Adhyaya 25
Akalamṛtyu-kāraṇa and Bāla Antyeṣṭi: Age-graded Funeral Rites, Śrāddha Types, and Sonship Duties
ప్రేతకల్పంలోని ప్రాయోగిక మార్గదర్శకాన్ని కొనసాగిస్తూ ఈ అధ్యాయంలో అకాలమృత్యు, ముఖ్యంగా బాలమరణం, సందర్భంలో కర్మలు ఎప్పుడు ఎలా చేయాలో స్పష్టం చేస్తుంది. విష్ణువు గర్భపాతాన్ని (అంత్యేష్టి చేయనవసరం) శిశుమరణం నుండి వేరు చేసి, శిశువుకు పాలు–పాయసం వంటి నైవేద్యాలను విధిస్తాడు; వయస్సు ప్రమాణాల ప్రకారం సమాధి (భూసంస్కారం) లేదా దహనం ఏది చేయాలో నిర్ధారిస్తాడు. శిశు, బాల, కౌమార, పౌగండ, కిశోర, యౌవన వంటి దశలు చెప్పి, ఉపనయనం లేని సముదాయాలకు ప్రత్యామ్నాయ వయోనిర్ణయాన్ని సూచించి, ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత మరణమైతే దశపిండాలు మొదలైన ప్రేతోపకార కర్మలు నిర్లక్ష్యం చేయరాదని బోధిస్తుంది. తరువాత శ్రాద్ధవ్యవస్థ విస్తరిస్తుంది—ఎప్పుడు సపిండీకరణ వదలాలి, ఏకోద్దిష్ట–పార్వణ శ్రాద్ధాల భేదం, యోగ్య ఋత్వికులు, శుద్ధాహారం, అన్నదాన ప్రాధాన్యం. ‘ఘటాకాశ’ ఉపమానంతో పునర్జన్మ–కుటుంబానుబంధ పునరావృత్తిని వివరించి, వంశం, అర్హత, శ్రాద్ధం సరి/తప్పు ఫలితాలపై తదుపరి చర్చకు పీఠిక వేస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
ऽल्पायुर्मरणहे तुबालान्त्येष्ट्योर्निरूपणं नाम चतुर्विशो ऽध्यायः श्रीविष्णुरुवाच / अतः परं प्रवक्ष्यामि पुरुषस्त्री विनिर्णयम् / जीवन्वापि मृतो वापि पञ्चवर्षाधिको ऽपि वा
ఇది ఇరవై నాలుగవ అధ్యాయం—‘అల్పాయు (అకాల) మరణ కారణాలు మరియు బాలుని అంత్యేష్టి విధానం’ అని పేరుగలది. శ్రీ విష్ణువు పలికెను—ఇకపై పురుష-స్త్రీ విషయమై సరైన నిర్ణయాన్ని చెప్పుదును; బాలుడు జీవించి ఉన్నా, మరణించినా, ఐదు సంవత్సరాలకు మించిన వయస్సు ఉన్నా కూడా।
Verse 2
पूर्णे तु पञ्चमे वर्षे पुमांश्चैव प्रतिष्ठितः / सर्वैन्द्रियाणि जानाति रूपारूपविपर्ययौ
ఐదవ సంవత్సరం పూర్తయినప్పుడు పుత్రబాలుడు స్థిరంగా స్థాపితుడవుతాడు. అతడు అన్ని ఇంద్రియాల కార్యాలను తెలుసుకుంటాడు; రూపం-అరూపం మధ్య భేదాన్ని గందరగోళం లేకుండా గ్రహించగలడు।
Verse 3
पूर्वकर्मविपाकेन प्राणिनां वधबन्धनम् / विप्रादीनन्त्यजान्सर्वान्पापं मारयति ध्रुवम्
పూర్వకర్మ ఫలితవిపాకం వల్ల ప్రాణులకు వధ మరియు బంధనం సంభవిస్తాయి. పాపం నిశ్చయంగా అందరినీ—విప్రుల మొదలుకొని అంత్యజుల వరకు—నాశనం చేస్తుంది।
Verse 4
गर्भे नष्टे क्रिया नास्ति दुग्धं देयं मृते शिशौ / परं च पायसं क्षीरं दद्याद्वलविपत्तितः
గర్భం నశించినప్పుడు అంత్యక్రియ లేదు. శిశువు మరణిస్తే క్షీరాన్ని అర్పించాలి; అలాగే సామర్థ్యానుసారం పాయసం మరియు క్షీరాన్ని కూడా దానం/అర్పణ చేయాలి.
