Adhyaya 49

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । एकदा तु महाभाग गता सा पर्वतोत्तमे । रमणीयं वनं दृष्ट्वा कदलीखंडमंडितम्

బ్రాహ్మణి పలికింది—ఓ మహాభాగ! ఒకసారి ఆమె శ్రేష్ఠ పర్వతానికి వెళ్లింది. అక్కడ అరటితోటలతో అలంకృతమైన रमణీయ వనాన్ని చూసింది.

Verse 2

शालैस्तालैस्तमालैश्च नालिकेरैस्तथोत्कटैः । पूगीफलैर्मातुलिगैर्नारंगैश्चारुजंबुकैः

అక్కడ శాల, తాల, తమాల వృక్షాలు; ఘనమైన కొబ్బరి చెట్లు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే పూగి (సుపారీ) ఫలాలు, మాతులింగం, నారంగం, అందమైన జంబూ ఫలాలు ఉన్నాయి.

Verse 3

चंपकैः पाटलैः पुण्यैः पुष्पितैः कुटकैर्वटैः । अशोकबकुलोपेतं नानावृक्षैरलंकृतम्

అది పుష్పించిన పవిత్ర చంపక, పాటల వృక్షాలతో, కుటజ సమూహాలు మరియు వటవృక్షాలతో అలంకృతమై; అశోక, బకుల వృక్షాలతో కూడి, నానావిధ వృక్షాలతో శోభిల్లింది।

Verse 4

पर्वतं पुण्यवंतं तं पुष्पितैश्च नगोत्तमैः । सर्वत्र दृश्यते रम्यो नानाधातुसमाकुलः

ఆ పుణ్యవంతమైన పర్వతం పుష్పభారితమైన శ్రేష్ఠ వృక్షాలతో అలంకృతమై; ఎక్కడ చూసినా రమణీయంగా కనిపించి, నానావిధ ధాతువులతో సమాకులమై ఉంది।

Verse 5

तडागं सर्वतोभद्रं पुण्यतोयेन पूरितम् । कमलैः पुष्पितैश्चान्यैः सुगंधैः कनकोत्पलैः

అక్కడ సర్వతోభద్రమైన, అత్యంత శుభమైన తడాగం పుణ్యజలంతో నిండివుంది; వికసించిన కమలాలు, ఇతర సుగంధ పుష్పాలు, కనకోత్పలాలతో అది శోభించింది।

Verse 6

श्वेतोत्पलैर्विभासंतं रक्तोत्पलसुपुष्पितैः । नीलोत्पलैश्च कह्लारैर्हंसैश्च जलकुक्कुटैः

అది శ్వేతోత్పలాలతో ప్రకాశించి, రక్తోత్పలాల సుపుష్పాలతో సమృద్ధిగా ఉండెను; నీలోత్పలాలు, కహ్లారాలతో నిండిపోయి, హంసలు మరియు జలకుక్కుటాలతో కూడి ఉండెను।

Verse 7

पक्षिभिर्जलजैश्चान्यैर्नानाधातुसमाकुलः । तडागं सर्वतः शुभ्रं नानापक्षिगणैर्युतम्

ఆ తడాగం పక్షులు, జలచరాలు మరియు ఇతర జీవులతో నిండిపోయి, నానావిధ ధాతువులతో సమాకులమై ఉంది; అన్ని వైపులా శుభ్రంగా మెరిసి, అనేక పక్షిగణాలతో కూడి ఉంది।

Verse 8

कोकिलानां रुतैः पुण्यैः सुस्वरैः परिशोभितः । मधुराणां तथा शब्दैः सर्वत्र मधुरायते

కోయిలల పవిత్రమైన సుస్వర కూయింపులతోను, ఇతర మధుర ధ్వనులతోను అలంకృతమై ఆ స్థలం అన్ని దిక్కులా సర్వత్ర మధురంగా మారుతుంది।

