన చూస్తాడు; ఆయన సర్వవ్యాపకుడు, విమలుడు, నిత్యసిద్ధుడు—సిద్ధినిచ్చేవాడు, సమస్తనాయకుడు।

Verse 36

यं जानाति महायोगी व्यासो धर्मार्थकोविदः । तेजोमूर्तिः स चाकाशमेकवर्णमनंतकम्

ధర్మార్థాలలో నిపుణుడైన మహాయోగి వ్యాసుడు యెవరిని తెలుసుకొనునో—ఆయనే శుద్ధ తేజోమూర్తి; ఏకవర్ణమైన అనంత ఆకాశస్వరూపుడు.

Verse 37

तदेतन्निर्मलं रूपं श्रुतिराख्याति निश्चितम् । व्यासश्चैव हि जानाति मार्कंडेयश्च तत्पदम्

శ్రుతి నిశ్చయంగా ఇదే రూపం నిర్మలం, నిష్కలంకమని ప్రకటిస్తుంది. వ్యాసుడు దానిని తెలుసుకొనును; మార్కండేయుడూ ఆ పరమపదాన్ని తెలుసుకొనును.

Verse 38

अर्वाचीनं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । यदा संहृत्य भूतात्मा स्वयमेकः प्रगच्छति

ఇప్పుడు తరువాతి విషయాన్ని చెప్పుదును—ఏకాగ్రమనస్సుతో వినుము. యప్పుడు భూతాత్మ (దేహధారి జీవుడు) అన్నిటిని సంకోచింపజేసి, తానే ఒంటరిగా ముందుకు సాగును.

Verse 39

अप्सु शय्यां समास्थाय शेषभोगासनस्थितः । तमाश्रित्य स्वपित्येको बहुकालं जनार्दनः

జలములలో శయ్యపై విశ్రమించి, శేషనాగ ఫణులను ఆసనంగా చేసుకొని, ఆయననే ఆశ్రయించి జనార్దనుడు ఒంటరిగా దీర్ఘకాలం నిద్రించెను.

Verse 40

जलांधकारसंतप्तो मार्कंडेयो महामुनिः । स्थानमिच्छन्स योगात्मा निर्विण्णो भ्रमणेन सः

జలాంధకారంతో బాధపడిన మహాముని మార్కండేయుడు, యోగనిష్ఠుడై, సంచారంతో విరక్తుడై ఒక ఆశ్రయస్థానాన్ని కోరెను.

Verse 41

भ्रममाणः स ददृशे शेषपर्यंकशायिनम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशं दिव्याभरणभूषितम्

అలా సంచరిస్తూ అతడు శేషపర్యంకంపై శయనించిన ప్రభువును దర్శించాడు—కోటిసూర్యుల వలె ప్రకాశించే, దివ్యాభరణాలతో అలంకృతుడు।

Verse 42

दिव्यमाल्यांबरधरं सर्वव्यापिनमीश्वरम् । योगनिद्रा गतं कांतं शंखचक्रगदाधरम्

దివ్య మాల్యాలు, అంబరాలు ధరించిన సర్వవ్యాపి ఈశ్వరుడు—యోగనిద్రలో లీనమైన కాంతుడు—శంఖచక్రగదాధారి।

Verse 43

एका नारी महाभागा कृष्णांजनचयोपमा । दंष्ट्राकरालवदना भीमरूपा द्विजोत्तम

హే ద్విజోత్తమా! అక్కడ ఒకే ఒక మహాభాగ్య స్త్రీ ఉండెను—కృష్ణాంజనరాశి వలె నల్లగా; దంష్ట్రలతో భయంకరమైన ముఖముతో, భీమరూపిణి।

Verse 44

तयोक्तोसौ मुनिश्रेष्ठो मा भैरिति महामुनिः । पद्मपत्रं सुविस्तीर्णं पंचयोजनमायतम्

వారి మాటలకు మునిశ్రేష్ఠ మహాముని—“భయపడకండి” అని చెప్పి, ఐదు యోజనాల పొడవైన విశాలమైన పద్మపత్రాన్ని ప్రదర్శించాడు।