Verse 5
एकादशाहं द्वादशाहं वृषं वृषविधिं विना / महादानविहीनं च कुमारे कृत्यमादिशेत्
కుమారుడు మరణిస్తే ఏకాదశాహం, ద్వాదశాహం వంటి ఉత్తరక్రియలు చేయాలి; అయితే వృషోత్సర్గ విధి లేకుండా, మహాదానాలు లేకుండానే ఆచరించాలి.
Verse 6
कुमाराणां चैव बालानां भोजनं वस्त्रवेष्टनम् / बाले वा तरुणे वृद्धे घटो भवति वै मृते
కుమారులు, చిన్న పిల్లల కోసం భోజనదానం మరియు వస్త్రవేష్టనం (బట్టతో చుట్టడం) విధేయం. బాలుడైనా, యువకుడైనా, వృద్ధుడైనా—మరణించిన తరువాత నిశ్చయంగా ‘ఘట’గా, ఆశ్రిత గ్రాహకుడిగా అవుతాడు.
Verse 7
भूमौ विनिः क्षिपेद्बालं द्विमासोनं द्विवार्षिकम् / ततः परं खगश्रेष्ठ देहदाहो विधोयते
రెండు నెలల లోపు బాలుడిని, అలాగే రెండు సంవత్సరాల వరకు ఉన్న శిశువును భూమిలో వినిక్షేపం (పాతిపెట్టడం) చేయాలి. ఆ తరువాత, ఓ ఖగశ్రేష్ఠ గరుడా, దేహదాహం (దహన సంస్కారం) విధేయం.
Verse 8
शिशुरा दन्तजननाद्बालः स्याद्यावदाशिखम् / कथ्यते सर्वशास्त्रेषु कुमारो मौञ्जिबन्धनात्
పళ్లు మొలకెత్తడం మొదలైనప్పటి నుండి ‘శిశు’ అని అంటారు; అక్కడి నుండి చౌళ/శిఖా స్థాపన వరకు ‘బాల’ అని పిలుస్తారు. అన్ని శాస్త్రాలలో మౌంజీబంధనం (ఉపనయనం) నుండి అతడు ‘కుమార’ుడని చెప్పబడింది.
Verse 9
शूद्रादीनां कथं कुर्यात्संशयो मौञ्जिवर्जनात् / गर्भाच्च नवमं हित्वा शिशुरामासषोडशम्
శూద్రాదుల విషయంలో ఈ కర్మను ఎలా చేయాలి? మౌంజీధారణ లేకపోవడం వల్ల సందేహం కలుగుతుంది. గర్భధారణ నుండి తొమ్మిదవ నెలను విడిచి, శిశువుకు పదహారు నెలల వరకు లెక్కించాలి।
Verse 10
बालश्चाथ परञ्ज्ञेय आमाससप्तविंशति / आ पञ्च वर्षात्कौमारः पौगण्डो नवहांयनः
ఇంకా తెలుసుకోవలసింది—‘బాల’ దశ ఇరవైఏడు నెలల వరకు ఉంటుంది. ఐదు సంవత్సరాల వరకు ‘కౌమార’, తొమ్మిది సంవత్సరాల వరకు ‘పౌగండ’ అని అంటారు।
Verse 11
किशोरः षोडशाब्दः स्यात्ततो यौवनमादिशेत् / मृतो ऽपि पञ्चमे वर्षे अवृतः सवृतो ऽपि वा
పదహారు సంవత్సరాల వరకు ‘కిశోర’గా భావించాలి; ఆ తరువాత ‘యౌవన’మని పేర్కొనాలి. ఐదవ సంవత్సరంలో మరణించినా—సంస్కారం జరగకపోయినా లేదా జరిగి ఉన్నా—విధి తగినట్లే వర్తిస్తుంది।
Verse 12
पूर्वोक्तमेव कर्तव्यमीहते दशपिण्डकम् / स्वल्पकर्मप्रसङ्गाच्च स्वल्पाद्विषयबन्धनात्
