Adhyaya 23

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वाविशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच दशाहं प्राहुराशौचं सपिण्डेषु विपश्चितः / मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

వ్యాసుడు పలికెను—సపిండులలో బ్రాహ్మణులకు, ద్విజోత్తములకు, మరణం జరిగినప్పుడు కూడా, జననం జరిగినప్పుడు కూడా, జ్ఞానులు పది రోజుల ఆశౌచాన్ని చెప్పుదురు।

Verse 2

नित्यानि चैव कर्माणि काम्यानि च विशेषतः / नकुर्याद् विहितं किञ्चित् स्वाध्यायं मनसापिच

నిత్యకర్మలను తప్పక ఆచరించాలి; ముఖ్యంగా కామ్యకర్మలను దూరం పెట్టాలి. విధించిన కర్తవ్యాన్ని ఏదీ విస్మరించక, మనసుతో కూడ స్వాధ్యాయాన్ని చేయాలి।

Verse 3

शुचीनक्रोधनान् भूम्यान् शालाग्नौ भावयेद् द्विजान् / शुष्कान्नेन फलैर्वापि वैतानं जुहुयात् तथा

శుచులైన, కోపరహితులైన బ్రాహ్మణులను గృహాగ్ని సమీపంలో నేలపై కూర్చోబెట్టి గౌరవంతో ఆహ్వానించాలి; అలాగే ఎండు ధాన్యములతో గానీ, లేక ఫలములతో గానీ వైతాన హోమంలో ఆహుతులు సమర్పించాలి।

Verse 4

न स्पृशेयुरिमानन्ये न च तेभ्यः समाहरेत् / चतुर्थे पञ्चमे वाह्नि संस्पर्शः कथितो बुधैः

ఇతరులు ఈ (ఆశౌచస్థితి) వారిని తాకకూడదు, వారినుంచి ఏదీ స్వీకరించకూడదు. జ్ఞానులు చెబుతారు—నాలుగవ, ఐదవ దినాలలో అగ్నిచేత స్పర్శశుద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 5

सूतके तु सपिण्डानां संस्पर्शो न प्रदुष्यति / सूतकं सूतिकां चैव वर्जयित्वा नृणां पुनः

సూతకకాలంలో సపిండుల పరస్పర స్పర్శ దోషకరం కాదు. మనుష్యులు సూతకం మరియు సూతికా (ప్రసవాశౌచం) మాత్రమే వర్జించవలెను.

Verse 6

अधीयानस्तथा यज्वा वेदविच्च पिता भवेत् / संस्पृश्याः सर्व एवैते स्नानान्माता दशाहतः

వేదాధ్యయనంలో నిమగ్నుడై, యజ్ఞాలు చేసినవాడై, వేదవిజ్ఞుడైన తండ్రి శుద్ధుడగును. వీరందరూ స్పర్శ్యులు; తల్లి మాత్రం పది రాత్రులు గడిచిన తరువాత స్నానంతోనే శుద్ధి పొందును.

Verse 7

दशाहं निर्गुणे प्रोक्तमशौचं चातिनिर्गुणे / एकद्वित्रिगुणैर्युक्तं चतुस्त्र्येकदिनैः शुचिः

నిర్గుణునికి అశౌచం పది రోజులు అని చెప్పబడింది; అతినిర్గుణునికీ అలాగే. అయితే ఒకటి, రెండు, మూడు గుణములు కలవారికి వరుసగా నాలుగు, మూడు, ఒక రోజుల్లో శుద్ధి కలుగును.

Verse 8

दशाहात् तु परं सम्यगधीयीत जुहोति च / चतुर्थे तस्य संस्पर्शं मनुराह प्रजापतिः

పది రోజులు గడిచిన తరువాత అతడు విధివిధానంగా వేదాధ్యయనం చేయవచ్చు, అగ్నిలో హోమం చేయవచ్చు. ఆపై నాలుగవ రోజున అతని స్పర్శ అనుమతించబడుతుంది—ఇలా ప్రజాపతి మనువు చెప్పెను.

Verse 9

क्रियाहीनस्य मूर्खस्य महारोगिण एव च / यथेष्टाचरणस्याहुर्मरणान्तमशौवकम्

క్రియాహీనుడు, మూర్ఖుడు, మహారోగగ్రస్తుడు, మరియు ఇష్టానుసారంగా ప్రవర్తించువాడు—ఇవారికి అశౌచం మరణాంతం వరకూ ఉంటుందని చెప్పబడింది.

Verse 10

त्रिरात्रं दशरात्रं वा ब्राह्मणानामशौचकम् / प्राक्संस्कारात् त्रिरात्रं स्यात् तस्मादूर्ध्वं दशाहकम्

బ్రాహ్మణులకు అశౌచకాలము మూడు రాత్రులు గాని పది రాత్రులు గాని. శిశువు సంస్కారములు జరగకమునుపు మూడు రాత్రులు; ఆ తరువాత పది దినముల ఆచారం విధేయము.

Verse 11

ऊनद्विवार्षिके प्रेते मातापित्रोस्तदिष्यते / त्रिरात्रेण शुचिस्त्वन्यो यदि ह्यत्यन्तनिर्गुणः

రెండు సంవత్సరాలు పూర్తికాకమునుపు శిశువు మరణిస్తే అశౌచము తల్లిదండ్రులకే విధేయము. ఇతర బంధువులు మూడు రాత్రులలో శుద్ధి పొందుదురు, ముఖ్యంగా ఆసక్తిరహితులైతే.

Verse 12

अदन्तजातमरणे पित्रोरेकाहमिष्यते / जातदन्ते त्रिरात्रं स्याद् यदि स्यातां तु निर्गुणौ

పళ్ళు రాకమునుపు శిశువు మరణిస్తే తల్లిదండ్రులకు అశౌచము ఒక దినము. పళ్ళు వచ్చిన తరువాత మూడు రాత్రులు—వారు ఇతర దోషములేనివారైతే.

