Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 52

Aśauca-vidhi — Rules of Birth/Death Impurity, Sapinda Circles, and Śrāddha Sequence

Devanagari script

अवरश्चेद् वरं वर्णमवरं वा वरो यदि / अशौचे संस्पृशेत् स्नेहात् तदाशौचेन शुध्यति

Transliteration

avaraśced varaṃ varṇamavaraṃ vā varo yadi / aśauce saṃspṛśet snehāt tadāśaucena śudhyati

Translation

తక్కువ వర్ణస్థుడు స్నేహవశాత్తు అశౌచకాలంలో ఉన్నత వర్ణస్థుణ్ని తాకినా, లేదా ఉన్నత వర్ణస్థుడు అలాగే తక్కువ వర్ణస్థుణ్ని తాకినా—తాకినవాడు ఆ అశౌచాన్ని నియమానుసారం ఆచరించి శుద్ధి పొందుతాడు.

Word by Word

• अवरः: a lower (person)
• अवरः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कर्ता)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्त-अव्यय (conditional particle: if)

• वरम्: higher, superior
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वर्णम्)

• वर्णम्: caste/class
• वर्णम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अवरम्: lower
• अवरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वर्णम्—पूर्वपदेन सह)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्प-अव्यय (disjunctive: or)

• वरः: a higher (person)
• वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कर्ता)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-अव्यय (if)

• अशौचे: in impurity (state)
• अशौचे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अशौच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• संस्पृशेत्: should touch
• संस्पृशेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्पृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्

• स्नेहात्: out of affection
• स्नेहात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; हेत्वर्थे (because of)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• अशौचेन: by/with (that) impurity
• अशौचेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अशौच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• शुध्यति: becomes purified
• शुध्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुध् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Lord Kurma (Vishnu) instructing sages on dharma (aśauca-vidhi)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Lord Kurma
• Vishnu
• Dharma
• Ashauca
• Varna

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

Indirectly: it treats purity/impurity as observances governing embodied social life (deha-dharma), implying that the deeper Self is not intrinsically tainted, while conduct is regulated for dharmic order.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

No direct yogic technique is taught; the verse supplies the ethical-social discipline (yama-like restraint and dharma-niyama) that supports higher practice, including Pashupata-oriented purification through regulated conduct.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

Not explicitly; it reflects the Purana’s synthesis by presenting dharma as a shared foundation for devotion and liberation, whether approached through Shaiva (Pashupata) or Vaishnava frameworks.