Adhyaya 51

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । गते तस्मिन्दुराचारे गोभिले पापचेतसि । पद्मावती रुरोदाथ दुःखेन महतान्विता

బ్రాహ్మణి పలికింది—దురాచారి, పాపచిత్తుడైన గోభిల వెళ్లిపోయిన తరువాత పద్మావతి మహాదుఃఖంతో మునిగిపోయి విలపించింది।

Verse 2

तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा सख्यः सर्वा द्विजोत्तम । पप्रच्छुस्तां राजकन्यां ताः सर्वाश्च वराननाः

హే ద్విజోత్తమా! ఆమె ఏడుపు విని, ఆమె సఖులైన అందమైన ముఖాల కన్యలందరూ ఆ రాజకుమారిని ప్రశ్నించారు।

Verse 3

कस्माद्रोदिषि भद्रं ते कथयस्व हि चेष्टितम् । क्व गतोऽसौ महाराजो माथुराधिपतिस्तव

నీవెందుకు ఏడుస్తున్నావు? నీకు మంగళం కలుగుగాక—ఏం జరిగిందో చెప్పు. నీ మథురాధిపతి అయిన ఆ మహారాజు ఎక్కడికి వెళ్లాడు?

Verse 4

येन त्वं हि समाहूता प्रियेत्युक्त्वा वदस्व नः । ता उवाच सुदुःखेन रोदमाना पुनः पुनः

‘ప్రియే’ అని పిలిచి నిన్ను ఎవరు పిలిపించారో మాకు చెప్పు. ఇలా అడగగా ఆమె తీవ్రమైన దుఃఖంతో మళ్లీ మళ్లీ ఏడుస్తూ పలికింది।

Verse 5

तया आवेदितं सर्वं यज्जातं दोषसंभवम् । ताभिर्नीता पितुर्गेहं वेपमाना सुदुःखिता

దోషం, అపరాధం వల్ల ఏం జరిగిందో ఆమె అన్నిటినీ వివరించింది. తరువాత ఆ స్త్రీలు ఆమెను తండ్రి ఇంటికి తీసుకెళ్లారు; ఆమె వణుకుతూ తీవ్ర దుఃఖంలో మునిగింది।

Verse 6

मातुः समक्षं तस्यास्तु आचचक्षुस्तदा स्त्रियः । समाकर्ण्य ततो देवी गता सा भर्तृमंदिरम्

అప్పుడు తల్లి సమక్షంలో స్త్రీలు ఆ విషయాన్ని ఆమెకు తెలియజేశారు. అది విని ఆ దేవి భర్త గృహానికి వెళ్లింది.

Verse 7

भर्तारं श्रावयामास सुतावृत्तांतमेव हि । समाकर्ण्य ततो राजा महादुःखी अजायत

ఆమె నిజంగా భర్తకు కుమారుని సంగతులన్నిటినీ వినిపించింది. అది విని రాజు మహా దుఃఖంతో నిండిపోయాడు.

Verse 8

यानाच्छादनकं दत्वा परिवारसमन्विताम् । मथुरां प्रेषयामास गता सा प्रियमंदिरम्

వాహనం మరియు ఆవరణం ఇచ్చి, పరివారంతో కలిసి ఆమెను మథురకు పంపించాడు; అనంతరం ఆమె ప్రియుని గృహానికి వెళ్లింది.

Verse 9

सुतादोषं समाच्छाद्य पितामाता द्विजोत्तम । उग्रसेनस्तु धर्मात्मा पद्मावतीं समागताम्

హే ద్విజోత్తమా, తల్లిదండ్రులు కుమార్తె దోషాన్ని దాచారు; ధర్మాత్ముడైన ఉగ్రసేనుడు వచ్చిన పద్మావతిని కలిశాడు.

Verse 10

स दृष्ट्वा मुमुदे चाशु उवाचेदं वचः पुनः । त्वया विना न शक्तोस्मि जीवितुं हि वरानने

ఆమెను చూసి అతడు వెంటనే ఆనందించాడు; మళ్లీ ఇలా అన్నాడు— “హే వరాననే, నీవు లేక నేను నిజంగా జీవించలేను.”