Verse 9

षट्पदानां सुनादेन सर्वत्र परिशोभते । एवंविधं गिरिं रम्यं तदेव वनमुत्तमम्

తేనెటీగల సుమధుర గుంజనతో అది సర్వత్ర శోభిస్తుంది। ఇలాంటి రమ్యమైన గిరియే నిజంగా ఉత్తమ వనం।

Verse 10

तडागं सर्वतोभद्रं ददृशे नृपनंदिनी । वैदर्भी क्रीडमाना सा सखीभिः सहिता तदा

అప్పుడు రాజకుమార్తె—వైదర్భి—సఖులతో కలిసి క్రీడిస్తూ, అన్ని వైపులా శుభ్రంగా అందంగా ఉన్న ఒక తటాకాన్ని దర్శించింది।

Verse 11

समालोक्य वनं पुण्यं सर्वत्र कुसुमाकुलम् । चापल्येन प्रभावेण स्त्रीभावेन च लीलया

సర్వత్ర పుష్పాలతో నిండిన ఆ పుణ్యవనాన్ని చూసి, ఆమె చపలత్వంతో, ప్రకాశించే ప్రభావంతో, స్త్రీసహజ భావంతో లీలగా సంచరించింది।

Verse 12

पद्मावती सरस्तीरे सखीभिः सहिता तदा । जलक्रीडा समालीना हसते गायते पुनः

అప్పుడు పద్మావతి సరస్సు తీరంలో సఖులతో కలిసి జలక్రీడలో లీనమై, మళ్లీ మళ్లీ నవ్వుతూ పాడుతూ ఉండింది।

Verse 13

रममाणा च सा तस्मिंस्तस्मिन्सरसि भामिनी । एवं विप्र तदा सा तु सुखेन परिवर्तयेत्

ఆ ప్రకాశవంతమైన స్త్రీ ఆ సరస్సులో మళ్లీ మళ్లీ ఆనందిస్తూ—ఓ విప్రా—అప్పుడు సుఖంగా కాలాన్ని గడిపేది।

Verse 14

विष्णुरुवाच । गोभिलो नाम वै दैत्यो भृत्यो वैश्रवणस्य च । दिव्येनापि विमानेन सर्वभोगपरिप्लुतः

విష్ణువు పలికెను—గోభిల అనే దైత్యుడు వైశ్రవణుడు (కుబేరుడు) యొక్క భృత్యుడు; అతడు దివ్య విమానముతో కూడ సర్వభోగాలలో మునిగిపోయి ఉండేవాడు।

Verse 15

याति चाकाशमार्गेण गोभिलो दैत्यसत्तमः । तेन दृष्टा विशालाक्षी वैदर्भी निर्भया तदा

దైత్యశ్రేష్ఠుడైన గోభిలుడు ఆకాశమార్గమున వెళ్తుండగా; అప్పుడు అతడు నిర్భయమైన విశాలాక్షి వైదర్భీ రాజకుమారిని చూచెను।

Verse 16

सर्वयोषिद्वरा सा हि उग्रसेनस्य वै प्रिया । रूपेणाप्रतिमा लोके सर्वांगेषु विराजते

ఆమె నిజంగా సర్వయోషిత్తులలో శ్రేష్ఠురాలు, ఉగ్రసేనుని ప్రియురాలు; రూపములో లోకమందు అపూర్వం, సర్వాంగములలో విరాజిల్లెను।

Verse 17

रतिर्वै मन्मथस्यापि किं वापीयं हरिप्रिया । किं वापि पार्वती देवी शची किं वा भविष्यति

ఆమె మन्मథుని ప్రియ రతిగా అవుతుందా? లేక హరిప్రియగా మారుతుందా? లేదా దేవి పార్వతీగా, శచీగా—ఆమె ఏమవుతుంది?