Verse 45

तस्मिन्पत्रे महादेव्या मार्कण्डेयो निवेशितः । केशवे सति सुप्तेपि नास्त्यत्र च भयं तव

ఆ పద్మపత్రంపై మహాదేవి మార్కండేయుని నిలిపింది. కేశవుడు నిద్రలో ఉన్నా కూడా, ఇక్కడ నీకు ఏ భయమూ లేదు।

Verse 46

तामुवाच स योगींद्र का त्वं भवसि भामिनि । अस्मिन्विनिर्जिते चैका भवती परिबृंहिता

అప్పుడు యోగీంద్రుడు ఆమెను అడిగెను—“హే భామిని, నీవెవరు? ఈ జయించబడిన స్థలంలో నీవొక్కడివే విస్తరించి వికసించి సమృద్ధిగా కనిపిస్తున్నావు.”

Verse 47

पृष्टैवं मुनिना देवी सादरं प्राह भूसुर । नागभोगांकपर्यंके स यः स्वपिति केशवः

ముని ఇలా ప్రశ్నించగా దేవి గౌరవంతో పలికెను—“హే భూసుర (బ్రాహ్మణ), సర్పభోగాల పరియంకంపై శయనించే వాడు—ఆ కేశవుడు.”

Verse 48

अस्याहं वैष्णवी शक्तिः कालरात्रिरिहोच्यते । मामेवं विद्धि विप्रेंद्र सर्वमायासमन्विताम्

నేను ఆయన వైష్ణవీ శక్తిని; ఇక్కడ ‘కాలరాత్రి’ అని పిలువబడుతున్నాను. హే విప్రేంద్ర, నన్ను ఇలానే తెలుసుకో—సర్వ మాయాశక్తులతో సమన్వితమైనదానిగా.

Verse 49

महामाया पुराणेषु जगन्मोहाय कथ्यते । इत्युक्त्वा सा गता देवी अंतर्धानं हि पिप्पलः

పురాణాలలో ఆమెను ‘మహామాయ’ అని వర్ణిస్తారు—జగత్తును మోహింపజేసే మహాశక్తిగా. ఇలా చెప్పి దేవి వెళ్లిపోయి, పిప్పల (అశ్వత్థ) వృక్షం వద్ద అంతర్ధానమైంది.

Verse 50

देव्यामनुगतायां तु मार्कंडेयस्य पश्यतः । तस्य नाभ्यां समुत्पन्नं पंकजं हाटकप्रभम्

దేవి ముందుకు సాగుతుండగా, మార్కండేయుడు చూస్తుండగానే, అతని నాభి నుండి స్వర్ణకాంతి గల కమలం ఉద్భవించింది.

Verse 51

तस्माज्जज्ञे महातेजा ब्रह्मा लोकपितामहः । तस्माद्विजज्ञिरे लोकाः सर्वे स्थावरजंगमाः

ఆయన నుండే మహాతేజస్సుగల బ్రహ్మ, లోకపితామహుడు, జన్మించాడు. మరియు ఆయన నుండే మళ్లీ సమస్త లోకాలు—స్థావర జంగమ సమేతంగా—ప్రకటించాయి।

Verse 52

इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः । अर्वाचीनं स्वरूपं तु दर्शितं हि मया नृप

హే నృపా! ఇంద్రాది లోకపాలకులు మరియు అగ్ని-ప్రధాన దేవగణము—వారి ప్రస్తుత (ప్రకట) స్వరూపాన్ని నేను నిశ్చయంగా నీకు చూపించాను।

Verse 53

अर्वाचीनस्वरूपोयं पराचीनो निराश्रयः । यदा स दर्शयेत्कायं कायरूपा भवंति ते

ఇది ప్రకట రూపంలో తరువాతిదిగా కనిపించినా, స్వయంగా ఆద్యమైనది, ఆధారరహితమైనది. ఆయన దేహాన్ని ప్రదర్శించినప్పుడు, వారూ దేహరూపులై అవతరిస్తారు.