ఇక్కడ కూడా ముందుగా చెప్పినదే చేయాలి—దశపిండక విధానం. ఎందుకంటే స్వల్ప కర్మసంబంధం వల్ల, స్వల్ప విషయబంధనం వల్ల కూడా చిక్కులు పెరుగుతాయి।
Verse 13
स्वल्षाद्वपुषि वस्त्राच्च क्रियां स्वल्पामपीच्छति / यावदुपचयो जन्तुर्यावद्विषयवेष्टितः
సన్నని దేహం, తక్కువ వస్త్రాలు ఉన్న జీవుడైనా తన కోసం చిన్న క్రియనైనా కోరుకుంటాడు—అతని సూక్ష్మ ఉపచయం కొనసాగినంతవరకు, విషయాలలో చుట్టబడి ఉన్నంతవరకు।
Verse 14
यद्यद्यस्योपजीव्यं स्यात्तत्तद्देयमिहेच्छति / ब्रह्मबीजोद्भवाः पुत्रा देवर्षोणां च वल्लभाः
జీవి ఇక్కడ ఏ ఏ వస్తువులపై ఆధారపడి జీవించాడో, మరణానంతరం ఇక్కడ అదే అర్పణగా కావాలని కోరుతాడు. బ్రహ్మబీజమున జన్మించిన, దేవర్షులకు ప్రియమైన పుత్రులు—అదే విధంగా దానార్పణం చేయవలెనని ఉపదేశిస్తారు।
Verse 15
यमेन यमदूतैश्च शास्यन्ते निश्चितं खग / बालो वृद्धो युबा वापि घटमिच्छन्ति देहिनः
హే ఖగ (గరుడా)! యముడూ యమదూతలూ జీవులను శిక్షిస్తారని నిశ్చయం. బాలుడైనా, వృద్ధుడైనా, యువుడైనా—దేహి దేహాన్ని పట్టుకొని ఉండాలని కోరినా, అతడు తీసుకుపోబడతాడు।
Verse 16
सुखं दुः खं सदा वेत्ति देही वै सर्वगस्त्विह / परित्यज्य तदात्मानं जीर्णां त्वचमिवोरगः
దేహి ఇక్కడ సర్వత్ర సంచరిస్తూ నిత్యం సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తాడు. తరువాత ఆ దేహాత్మభావాన్ని విడిచి, పాము జీర్ణ చర్మాన్ని వదిలినట్లే, ప్రయాణమవుతాడు।
Verse 17
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो वायुभृतः क्षुधान्वितः / तस्माद्देयानि दानानि मृते बाले सुनिश्चितम्
ప్రేతపురుషుడు అంగుళమాత్రుడై, ప్రాణవాయువుతో మాత్రమే నిలిచి, ఆకలితో బాధపడతాడు. అందుచేత బాలుడు మరణించినా దానాలు తప్పక ఇవ్వవలెనని నిశ్చయంగా చెప్పబడింది।
Verse 18
जन्मतः पञ्च वर्षाणि भुङ्क्ते दत्तमसंस्कृतम् / पञ्चवर्षाधिके बाले विपत्तिर्यदि जायते
జన్మనుండి ఐదు సంవత్సరాల వరకు బాలుడు సంపూర్ణ సంస్కారబంధం లేకుండానే ఇచ్చినదాన్ని అనుభవిస్తాడు. కానీ ఐదేళ్లకు మించిన బాలుడికి విపత్తు (మరణం వంటి) కలిగితే, తదనుగుణంగా క్రియాకర్మాలు మరియు విధులు ప్రవృత్తిస్తాయి।
Verse 19
वृषोत्सर्गादिकं कर्म सपिण्डीकरणं विना / द्वादशे हनि सम्प्राप्ते कुर्याच्छ्राद्धानि षोडश