Verse 13

आदन्तजननात् सद्य आचौलादेकरात्रकम् / त्रिरात्रमौपनयनात् सपिण्डानामुदाहृतम्

సపిండ బంధువులకు మొదటి పళ్ళు పుట్టిన క్షణమే అశౌచము తక్షణమే కలుగును. మొదటి చౌళ (చూడాకర్మ) వద్ద ఒక రాత్రి; ఉపనయనంలో మూడు రాత్రులు అని చెప్పబడింది.

Verse 14

जातमात्रस्य बालस्य यदि स्यान्मरणं पितुः / मातुश्च सूतकं तत् स्यात् पिता स्यात् स्पृश्य एव च

శిశువు పుట్టిన వెంటనే తండ్రి మరణిస్తే తల్లికి సూతకము (జననాశౌచము) కలుగును; గృహసంబంధంగా తండ్రి కూడా స్పృశ్యము, అనగా స్పర్శాశుద్ధుడని భావించబడును.

Verse 15

सद्यः शौचं सपिण्डानां कर्तव्यं सोदरस्य च / ऊर्ध्वं दशाहादेकाहं सोदरो यदि निर्गुणः

సపిండ బంధువులకును సహోదరునికును తక్షణమే శౌచశుద్ధి చేయవలెను. అయితే దశాహం దాటిన తరువాత సహోదరుడు ‘నిర్గుణుడు’ (అర్హతలేనివాడు) అయితే, ఒక దినమాత్రమే అశౌచం వర్తిస్తుంది.

Verse 16

अथोर्ध्वं दन्तजननात् सपिण्डानामशौचकम् / एकरात्रं निर्गुणानां चैलादूर्ध्वं त्रिरात्रकम्

ఆ తరువాత—శిశువుకు పళ్లు మొలకెత్తినప్పటి నుండి—సపిండులకు అశౌచం విధించబడుతుంది. ‘నిర్గుణ’ (అర్హతలేని) వారికి ఒక రాత్రి; వస్త్రగ్రహణం (చైలం) తరువాత మూడు రాత్రులు.

Verse 17

अदन्तजातमरणं संभवेद् यदि सत्तमाः / एकरात्रं सपिण्डानां यदि ते ऽत्यन्तनिर्गुणाः

హే సత్తములారా! పళ్లు రాని శిశువు మరణం సంభవిస్తే, సపిండులకు అశౌచం ఒక రాత్రి మాత్రమే—వారు అత్యంత ‘నిర్గుణులు’ (అర్హతలేనివారు) అయితే.

Verse 18

व्रतादेशात् सपिण्डानामर्वाक् स्नानं विधीयते / सर्वेषामेव गुणिनामूर्ध्वं तु विषमं पुनः

వ్రత ఆదేశం ప్రకారం సపిండులకు ఒక పరిమితి వరకు స్నానం విధించబడుతుంది. కానీ అన్ని గుణవంతులు, అర్హులు వారికి ఆపై నియమం మళ్లీ సమానంగా ఉండదు; పరిస్థితి ప్రకారం భేదముంటుంది.

Verse 19

अर्वाक् षण्मासतः स्त्रीणां यदि स्याद् गर्भसंस्त्रवः / तदा माससमैस्तासामशौचं दिवसैः स्मृतम्

స్త్రీలకు ఆరు నెలల ముందే గర్భస్రావం జరిగితే, వారి అశౌచం గర్భధారణ నెలల సంఖ్యకు సమానమైన రోజుల పాటు ఉంటుందని స్మృతిలో చెప్పబడింది.

Verse 20

तत ऊर्ध्वं तु पतने स्त्रीणां द्वादशरात्रिकम् / सद्यः शौचं सपिण्डानां गर्भस्त्रावाच्च वा ततः

అనంతరం స్త్రీ మరణం (పతన) సంభవించినప్పుడు పన్నెండు రాత్రుల ఆశౌచం విధేయం. అయితే సపిండ బంధువులకు శౌచం తక్షణమే; గర్భస్రావం జరిగినా ఇదే నియమం.

Verse 21

गर्भच्युतावहोरात्रं सपिण्डे ऽत्यन्तनिर्गुणे / यथेष्टाचरणे ज्ञातौ त्रिरात्रमिति निश्चयः

గర్భచ్యుతి (గర్భపాతం) జరిగితే ఒక అహోరాత్రం ఆశౌచం. అలాగే అత్యంత నిర్గుణుడైన సపిండ బంధువు, స్వేచ్ఛాచారిగా ఉండే జ్ఞాతి—వారికి మూడు రాత్రుల ఆశౌచమని నిశ్చయం.

Verse 22

यदि स्यात् सूतके सूतिर्मरणे वा मृतिर्भवेत् / शेषेणैव भवेच्छुद्धिरहः शेषे त्रिरात्रकम्

సూతకంలోనే మరొక ప్రసవం జరిగితే, లేదా మరణాశౌచంలోనే మరొక మరణం జరిగితే, నడుస్తున్న ఆశౌచంలో మిగిలిన భాగాన్ని మాత్రమే లెక్కించి శుద్ధి కలుగుతుంది. కానీ దినంలో కొంత భాగమే మిగిలి ఉంటే, అది మూడు రాత్రులుగా గణించాలి.

Verse 23

मरणोत्पत्तियोगे तु मरणाच्छुद्धिरिष्यते / अघवृद्धिमदाशौचमूर्घ्वं चेत् तेन शुध्यति

మరణం మరియు జననం ఒకేసారి కలిసినప్పుడు శుద్ధి మరణాశౌచం ద్వారానే ఇష్టమని చెప్పబడింది. ఇతర కారణాల వల్ల ఆశౌచం పెరగవలసి వచ్చినా, ఆ మరణసంబంధిత కాలాన్ని పూర్తిచేయడం వల్లనే శుద్ధి కలుగుతుంది.