Verse 54

ब्रह्माद्याः सर्वलोकाश्च अर्वाचीना हि पिप्पल । अर्वाचीना अमी लोका ये भवंति जगत्त्रये

హే పిప్పల! బ్రహ్మాది సమస్త లోకాలు నిశ్చయంగా క్రింద (అర్వాచీన) ఉన్నాయి. త్రిజగత్తులో ఉన్న ఈ లోకాలన్నీ క్రిందవే.

Verse 55

पराचीनः स भूतात्मा यं सुपश्यंति योगिनः । मोक्षरूपं परं स्थानं परब्रह्मस्वरूपकम्

ఆ భూతాత్మ (అంతరాత్మ) బాహ్యాభిముఖత నుండి పరావర్తితమైనవాడు; యోగులు ఆయనను స్పష్టంగా దర్శిస్తారు—అదే మోక్షస్వరూపమైన పరమస్థానం, పరబ్రహ్మ స్వరూపమే.

Verse 56

अव्यक्तमक्षरं हंसं शुद्धं सिद्धिसमन्वितम् । पराचीनस्य यद्रूपं विद्याधर तवाग्रतः

అవ్యక్తమైన, అక్షయమైన హంస—శుద్ధమై సిద్ధులతో యుక్తమైన—పరాచీనుని ఆ రూపమే, ఓ విద్యాధరా, నీ ముందర నిలిచియున్నది.

Verse 57

सर्वमेव मया ख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम् । पिप्पल उवाच । कस्मादेतन्महाज्ञानमुद्भूतं तव सुव्रत

“నేను సమస్తమును వివరించితిని; ఇక నీకు మరేమి చెప్పుదును?” పిప్పలుడు అన్నాడు—“హే సువ్రతా, నీలో ఈ మహాజ్ఞానం ఎక్కడి నుండి ఉద్భవించింది?”

Verse 58

अर्वाचीनगतिं विद्वान्पराचीनगतिं तथा । त्रैलोक्यस्य परं ज्ञानं त्वय्येवं परिवर्तते

హే విద్వానా, అగ్రగతిని మరియు ప్రతిగతిని కూడా తెలిసికొని, త్రిలోకముల పరమజ్ఞానం నీలో ఇట్లే పరివర్తించుచున్నది.

Verse 59

तपसो नैव पश्यामि परां निष्ठां हि सुव्रत । यजनंयाजनंतीर्थंतपोवाकृतवानसि

హే సువ్రతా, తపస్సుకు దీనికన్నా పరమ నిష్ఠను నేను చూడను—నీవు యజ్ఞం చేసితివి, ఇతరులకు యజ్ఞం చేయించితివి, తీర్థసేవ చేసితివి, తపస్సును ఆచరించితివి.

Verse 60

तत्प्रभावं वदस्वैवं केन ज्ञानं तवाखिलम् । सुकर्मोवाच । तप एव न जानामि न कृतं कायशोषणम्

“దీనికి కారణమైన ప్రభావాన్ని చెప్పు—ఏ ఉపాయంతో నీకు ఈ సమస్త జ్ఞానం లభించింది?” సుకర్ముడు అన్నాడు—“నాకు తపస్సు తెలియదు; శరీరాన్ని శోషింపజేసే కాయక్లేశం నేను చేయలేదు.”

Verse 61

यजनं याजनं वापि न जाने तीर्थसाधनम् । न मया साधितं ध्यानं पुण्यकालं सुकर्मजम्

నాకు యజ్ఞం చేయడం గానీ, ఇతరుల కోసం యజ్ఞం నిర్వహించడం గానీ, తీర్థసాధన విధానమూ తెలియదు. నేను ధ్యానం సాధించలేదు; సత్కర్మజనిత పుణ్యకాలాన్నీ ఆచరించలేదు।

Verse 62

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातृपितृतीर्थ । माहात्म्ये द्विषष्टितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గత ‘మాతృ-పితృతీర్థ మహాత్మ్య’మనే అరవై రెండవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 63

पादप्रक्षालनं पुण्यं स्वयमेव करोम्यहम् । अंगसंवाहनं स्नानं भोजनादिकमेव च

మీ పాదప్రక్షాళనం పుణ్యం—దానిని నేనే స్వయంగా చేస్తాను. మీ అంగసంవాహనం, స్నాన ఏర్పాటూ, భోజనం మొదలైన సేవలన్నీ కూడా చేస్తాను।