Verse 11

बहुप्रभासि मे प्रीता गुणशीलैस्तु सर्वदा । भक्त्या सत्येन ते कांते पतिदैवत्यकैर्गुणैः

హే బహుప్రభావతీ! నీవు సదా నీ సద్గుణాలవల్ల నాకు ప్రియురాలివి—భక్తి, సత్యనిష్ఠ, హే ప్రియతమా, మరియు భర్తనే దైవంగా భావించే గుణాలవల్ల।

Verse 12

समाभाष्य प्रियां भार्यां पद्मावतीं नरेश्वरः । तया सार्धं स वै रेमे उग्रसेनो नृपोत्तमः

ప్రియ భార్య పద్మావతితో స్నేహంగా సంభాషించి, నరాధిపతి—శ్రేష్ఠ రాజు ఉగ్రసేనుడు—ఆమెతో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు।

Verse 13

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयप्रदः । पद्मावती विजानाति तस्य गर्भस्य कारणम्

ఆ భయంకరమైన గర్భం పెరిగింది, సమస్త లోకాలకు భయాన్ని కలిగించేదిగా. అయితే పద్మావతి ఆ గర్భధారణకు కారణాన్ని తెలిసికొంది।

Verse 14

स्वोदरे वर्द्धमानस्य चिंतयंती दिवानिशम् । अनेन किमु जातेन लोकनाशकरेण वै

తన గర్భంలో పెరుగుతున్న దానిని గురించి ఆమె పగలు రాత్రి చింతించింది—‘లోకనాశకుడైన ఇతడు పుట్టి ఏమి ప్రయోజనం?’

Verse 15

अनेनापि न मे कार्यं दुष्टपुत्रेण सांप्रतम् । औषधीं पृच्छते सा तु गर्भपातस्य सर्वतः

ఇప్పుడు ఆ దుష్టపుత్రుడితో నాకు ఏ పనీ లేదు. అందుకే ఆమె గర్భపాతానికి ఔషధిని కోసం అన్ని చోట్ల అడుగుతూ తిరిగింది।

Verse 16

नारी महौषधीं सा हि विंदंती च दिने दिने । गर्भस्य पातनायैव उपाया बहुशः कृताः

ఆ స్త్రీ ప్రతిదినం మహౌషధి మూలికలను కనుగొనుచుండెను; గర్భపాతనార్థమే అనేక ఉపాయములు పునఃపునః చేయబడినవి.

Verse 17

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयंकरः । तामुवाच ततो गर्भः पद्मावतीं च मातरम्

సర్వలోకభయంకరమైన దారుణ గర్భము వృద్ధి చెందెను; అప్పుడు ఆ గర్భము తన మాత పద్మావతిని ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 18

कस्मात्त्वं व्यथसे मातरौषधीभिर्दिनेदिने । पुण्येन वर्द्धते चायुः पापेनाल्पं तु जीवितम्

అమ్మా, నీవు ప్రతిదినం ఔషధముల విషయమై ఎందుకు వ్యథపడుచున్నావు? పుణ్యముచేత ఆయుష్షు వృద్ధి చెందును, పాపముచేత జీవితం అల్పమగును.

Verse 19

आत्मकर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । आमगर्भाः प्रयांत्यन्ये अपक्वास्तु महीतले

స్వకర్మవిపాకముచేత జీవులు జీవించుదురు, మరణించుదురు; కొందరు అపక్వగర్భస్థితిలోనే ప్రయాణించుదురు, మరికొందరు అపక్వులై భూమిపై నిలిచియుందురు.

Verse 20

जातमात्रा म्रियंतेऽन्ये कति ते यौवनान्विताः । बाला वृद्धाश्च तरुणा आयुषोवशतां गताः

కొందరు జన్మించిన వెంటనే మరణించుదురు; యౌవనమును పొందువారు ఎంతమంది? బాలులు, వృద్ధులు, తరుణులు—అందరూ ఆయుష్షు (కాలము) వశమున కొట్టుకుపోవుదురు.

Verse 21

सर्वे कर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । ओषध्यो मंत्रदेवाश्च निमित्ताः स्युर्न संशयः

సర్వ ప్రాణులు కర్మవిపాక ఫలముచేతనే జీవించి మరణిస్తారు. ఔషధాలు, మంత్రాలు, దేవతలు కేవలం నిమిత్తకారణాలు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 22

मामेव हि न जानासि भवती यादृशो ह्यहम् । दृष्टः श्रुतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महाबलः

నీవు నన్ను గుర్తించలేదు—నేను నిజంగా ఎవరో అలా. పూర్వం నీవు మహాబలుడైన కాలనేమిని చూచి, అతని గురించి విని ఉన్నావు.

