Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते द्विचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४२// वसिष्ठ उवाच एवं सुस्निग्धचित्तेषु तेषु तिष्ठत्सु भूपते / भवान्युत्संगतो रामः समुत्थाय कृताजलिः

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో… నలభై రెండవ అధ్యాయం. వసిష్ఠుడు పలికెను—ఓ రాజా, వారు అందరూ స్నిగ్ధచిత్తులతో అక్కడ నిలిచియుండగా, భవానీ ఒడిలోనుండి రాముడు లేచి అంజలి ఘటించి నిలిచెను.

Verse 2

तुष्टाव प्रयतो भूत्वा निर्विशेष विशेषवत् / अद्वयं द्वैतमापन्नं निर्गुणं सगुणात्मकम्

అతడు నియమంతో స్తుతించాడు—నిర్విశేషుడైయుండి కూడా విశేషరూపుడైనవాడిని; అద్వయుడైయుండి ద్వైతంగా ప్రత్యక్షమయ్యేవాడిని; నిర్గుణుడైయుండి సగుణాత్మకుడైనవాడిని.

Verse 3

राम उवाच प्रकृतिविकृतिजातं विश्वमेतद्विधातुं मम कियदनुभातं वैभवं तत्प्रमातुम् / अविदिततनुनामाभीष्टवस्त्वेकधामाभवदथ भव भामा पातु मां पूर्णकामा

రాముడు పలికెను—ప్రకృతి వికృతులనుండి జనించిన ఈ విశ్వాన్ని విధించుటలో నా వైభవం ఎంతటిదో ఎవరు కొలువగలరు? రూపనామములు అజ్ఞాతమైన, ఇష్టవస్తువులకు ఏకధామమైన ఆ పూర్ణకామా భామా (దేవి) నన్ను రక్షించుగాక.

Verse 4

प्रकटितगुणाभानं कालसंख्याविधानं सकलभवनिदानं कीर्त्यते यत्प्रधानम् / तदिह निखिलतातः संबभूवोक्षपातः कृतकृतकनिपातः पातु मामद्य मातः

గుణప్రకాశము ప్రకటమైనది, కాల-సంఖ్యల విధానము కలది, సమస్త భవనములకు కారణమైనది—అదే ‘ప్రధానం’ అని కీర్తింపబడుతుంది. ఓ మాతా! అదే ఇక్కడ సమస్తముల మూలమై అవతరించింది; కృతకృత్యుడైన అది నేడు నన్ను రక్షించుగాక.

Verse 5

दनुजकुलविनाशीलेखपाताविनाशी प्रथमकुलविकाशी सर्वविद्याप्रकाशी / प्रसभरचितकाशी भक्तदत्ताखिलाशीरवतु विजितपाशी मांसदा षण्मुखाशी

దనుజకులనాశిని, వినాశలేఖను చెరిపివేయునది; ఆదికులవికాసిని, సర్వవిద్యాప్రకాశిని. ఉగ్రవేగముతో కాశీని నిర్మించినది, భక్తులకు సమస్త ఆశీర్వాదములు దయచేయునది—పాశజయిని, షణ్ముఖి, మాంసదా (దేవి) నన్ను రక్షించుగాక.

Verse 6

हरनिकट निवासी कृष्णसेवाविलासी प्रणतजनविभासी गोपकन्याप्रहासी / हरकृतबहुमानो गोपिकेशैकतानो विदितबहुविधानो जायतां कीर्तिहा नौ

హరికి సమీపమున నివసించువాడు, కృష్ణసేవలో విహరించువాడు; శరణాగత జనులను ప్రకాశింపజేయువాడు, గోపకన్యలతో హాస్యవిహారముచేయువాడు. హరి చేత బహుమానింపబడినవాడు, గోపికేశునందు ఏకతానుడైనవాడు, అనేక విధములుగా ప్రసిద్ధుడు—ఆ కీర్తిహా మా మంగళమును కలిగించుగాక.

Verse 7

प्रभुनियतमाना यो नुन्नभक्तान्तरायो त्दृतदुरितनिकायो ज्ञानदातापरायोः / सकलगुणगरिष्ठो राधिकाङ्केनिविष्टो मम कृतमपराधं क्षन्तुमर्हत्वगाधम्

ప్రభువు నియమించిన మార్గమున నిలిచినవాడు, భక్తుల అంతరాయములను తొలగించినవాడు, పాపసమూహమును ధరించి (హరించి) వేసినవాడు, జ్ఞానదానమున పరాయణుడు. సమస్త గుణములలో గరిష్ఠుడు, రాధిక అంకమున నివిష్టుడు—నా చేసిన గాఢ అపరాధమును క్షమించుటకు అర్హుడగుగాక.