Verse 18

यादृशी दृश्यते चेयं नारीणां प्रवरोत्तमा । अन्यापि ईदृशी नास्ति द्वितीया क्षितिमंडले

స్త్రీలలో శ్రేష్ఠగా ఈమె యెట్లా దర్శనమిస్తుందో, అట్లాంటి మరొకరు లేరు; ఈ భూమండలమున ఆమెకు రెండవది లేదు।

Verse 19

नक्षत्रेषु यथा चंद्रः संपूर्णो भाति शोभनः । गुणरूपकलाभिस्तु तथा भाति वरानना

నక్షత్రముల మధ్య పూర్ణచంద్రుడు సుందరంగా సంపూర్ణంగా ప్రకాశించునట్లు, గుణ-రూప-కళలతో అలంకృతమైన ఆ వరాననా అలాగే ప్రకాశిస్తుంది।

Verse 20

पुष्करेषु यथा हंसस्तथेयं चारुहासिनी । अहो रूपमहोभाव अस्यास्तु परिदृश्यते

పుష్కర సరస్సులలో హంస యెట్లా శోభించునో, అట్లే ఈ చారుహాసిని శోభిస్తుంది. అహో! ఎంత రూపం, ఎంత ప్రభావం ఆమెలో దర్శనమౌతుంది!

Verse 21

का कस्य शोभना बाला चारुवृत्तपयोधरा । व्यमृशद्गोभिलो दैत्यः पद्मावतीं वराननाम्

“ఈ శోభన బాల ఎవరు, ఎవరిది—సుగోళంగా సుందరంగా ఉన్న స్తనములు గలది?” అని దైత్యుడు గోభిలుడు పలికి, వరాననా పద్మావతిని స్పర్శించాడు।

Verse 22

चिंतयित्वा क्षणं विप्र का कस्यापि भविष्यति । ज्ञानेन महता ज्ञात्वा वैदर्भीति न संशयः

క్షణమాత్రం ఆలోచించి, ఓ విప్రా, (అతడు అనెను) “ఇది మరెవరిదై ఉండగలదు?” మహాజ్ఞానంతో నిర్ధారించి తెలుసుకున్నాడు—ఇది వైదర్భీనే; సందేహం లేదు।

Verse 23

दयिता उग्रसेनस्य पतिव्रतपरायणा । आत्मबलेन तिष्ठंती दुष्प्राप्या पुरुषैरपि

ఆమె ఉగ్రసేనుని ప్రియతమ, పతివ్రతధర్మంలో పరమ నిష్ఠగలది. స్వాత్మబలంతో స్థిరంగా నిలిచి, పురుషులకైనా దుర్లభమైనది.

Verse 24

उग्रसेनो महामूर्खः प्रेषिता येन वै वरा । पितुर्गेहमियं बाला स तु भाग्येन वर्जितः

ఉగ్రసేనుడు మహామూఢుడు—అతని చేతనే ఈ శ్రేష్ఠ యువతి పంపబడింది. ఈ బాలిక తండ్రి గృహానిదే; కాని ఆ మనిషి భాగ్యహీనుడు.

Verse 25

अनया विना स जीवेच्च कथं कूटमतिः सदा । किं वा नपुंसको राजा एनां यो हि परित्यजेत्

ఆమె లేకుండా అతడు ఎలా జీవించగలడు—ఎల్లప్పుడూ కూటబుద్ధిగలవాడు? లేక రాజు నపుంసకుడా, ఆమెను విడిచిపెట్టేవాడు?

Verse 26

तां दृष्ट्वा स तु कामात्मा संजातस्तत्क्षणादपि । इयं पतिव्रता बाला दुष्प्राप्या पुरुषैरपि

ఆమెను చూచిన వెంటనే అతడు ఆ క్షణమే కామాసక్తుడయ్యాడు. “ఈ బాలిక పతివ్రత; పురుషులకైనా దుర్లభమే.”

