Adhyaya 9

Verse 1

इति श्रीकूर्मपाराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) अष्टमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः निष्कलो निर्मलो नित्यो निष्क्रियः परमेश्वरः / तन्नो वद महादेव विश्वरूपः कथं भवान्

ఋషులు పలికిరి— పరమేశ్వరుడు నిష్కలుడు, నిర్మలుడు, నిత్యుడు, నిష్క్రియుడు. ఓ మహాదేవా, మీరు విశ్వరూపుడిగా ఎలా ఉన్నారు?

Verse 2

ईश्वर उवाच नाहं विश्वो न विश्वं च मामृते विद्यते द्विजाः / मायानिमित्तमत्रास्ति सा चात्मानमपाश्रिता

ఈశ్వరుడు పలికెను— నేను విశ్వం కాదు; నన్ను విడిచి విశ్వమూ లేదు. ఓ ద్విజులారా, నన్ను తప్ప ఏదియు లేదు. ఇక్కడ కారణంగా మాయ ఉంది; ఆ మాయ ఆత్మపై ఆశ్రయించి ఉంది.

Verse 3

अनादिनिधना शक्तिर्मायाव्यक्तसमाश्रया / तन्निमित्तः प्रपञ्चो ऽयमव्यक्तादभवत् खलु

ఆది లేని, అంతం లేని శక్తి—మాయ—అవ్యక్తాన్ని ఆశ్రయించి ఉంది. ఆ కారణం వల్లనే ఈ సమస్త ప్రపంచం నిజంగా అవ్యక్తం నుండి ఉద్భవించింది.

Verse 4

अव्यक्तं कारणं प्राहुरानन्दं ज्योतिरक्षरम् / अहमेव परं ब्रह्म मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते

అవ్యక్తమే కారణమని చెబుతారు—అది ఆనందస్వరూపం, అక్షర జ్యోతి. నేనే పరబ్రహ్మను; నన్ను తప్ప మరొకటి లేదు.

Verse 5

तस्मान्मे विश्वरूपत्वं निश्चितं ब्रह्मवादिभिः / एकत्वे च पृथक्त्वे च प्रोक्तमेतन्निदर्शनम्

అందువల్ల బ్రహ్మవాదులు నా విశ్వరూపత్వాన్ని నిశ్చయంగా నిర్ధారించారు. ఇదే బోధ ఏకత్వం మరియు భిన్నత్వం—రెండింటికీ ఉదాహరణగా చెప్పబడింది.

Verse 6

अहं तत् परमं ब्रह्म परमात्मा सनातनः / अकारणं द्विजाः प्रोक्तो न दोषो ह्यात्मनस्तथा

నేనే ఆ పరబ్రహ్మము, సనాతన పరమాత్మను. ఓ ద్విజులారా, నేను అకారణుడనని ప్రకటించబడితిని; అందుచేత ఆత్మకు దోషము ఎప్పుడూ లేదు.

Verse 7

अनन्ता शक्तयो ऽव्यक्ते मायाद्याः संस्थिता ध्रुवाः / तस्मिन् दिवि स्थितं नित्यमव्यक्तं भाति केवलम्

అవ్యక్తంలో మాయ మొదలైన అనంత శక్తులు ధృవంగా స్థితమైయున్నవి. ఆ పరమ దివ్య ధామంలో నిత్యం కేవలం అవ్యక్తమే ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 8

याभिस्तल्लक्ष्यते भिन्नमभिन्नं तु स्वभावतः / एकया मम सायुज्यमनादिनिधनं ध्रुवम्

ఏ ఏ ఉపాయాల ద్వారా ఆ పరతత్త్వం విభిన్నంగా దర్శింపబడుతుందో, అది స్వభావతః అవిభక్తమే. కాని ఒక్క సత్య మార్గముచేతనే నాతో ధృవమైన అనాది-అనంత సాయుజ్యం లభిస్తుంది.

Verse 9

पुंसो ऽभूदन्यया भूतिरन्यया तत्तिरोहितम् / अनादिमध्यं तिष्ठन्तं युज्यते ऽविद्यया किल

పురుషునికి ఒక విధంగా భూతి (సంసారభావం) కలుగుతుంది, మరొక విధంగా ఆ తత్త్వం మరుగుపడుతుంది. అనాది-అమధ్యంగా నిలిచినదైనప్పటికీ, అది కిల అవిద్యతో యుక్తమైనట్లు అవుతుంది.

Verse 10

तदेतत् परमं व्यक्तं प्रभामण्डलमण्डितम् / तदक्षरं परं ज्योतिस्तद् विष्णोः परमं पदम्

ఇదే ఆ పరమ తత్త్వం స్పష్టంగా వ్యక్తమై, ప్రభామండలంతో అలంకృతమై ఉంది. ఇదే అక్షరం, పరమ జ్యోతి; ఇదే విష్ణువின் పరమ పదము.

Verse 11

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत् / तदेव च जगत् कृत्स्नं तद् विज्ञाय विमुच्यते

ఆ పరమ తత్త్వంలో ఈ సమస్త జగత్తు నేయబడి, గుచ్చబడి ఉంది; అదే సర్వ విశ్వం. దానిని యథార్థంగా తెలిసినవాడు ముక్తుడగును.

