Adhyaya 13

Verse 1

त्रिशङ्कुशापोद्धाराय विश्वामित्रसान्त्वनवर्णनम् राजोवाच - हरिश्चन्द्रः कृतो राजा सचिवैर्नृपशासनात् । त्रिशङ्कुस्तु कथं मुक्तस्तस्माच्चाण्डालदेहतः

త్రిశంకు శాప విమోచనము కొరకు విశ్వామిత్రుని శాంతింపజేయుట. రాజు అడిగెను: రాజు ఆజ్ఞతో మంత్రులు హరిశ్చంద్రుని రాజుగా చేశారు. కానీ త్రిశంకువు ఆ చండాల దేహము నుండి ఎలా విముక్తుడయ్యాడు?

Verse 2

मृतो वा वनमध्ये तु गङ्गातीरे परिप्लुतः । गुरुणा वा कृपां कृत्वा शापात्तस्माद्‌विमोचितः

ఆయన వనమధ్యలో మరణించారా, లేదా గంగాతీరమున స్నానము చేశారా, లేక గురువు (విశ్వామిత్రుడు) కృప చూపి ఆయనను ఆ శాపము నుండి విముక్తుడిని చేశారా?

Verse 3

एतद्‌ वृत्तान्तमखिलं कथयस्व ममाग्रतः । चरितं तस्य नृपतेः श्रोतुकामोऽ‍स्मि सर्वथा

ఈ వృత్తాంతమంతయు నా ఎదుట సవివరముగా చెప్పండి. ఆ రాజు యొక్క చరిత్రను వినుటకు నేను అన్ని విధాలా కుతూహలముతో ఉన్నాను.

Verse 4

व्यास उवाच - अभिषिक्तं सुतं कृत्वा राजा सन्तुष्टमानसः । कालातिक्रमणं तत्र चकार चिन्तयञ्छिवाम्

వ్యాసుడు చెప్పెను: కుమారునికి అభిషేకము చేసి రాజు సంతుష్ట మనస్కుడయ్యెను. ఆయన అక్కడ నిరంతరము శివను (పరాశక్తిని) ధ్యానిస్తూ కాలము గడిపాడు.

Verse 5

एवं गच्छति काले तु तपस्तप्त्वा समाहितः । द्रष्टुं दारान्सुतादींश्च तदागात्कौशिको मुनिः

ఈ విధంగా కాలం గడుస్తుండగా, ఏకాగ్రతతో తపస్సు ముగించి, కౌశిక ముని తన భార్యాపుత్రులను చూడటానికి తిరిగి వచ్చాడు।

Verse 6

आगत्य स्वजनं दृष्ट्वा सुस्थितं मुदमाप्तवान् । भार्यां पप्रच्छ मेधावी स्थितामग्रे सपर्यया

వచ్చి తన స్వజనులను క్షేమంగా చూసి ఆయన సంతోషించాడు. మేధావియైన ఆ ముని తన ముందు సేవ చేస్తూ నిలబడిన భార్యను అడిగాడు।

Verse 7

दुर्भिक्षे तु कथं कालस्तया नीतः सुलोचने । अन्नं विना त्विमे बालाः पालिता केन तद्वद

ఓ సులోచనా! ఈ కరువు కాలంలో నీవు సమయాన్ని ఎలా గడిపావు? ఆహారం లేకుండా ఈ పిల్లలను ఎవరు పోషించారు, అది నాకు చెప్పు।

Verse 8

अहं तपसि सन्नद्धो नागतः शृणु सुन्दरि । किं कृतं तु त्वया कान्ते विना द्रव्येण शोभने

ఓ సుందరీ! విను, నేను తపస్సులో నిమగ్నమై తిరిగి రాలేదు. ఓ కాంతా! ధనం లేకుండా నీవు ఏమి చేశావు?