Verse 24

अथ चेत् पञ्चमीरात्रिमतीत्य परतो भवेत् / अघवृद्धिमदाशौचं तदा पूर्वेण शुध्यति

ఇంకా, ఐదవ రాత్రి గడిచిన తరువాత (మరణం) జరిగితే, మరణజన్య ఆశౌచం పెరుగుతుంది; అప్పుడు పూర్వోక్త నియమం ప్రకారమే శుద్ధి కలుగుతుంది.

Verse 25

देशान्तरगतं श्रुत्वा सूतकं शावमेव तु / तावदप्रयतो मर्त्यो यावच्छेषः समाप्यते

దూరదేశంలో సూతకము లేదా శావాశౌచము జరిగినదని విని, మిగిలిన అశౌచకాలము పూర్తయ్యేంతవరకే మనిషి అప్రయతుడు (అశుద్ధుడు)గా ఉంటాడు।

Verse 26

अतीते सूतके प्रोक्तं सपिण्डानां त्रिरात्रकम् / तथैव मरणे स्नानमूर्ध्वं संवत्सराद् यदि

సూతకకాలము గడిచిన తరువాత సపిండులకు మూడు రాత్రుల ఆచారం విధించబడింది. అలాగే మరణవిషయంలో ఒక సంవత్సరం మించిన ఆలస్యం అయితే స్నానమే శుద్ధికి ప్రధాన మార్గం.

Verse 27

वेदान्तविच्चाधीयानो यो ऽग्निमान् वृत्तिकर्षितः / सद्यः शौचं भवेत् तस्य सर्वावस्थासु सर्वदा

వేదాంతవేత్తగా అధ్యయనంలో నిమగ్నుడై, అగ్నులను నిలుపుకొని, జీవనోపాధి భారంతో కట్టుబడినవానికి—అన్ని స్థితులలో ఎల్లప్పుడూ తక్షణ శౌచము కలుగుతుంది।

Verse 28

स्त्रीणामसंस्कृतानां तु प्रदानात् पूर्वतः सदा / सपिण्डानां त्रिरात्रं स्यात् संस्कारे भर्तुरेव हि

సంస్కారములు పొందని స్త్రీలకు విధి ఎల్లప్పుడూ వివాహానికి ముందున్న కులానుసారమే. సపిండులకు మూడు రాత్రుల అశౌచము; ఎందుకంటే సంస్కారసంబంధంలో స్త్రీ యొక్క అనుబంధం భర్తతోనే అని భావిస్తారు।

Verse 29

अहस्त्वदत्तकन्यानामशौचं मरणे स्मृतम् / ऊनद्विवर्षान्मरणे सद्यः शौचमुदाहृतम्

వివాహానికి ఇవ్వబడని కన్య మరణించినప్పుడు అశౌచము లేదని స్మృతిలో చెప్పబడింది. అలాగే రెండు సంవత్సరాల లోపు శిశువు మరణిస్తే తక్షణ శౌచము అని ప్రకటించారు।

Verse 30

आदन्तात् सोदरे सद्य आचौलादेकरात्रकम् / आप्रदानात् त्रिरात्रं स्याद् दशरात्रमतः परम्

సహోదరుని (సొదర) విషయంలో అశౌచం తక్షణమే కలుగుతుంది. దంతోత్పత్తికి ముందరి స్థితి నుండి చూడాకర్మం వరకు ఒక రాత్రి; ప్రదాన సంస్కారం వరకు మూడు రాత్రులు; ఆపై పది రాత్రులు.

Verse 31

मातामहानां मरणे त्रिरात्रं स्यादशौचकम् / एकोदकानां मरणे सूतके चैतदेव हि

మాతామహులు (నాన్నమ్మ/తాతమ్మ) మరణించినప్పుడు మూడు రాత్రుల అశౌచం. ఏకోదకులు (ఒకే జల-తర్పణ పరంపరలోని బంధువులు) మరణించినప్పుడు, అలాగే సూతకంలో (జన్మాశౌచం) కూడా ఇదే నియమం వర్తిస్తుంది.

Verse 32

पक्षिणी योनिसम्बन्धे बान्धवेषु तथैव च / एकरात्रं समुद्दिष्टं गुरौ सब्रह्मचारिणि

పక్షిణి (పక్షి-సంబంధ కారణం) సందర్భంలో, జన్మసంబంధితులకూ బంధువులకూ ఒక రాత్రి అశౌచం విధించబడింది. గురువు మరియు సహబ్రహ్మచారికి కూడా ఒక రాత్రియే అని ప్రకటించబడింది.

Verse 33

प्रेते राजनि सज्योतिर्यस्य स्याद् विषये स्थितिः / गृहे मृतासु दत्तासु कन्यकासु त्र्यहं पितुः

సజ్యోతి (ప్రతిష్ఠిత) అగ్ని-వ్యవస్థ ఉన్న రాజ్యంలో రాజు మరణిస్తే మూడు రోజుల అశౌచం. తండ్రికి, ఇంట్లో ఉన్నా లేదా వివాహంలో ఇచ్చిన కుమార్తెలు మరణించినా మూడు రోజుల అశౌచమే.

Verse 34

परपूर्वासु भार्यासु पुत्रेषु कृतकेषु च / त्रिरात्रं स्यात् तथाचार्ये स्वभार्यास्वन्यगासु च

మునుపు ఇతర పురుషుని భార్యగా ఉన్న భార్య విషయంలో, అలాగే కృతక (దత్తక) పుత్రుల విషయంలో మూడు రాత్రుల అశౌచం. ఆచార్యునికి కూడా మూడు రాత్రులు; తన భార్య ఇతరుని వద్దకు వెళ్లిన సందర్భంలో కూడా మూడు రాత్రులే.

Verse 35

आचार्यपुत्रे पत्न्यां च अहोरात्रमुदाहृतम् / एकाहं स्यादुपाध्याये स्वग्रामे श्रोत्रिये ऽपि च

ఆచార్యుని కుమారునికీ, ఆచార్యపత్నికీ ఒక రోజు ఒక రాత్రి అశౌచం అని చెప్పబడింది. స్వగ్రామంలో ఉన్న ఉపాధ్యాయునికీ, శ్రోత్రియునికీ కూడా ఒక రోజే విధి.