సపిండీకరణం చేయకుండానే వృషోత్సర్గాది కర్మలను చేయవలెను; ద్వాదశవ దినము వచ్చినప్పుడు విధిగా పదహారు శ్రాద్ధములను నిర్వహించవలెను।
Verse 20
पायसेन गुडेनापि पिण्डान्दद्याद्यथाक्रमम् / उदकुम्भप्रदानं च पद (उप) दानानि यानि च
పాయసం లేదా బెల్లంతో కూడా క్రమానుసారంగా పిండాలను సమర్పించవలెను; అలాగే జలకుంభదానం మరియు విధించిన పాదోపదానాది దానములను కూడా చేయవలెను।
Verse 21
भोजनानि द्विजे दद्यान्महादानादि शक्तितः / दीपदानादि यत्किञ्चित्पञ्चवर्षाधिके सदा
ద్విజునికి భోజనం సమర్పించవలెను; శక్తి మేరకు మహాదానములు మొదలైనవి చేయవలెను. దీపదానం మొదలైన ఏదైనా సాధ్యమైతే, ముఖ్యంగా ఐదు సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత నిత్యం చేయవలెను।
Verse 22
कर्तव्यं च खगश्रेष्ठ व्रतात्प्राक् प्रेततृप्तये / यदा नक्रियते सर्वं मुद्गलत्वं स गच्छति
ఓ ఖగశ్రేష్ఠా! వ్రతం ప్రారంభించుటకు ముందే ప్రేతతృప్తికై చేయవలసిన కర్తవ్యములను చేయవలెను; ఇవన్నీ చేయకపోతే అతడు ‘ముద్గలత్వం’ అనే దుస్థితికి చేరును।
Verse 23
व्रतात्प्राङ्गेव देयं तु ततः पितृगणस्य च / स्वाहाकारेण वै कुर्यादेकोद्दिष्टानि षोडश
వ్రతం పూర్తికాకముందే దానం-ఆహుతి సమర్పించవలెను; అనంతరం పితృగణమునకును అర్పణ చేయవలెను. ‘స్వాహా’ ఉచ్చారణతో విధిగా పదహారు ఏకోద్దిష్ట కర్మలను చేయవలెను।
Verse 24
ऋजुदर्भैस्तिलैः शुक्लैः प्राचीनावीति निश्चितम् / अपसव्यं च कर्तव्यं कृते यान्ति परां गतिम्
నేరుగా ఉన్న దర్భలు, తెల్లని నువ్వులతో ప్రాచీనావీతి విధానంలో ఈ కర్మను నిశ్చయంగా చేయవలెను. యజ్ఞోపవీతాన్ని అపసవ్యంగా ధరించాలి; ఇలా చేసినప్పుడు ప్రేతుడు పరమగతిని పొందును.
Verse 25
पुनश्चिरायुषो भूत्वा जायन्ते स्वकुले ध्रुवम् / सर्वसौख्यप्रदः पुत्रः पित्रोः प्रीतिविवर्धनः
వారు మళ్లీ దీర్ఘాయుష్కులై నిశ్చయంగా తమ స్వకులంలోనే జన్మిస్తారు. సమస్త సుఖాలను ప్రసాదించే, తల్లిదండ్రుల ప్రీతిని పెంపొందించే కుమారుడు జన్మించును.
Verse 26
आकाशमेकं हि यथा चन्द्रादित्यौ यथैकतः / घटादिषु पृथक् सर्वं पश्य रूपं च तत्समम्
ఆకాశం నిజంగా ఒక్కటే అయినట్లుగా, చంద్రుడు సూర్యుడు ఒక్కొక్క గోళమై ఉన్నట్లుగా; అలాగే ఘటాది పాత్రలలో వేరువేరుగా కనిపించినా అది అంతా ఒక్కటే అని చూడు, దాని స్వరూపం సర్వత్ర సమానమని గ్రహించు.