Verse 9

मया चिन्ता कृता तत्र श्रुत्वा दुर्भिक्षमद्‌भुतम् । नागतोऽहं विचार्यैवं किं करिष्यामि निर्धनः

ఆ భయంకరమైన కరువు గురించి విని నేను అక్కడ చాలా చింతించాను. కానీ, పేదవాడనైన నేను ఏమి చేయగలనని భావించి నేను రాలేదు।

Verse 10

अहमप्यति वामोरु पीडितः क्षुधया वने । प्रविष्टश्चौरभावेन कुत्रचिच्छ्वपचालये

ఓ సుందరీ! నేను కూడా అడవిలో ఆకలితో అలమటించి, దొంగలాగా ఒక చండాలుడి ఇంట్లోకి ప్రవేశించాను।

Verse 11

श्वपचं निद्रितं दृष्ट्वा क्षुधया पीडितो भृशम् । महानसं परिज्ञाय भक्ष्यार्थं समुपस्थितः

ఆ చండాలుడు నిద్రపోవడం చూసి, ఆకలితో అలమటిస్తున్న నేను వంటగదిని గుర్తించి ఆహారం కోసం అక్కడికి వెళ్లాను।

Verse 12

यदा भाण्डं समुद्‌घाट्य पक्वं श्वतनुजामिषम् । गृह्णामि भक्षणार्थाय तदा दृष्टस्तु तेन वै

నేను పాత్రను తెరిచి తినడానికి వండిన కుక్క మాంసాన్ని తీసుకుంటుండగా, అతను నన్ను చూశాడు।

Verse 13

पृष्टः कस्त्वं कथं प्राप्तो गृहे मे निशि सादरम् । ब्रूहि कार्यं किमर्थं त्वमुद्‌घाटयसि भाण्डकम्

అతను గౌరవంగా అడిగాడు— 'నీవు ఎవరు? రాత్రివేళ నా ఇంటికి ఎలా వచ్చావు? నీ పని ఏమిటో చెప్పు, నీవు ఈ పాత్రను ఎందుకు తెరుస్తున్నావు?'

Verse 14

इत्युक्तः श्वपचेनाहं क्षुधया पीडितो भृशम् । तमवोचं सुकेशान्ते कामं गद्‌गदया गिरा

చండాలుడు అలా అడిగినప్పుడు, ఆకలితో అలమటిస్తున్న నేను, ఓ సుకేశినీ! గద్గద స్వరంతో అతనితో ఇలా అన్నాను।

Verse 15

ब्राह्मणोऽहं महाभाग तापसः क्षुधयार्दितः । चौरभावमनुप्राप्तो भक्ष्यं पश्यामि भाण्डके

ఓ మహాభాగా! నేను ఆకలితో అలమటిస్తున్న బ్రాహ్మణ తపస్విని. దొంగతనానికి ఒడిగట్టి ఈ పాత్రలో ఆహారం కోసం చూస్తున్నాను.

Verse 16

चौरभावेन सम्प्राप्तोऽस्म्यतिथिस्ते महामते । क्षुधितोऽस्मि ददस्वाज्ञां मांसमद्मि सुसंस्कृतम्

ఓ మహామతీ! నేను దొంగగా వచ్చినప్పటికీ నీ అతిథిని. నేను ఆకలితో ఉన్నాను; ఈ వండిన మాంసాన్ని తినడానికి నాకు అనుమతి ఇవ్వండి.

Verse 17

विश्वामित्र उवाच - श्वपचस्तु वचः श्रुत्वा मामुवाच सुनिश्चितम् । भक्षं मा कुरु वर्णाग्र्य जानीहि श्वपचालयम्

విశ్వామిత్రుడు పలికెను - నా మాటలు విని ఆ చండాలుడు నాతో నిశ్చయంగా ఇలా అన్నాడు: 'ఓ వర్ణశ్రేష్ఠుడా! దీనిని తినవద్దు. ఇది చండాలుని ఇల్లు అని తెలుసుకో.'

Verse 18

दुर्लभं खलु मानुष्यं तत्रापि च द्विजन्मता । द्विजत्वे ब्राह्मणत्वं च दुर्लभं वेत्सि किं न हि

'మానవ జన్మ నిశ్చయంగా దుర్లభం, అందులోనూ ద్విజత్వం మరింత దుర్లభం. ద్విజులలో బ్రాహ్మణత్వం అత్యంత దుర్లభం. ఇది మీకు తెలియదా?'