Verse 64

त्रिकालेध्यानसंलीनः साधयामि दिनेदिने । पादोदकं तयोश्चैव मातापित्रोर्दिनेदिने

దినంలోని మూడు సంధ్యాకాలాలలో ధ్యానంలో లీనమై నేను ప్రతిదినం సాధన చేస్తాను; అలాగే ప్రతిదినం తల్లి-తండ్రుల—ఇద్దరి పాదోదకాన్నీ అర్పించి/పానార్థం సమర్పిస్తాను।

Verse 65

भक्तिभावेन विंदामि पूजयामि सुभावतः । गुरू मे जीवमानौ तु यावत्कालं हि पिप्पल

భక్తిభావంతో నేను వారిని అన్వేషించి పొందుతాను, శుభభావంతో పూజిస్తాను. ఓ పిప్పల! నా గురువులు జీవించి ఉన్నంతకాలం—అవును, కాలం ఉన్నంతవరకు—

Verse 66

तावत्कालं हि मे लाभो ह्यतुलश्च प्रजायते । त्रिकालं पूजयाम्येतौ शुद्धभावेन चेतसा

అంతకాలమాత్రంలోనే నాకు అతులమైన ఆధ్యాత్మిక లాభం కలుగుతుంది. శుద్ధభావంతో, నిర్మలచిత్తంతో నేను ఈ ఇద్దరినీ త్రికాల పూజిస్తాను.

Verse 67

स्वच्छंदलीलासंचारी वर्ताम्येव हि पिप्पल । किं मे चान्येन तपसा किं मे कायस्य शोषणैः

ఓ పిప్పల! నేను స్వచ్ఛంద లీలతో స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తూ ఉంటాను. నాకు ఇంకెంత తపస్సు అవసరం? శరీరాన్ని క్షీణింపజేయడం ఎందుకు?

Verse 68

किं मे सुतीर्थयात्राभिरन्यैः पुण्यैश्च सांप्रतम् । मखानामेव सर्वेषां यत्फलं प्राप्यते द्विज

ఓ ద్విజా! ఇప్పుడు నాకు శ్రేష్ఠ తీర్థయాత్రలు గానీ ఇతర పుణ్యకర్మలు గానీ ఎందుకు, సమస్త యజ్ఞఫలమూ ఇక్కడే లభిస్తున్నప్పుడు?

Verse 69

तत्फलं तु मया दृष्टं पितुः शुश्रूषणादपि । मातुः शुश्रूषणं तद्वत्पुत्राणां गतिदायकम्

ఆ ఫలాన్ని నేను తండ్రి సేవచేత కూడా కలుగుతుందని చూశాను. అలాగే తల్లి సేవ కూడా కుమారులకు పరమగతిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 70

सर्वकर्मसुसर्वस्वं सारभूतं जगत्रये । पुत्रस्य जायते लोको मातुः शुश्रूषणादपि

సర్వ కర్మాలలో, త్రిలోకములలో ఇదే సారసర్వస్వం—తల్లి శుశ్రూషచేత కూడా కుమారుడు శుభలోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 71

पितुः शुश्रूषणे तद्वन्महत्पुण्यं प्रजायते । तत्र गंगा गयातीर्थं तत्र पुष्करमेव च

తండ్రిని భక్తితో సేవించుటవలన కూడా అలాగే మహాపుణ్యం కలుగుతుంది. ఆ సేవలోనే గంగా, గయా-తీర్థం, పుష్కరం—అన్నీ సమాహితమై ఉంటాయి.

Verse 72

यत्र मातापिता तिष्ठेत्पुत्रस्यापि न संशयः । अन्यानि तत्र तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च

ఎక్కడ తల్లిదండ్రులు నివసిస్తారో, అక్కడ—కుమారునికీ—సందేహం లేకుండా అదే స్థలం తీర్థమవుతుంది. అక్కడ వివిధ రకాల పుణ్యప్రదమైన ఇతర తీర్థాలూ ఉంటాయి.