Verse 27

कथं भोक्ष्याम्यहं गत्वा कामो मामति पीडयेत् । अभुक्त्वैनां यदा यास्ये तत्स्यान्मृत्युर्ममैव हि

నేను వెళ్లి ఎలా భోగించగలను, కామం నన్ను తీవ్రంగా పీడిస్తున్నప్పుడు? ఆమెను భోగించకుండానే వెళ్లిపోతే, అది నాకే మరణం.

Verse 28

अद्यैव हि न संदेहो यतः कामो महाबलः । इति चिंतापरो भूत्वा गोभिलो मनसैक्षत

“ఈ రోజే నిస్సందేహం; ఎందుకంటే కామము మహాబలవంతము.” అని ఆలోచిస్తూ, చింతామగ్నుడైన గోభిలుడు మనసులో విచారించాడు.

Verse 29

कृत्वा मायामयं रूपमुग्रसेनस्य भूपतेः । यादृशस्तूग्रसेनश्च सांगोपांगो महानृपः

ఓ రాజా, ఉగ్రసేన భూపతியின் మాయామయ రూపాన్ని ధరించి—ఉగ్రసేన స్వయంగా ఎలా ఉన్నాడో, అంగోపాంగాలతో సహా అచ్చంగా అలాగే ఆ మహానృపుడై కనిపించాడు.

Verse 30

गोभिलस्तादृशो भूत्वा गत्या च स्वरभाषया । यथावस्त्रो यथावेशो वयसा च तथा पुनः

గోభిలుడిలా మారి—అతని నడక, మాటల స్వరం వరకు సరిపోల్చి—అతడు మళ్లీ వస్త్రధారణలో, బాహ్యవేషంలో, వయస్సులో కూడా అలాగే కనిపించాడు.

Verse 31

दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । सर्वाभरणशोभांगो यादृशो माथुरेश्वरः

దివ్య మాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, దివ్య సుగంధ లేపనంతో అలంకృతుడై, సమస్త ఆభరణాల కాంతితో ప్రకాశించే—మాథురేశ్వరుని రూపం ఇదే.

Verse 32

भूत्वाथ तादृशो दैत्य उग्रसेनमयस्तदा । मायया परया युक्तो रूपलावण्यसंपदा

అప్పుడు ఆ దైత్యుడు ఉగ్రసేనుడిలా మారిపోయాడు; పరమ మాయతో యుక్తుడై, రూప-లావణ్య సంపదతో సమృద్ధుడయ్యాడు.

Verse 33

पर्वताग्रे अशोकस्यच्छायामाश्रित्य संस्थितः । शिलातलस्थो दुष्टात्मा वीणादंडेन वीरकः

పర్వతశిఖరంపై అతడు అశోకవృక్ష ఛాయను ఆశ్రయించి నిలిచెను. శిలాతలంపై కూర్చున్న దుష్టాత్మ వీరకుడు వీణాదండాన్ని ధరించెను.

Verse 34

सुस्वरं गायमानस्तु गीतं विश्वप्रमोहनम् । तालमानक्रियोपेतं सप्तस्वरविभूषितम्

మధురమైన సుస్వరంతో అతడు లోకమంతటిని మోహింపజేసే గీతాన్ని ఆలపించెను. అది తాళ-మానం, సరైన క్రియతో కూడి, సప్తస్వరాలతో అలంకృతమైయుండెను.

Verse 35

गीतं गायति दुष्टात्मा तस्या रूपेण मोहितः । पर्वताग्रे स्थितो विप्र हर्षेण महतान्वितः

ఆమె రూపముచే మోహితుడైన దుష్టాత్ముడు గీతాన్ని ఆలపించుచుండెను. ఓ విప్రా! పర్వతశిఖరంపై నిలిచిన అతడు మహా హర్షంతో నిండియుండెను.