Verse 19

दुष्टाहारो न कर्तव्यः सर्वथा लोकमिच्छता । अग्राह्या मनुना प्रोक्ताः कर्मणा सप्त चान्त्यजाः

'ఉత్తమ లోకాలను కోరుకునేవాడు ఎన్నడూ నిషిద్ధ ఆహారాన్ని భుజించకూడదు. మనువు తన కర్మల ద్వారా ఏడుగురు అంత్యజులను పేర్కొన్నాడు, వారి ఆహారం స్వీకరించకూడదు.'

Verse 20

त्याज्योऽहं कर्मणा विप्र श्वपचो नात्र संशयः । निवारयामि भक्ष्यात्त्वां न लोभेनाञ्जसा द्विज

'ఓ విప్రుడా! నా కర్మల వల్ల నేను త్యజించదగిన చండాలుడను, ఇందులో సందేహం లేదు. ఓ ద్విజుడా! నేను నిన్ను ఈ ఆహారం నుండి లోభంతో కాకుండా ధర్మం కోసమే నివారిస్తున్నాను.'

Verse 21

वर्णसङ्करदोषोऽयं मा यातु त्वां द्विजोत्तम । विश्वामित्र उवाच सत्यं वदसि धर्मज्ञ मतिस्ते विशदान्त्यज

'ఓ ద్విజోత్తమా! ఈ వర్ణసంకర దోషం మీకు అంటకూడదు.' విశ్వామిత్రుడు పలికెను: 'ఓ ధర్మజ్ఞుడా! నీవు సత్యం చెబుతున్నావు. ఓ అంత్యజుడా! నీ బుద్ధి అత్యంత నిర్మలమైనది.'

Verse 22

तथाप्यापदि धर्मस्य सूक्ष्ममार्गं ब्रवीम्यहम् । देहस्य रक्षणं कार्यं सर्वथा यदि मानद

'అయినప్పటికీ, ఆపత్కాలంలో ధర్మం యొక్క సూక్ష్మ మార్గాన్ని చెబుతున్నాను. ఓ మానదా! శరీరాన్ని అన్ని విధాలా రక్షించుకోవాలి.'

Verse 23

पापस्यान्ते पुनः कार्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । दुर्गतिस्तु भवेत्पापादनापदि न चापदि

'పాప కర్మ తర్వాత శుద్ధి కోసం తిరిగి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి. ఆపద లేనప్పుడు పాపం చేస్తేనే దుర్గతి కలుగుతుంది, ఆపదలో కాదు.'

Verse 24

मरणात्क्षुधितस्याथ नरको नात्र संशयः । तस्मात्क्षुधापहरणं कर्तव्यं शुभमिच्छता

'ఆకలితో మరణిస్తే నిశ్చయంగా నరకం ప్రాప్తిస్తుంది, ఇందులో సందేహం లేదు. కాబట్టి తన శుభాన్ని కోరుకునేవాడు ఆకలిని తీర్చుకోవాలి.'

Verse 25

तेनाहं चौर्यधर्मेण देहं रक्षेऽप्यथान्त्यज । अवर्षणे च चौर्येण यत्पापं कथितं बुधैः

కావున ఓ అంత్యజుడా, నేను దొంగతనము ద్వారా నైనా నా దేహమును రక్షించుకొందును. వర్షము లేని కాలమున దొంగతనము చేయుట వలన కలుగు పాపమును పండితులు...

Verse 26

यो न वर्षति पर्जन्यस्तत्तु तस्मै भविष्यति । इत्युक्ते वचने कान्ते पर्जन्यः सहसापतत्

...అది వర్షించని పర్జన్యునికే చెందును. ఓ ప్రియురాలా, ఈ మాటలు పలికినంతనే అకస్మాత్తుగా వర్షము కురిసెను.