Verse 27
आत्मा तथैव सर्वेषु पुत्त्रेषु विचरेत्सदा / या यस्य प्रकृतिः पूर्वं शुक्रशोणितसङ्गमे
అదేవిధంగా ఆత్మ సదా సమస్త కుమారులలో సంచరిస్తుంది. అలాగే శుక్ర-శోణిత సంగమ సమయంలో ఎవరికీ ఏ పూర్వ స్వభావం ఉన్నదో, అది అక్కడనే మళ్లీ వ్యక్తమవుతుంది.
Verse 28
सा (स) तेन भावयोगेन पुत्त्रास्तत्कर्मकारिणः / पितृरूपं समादाय कस्यचिज्जायते सुतः
అదే భావయోగ శక్తివల్ల కుమారులు ఆ కర్మలను నిర్వర్తించువారవుతారు. తండ్రి రూపాన్ని స్వీకరించి ఎవరికో ఒకరికి కుమారుడు జన్మించును.
Verse 29
पितृतः को ऽपि रूपाढ्यो गुणज्ञो दानतत्परः / सदृशः को ऽपि लोके ऽस्मिन्न भूतो न भविष्यति
పితృవంశంలో ఎవడైనా రూపవంతుడు, గుణజ్ఞుడు, దానపరాయణుడు పుట్టవచ్చు; అయినా ఈ లోకంలో అతనితో సమానుడు ఎవరూ లేరు—మునుపూ లేరు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండరు।
Verse 30
अन्धादन्धो न भवति मूकान्मूको न जायते / बधिराद्बधिरो नैव विद्यावान्विदुषो न हि / अनुरूपा न दृश्यन्ते मदीयं वचनं शृणु
అంధుని నుండి అంధుడే పుడతాడని నియమం లేదు; మూకుని నుండి మూకుడే పుట్టడమూ తప్పనిసరి కాదు। బధిరుని నుండి బధిరుడే పుడతాడని కాదు; పండితుని నుండి ఎల్లప్పుడూ విద్యావంతుడే పుట్టడమూ కాదు। అనురూపులు సులభంగా దొరకరు—నా మాట విను।
Verse 31
गरुड उवाच / औरसक्षेत्रजाद्याश्च पुत्त्रा दशविधाः स्मृताः / संगृहीतः सुतो यस्तु दासीपुत्त्रश्च तेन किम्
గరుడుడు పలికెను—ఔరస, క్షేత్రజ మొదలైన పుత్రులు పది విధాలుగా స్మృతిలో చెప్పబడ్డారు; అయితే ‘సంగృహీత’ (దత్తంగా స్వీకరించిన) పుత్రుడు మరియు దాసీపుత్రుడు—వారి స్థితి ఏమిటి?
Verse 32
काङ्कां गतिमवाप्नोति जायो मृत्युवशं गतः / भवेन्न दुहिता यस्य न दौहित्रो न वा सुतः
మరణాధీనుడైన మనిషి దయనీయ గతిని పొందుతాడు—ప్రత్యేకించి అతనికి కుమార్తె గానీ, దౌహిత్రుడు గానీ, కుమారుడు గానీ లేకపోతే।
Verse 33
श्राद्धं तस्य कथं कार्यं विधिना केन तद्भवेत् / श्रीभगवानुवाच / मुखं दृष्ट्वा तु पुत्रस्य मुच्यते पैतृकादृणात्
అతని శ్రాద్ధం ఎలా చేయాలి, ఏ విధానంతో అది సిద్ధిస్తుంది? శ్రీభగవానుడు పలికెను—పుత్రుని ముఖాన్ని దర్శించడమే పితృఋణం నుండి విముక్తిని ఇస్తుంది।
Verse 34
पौत्त्रस्य दर्शनाज्जन्तुर्मुच्यते चः ऋणत्रयात् / लोकानन्त्यं दिवः प्राप्तिः पुत्त्रपौत्त्र प्रपौत्त्रकैः
పౌత్రుని దర్శనమాత్రముచేత జీవుడు త్రివిధ ఋణముల నుండి విముక్తుడగును. పుత్రులు, పౌత్రులు, ప్రపౌత్రుల ద్వారా లోకాలలో స్థిరసంపదను పొంది స్వర్గాన్ని చేరును.