Verse 23

दानवानां महावीर्यस्त्रैलोक्यस्य भयप्रदः । देवासुरे महायुद्धे हतोहं विष्णुना पुरा

నేను దానవులలో మహావీరుడను, త్రిలోకమునకు భయప్రదుడను. దేవాసుర మహాయుద్ధములో పూర్వం విష్ణువిచే నేను హతుడనయ్యాను.

Verse 24

साधयितुं च तद्वैरमागतोऽस्मि तवोदरम् । साहसं च श्रमं मातर्मा कुरुष्व दिन दिने

ఆ వైరాన్ని సాధించుటకే నేను నీ గర్భమునకు వచ్చితిని. తల్లీ, రోజురోజుకు సాహసపూర్వక శ్రమను, కష్టాన్ని చేయవద్దు.

Verse 25

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठ मातरं विरराम सः । मातोद्यमं परित्यज्य महादुःखादभूत्तदा

ఇట్లు చెప్పి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, అతడు తన తల్లియెదుట మౌనమయ్యెను. తల్లి తన ప్రయత్నాన్ని విడిచి, అప్పుడు మహాదుఃఖముతో వ్యాకులమైంది.

Verse 26

दशाब्दाश्च गता यावत्तावद्वृद्धिमवाप्तवान् । पश्चाज्जज्ञे महातेजाः कंसोभूत्स महाबलः

పది సంవత్సరాలు గడిచేలోగా అతడు పరిపక్వతను పొందెను; ఆ తరువాత మహాతేజస్సుతో మహాబలుడైన కంసుడు జన్మించెను.

Verse 27

येन संत्रासिता लोकास्त्रैलोक्यस्य निवासिनः । यो हतो वासुदेवेन गतो मोक्षं न संशयः

యేన త్రిలోక నివాసులు భయకంపితులయ్యారో, ఆ వాడు వాసుదేవునిచే హతుడై మోక్షాన్ని పొందును—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 28

एवं श्रुतं मया कांत भविष्यं तु भविष्यति । पुराणेष्वेव सर्वेषु निश्चितं कथितं तव

ఓ ప్రియతమా, నేను ఇలా విన్నాను; భవితవ్యమైనది నిశ్చయంగా జరుగును. సమస్త పురాణాలలో ఇది స్థిరనిశ్చయంగా నీకు చెప్పబడింది.

Verse 29

पितृगेहेस्थिता कन्या नाशमेवं प्रयाति सा । गृहावासाय मे कांत कन्या मोहं न कारयेत्

తండ్రి ఇంటిలోనే ఉండే కన్య ఈ విధంగా నాశనానికి చేరుతుంది. కాబట్టి, ఓ ప్రియతమా, గృహవాసం నిమిత్తం కన్య మోహానికి కారణం కాకుండా చూడాలి.

Verse 30

इमां दुष्टां महापापां परित्यज्य स्थिरो भव । प्राप्तव्यं तु महापापं दुःखं दारुणमेव च

ఈ దుష్టురాలైన మహాపాపినిని విడిచి స్థిరంగా ఉండు; లేకపోతే నీవు నిశ్చయంగా మహాపాపమును, భయంకరమైన దుఃఖమును పొందుదువు.

Verse 31

लोके श्रेयःकरं कांत तद्भुंक्ष्व त्वं मया सह । शूकर्युवाच । एतद्वाक्यं सुमंत्रं तु श्रुत्वा स हि द्विजोत्तमः

“ప్రియమా, ఇది లోకహితకరం; నాతో కలిసి దీనిని భుజించు.” శూకరీ అంది. సుమంత్రుని ఈ మాటలు విని ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు…

Verse 32

त्यागे मतिं चकारासौ समाहूता ह्यहं तदा । सकलं वस्त्रशृंगारं मम दत्तं शुभे शृणु

అప్పుడు ఆమె త్యాగబుద్ధి చేసుకుంది. ఆ వేళ నన్ను పిలిపించారు; విను, ఓ శుభాంగీ—ఆమె తన సమస్త వస్త్రాభరణాలను నాకు ఇచ్చింది.