Verse 36

त्रिरात्रमसपिण्डेषु स्वगृहे संस्थितेषु च / एकाहं चास्ववर्ये स्यादेकरात्रं तदिष्यते

అసపిండ బంధువులకూ, స్వగృహంలో నివసించువారి మరణానికీ మూడు రాత్రుల అశౌచం విధించబడింది. అయితే స్వవర్యునికి ఒక రోజు; ఇతరులకు ఒక రాత్రి సముచితమని చెప్పబడింది.

Verse 37

त्रिरात्रं श्वश्रूमरणे श्वशुरे वै तदेव हि / सद्यः शौचं समुद्दिष्टं सगोत्रे संस्थिते सति

అత్త మరణంలో మూడు రాత్రుల అశౌచం; మామ మరణంలో కూడా అదే. అయితే స్వగోత్రస్థుడు అక్కడ ఉండి కర్మలు నిర్వహిస్తే తక్షణ శౌచం (శుద్ధి) విధించబడింది.

Verse 38

शुद्ध्येद् विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः / वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुद्यति

బ్రాహ్మణుడు పది రోజులకు శుద్ధి పొందుతాడు; క్షత్రియుడు (రాజు) పన్నెండు రోజులకు. వైశ్యుడు పదిహేను రోజులకు; శూద్రుడు ఒక నెలకు శుద్ధి పొందుతాడు.

Verse 39

क्षत्रविट्शूद्रदायादा ये स्युर्विप्रस्य बान्धवाः / तेषामशौचे विप्रस्य दशाहाच्छुद्धिरिष्यते

బ్రాహ్మణుని బంధువులు క్షత్రియ/వైశ్య/శూద్ర వర్గాల దాయాదులు (వారసులు) అయితే, వారి అశౌచంలో బ్రాహ్మణునికి పది రోజులకు శుద్ధి అని నిర్ణయించబడింది.

Verse 40

राजन्यवैश्यावप्येवं हीनवर्णासु योनिषु / स्वमेव शौचं कुर्यातां विशुद्ध्यर्थमसंशयम्

ఓ రాజా, క్షత్రియులు మరియు వైశ్యులు కూడా హీనవర్ణ స్త్రీల యోనిలో జన్మించినచో, నిస్సందేహంగా శుద్ధి కొరకు తామే విధిపూర్వక శౌచకర్మను ఆచరించవలెను।

Verse 41

सर्वे तूत्तरवर्णानामशौचं कुर्युरादृताः / तद्वर्णविधिदृष्टेन स्वं तु शौचं स्वयोनिषु

అందరూ ఉత్తరవర్ణాలకు విధించిన అశౌచకాలాన్ని శ్రద్ధతో పాటించాలి; అయితే తమ స్వయోనిలో జన్మించినవారు తమ వర్ణవిధి ప్రకారం తమ శౌచాన్ని ఆచరించాలి।

Verse 42

षड्रात्रं वा त्रिरात्रं स्यादेकरात्रं क्रमेण हि / वैश्यक्षत्रियविप्राणां शूद्रेष्वाशौचमेव तु

క్రమంగా వైశ్యునికి ఆరు రాత్రులు, క్షత్రియునికి మూడు రాత్రులు, విప్రునికి (బ్రాహ్మణునికి) ఒక రాత్రి అశౌచకాలమని చెప్పబడింది; శూద్రుని విషయంలో మాత్రం అశౌచం మాత్రమే (అల్ప నియమంతో) స్వీకరించబడుతుంది।

Verse 43

अर्धमासो ऽथ षड्रात्रं त्रिरात्रं द्विजपुङ्गवाः / शूद्रक्षत्रियविप्राणां वैश्येष्वाशौचमिष्यते

ఓ ద్విజపుంగవులారా, శూద్రునికి అర్ధమాసం, క్షత్రియునికి ఆరు రాత్రులు, విప్రునికి మూడు రాత్రులు అశౌచమని బోధించబడింది; వైశ్యునికి మధ్యస్థ నియమం అనుసరించబడుతుంది।

Verse 44

षड्रात्रं वै दशाहं च विप्राणां वैश्यशूद्रयोः / अशौचं क्षत्रिये प्रोक्तं क्रमेण द्विजपुङ्गवाः

ఓ ద్విజపుంగవులారా, క్రమంగా క్షత్రియునికి ఆరు రాత్రులు, విప్రునికి మరియు వైశ్య-శూద్రులకు పది రోజులు అశౌచమని ప్రకటించబడింది।

Verse 45

शूद्रविट्क्षत्रियाणां तु ब्राह्मणे संस्थिते सति / दशरात्रेण शुद्धिः स्यादित्याह कमलोद्भवः

బ్రాహ్మణుడు దేహత్యాగం చేసినప్పుడు శూద్ర, వైశ్య, క్షత్రియులకు దశరాత్రుల అనంతరం శుద్ధి కలుగుతుంది—ఇట్లు కమలోద్భవ బ్రహ్ముడు ప్రకటించాడు।

Verse 46

असपिण्डं द्विजं प्रेतं विप्रो निर्हृत्य बन्धुवत् / अशित्वा च सहोषित्वा दशरात्रेण शुध्यति

ఒక బ్రాహ్మణుడు తన సపిండ వలయానికి చెందని ద్విజ మృతుని బంధువులాగ అంత్యక్రియలు నిర్వహించి, వారితో కలిసి భోజనం చేసి, కలిసి నివసిస్తే—అతడు దశరాత్రులలో శుద్ధి పొందుతాడు।

Verse 47

यद्यन्नमत्ति तेषां तु त्रिरात्रेण ततः शुचिः / अनदन्नन्नमह्नैव न च तस्मिन् गृहे वसेत्

వారి అన్నం తింటే మూడు రాత్రుల తరువాత శుద్ధి కలుగుతుంది. కానీ వారి అన్నం తినకపోతే అదే రోజునే శుద్ధి కలుగుతుంది—మరియు ఆ ఇంటిలో నివసించకూడదు।