Verse 12

यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह / आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् विभेति न कुतश्चन

వాక్కు మరియు మనస్సు చేరలేక తిరిగివచ్చే ఆ పరమ సత్యాన్ని—బ్రహ్మానందాన్ని తెలిసిన జ్ఞాని ఏ దిశ నుండీ భయపడడు.

Verse 13

वेदाहमेतं पुरुषं महान्त- मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् / तद् विज्ञाय परिमुच्येत विद्वान् नित्यानन्दी भवति ब्रह्मभूतः

నేను ఆ మహాపురుషుణ్ని తెలుసుకున్నాను—సూర్యవర్ణుడై, అజ్ఞానాంధకారానికి అతీతుడు. ఆయనను గ్రహించిన జ్ఞాని సంపూర్ణంగా విముక్తుడై, బ్రహ్మభూతుడై నిత్యానందంలో నిలుస్తాడు.

Verse 14

यस्मात् परं नापरमस्ति किञ्चित् यज्ज्योतिषां ज्योतिरेकं दिविस्थम् / तदेवात्मानं मन्यमानो ऽथ विद्वान् आत्मानन्दी भवति ब्रह्मभूतः

దానికంటే పైది ఏదీ లేదు, దానికంటే వేరేదీ లేదు—అది జ్యోతుల జ్యోతి, పరమ ధామంలో నిలిచిన ఏకప్రకాశం. దానినే తన ఆత్మగా తెలిసిన జ్ఞాని ఆత్మానందంతో బ్రహ్మభూతుడవుతాడు.

Verse 15

तदव्ययं कलिलं गूढदेहं ब्रह्मानन्दममृतं विश्वधाम / वदन्त्येवं ब्राह्मणा ब्रह्मनिष्ठा यत्र गत्वा न निवर्तेत भूयः

అది అవ్యయ బ్రహ్మం—సూక్ష్మం, గ్రహించుటకు కఠినం, దేహంలో గూఢంగా ఉన్నది—బ్రహ్మానందస్వరూపం, అమృతం, విశ్వధామం. బ్రహ్మనిష్ఠులు ఇట్లే ప్రకటిస్తారు; అక్కడికి చేరితే మరల తిరిగి రాడు.

Verse 16

हिरण्मये परमाकाशतत्त्वे यदर्चिषि प्रविभातीव तेजः / तद्विज्ञाने परिपश्यन्ति धीरा विभ्राजमानं विमलं व्योम धाम

పరమ ఆకాశతత్త్వంలోని హిరణ్మయ కాంతిలో జ్వాలవలె ప్రకాశించే ఆ తేజస్సును—దాని యథార్థ జ్ఞానంతో ధీరులు అంతర్వ్యోమంలో ఉన్న నిర్మలమైన, ప్రకాశమయ ధామాన్ని దర్శిస్తారు।

Verse 17

ततः परं परिपश्यन्ति धीरा आत्मन्यात्मानमनुभूयानुभूय / स्वयंप्रभः परमेष्ठी महीयान् ब्रह्मानन्दी भगवानीश एषः

ఆపై ధీరులు పరమాన్ని దర్శిస్తారు—ఆత్మలో ఆత్మను మళ్లీ మళ్లీ ప్రత్యక్షంగా అనుభవిస్తూ. ఆయన స్వయంప్రకాశుడు, పరమేష్ఠి, మహానుభావుడు; బ్రహ్మానందస్వరూపుడు, భగవాన్ ఈశ్వరుడే ఈయన।

Verse 18

एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा / तमेवैकं ये ऽनुपश्यन्ति धीरास् तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम्

ఒక దేవుడు సమస్త భూతాలలో గూఢంగా ఉన్నాడు—సర్వవ్యాపి, ప్రతి జీవిలో అంతరాత్మ. ఆ ఏకుడినే ప్రత్యక్షంగా దర్శించే ధీరులకు శాశ్వత శాంతి; ఇతరులకు కాదు।

Verse 19

सर्वाननशिरोग्रीवः सर्वभूतगुहाशयः / सर्वव्यापी च भगवान् न तस्मादन्यदिष्यते

భగవానునికి అన్ని ముఖాలు, అన్ని శిరస్సులు, అన్ని గ్రీవలు; ఆయన ప్రతి జీవి హృదయ-గుహలో నివసిస్తాడు. ఆయన సర్వవ్యాపి భగవాన్—ఆయనకు భిన్నమై ఏదీ ఇష్టమని అంగీకరించబడదు।

Verse 20

इत्येतदैश्वरं ज्ञानमुक्तं वो मुनिपुङ्गवाः / गोपनीयं विशेषेण योगिनामपि दुर्लभम्

ఓ మునిపుంగవులారా, ఈ విధంగా మీకు ఈశ్వరసంబంధమైన ఐశ్వర్యజ్ఞానం చెప్పబడింది. ఇది విశేషంగా గోప్యంగా ఉంచవలెను; యోగులకు సైతం ఇది దుర్లభం.