Verse 33

तवैव दुर्नयैर्विप्रः शिवशर्मा द्विजोत्तमः । गतो वै मतिमान्दुष्टे कुलदुष्टप्रचारिणि

నీ దురాచారాల వల్లనే ఆ బుద్ధిమంతుడైన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు శివశర్మ వెళ్లిపోయాడు, ఓ దుష్టస్త్రీ, కులానికి అపకీర్తి వ్యాపింపజేసేదానా.

Verse 34

यत्र ते तिष्ठते भर्ता तत्र गच्छ न संशयः । तव यद्रोचते स्थानं यथादिष्टं तथा कुरु

నీ భర్త ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడికే వెళ్లు—సందేహం లేదు. నీకు నచ్చిన స్థలంలో, చెప్పిన విధంగా అలాగే చేయి.

Verse 35

एवमुक्त्वा महाभागे पितृमातृकुटुंबकैः । परित्यक्ता गता शीघ्रं निर्लज्जाहं वरानने

“ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఓ మహాభాగ్యవతీ, తండ్రి-తల్లి మరియు బంధువులు నన్ను పరిత్యజించారు. ఓ సుందరముఖీ, నేను నిర్లజ్జగా త్వరగా వెళ్లిపోయాను.”

Verse 36

न लभाम्यहमेवापि वासस्थानं सुखं शुभे । भर्त्सयंति च मां लोकाः पुंश्चलीयं समागता

హే శుభే! నాకు నివసించుటకు సుఖదమైన, మంగళమైన వాసస్థానం కూడా లభించదు; చేరిన జనులు నన్ను ‘పుంశ్చలీ’ అని దూషిస్తారు।

Verse 37

अटमाना गता देशात्कुलमानेन वर्जिता । देशे गुर्जरके पुण्ये सौराष्ट्रे शिवमंदिरे

అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఆమె స్వదేశాన్ని విడిచి వెళ్లింది, కులగర్వం కారణంగా త్యజింపబడింది; పుణ్యమైన గుజరదేశంలోని సౌరాష్ట్రంలో శివమందిరానికి చేరింది।

Verse 38

वनस्थलेति विख्यातं नगरं वृद्धिसंकुलम् । अतीव पीडिता देवि क्षुधयाहं तदा शृणु

‘వనస్థలా’ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ నగరం అభివృద్ధి-సమృద్ధితో నిండినది. హే దేవీ, ఆ సమయంలో నేను ఆకలితో అత్యంత బాధపడితిని—వినుము।

Verse 39

कर्परं हि करे गृह्य भिक्षार्थमुपचक्रमे । गृहिणां द्वारदेशेषु प्रविशामि सुदुःखिता

చేతిలో భిక్షాపాత్రం పట్టుకొని భిక్షార్థం బయలుదేరితిని; అత్యంత దుఃఖితగా గృహస్థుల ద్వారాల వద్దకు వెళ్తున్నాను।

Verse 40

मम रूपं विपश्यंति लोकाः कुत्संति भामिनि । न ददंते च मे भिक्षां पापा चेयं समागता

హే భామిని! జనులు నా రూపాన్ని చూసి నన్ను హేళన చేస్తారు; నాకు భిక్ష కూడా ఇవ్వరు—ఈ పాపఫలితమైన దశ నాపై వచ్చింది।

Verse 41

एवं दुःखसमाहारा दारिद्र्यपरिपीडिता । अटंत्या च मया दृष्टं गृहमेकमनुत्तमम्

ఈ విధంగా దుఃఖసమూహంతో కుంగిపోయి, దారిద్ర్యపీడితురాలై తిరుగుతూ ఉండగా నేను ఒక అనుత్తమమైన గృహాన్ని చూచితిని.

Verse 42

तुंगप्राकारसंवेष्टं वेदशालासमन्वितम् । वेदध्वनिसमाकीर्णं बहुविप्रसमाकुलम्

అది ఎత్తైన ప్రాకారాలతో చుట్టబడి, వేదాధ్యయనశాలలతో సమన్వితమై ఉండెను; వేదపఠనధ్వనితో నిండిపోయి, అనేక విప్రులతో కిటకిటలాడుచుండెను.

Verse 43

धनधान्यसमाकीर्णं दासीदासैरलंकृतम् । प्रविवेश गृहं रम्यं लक्ष्मीमुदितमेव तत्

ధనధాన్యాలతో నిండినది, దాసీదాసులతో అలంకృతమైన ఆ రమ్యగృహంలో అతడు ప్రవేశించెను; ఆ గృహం లక్ష్మీదేవి ఆనందంతో ప్రకాశించుచున్నట్లు అనిపించెను.