Verse 48

सोदकेष्वेतदेव स्यान्मातुराप्तेषु बन्धुषु / दशाहेन शवस्पर्शे सपिण्डश्चैव शुध्यति

సోదకులు—అంటే మాతృపక్ష బంధువులు మరియు ఇతర ఆప్తుల విషయంలో కూడా ఇదే విధి: శవస్పర్శ జరిగితే సపిండుడుకూడా దశదినాలలో శుద్ధి పొందుతాడు।

Verse 49

यदि निर्हरति प्रेतं प्रोलभाक्रान्तमानसः / दशाहेन द्विजः शुध्येद् द्वादशाहेन भूमिपः

భయం, కలతతో మనస్సు ఆవరించబడినవాడు శవాన్ని తీసుకెళ్లినట్లయితే, ద్విజుడు దశదినాలలో శుద్ధి పొందుతాడు; రాజు ద్వాదశదినాలలో శుద్ధి పొందుతాడు।

Verse 50

अर्धमासेन वैश्यस्तु शूद्रो मासेन शुध्यति / षड्रात्रेणाथवा सर्वे त्रिरात्रेणाथवा पुनः

వైశ్యుడు అర్ధమాసంలో శుద్ధి పొందుతాడు; శూద్రుడు ఒక మాసంలో శుద్ధి పొందుతాడు. లేదా నియమానుసారం ఆచరించితే అందరూ ఆరు రాత్రుల్లో, మళ్లీ మూడు రాత్రుల్లోనూ శుద్ధి పొందగలరు.

Verse 51

अनाथं चैव निर्हृत्य ब्राह्मणं धनवर्जितम् / स्नात्वा संप्राश्य तु घृतं शुध्यन्ति ब्राह्मणादयः

ధనరహితుడైన, ఆశ్రయంలేని బ్రాహ్మణుని ఆదరించి (రక్షించి), స్నానం చేసి, తరువాత ఘృతాన్ని ప్రాశనం చేస్తే బ్రాహ్మణాది ద్విజులు శుద్ధి పొందుతారు.

Verse 52

अवरश्चेद् वरं वर्णमवरं वा वरो यदि / अशौचे संस्पृशेत् स्नेहात् तदाशौचेन शुध्यति

తక్కువ వర్ణస్థుడు స్నేహవశాత్తు అశౌచకాలంలో ఉన్నత వర్ణస్థుణ్ని తాకినా, లేదా ఉన్నత వర్ణస్థుడు అలాగే తక్కువ వర్ణస్థుణ్ని తాకినా—తాకినవాడు ఆ అశౌచాన్ని నియమానుసారం ఆచరించి శుద్ధి పొందుతాడు.

Verse 53

प्रेतीभूतं द्विजं विप्रो यो ऽनुगच्छत कामतः / स्नात्वा सचैलं स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति

కోరికవశాత్తు (తెలిసి) ప్రేతభావం పొందిన ద్విజుని బ్రాహ్మణుడు అనుసరిస్తే, అతడు వస్త్రాలతోనే స్నానం చేసి, అగ్నిని స్పర్శించి, ఘృతాన్ని ప్రాశనం చేసి విశుద్ధి పొందుతాడు.

Verse 54

एकाहात् क्षत्रिये शुद्धिर्वैश्ये स्याच्च द्व्यहेन तु / शूद्रे दिनत्रयं प्रोक्तं प्राणायामशतं पुनः

క్షత్రియునికి ఒక దినంలో శుద్ధి; వైశ్యునికి రెండు దినాల్లో శుద్ధి అని చెప్పబడింది. శూద్రునికి మూడు దినాలు నిర్దేశించబడ్డాయి; అలాగే (అదనపు శుద్ధికి) ప్రాణాయామం వంద సార్లు చేయమని కూడా ఉపదేశించబడింది.

Verse 55

अनस्थिसंचिते शूद्रे रौति चेद् ब्राह्मणः स्वकैः / त्रिरात्रं स्यात् तथाशौचमेकाहं त्वन्यथा स्मृतम्

అస్థి-సంచయం కాని శూద్రుని విషయమై బ్రాహ్మణుడు తన స్వజనులతో కలిసి విలపిస్తే, అతనికి ఆశౌచం మూడు రాత్రులు ఉంటుంది; లేకపోతే ఒక దినమే అని స్మృతి చెబుతుంది।

Verse 56

अस्थिसंचयनादर्वागेकाहं क्षत्रवैश्ययोः / अन्यथा चैव सज्योतिर्ब्राह्मणे स्नानमेव तु

అస్థి-సంచయానికి ముందుగా క్షత్రియ, వైశ్యులకు ఆశౌచం ఒక దినం; ఇతర సందర్భంలో బ్రాహ్మణునికి స్నానం మాత్రమే చాలు—తక్షణ శుద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 57

अनस्थिसंचित् विप्रे ब्राह्मणो रौति चेत् तदा / स्नानेनैव भवेच्छुद्धिः सचैलेन न संशयः

ఓ బ్రాహ్మణా! బ్రాహ్మణుడు అస్థి-సంచయ సంబంధం లేకుండా ఏడిస్తే, వస్త్రాలతోనే స్నానం చేయడం వల్లనే శుద్ధి కలుగుతుంది—సందేహం లేదు।

Verse 58

यस्तैः सहाशनं कुर्याच्छयनादीनि चैव हि / बान्धवो वापरो वापि स दशाहेन शुध्यति

వారితో కలిసి భోజనం చేయువాడు లేదా శయనాది వ్యవహారాలు పంచుకొనువాడు—బంధువైనా, ఇతరుడైనా—పది దినాలలో శుద్ధి పొందుతాడు।

Verse 59

यस्तेषामन्नमश्नाति सकृदेवापि कामतः / तदाशौचे निवृत्ते ऽसौ स्नानं कृत्वा विशुध्यति