Verse 73

भवंत्येतानि पुत्रस्य पितुः शुश्रूषणादपि । पितुः शुश्रूषणात्तस्य दानस्य तपसः फलम्

ఈ సమస్త పుణ్యాలు కుమారునికి తండ్రి సేవచేతనే కలుగుతాయి. తండ్రిని శుశ్రూషించుటవలన అతడు దానం మరియు తపస్సు ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 74

सत्पुत्रस्य भवेद्विप्र अन्य धर्मः श्रमायते । पितुः शुश्रूषणात्पुण्यं पुत्रः प्राप्नोत्यनुत्तमम्

హే విప్రా! సత్పుత్రునికి ఇతర ధర్మకర్మలు కేవలం శ్రమమాత్రమైపోతాయి. తండ్రిని భక్తితో సేవించుటవలన కుమారుడు అనుత్తమ పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 75

स्वकर्मणस्तु सर्वस्वमिहैव च परत्र च । जीवमानौ गुरूत्वेतौ स्वमातापितरौ तथा

స్వకర్మమే మనిషికి సర్వస్వం—ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ. తల్లిదండ్రులు జీవించి ఉన్నంతవరకు వారిని గురువులుగా భావించాలి.

Verse 76

शुश्रूषते सुतो भूत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु । देवास्तस्यापि तुष्यंति ऋषयः पुण्यवत्सलाः

శ్రద్ధతో విధేయుడై సేవాపరుడైన కుమారుడైనవాడి పుణ్యఫలాన్ని వినుము. అతనిపై దేవతలూ ప్రసన్నులవుతారు; ధర్మప్రియ ఋషులూ తృప్తి చెందుతారు.

Verse 77

त्रयोलोकास्तु तुष्यंति पितुः शुश्रूषणादिह । मातापित्रोस्तु यः पादौ नित्यमेव हि क्षालयेत्

ఇహలోకంలో తండ్రికి భక్తితో సేవచేయుటవలన త్రిలోకములూ తృప్తి చెందును. నిత్యం తల్లిదండ్రుల పాదాలను కడుగువాడు వారిని మహా ప్రసన్నుల్ని చేయును.

Verse 78

तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि जायते । पुण्यैर्मिष्टान्नपानैर्यः पितरं मातरं तथा

పుణ్యమయమైన మధురాన్నపానములతో తండ్రి తల్లులను యథావిధిగా సత్కరించువానికి, ప్రతిదినం భాగీరథీ (గంగా) స్నానం చేసినట్లే ఫలం కలుగును.

Verse 79

भक्त्या भोजयते नित्यं तस्य पुण्यं वदाम्यहम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं पुत्रस्य जायते

ఎవడు నిత్యం భక్తితో (అతిథి/బ్రాహ్మణులను) భోజనమిచ్చునో, అతని పుణ్యాన్ని నేను చెప్పుచున్నాను—అతని కుమారునకు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలం లభించును.

Verse 80

तांबूलैश्छादनैश्चैव पानैश्चाशनकैस्तथा । भक्त्या चान्नेन पुण्येन गुरू येनाभिपूजितौ

తాంబూలము, వస్త్రములు, పానీయములు, భోజనములు—మరియు భక్తితో పుణ్యమయమైన అన్నముతో—యేనిచేత ఆ ఇద్దరు గురువులు సమ్యకుగా పూజింపబడుదురు.

Verse 81

सर्वज्ञानी भवेत्सोपि यशःकीर्तिमवाप्नुयात् । मातरं पितरं दृष्ट्वा हर्षात्संभाषयेत्सुतः

అతడును సర్వజ్ఞుడై యశస్సు కీర్తిని పొందును. తల్లిదండ్రులను చూచి కుమారుడు హర్షంతో నమస్కరించి ప్రేమగా సంభాషించవలెను.

Verse 82

निधयस्तस्य संतुष्टास्तस्य गेहे वसंति ते । गावः सौहृद्यमायांति पुत्रस्य सुखदाः सदा

సంతుష్టమైన నిధులు అతని గృహంలో నివసించును. గోవులు స్నేహంతో అతని వద్దకు వచ్చి అతని కుమారునికి నిత్యం సుఖాన్ని ప్రసాదించును.