Verse 36

सखीमध्यगता सा तु पद्मावती वरानना । शुश्रुवे सुस्वरं गीतं तालमानलयान्वितम्

అప్పుడు సఖీమధ్యంలో కూర్చున్న వరాననా పద్మావతి తాళ-మానం, లయతో కూడిన మధురస్వర గీతాన్ని వినెను.

Verse 37

कोऽयं गायति धर्मात्मा महत्सौख्यप्रदायकम् । गीतं हि सत्क्रियोपेतं सर्वभावसमन्वितम्

ఈ మహాసుఖప్రదమైన గీతాన్ని పాడుతున్న ధర్మాత్ముడు ఎవరు? ఈ గీతం సత్క్రియతో కూడి, సమస్త (శుద్ధ) భావాలతో పరిపూర్ణమైయున్నది.

Verse 38

सखीभिः सहिता गत्वा औत्सुक्येन नृपात्मजा । अशोकच्छायामाश्रित्य विमले सुशिलातले

సఖులతో కూడిన రాజకుమారి ఉత్సుకతతో వెళ్లి, అశోకవృక్ష ఛాయను ఆశ్రయించి నిర్మలమైన సుందర శిలాతల పీఠంపై నిలిచింది।

Verse 39

ददर्श भूपवेषेण गोभिलं दानवाधमम् । पुष्पमालांबरधरं दिव्यगंधानुलेपनम्

అతడు రాజవేషంలో దాగిన గోభిలను—దానవాధముని—చూశాడు; అతడు పుష్పమాలలు, శ్రేష్ఠ వస్త్రాలు ధరించి, దివ్య సుగంధంతో అనులిప్తుడై ఉన్నాడు।

Verse 40

सर्वाभरणशोभांगं पद्मावती पतिव्रता । मथुरेशः समायातः कदा धर्मपरायणः

సర్వాభరణాలతో శోభించిన అవయవాలుగల పతివ్రత పద్మావతి మనసులో—“ధర్మపరాయణుడైన మథురేశుడు ఎప్పుడు ఇక్కడికి వస్తాడు?” అని తలంచింది।

Verse 41

मम नाथो महात्मा वै राज्यं त्यक्त्वा प्रदूरतः । यावद्धि चिंतयेत्सा च तावत्पापेन तेन सा

“నా నాథుడు ఆ మహాత్ముడు రాజ్యాన్ని విడిచి చాలా దూరం వెళ్లిపోయాడు; ఆమె ఎంతకాలం దీనినే తలచుకుంటుందో అంతకాలం అదే పాపం ఆమెను బాధిస్తుంది।”

Verse 42

समाहूता तुरीभूय एहि त्वं हि प्रिये मम । चकिताशंकितासाचकथंभर्त्तासमागतः

పిలువబడగానే ఆమె మౌనమైంది. అప్పుడు అతడు—“రా, నా ప్రియే” అన్నాడు. ఆమె మాత్రం ఆశ్చర్యంతో, సందేహంతో—“నా భర్త ఇక్కడికి ఎలా వచ్చాడు?” అని మనసులో అనుకుంది।

Verse 43

लज्जिता दुःखिता जाता अधःकृत्वा ततो मुखम् । अहं पापा दुराचारा निःशंका परिवर्तिता

లజ్జతో దుఃఖంతో ఆమె ముఖం కిందికి వంచి పలికింది—“నేను పాపిని, దురాచారిణిని; నిర్లజ్జగా ధర్మమార్గం నుండి తప్పిపోయాను।”

Verse 44

कोपमेवं महाभागः करिष्यति न संशयः । यावद्धि चिंतयेत्सा च तावत्तेनापि पापिना

ఆ దుష్టుడు నిస్సందేహంగా ఇలానే కోపంతో ప్రవర్తిస్తాడు. ఆమె ఎంతకాలం అతనిని తలచుకుంటుందో, అంతకాలం ఆ పాపి కూడా ఆ తలంపుతో ఆమెకు బంధితుడై ఉంటాడు.