వారి (ఆశౌచస్థుల) అన్నాన్ని ఎవడు కావాలని ఒక్కసారైనా తింటాడో, ఆ ఆశౌచం ముగిసిన తరువాత స్నానం చేసి శుద్ధి పొందుతాడు।

Verse 60

यावत्तदन्नमश्नाति दुर्भिक्षोपहतो नरः / तावन्त्यहान्यशौचं स्यात् प्रायश्चित्तं ततश्चरेत्

దుర్భిక్షబాధితుడు ఎంతకాలం ఆ (అనుచిత) అన్నం భుజిస్తాడో అంతకాలం అతనికి అశౌచం ఉంటుంది; తరువాత విధివిధానంగా ప్రాయశ్చిత్తం ఆచరించాలి।

Verse 61

दाहाद्यशौचं कर्तव्यं द्विजानामग्निहोत्रिणाम् / सपिण्डानां तु मरणे मरणादितरेषु च

అగ్నిహోత్రం నిర్వహించే ద్విజ గృహస్థులు దాహకర్మాది నుండి ప్రారంభమయ్యే అశౌచాన్ని ఆచరించాలి; సపిండ బంధువుల మరణంలోను, ఇతర మరణసంబంధ సందర్భాలలోను ఇదే వర్తిస్తుంది।

Verse 62

सपिण्डता च पुरुषे सप्तमे विनिवर्तते / समानोदकभावस्तु जन्मनाम्नोरवेदने

సపిండత్వం ఏడవ పురుషునితో ముగుస్తుంది; అయితే జన్మమూ పేరూ తెలియనప్పుడు సమానోదక సంబంధం వర్తిస్తుంది।

Verse 63

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः / लेपभाजस्त्रयश्चात्मा सापिण्ड्यं साप्तपौरुषण्

తండ్రి, తాత, ముత్తాత—ఈ ముగ్గురు పిండలేపానికి పాత్రులు; సాపిండ్య సంబంధం ఏడు తరాల వరకు విస్తరిస్తుంది।

Verse 64

अप्रत्तानां तथा स्त्रीणां सापिण्ड्यं साप्तपौरुषम् / ऊढानां भर्तुसापिण्ड्यं प्राह देवः पितामहः

వివాహం కాని స్త్రీలకు సాపిండ్య సంబంధం ఏడు తరాల వరకు ఉంటుంది; వివాహితలకు మాత్రం భర్త వంశంలోని సాపిండ్యమే గ్రహించాలి—అని దేవ పితామహుడు ప్రకటించాడు।

Verse 65

ये चैकजाता बहवो भिन्नयोनय एव च / भिन्नवर्णास्तु सापिण्ड्यं भवेत् तेषां त्रिपूरुषम्

ఒకే మూలమునుండి పుట్టినవారు అనేకులైనా, భిన్న భిన్న యోనుల ద్వారా జన్మించినవారైనా, భిన్న వర్ణాలవారైనా—వారిలో సాపిండ్యము (పిండసంబంధ బంధం) త్రిపురుషము, అనగా మూడు తరాలవరకే ఉంటుంది।

Verse 66

कारवः शिल्पिनो वैद्या दासीदासास्तथैव च / दातारो नियमी चैव ब्रह्मविद्ब्रह्मचारिणौ

కారవులు (కార్మికులు), శిల్పులు, వైద్యులు, దాసీదాసులు—అలాగే దానశీలులు, నియమపాలకులు, బ్రహ్మవిదులు (బ్రహ్మజ్ఞులు) మరియు బ్రహ్మచారులు (వేదాధ్యయనశీలులు) కూడా ఇందులో చేరుతారు।

Verse 67

सत्रिणो व्रतिनस्तावत् सद्यः शौचा उदाहृताः / राजा चैवाभिषिक्तश्च प्राणसत्रिण एव च

సత్రయాగంలో నిమగ్నులైన సత్రిణులు మరియు వ్రతధారులు ‘సద్యః-శౌచ’ (తక్షణ శుద్ధి) కలవారని చెప్పబడింది. అలాగే అభిషిక్త రాజు మరియు ప్రాణ-సత్ర అనుష్ఠానకర్త కూడా తక్షణమే శుద్ధుడిగా భావించబడతాడు।

Verse 68

यज्ञे विवाहकाले च देवयागे तथैव च / सद्यः शौचं समाख्यातं दुर्भिक्षे चाप्युपद्रवे

యజ్ఞ సమయంలో, వివాహ సమయంలో, అలాగే దేవయాగంలో (దేవారాధనలో) ‘సద్యః-శౌచం’ విధించబడింది; దుర్భిక్షం (అకాలం) మరియు ఉపద్రవం (విపత్తు) సమయాల్లో కూడా అదే తక్షణ శుద్ధి వర్తిస్తుంది।

Verse 69

डिम्बाहवहतानां च विद्युता पार्थिवैर्द्विजैः / सद्यः शौचं समाख्यातं सर्पादिमरणे तथा

యుద్ధంలో హతులైనవారు, అల్పాయుష్క శిశువులు (డింబ), మెరుపుతో మరణించినవారు, అలాగే రాజచేత హతమైన ద్విజులు—వీరిలో ‘సద్యః-శౌచం’ ప్రకటించబడింది; సర్పాది కారణమైన మరణంలో కూడా అదే తక్షణ శుద్ధి వర్తిస్తుంది।

Verse 70

अग्नौ मरुप्रपतने वीराध्वन्यप्यनाशके / ब्राह्मणार्थे च संन्यस्ते सद्यः शौचं विधीयते

అగ్నిలో మరణించినా, ఎడారిలో పడిపోవడం వల్ల ప్రాణాలు పోయినా, వీరయాత్రలో శరీరం లభించకపోయినా; అలాగే బ్రాహ్మణార్థంగా ఎవరికైనా మృతుడని విధివిధానంగా సమర్పణ చేసినా—తక్షణమే శౌచం (శుద్ధి) విధించబడుతుంది।