Verse 27

गगनाद्धस्तिहस्ताभिर्धाराभिरभिकाङ्‌क्षितः । मुदितोऽहं घनं वीक्ष्य वर्षन्तं विद्युता सह

ఆకాశము నుండి ఏనుగు తొండము వంటి ధారలతో కోరుకున్న వర్షము కురిసెను. మెరుపులతో కూడి వర్షించుచున్న మేఘమును చూసి నేను సంతోషించితిని.

Verse 28

तदाहं तद्‌गृहं त्यक्त्वा निःसृतः परया मुदा । कथय त्वं वरारोहे कालो नीतस्त्वया कथम्

అప్పుడు నేను ఆ ఇంటిని విడిచి పరమ సంతోషముతో బయటకు వచ్చితిని. ఓ సుందరీ, నీవు ఈ కాలమును ఎలా గడిపితివో చెప్పుము.

Verse 29

कान्तारे परमः क्रूरः क्षयकृत्प्राणिनामिह । व्यास उवाच - इति तस्य वचः श्रुत्वा पतिमाह प्रियंवदा

...ప్రాణులను క్షీణింపజేసే అత్యంత క్రూరమైన ఈ అరణ్యములో? వ్యాసుడు పలికెను - అతని మాటలు విని ప్రియంవద అయిన భార్య భర్తతో ఇట్లు పలికెను.

Verse 30

यथा शृणु मया नीतः कालः परमदारुणः । गते त्वयि मुनिश्रेष्ठ दुर्भिक्षं समुपागतम्

ఆమె పలికెను: నేను ఈ అత్యంత దారుణమైన కాలమును ఎలా గడిపితినో వినుము. ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నీవు వెళ్ళిన పిదప భయంకరమైన కరువు సంభవించెను.

Verse 31

अन्नार्थं पुत्रकाः सर्वे बभूवुश्चातिदुःखिताः । क्षुधितान्बालकान्वीक्ष्य नीवारार्थं वने वने

అన్నము లేక పుత్రులందరూ అత్యంత దుఃఖించిరి. ఆకలితో ఉన్న బాలురను చూసి నేను నీవారము (అడవి ధాన్యము) కొరకు వనవనమున తిరిగితిని.

Verse 32

भ्रान्ताहं चिन्तयाऽऽविष्टा किञ्चित्प्राप्तं फलं तदा । एवं च कतिचिन्मासा नीवारेणातिवाहिताः

చింతతో వ్యాకులపడి తిరుగుచుండగా నాకు కొన్ని ఫలములు లభించెను. ఈ విధముగా కొన్ని మాసములు నీవారముతో గడిచిపోయెను.

Verse 33

तदभावे मया कान्त चिन्तितं मनसा पुनः । न भिक्षा किल दुर्भिक्षे नीवारा नापि कानने

ఓ కాంతా, అది కూడా లేనప్పుడు నేను మనస్సులో మరల చింతించితిని. కరువులో భిక్ష దొరకదు, అడవిలో నీవారము కూడా లేదు.

Verse 34

न वृक्षेषु फलान्यासुर्न मूलानि धरातले । क्षुधया पीडिता बाला रुदन्ति भृशमातुराः

వృక్షములపై ఫలములు లేవు, భూమిలో వేళ్ళు లేవు. ఆకలితో పీడింపబడిన బాలురు మిక్కిలి ఆతురతతో ఏడ్చుచుండిరి.

Verse 35

किं करोमि क्व गच्छामि किं ब्रवीमि क्षुधार्तितान् । एवं विचिन्त्य मनसा निश्चयस्तु मया कृतः

నేనేమి చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్ళాలి? ఆకలితో అలమటించే వీరికి నేనేమి చెప్పాలి? అని మనస్సులో ఆలోచించి నేను ఒక నిశ్చయానికి వచ్చాను.

Verse 36

पुत्रमेकं ददाम्यद्य कस्मैचिद्धनिने किल । गृहीत्वा तस्य मौल्यं तु तेन द्रव्येण बालकान्

నేను నిశ్చయించుకున్నాను: ఈ రోజు నా ఒక కుమారుడిని ఎవరో ఒక ధనవంతుడికి ఇచ్చివేస్తాను. అతని మూల్యాన్ని స్వీకరించి, ఆ ధనంతో ఇతర బాలురను...