Verse 45

समाहूता तुरीभूय एह्येहि त्वं मम प्रिये । त्वया विना कृतो देवि प्राणान्धर्तुं वरानने

పిలిచిన వెంటనే అతడు అన్నాడు—“త్వరగా రా, రా నా ప్రియే! ఓ దేవి, ఓ వరాననే, నీవు లేకుండా ప్రాణాలు విడిచే నిర్ణయం చేసుకున్నాను।”

Verse 46

न हि शक्नोम्यहं कांते जीवितं प्रियमेव च । तव स्नेहेन लुब्धोस्मि त्वां त्यक्त्वा नोत्सहे भृशम्

ఓ కాంతే, నేను నిజంగా జీవించలేను—జీవితం ప్రియమే; కానీ నీ స్నేహంలో మోహితుడనై, నిన్ను క్షణమైనా విడిచే శక్తి నాకు లేదు.

Verse 47

ब्राह्मण्युवाच । एवमुक्ता गतापश्यत्सुमुखं लज्जयान्विता । समालिंग्य ततो दैत्यः सतीं पद्मावतीं तदा

బ్రాహ్మణీ చెప్పింది—ఇలా చెప్పి లజ్జతో నిండిన ఆ సుముఖి వెళ్లిపోయి కనబడలేదు. అప్పుడు దైత్యుడు సతి పద్మావతిని ఆలింగనం చేసాడు.

Verse 48

एकांतं तु समानीता सुभुक्ता इच्छया ततः । दैत्येन गोभिलेनापि सत्यकेतोः सुता तदा

అప్పుడు సత్యకేతువు కుమార్తెను దైత్యుడు గోభిలుడు ఏకాంతస్థలానికి తీసికొని వెళ్లి, ఆమె ఇష్టానికి విరుద్ధంగా బలాత్కారంగా అవమానించాడు।

Verse 49

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । एकोनपंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలోని వేనోపాఖ్యానంలో ‘సుకలా-చరిత్రం’ అనే నలభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 50

सा सक्रोधा वचः प्राह गोभिलं दानवाधमम् । कस्त्वं पापसमाचारो निर्घृणो दानवाकृतिः

ఆమె కోపంతో మండిపడి దానవాధముడైన గోభిలునితో ఇలా పలికింది— “నీవెవడు? పాపాచారుడవు, నిర్దయుడవు, దానవరూపధారి!”

Verse 51

शप्तुकामा समुद्युक्ता दुःखेनाकुलितेक्षणा । वेपमाना तदा राजन्दुःखभारेण पीडिता

శపించాలనే తపనతో ఆమె లేచి నిలబడింది; దుఃఖంతో ఆమె చూపు కలత చెందింది. ఓ రాజా, ఆమె వణుకుతూ శోకభారంతో నలిగిపోయింది।

Verse 52

मम कांतच्छलेनैव त्वयागत्य दुरात्मवन् । नाशितं धर्ममेवाग्र्यं पातिव्रत्यमनुत्तमम्

ఓ దురాత్మా, నా ప్రియుడని మాయచేసి నీవు ఇక్కడికి వచ్చి, శ్రేష్ఠధర్మమైన పతివ్రత్యం అనే అనుత్తమ వ్రతాన్ని నాశనం చేశావు।

Verse 53

सुस्वरं रुदितं कृत्वा मम जन्म त्वया हृतम् । पश्य मे बलमत्रैव शापं दास्ये सुदारुणम्

నన్ను బిగ్గరగా ఏడిపించి, నా జన్మను నీవు హరించావు. ఇక్కడే నా బలాన్ని చూడు, నేను నీకు భయంకరమైన శాపాన్ని ఇస్తాను.

Verse 54

एवं संभाषमाणा तं शप्तुकामा तु गोभिलम्

ఈ విధంగా అతనితో మాట్లాడుతూ, ఆమె గోభిలుని శపించడానికి సిద్ధపడింది.