Verse 35
अन्यक्षेत्रोद्भवाद्या ये भुक्तिमात्रप्रदाः सुताः / कुर्वीत पार्वणं श्राद्धमारैसो विधिवत्सुतः
ఇతర వంశం/క్షేత్రం నుండి పుట్టి కేవలం భోగమాత్రం కలిగించే కుమారులు ఉన్నా, అటువంటి కుమారుడైనను ప్రమాదం లేక విధివిధానంగా పార్వణ శ్రాద్ధం చేయవలెను.
Verse 36
कुर्वन्त्यन्ये सुताः श्राद्धमे कोद्दिष्टं न पार्वणम् / ब्राह्मोढाजस्तून्नयति संगृहीतस्त्वधो नयेत् / श्राद्धं सांवत्सरं कुर्वञ्जायते नरकाय वै
కొంతమంది కుమారులు ఏకోద్దిష్ట శ్రాద్ధమే చేస్తారు, పార్వణం చేయరు. బ్రాహ్మణుడు తప్పుగా ఎంచుకోబడితే ఆ కర్మను పైకి నడిపిస్తాడు; కానీ ‘సంగృహీత’ (అశుద్ధ/అయోగ్య) అయితే దానిని కిందికి లాగుతాడు. సంవత్సరానికి ఒక్కసారి మాత్రమే శ్రాద్ధం చేసే వాడు నిజంగా నరకయోగ్యుడగును.
Verse 37
सर्वदानानि देयानि ह्यन्न दानादृते खग / संगृहीतः सुतः कुर्यादेकोद्दिष्टं न पार्वणम्
హే ఖగ (గరుడా)! అన్ని దానములు ఇవ్వవలెను, కాని అన్నదానానికి సమానం లేదు. సంగృహీత (దత్తక) కుమారుడు ఏకోద్దిష్టం చేయాలి, పార్వణం చేయకూడదు.
Verse 38
प्रत्यब्दं पितृमातृभ्यां श्राद्धं दत्त्वा न लिप्यते / एकोद्दिष्टं परित्यज्य पार्वणं कुरुते यदि
ప్రతి సంవత్సరం తండ్రి-తల్లులకు శ్రాద్ధం సమర్పిస్తే దోషం అంటదు. అలాగే ఏకోద్దిష్టాన్ని విడిచి పార్వణం చేస్తే కూడా దోషం లేదు.
Verse 39
आत्मानं च पितॄंश्चैव स नयेद्यममन्दिरम् / संगृहीतस्तु यः केचिद्दासीपुत्त्रादयश्च ये
అతడు తన ఆత్మతో కూడి, తన పితృులతో కూడి యమమందిరానికి నడిపింపబడతాడు. అలాగే అతడు ఆశ్రయంగా స్వీకరించిన దాసీపుత్రాదులు వంటి ఆధారితులూ ఆ కర్మఫలంతో అతనితో పాటు అక్కడికి లాగబడతారు.
Verse 40
तीर्थे कुर्युः पितृश्राद्धं दानं (मासं) दद्युर्द्विजन्मने / संगृहीतसुतो भूत्वा पाकं वा यः प्रयच्छति
తీర్థస్థలంలో పితృశ్రాద్ధం చేయాలి; ద్విజునికి (బ్రాహ్మణునికి) నెలనెలా దానం ఇవ్వాలి. అలాగే స్వీకృత/అంగీకృత కుమారుడిగా ఉండి పాకం చేసిన అన్నభోజనాన్ని సమర్పించేవాడు కూడా పుణ్యభాగి అవుతాడు.