Verse 44

तद्गृहं सर्वतोभद्रं तस्यैव शिवशर्मणः । भिक्षां देहीत्युवाचाथ सुदेवा दुःखपीडिता

అనంతరం ఆమె ఆ శివశర్ముని సర్వతోభద్రమైన గృహానికి చేరి, దుఃఖపీడితురాలైన సుదేవ “భిక్ష ఇవ్వండి” అని పలికెను.

Verse 45

शिवशर्माथ शुश्राव भिक्षाशब्दं द्विजोत्तमः । मंगलां नाम वै भार्यां लक्ष्मीरूपां वराननाम्

అప్పుడు ద్విజోత్తముడైన శివశర్మ భిక్షాశబ్దాన్ని విన్నాడు. అతని భార్య పేరు మంగళా; ఆమె లక్ష్మీరూపిణి, అతి సుందర ముఖముగలది.

Verse 46

तां हसन्प्राह धर्मात्मा शिवशर्मा महामतिः । इयं हि दुर्बला प्राप्ता भिक्षार्थं द्वारमागता

ఆమెను చూచి ధర్మాత్ముడూ మహామతియైన శివశర్మ చిరునవ్వుతో పలికెను— “ఈ దీనదుర్బల స్త్రీ భిక్షార్థమై మన ద్వారమునకు వచ్చింది।”

Verse 47

समाहूय प्रिये चैनां देहि त्वं भोजनं शुभे । कृपया परयाविष्टा ज्ञात्वा मां तु समागताम्

“ప్రియే, ఈమెను పిలిపించి, ఓ శుభే, ఈమెకు భోజనం ఇవ్వుము. నా ఆగమనము తెలిసి పరమ కరుణతో నిండినదానివై ఇది చేయుము.”

Verse 48

प्रोवाच मंगला कांतं दास्यामि प्रिय भोजनम् । एवमुक्त्वा च भर्तारं मंगला मंगलान्विता

మంగళా తన కాంతునితో చెప్పెను— “ప్రియ, నీకు ఇష్టమైన భోజనాన్ని నేను సమర్పించెదను.” అని భర్తతో పలికి, మంగళసంపన్న మంగళా కార్యమునకు ప్రవృత్తమైంది।

Verse 49

पुनर्मां भोजयामास मिष्टान्नेन सुदुर्बलाम् । मामुवाच स धर्मात्मा शिवशर्मा महामुनिः

మళ్లీ అతడు అత్యంత దుర్బలమైన నన్ను మిష్టాన్నముతో భోజింపజేసెను. ఆపై ధర్మాత్ముడైన మహాముని శివశర్మ నాతో పలికెను।

Verse 50

का त्वमत्र समायाता कस्य वा भ्रमसे जगत् । केन कार्येण सर्वत्र कथयस्व ममाग्रतः

“నీవెవరు, ఇక్కడికి వచ్చినది? లేదా ఎవరి నిమిత్తమై జగత్తులో తిరుగుచున్నావు? ఏ కార్యమునకై సర్వత్ర గమనించుచున్నావు? నా ఎదుట స్పష్టముగా చెప్పుము.”

Verse 51

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । एकपंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము భూమిఖండములో వెనోపాఖ్యానాంతర్గత సుకలా-చరిత్రవర్ణనయైన యాభై ఒకటవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 52

व्रीडयाधोमुखीजाता दृष्टो भर्ता यदा मया । मंगला चारुसर्वांगी भर्तारमिदमब्रवीत्

నేను నా భర్తను చూచినప్పుడు లజ్జతో ముఖము క్రిందికి వాలిపోయింది. అప్పుడు సర్వాంగసుందరి మంగళా తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।

Verse 53

का चेयं हि समाचक्ष्व त्वां दृष्ट्वा हि विलज्जति । कथयस्व प्रसादेन का च एषा भविष्यति

ఈమె ఎవరు? స్పష్టంగా చెప్పండి—మిమ్మల్ని చూచగానే ఈమె లజ్జపడుతోంది. దయచేసి చెప్పండి, ఈమె ఎవరు, ఇక ఈమెకు ఏమి జరుగును?