Verse 37

पालयेऽहं क्षुधार्तांस्तु नान्योपायोऽस्ति पालने । इति सञ्चिन्त्य मनसा पुत्रोऽयं प्रहितो मया

...పోషిస్తాను, రక్షించడానికి వేరే మార్గం లేదు. అని మనస్సులో తలచి నేను ఈ కుమారుడిని పంపాను.

Verse 38

विक्रयार्थं महाभाग क्रन्दमानो भृशातुरः । क्रन्दमानं गृहीत्वैनं निर्गताहं गतत्रपा

ఓ మహాభాగా! అమ్మకానికి సిద్ధమైన ఆ బాలుడు మిక్కిలి దుఃఖంతో ఏడుస్తున్నాడు. ఏడుస్తున్న ఆ బాలుడిని తీసుకుని నేను సిగ్గు విడిచి బయలుదేరాను.

Verse 39

तदा सत्यव्रतो मार्गे मामुद्वीक्ष्य भृशातुराम् । पप्रच्छ स च राजर्षिः कस्माद्‌रोदिति बालकः

అప్పుడు మార్గంలో సత్యవ్రతుడు (త్రిశంకువు) నన్ను మిక్కిలి ఆతురతతో చూశాడు. ఆ రాజర్షి అడిగాడు: ఈ బాలుడు ఎందుకు ఏడుస్తున్నాడు?

Verse 40

तदाहं तमुवाचेदं वचनं मुनिसत्तम । विक्रयार्थं नीयतेऽसौ बालकोऽद्य मया नृप

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! అప్పుడు నేను అతనితో ఈ మాటలు అన్నాను: ఓ రాజా! ఈ రోజు ఈ బాలుడిని నేను అమ్మకానికి తీసుకువెళుతున్నాను.

Verse 41

श्रुत्वा मे वचनं राजा दयार्द्रहृदयस्ततः । मामुवाच गृहं याहि गृहीत्वैनं कुमारकम्

నా మాటలు విని, రాజు హృదయం దయతో కరిగిపోయింది, అప్పుడు ఆయన నాతో అన్నాడు: ఈ బాలుడిని తీసుకుని నువ్వు ఇంటికి వెళ్ళు.

Verse 42

भोजनार्थे कुमाराणामामिषं विहितं तव । प्रापयिष्याम्यहं नित्यं यावन्मुनिसमागमः

నీ కుమారుల భోజనం కోసం మాంసం ఏర్పాటు చేయబడింది. ముని (నీ భర్త) తిరిగి వచ్చే వరకు నేను ప్రతిరోజూ దీనిని అందిస్తాను.

Verse 43

अहन्यहनि भूपालो वृक्षेऽस्मिन्मृगसूकरान् । विन्यस्य याति हत्वासौ प्रत्यहं दययान्वितः

దయాళువైన ఆ రాజు ప్రతిరోజూ జింకలను, అడవి పందులను వేటాడి, వాటి మాంసాన్ని ఈ చెట్టుకు కట్టి వెళ్ళిపోయేవాడు.

Verse 44

तेनैव बालकाः कान्त पालिता वृजिनार्णवात् । वसिष्ठेनाथ शप्ताऽसौ भूपतिर्मम कारणात्

ఓ ప్రాణనాథా! అతని వల్లనే బాలురు ఈ దుఃఖ సాగరం నుండి రక్షించబడ్డారు. కానీ ఆ తర్వాత వసిష్ఠుడు నా కారణంగా ఆ రాజును శపించాడు.

Verse 45

कस्मिंश्चिद्दिवसे मांसं न प्राप्तं तेन कानने । हता दोग्ध्री वसिष्ठस्य तेनासौ कुपितो मुनिः

ఒకరోజు అడవిలో అతనికి మాంసం దొరకలేదు. అతను వశిష్ఠుని పాడి ఆవును చంపాడు, దానితో ముని కోపగించుకున్నాడు।

Verse 46

त्रिशङ्कुरिति भूपस्य कृतं नाम महात्मना । कुपितेन वधाद्धेतोश्चाण्डालश्च कृतो नृपः

మహాత్ముడైన ముని రాజుకు 'త్రిశంకు' అని పేరు పెట్టాడు. గోవధ వల్ల కోపించిన ముని రాజును చండాలుడిగా మార్చాడు.