Verse 41
वृथा श्राद्धं विजानीयाच्छूद्रान्नेन यथा द्विजः / न प्रीणयति तच्छ्राद्धं पितामहमुखान्पितॄन् / एवं ज्ञात्वा स्वगश्रेष्ठ हीनजातीन्सुतांस्त्यजेत्
శ్రాద్ధం వ్యర్థమని తెలుసుకో—ద్విజుడు శూద్రాన్నంతో శ్రాద్ధం చేసినట్లే. అటువంటి శ్రాద్ధం పితామహముఖ పితృులను సంతోషపరచదు. కాబట్టి, ఓ ఖగశ్రేష్ఠా, ఇది తెలిసి హీనజాతి కుమారులను త్యజించాలి.
Verse 42
(ब्राह्मण्यां ब्राह्मणाज्जातश्चाण्डालादधमः स्मृतः ) / यस्तु प्रव्रजिताज्जातो ब्राह्मण्यां शूद्रतश्च यः
బ్రాహ్మణి స్త్రీలో బ్రాహ్మణుని నుండి పుట్టిన (అటువంటి సంతానం) చాండాలునికంటే కూడా అధమమని స్మృతిలో చెప్పబడింది. అలాగే ప్రవ్రజితుడు (సన్యాసి) నుండి పుట్టినవాడు, మరియు బ్రాహ్మణిలో శూద్రుని నుండి పుట్టినవాడూ నిందితులుగా చెప్పబడ్డారు.
Verse 43
द्वावेतौ विद्धि चाण्डालौ सगोत्राद्यस्तु जायते / स्वर्यातिविहितान्पुत्रः समुत्पाद्य खगेश्वर
ఓ ఖగేశ్వరా, తెలుసుకో—ఈ ఇద్దరినీ చాండాలులుగా భావించాలి: మొదటివాడు సగోత్ర (ఒకే గోత్రం) లో నిషిద్ధ సంయోగం నుండి పుట్టినవాడు; రెండవాడు నిషిద్ధ విధంగా సంతానాన్ని కలిగించి తరువాత స్వర్గానికి వెళ్లిన కుమారుడు.
Verse 44
तैः सुवृत्तैः सुखं प्राप्यं कुवृत्तैर्नरकं व्रजेत् / हीनजातिसमुद्भूतैः सुवृत्तैः सुखमेधते
సదాచారంతో సుఖం లభిస్తుంది; దురాచారంతో నరకానికి వెళ్తాడు. నీచస్థితిలో జన్మించినవాడైనా సదాచారుడైతే సుఖంలోనే వృద్ధి చెందుతాడు.
Verse 45
कलिकलुषविमुक्तः पूजितः सिद्धसङ्घैरमरचमरमालावीज्यमानो ऽप्सरोभिः / पितृशतमपि बन्धून्पुत्त्रपौत्त्रप्रपौत्त्रानपि नरकनिमग्नानुद्धरेदेक एव
కలియుగ కలుషం నుండి విముక్తుడై, సిద్ధసంఘాలచే పూజింపబడి, అప్సరసలు దివ్య చామరమాలలతో వీచే వాడైన అతడు—ఒక్కడే నరకంలో మునిగిన వందమంది పితృులను, బంధువులను, కుమారులను, మనుమలను, పరమనుమలను కూడా उद्धరించగలడు.
Frequently Asked Questions
The chapter states that if the fetus is lost, no funerary rite (antyeṣṭi/śrāddha) is to be performed.
Milk is offered, and additionally rice cooked in milk (pāyasa) and milk are given as offerings according to one’s capacity.
It prescribes consigning very young children (specified as under two months and up to two years) to the earth (burial), and after that age, cremation is prescribed.
Because even slight entanglement with actions and sense-objects can bind the subtle being; therefore the ten piṇḍas and related preta-satisfaction rites are taught as necessary once the relevant age/eligibility is reached.
It is described as a degraded/obstructed condition that results when required rites for the preta’s satisfaction are not performed before undertaking (and completing) other sacred observances (vratas).
Ekoddiṣṭa is a single-departed-focused offering, while pārvaṇa is the collective ancestral rite for the lineage; the chapter notes adopted sons should do ekoddiṣṭa but not pārvaṇa, and warns against negligence or improper procedure.
The gift of food (anna-dāna) is stated to be unequaled among gifts.