Verse 71

नैष्ठिकानां वनस्थानां यतीनां ब्रह्मचारिणाम् / नाशौचं कीर्त्यते सद्भिः पतिते च तथा मृते

నైష్ఠిక సన్యాసులు, వనస్థులు, యతులు, బ్రహ్మచారులు—వారి విషయంలో సద్గుణులు ‘ఆశౌచం లేదు’ అని చెబుతారు; పతితుని సందర్భంలోనూ, మరణంలోనూ అలాగే।

Verse 72

पतितानां न दाहः स्यान्नान्त्येष्टिर्नास्थिसंचयः / न चाश्रुपातपिण्डौ वा कार्यं श्राद्धादि कङ्क्वचित्

పతితుల కోసం దహనసంస్కారం ఉండకూడదు, అంత్యేష్టి ఉండకూడదు, అస్తిసంచయం కూడా కాదు। అశ్రుపాత తర్పణం గానీ పిండదానం గానీ చేయరాదు; ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ శ్రాద్ధాది కర్మలు చేయకూడదు।

Verse 73

व्यापादयेत् तथात्मानं स्वयं यो ऽग्निविषादिभिः / विहितं तस्य नाशौचं नाग्निर्नाप्युदकादिकम्

అగ్ని, విషం మొదలైన వాటితో తానే తన ప్రాణాన్ని నాశనం చేసుకున్నవాడికి ఆశౌచం విధించబడదు; అలాగే అగ్ని, ఉదకం మొదలైన వాటితో సంబంధించిన అంత్యకర్మలు కూడా చేయరాదు।

Verse 74

अथ कश्चित् प्रमादेन म्रियते ऽग्निविषादिभिः / तस्याशौचं विधातव्यं कार्यं चैवोदकादिकम्

కానీ ఎవరో నిర్లక్ష్యవశాత్తు అగ్ని, విషం మొదలైన వాటితో మరణిస్తే, అతనికి ఆశౌచం విధించాలి; అలాగే ఉదకదానం మొదలైన ఆచారకర్మలు కూడా తప్పక చేయాలి।

Verse 75

जाते कुमारे तदहः कामं कुर्यात् प्रतिग्रहम् / हिरण्यधान्यगोवासस्तिलान्नगुडसर्पिषाम्

కుమారుడు జన్మించిన అదే రోజున, ఇష్టానుసారం ధర్మవిధి ప్రకారం, బంగారం, ధాన్యం, గోవులు, వస్త్రాలు, నువ్వులు, వండిన అన్నం, బెల్లం మరియు నెయ్యి దానంగా స్వీకరించవచ్చు।

Verse 76

फलानि पुष्पं शाकं च लवणं काष्ठमेव च / तोयं दधि घृतं तैलमौषधं क्षीरमेव च / आशौचिनां गृहाद् ग्राह्यं शुष्कान्नं चैव नित्यशः

పండ్లు, పూలు, కూరలు, ఉప్పు, కట్టెలు; నీరు, పెరుగు, నెయ్యి, నూనె, ఔషధం, పాలు కూడా—ఇవి ఆశౌచంలో ఉన్న వారి ఇంటి నుండి స్వీకరించవచ్చు. అలాగే ఎండిన ఆహారాన్ని కూడా నిత్యం తీసుకోవచ్చు।

Verse 77

आहिताग्निर्यथान्यायं दग्धव्यस्त्रिभिरग्निभिः / अनाहिताग्निर्गृह्येण लौकिकेनेतरो जनः

ఆహితాగ్ని స్థాపించినవాడిని విధి ప్రకారం మూడు అగ్నులతో దహనం చేయాలి. ఆహితాగ్ని లేనివాడిని గృహ్య అగ్ని లేదా లోకిక అగ్నితో దహనం చేస్తారు—ఇదే ఇతరుల ఆచారం।

Verse 78

देहाभावात् पलाशैस्तु कृत्वा प्रतिकृतिं पुनः / दाहः कार्यो यथान्यायं सपिण्डैः श्रद्धयान्वितैः

దేహం లభించనప్పుడు, పలాశ కట్టెలతో ప్రతిరూపం తయారు చేసి, విధి ప్రకారం, శ్రద్ధతో కూడిన సపిండ బంధువులు మళ్లీ దహనక్రియ చేయాలి।

Verse 79

सकृत्प्रसिञ्चन्त्युदकं नामगोत्रेण वाग्यताः / दशाहं बान्धवैः सार्धं सर्वे चैवार्द्रवाससः

మౌనంగా ఉండి, పేరు మరియు గోత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, వారు ఒక్కసారి నీటిని చల్లుతారు; మరియు పది రోజులు బంధువులతో కలిసి అందరూ తడిచిన వస్త్రాలు ధరించి ఉంటారు।

Verse 80

पिण्डं प्रतिदिनं दद्युः सायं प्रातर्यथाविधि / प्रेताय च गृहद्वारि चतुर्थे भोजयेद् द्विजान्

ప్రతిదినం విధివిధానంగా సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం పిండదానం చేయాలి; గృహద్వారమున ప్రేతునకు కూడా అర్పణ చేయాలి. నాలుగవ దినమున ద్విజులను (బ్రాహ్మణులను) భోజింపజేయాలి.

Verse 81

द्वितीये ऽहनि कर्तव्यं क्षुरकर्म सबान्धवैः / चतुर्थे बान्धवैः सर्वैरस्थनां संचयनं भवेत् / पूर्वं तु भोजयेद् विप्रानयुग्मान् श्रद्धया शुचीन्

రెండవ దినమున బంధువులతో కలిసి క్షౌరకర్మ (ముండనం) చేయాలి. నాలుగవ దినమున సమస్త బంధువులు కలిసి అస్తిసంచయము చేయాలి. అయితే ముందుగా శ్రద్ధతో, శుచిగా, బేసి సంఖ్యలో శుద్ధ బ్రాహ్మణులను భోజింపజేయాలి.