Verse 47

तेनाहं दुःखिता जाता तस्य दुःखेन कौशिक । श्वपचत्वमसौ प्राप्तो मत्कृते नृपनन्दनः

ఓ కౌశికా, అతని దుఃఖం వల్ల నేను చాలా దుఃఖిస్తున్నాను. ఆ రాజకుమారుడు కేవలం నా కోసమే చండాలత్వాన్ని పొందాడు.

Verse 48

येन केनाप्युपायेन भवता नृपतेः किल । तस्माद्रक्षा प्रकर्तव्या तपसा प्रबलेन ह

కాబట్టి, ఏ ఉపాయంతోనైనా సరే, మీరు మీ ప్రబలమైన తపశ్శక్తితో ఆ రాజును రక్షించాలి.

Verse 49

व्यास उवाच - इति भार्यावचः श्रुत्वा कौशिको मुनिसत्तमः । तामाह कामिनीं दीनां सान्त्वपूर्वमरिन्दम

వ్యాసుడు పలికెను - తన భార్య మాటలు విని మునిశ్రేష్ఠుడైన కౌశికుడు (విశ్వామిత్రుడు) ఆ దుఃఖిస్తున్న ప్రియురాలిని ఓదారుస్తూ ఇలా అన్నాడు.

Verse 50

विश्वामित्र उवाच - मोचयिष्यामि तं शापान्नृपं कमललोचने । उपकारः कृतो येन कान्ताराद्‌रक्षितासि वै

విశ్వామిత్రుడు పలికెను - ఓ కమలలోచనీ! నేను ఆ రాజును శాపం నుండి విముక్తుడిని చేస్తాను, ఎందుకంటే అతను అడవిలో నిన్ను రక్షించి గొప్ప ఉపకారం చేశాడు.

Verse 51

विद्यातपोबलेनाहं करिष्ये दुःखसंक्षयम् । इत्याश्वास्य प्रियां तत्र कौशिकः परमार्थवित्

నేను నా విద్యా తపశ్శక్తులతో అతని దుఃఖాన్ని నశింపజేస్తాను. తన ప్రియురాలిని ఈ విధంగా ఓదార్చి, పరమార్థం తెలిసిన కౌశికుడు...

Verse 52

चिन्तयामास नृपतेः कथं स्याद्दुःखनाशनम् । संविमृश्य मुनिस्तत्र जगाम यत्र पार्थिवः

రాజు దుఃఖం ఎలా పోతుందో అని ఆలోచించారు. బాగా ఆలోచించిన తర్వాత ముని రాజు ఉన్న చోటికి వెళ్ళారు.

Verse 53

त्रिशङ्कुः पक्वणे दीनः संस्थितः श्वपचाकृतिः । आगच्छन्तं मुनिं दृष्ट्वा विस्मितोऽसौ नराधिपः

త్రిశంకువు చండాల వాడలో చండాలుడి రూపంలో చాలా దీనంగా ఉన్నాడు. ముని వస్తుండటం చూసి ఆ రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు.

Verse 54

दण्डवन्निपपातोर्व्यां पादयोस्तरसा मुनेः । गृहीत्वा तं करे भूपं पतितं कौशिकस्तदा

అతను వెంటనే ముని పాదాలపై దండంలా నేలపై పడ్డాడు. అప్పుడు కౌశికుడు నేలపై పడిన ఆ రాజును చేత్తో పట్టుకున్నాడు.

Verse 55

उत्थाप्योवाच वचनं सान्त्वपूर्वं द्विजोत्तमः । मत्कृते त्वं महीपाल शप्तोऽसि मुनिना यतः

ద్విజశ్రేష్ఠుడైన విశ్వామిత్రుడు అతడిని లేవనెత్తి ఓదార్పు మాటలతో ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా! నా కారణంగానే నువ్వు మునిచే శపించబడ్డావు."