Verse 82

पञ्चमे नवमे चैव तथैवैकादशे ऽहनि / अयुग्मान् भोजयेद् विप्रान् नवश्राद्धं तु तद्विदुः

ఐదవ, తొమ్మిదవ మరియు పదకొండవ దినములలో బేసి సంఖ్యలో బ్రాహ్మణులను భోజింపజేయాలి; దీనినే పండితులు నవ-శ్రాద్ధమని అంటారు.

Verse 83

एकादशे ऽह्नि कुर्वोत प्रेतमुद्दिश्य भावतः / द्वादशे वाथ कर्तव्यमनिन्द्ये त्वथवाहनि / एकं पवित्रमेकोर्ऽघः पिण्डपात्रं तथैव च

పదకొండవ దినమున ప్రేతుని ఉద్దేశించి భక్తిభావంతో కర్మ చేయాలి. పన్నెండవ దినమున కూడా—నిందారహిత శుభదినమున గానీ, లేక అదే దినమున గానీ—చేయవలెను. ఒకే పవిత్రం (కుశవలయం), ఒకే అర్ఘ్యం, అలాగే ఒకే పిండపాత్రం వాడాలి.

Verse 84

एवं मृताह्नि कर्तव्यं प्रतिमासं तु वत्सरम् / सपिण्डीकरणं प्रोक्तं पूर्णे संवत्सरे पुनः

ఇలా మృతాహ్ని (మరణతిథి) నాడు ప్రతి నెలా ఒక సంవత్సరం వరకు ఈ కర్మలు చేయాలి. సంవత్సరం పూర్తైన తరువాత మళ్లీ సపిండీకరణ విధి చెప్పబడింది.

Verse 85

कुर्याच्चत्वारि पात्राणि प्रेतादीनां द्विजोत्तमाः / प्रेतार्थं पितृपात्रेषु पात्रमासेचयेत् ततः

హే ద్విజోత్తమా, ప్రేతాది కర్మార్థం నాలుగు పాత్రలను సిద్ధం చేయాలి. తరువాత ప్రేతునిమిత్తం ఆ అర్పణాన్ని పితృపాత్రాలలో పోయాలి.

Verse 86

ये समाना इति द्वाभ्यां पिण्डानप्येवमेव हि / सपिण्डीकरणं श्राद्धं देवपूर्वं विधीयते

“యే సమానా…” అని ప్రారంభమయ్యే రెండు మంత్రాలను జపించి, అలాగే విధివిధానంగా పిండాలను అర్పించాలి. ఈ విధంగా దేవార్చన ముందుగా చేసి సపిండీకరణ శ్రాద్ధం నిర్వహించాలి.

Verse 87

पितॄनावाहयेत् तत्र पुनः प्रेतं च निर्दिशेत् / ये सपिण्डीकृताः प्रेतान तेषां स्यात् पृथक्क्रियाः / यस्तु कुर्यात् पृथक् पिण्डं पितृहा सो ऽभिजायते

అక్కడ మళ్లీ పితృదేవతలను ఆహ్వానించి, ప్రేతునికీ అర్పణను సూచించాలి. సపిండీకృతులైన ప్రేతులకు వేరే క్రియలు ఉండకూడదు. ఎవడు వారికి విడిగా పిండం ఇస్తాడో, అతడు పితృహంతకుడవుతాడు.

Verse 88

मृते पितरि वै पुत्रः पिण्डमब्दं समाचरेत् / दद्याच्चान्नं सोदकुम्भं प्रत्यहं प्रेतधर्मतः

తండ్రి మరణించినప్పుడు కుమారుడు ఒక సంవత్సరం పాటు పిండదానం చేయాలి. అలాగే ప్రేతధర్మ ప్రకారం ప్రతిరోజూ జలకుంభంతో కూడిన అన్నదానం చేయాలి.

Verse 89

पार्वणेन विधानेन संवत्सरिकमिष्यते / प्रतिसंवत्सरं कार्यं विधिरेष सनातनः

సంవత్సరిక శ్రాద్ధం పార్వణ విధానానుసారంగా చేయవలెను. ప్రతి సంవత్సరమూ చేయాలి; ఈ విధి సనాతనమైనది.

Verse 90

मातापित्रोः सुतैः कार्यं पिण्डदानादिकं च यत् / पत्नी कुर्यात् सुताभावे पत्न्य भावे सहोदहः

తల్లి–తండ్రుల పిండదానాది పితృకార్యమును కుమారులే చేయవలెను. కుమారులు లేనిచో భార్య చేయాలి; భార్య లేకపోతే సహోదరుడు ఆ కర్మను నిర్వహించాలి.

Verse 91

अनेनैव विधाने जीवन् वा श्राद्धमाचरेत् / कृत्वा दानादिकं सर्वं श्रद्धायुक्तः समाहितः

ఇదే విధానాన్ని అనుసరించి జీవించి ఉన్నప్పటికీ శ్రాద్ధక్రియను ఆచరించాలి. దానాదికర్మలన్నీ చేసి, శ్రద్ధతో కూడి సమాహితమైన మనస్సుతో ఉండాలి.

Verse 92

एष वः कथितः सम्यग् गृहस्थानां क्रियाविधिः / स्त्रीणां तु भर्तृशुश्रूषा धर्मो नान्य इहेष्यते

గృహస్థుల కర్తవ్యక్రియావిధి మీకు సమ్యకంగా చెప్పబడింది. స్త్రీలకు ఇక్కడ భర్త సేవయే ధర్మము; దీనికన్నా వేరొకటి ఈ సందర్భంలో ప్రమాణం కాదు.

Verse 93

स्वधर्मपरमो नित्यमीश्विरार्पितमानसः / प्राप्नोति तत् परं स्थानं यदुक्तं वेदवादिभिः

ఎవడు నిత్యం స్వధర్మంలో పరముడై, మనస్సును ఈశ్వరునికి అర్పించినవాడై ఉంటాడో, వేదవాదులు ప్రకటించిన ఆ పరమ స్థానాన్ని అతడు పొందుతాడు.