Verse 56

वाञ्छितं ते करिष्यामि ब्रूहि किं करवाण्यहम् । राजोवाच - मया सम्प्रार्थितः पूर्वं वसिष्ठो मखहेतवे

నేను నీ కోరికను నెరవేరుస్తాను. చెప్పు, నేను ఏమి చేయాలి? రాజు ఇలా అన్నాడు - నేను పూర్వం యజ్ఞం నిమిత్తం వసిష్ఠుడిని ప్రార్థించాను.

Verse 57

मां याजय मुनिश्रेष्ठ करोमि मखमुत्तमम् । यथेष्टं कुरु विप्रेन्द्र यथा स्वर्गं व्रजाम्यहम्

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నాచే యజ్ఞం చేయించు, నేను ఉత్తమమైన యజ్ఞాన్ని చేయాలనుకుంటున్నాను. ఓ విప్రేంద్రా! నేను స్వర్గానికి వెళ్లేలా తగినది చేయుము.

Verse 58

अनेनैव शरीरेण शक्रलोकं सुखालयम् । कोपं कृत्वा वसिष्ठोऽसौ मामाहेति सुदुर्मते

ఈ శరీరంతోనే నేను సుఖాలకు నిలయమైన ఇంద్రలోకానికి వెళ్లాలనుకుంటున్నాను. అప్పుడు వసిష్ఠుడు కోపించి నాతో ఇలా అన్నాడు, "ఓ దుర్మతీ!"

Verse 59

मानुषेण हि देहेन स्वर्गवासः कुतस्तव । पुनर्मयोक्तो भगवान्स्वर्गलुब्धेन चानघ

మానవ దేహంతో నీకు స్వర్గవాసం ఎలా సాధ్యం? ఓ పాపరహితుడా! స్వర్గకాంక్షతో నేను మళ్ళీ ఆ భగవంతుడైన వసిష్ఠుడితో ఇలా అన్నాను.

Verse 60

अन्यं पुरोहितं कृत्वा यक्ष्येऽहं यज्ञमुत्तमम् । तदा तेनैव शप्तोऽहं चाण्डालो भव पामर

"నేను వేరొక పురోహితుడిని నియమించుకుని ఈ ఉత్తమ యజ్ఞాన్ని చేస్తాను." అప్పుడు ఆయన నన్ను ఇలా శపించారు, "ఓ పాపిష్ఠుడా! నువ్వు చాండాలుడవు అవుగాక!"

Verse 61

इत्येतत्कथितं सर्वं कारणं शापसम्भवम् । मम दुःखविनाशाय समर्थोऽसि मुनीश्वर

ఈ విధంగా నేను శాపం కలగడానికి గల కారణమంతా చెప్పాను. ఓ మునీశ్వరా! నా దుఃఖాన్ని పోగొట్టడానికి నువ్వు మాత్రమే సమర్థుడవు.

Verse 62

इत्युक्त्वा विररमासौ राजा दुःखरुजार्दितः । कौशिकोऽपि निराकर्तुं शापं तस्य व्यचिन्तयत्

ఇలా చెప్పి, దుఃఖంతో బాధపడుతున్న ఆ రాజు మౌనంగా ఉండిపోయాడు. కౌశికుడు (విశ్వామిత్రుడు) కూడా అతడి శాపాన్ని తొలగించే మార్గం గురించి ఆలోచించసాగాడు.

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां सप्तमस्कन्धे त्रिशङ्कुशापोद्धाराय विश्वामित्रसान्त्वनवर्णनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः

పద్దెనిమిది వేల శ్లోకాలు కలిగిన శ్రీమద్దేవీభాగవత మహాపురాణ సంహితలోని ఏడవ స్కంధంలో 'త్రిశంకు శాప విముక్తికై విశ్వామిత్రుడు ఓదార్చుట' అనే పదమూడవ అధ్యాయం సమాప్తం.