Verse 8

या राधा जगदुद्भवस्थितिलयेष्वाराध्यते वा जनैः शब्दं बोधयतीशवक्त्रंविगलत्प्रेमामृतास्वादनम् / रासेशी रसिकेश्वरी रमणत्दृन्निष्ठानिजानन्दिनी नेत्री सा परिपातु मामवनतं राधेति य कीर्त्यते

జగత్తు యొక్క ఉద్భవ-స్థితి-లయాలలో జనులచే ఆరాధింపబడే ఆ రాధ, ఈశ్వరవక్త్రం నుండి జారే ప్రేమామృతాస్వాదాన్ని శబ్దముగా బోధింపజేస్తుంది. రాసేశ్వరి, రసికేశ్వరి, ప్రియుని దృష్టిలో నిష్ఠగల, స్వానందానికి నేత్రి అయిన ఆమె ‘రాధ’ అని కీర్తింపబడుతుంది; శరణాగతుడైన నన్ను ఆమె రక్షించుగాక।

Verse 9

यस्या गर्भसमुद्भवो ह्यतिविराड्यस्यांशभूतो विराट् यन्नाभ्यंबुरुहोद्भवेन विधिनैकान्तोपदिष्टेन वै सृष्टं सर्वमिदं चराचरमयं विश्वं च यद्रोमसु ब्रह्माण्डानि विभान्ति तस्य जननी शश्वत्प्रसन्नास्तु सा

ఆమె గర్భమునుండి అతివిరాట్ ఉద్భవించెను; విరాట్ ఆమె అంసమై ఉన్నాడు. ఆమె నాభికమలమునుండి జన్మించిన విధాత, ఏకాంత ఉపదేశమును పొంది ఈ చరాచరమయమైన సమస్త విశ్వాన్ని సృష్టించాడు. ఆమె రోమరంధ్రాలలో బ్రహ్మాండాలు ప్రకాశిస్తాయి—ఆ పరముని జనని అయిన ఆమె సదా ప్రసన్నగా ఉండుగాక।

Verse 10

पायाद्यः स चराचरस्य जगतो व्यापी विभुः सच्चिदानन्दाब्धिः प्रकटस्थितो विलसति प्रेमान्धया राधया / कृष्णः पूर्णतमो ममोपरि दयाक्लिन्नान्तरः स्तात्सदा येनाहं सुकृती भवामि च भवाम्यानन्दलीनान्तरः

చరాచర జగత్తంతటా వ్యాపించిన విభువు, సచ్చిదానందసముద్రమైన ఆయన, ప్రकटమై ప్రేమాన్ధ రాధతో కలిసి లీలలు చేస్తాడు. ఆ పరిపూర్ణతముడైన శ్రీకృష్ణుడు నాపై సదా దయతో ద్రవించిన హృదయుడై ఉండుగాక; దానివల్ల నేను సుకృతివంతుడనై, అంతరంగమున ఆనందంలో లీనమగుదును।

Verse 11

वसिष्ठ उवाच स्तुत्वैवं जामदग्न्यस्तु विरराम ह तत्परम् / विज्ञाताखिलतत्त्वार्थो हृष्टरोमा कृतार्थवत्

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఇలా స్తుతించి జామదగ్న్యుడు (పరశురాముడు) పరమభక్తితో విరమించాడు. సమస్త తత్త్వార్థాలను గ్రహించి అతని రోమాలు హర్షంతో నిలిచాయి; కృతార్థుడైనట్లుగా అయ్యాడు।

Verse 12

अथोवाच प्रसन्नात्मा कृष्णः कमललोचनः / भार्गवं प्रणतं भक्त्या कृपापात्रं पुरस्थितम्

అప్పుడు ప్రసన్నాత్ముడైన కమలలోచనుడు శ్రీకృష్ణుడు, ముందర నిలిచి భక్తితో ప్రణమించిన భార్గవుడు (పరశురాముడు)—కృపాపాత్రుడైన అతనితో—మాట్లాడెను।

Verse 13

कृष्म उवाच सिद्धो ऽसि भार्गवेन्द्र त्वं प्रसादान्मम संप्रतम् / अद्य प्रभृति वत्सास्मिंल्लोके श्रेष्ठतमो भव

కృష్ణ్ముడు పలికెను—ఓ భార్గవేంద్రా! నా ప్రసాదముచేత నీవు ఇప్పుడే సిద్ధుడవైనావు. నేటి నుండీ, వత్సా, ఈ లోకమందు నీవే శ్రేష్ఠతముడవు కావు।

Verse 14

तुभ्यं वरो मया दत्तः पुरा विष्णुपदाश्रमे / तत्सर्वं क्रमतो भाव्यं समा बह्वीस्त्वया विभो

పూర్వం విష్ణుపదాశ్రమమందు నేను నీకు ఇచ్చిన వరమంతా క్రమక్రమంగా నెరవేరును. ఓ విభో, నీవు అనేక సంవత్సరాలు గడిపితివి।

Verse 15

दया विधेया दीनेषु श्रेय उत्तममिच्छता / योगश्च सादनीयो वै शत्रूणां निग्रहस्तथा

ఉత్తమ శ్రేయస్సు కోరువాడు దీనులపై దయ చూపవలెను. యోగాన్ని సాధించవలెను; అలాగే శత్రువులను నియంత్రించవలెను।

Verse 16

त्वत्समो नास्ति लोके ऽस्मिंस्तेजसा च बलेन च / ज्ञानेन यशसा वापि सर्वश्रेष्ठतमो भवान्

ఈ లోకమందు తేజస్సులోనూ బలములోనూ నీకు సమానుడు లేడు. జ్ఞానములో గానీ యశస్సులో గానీ నీవే సర్వశ్రేష్ఠతముడవు।

Verse 17

अथ स्वगृहमासाद्य पित्रोः शुश्रूषणं कुरु / तपश्चर यथाकालं तेन सिद्धिः करस्थिता

ఇక స్వగృహమునకు వెళ్లి తల్లిదండ్రులకు శుశ్రూష చేయుము. యథాకాలం తపస్సు చేయుము; దానివల్ల సిద్ధి నీ చేతిలోనే నిలిచియుండును।

Verse 18

राधोत्संगात्समुत्थाप्य गणेशं राधिकेश्वरः / आलिङ्ग्य गाढं रासेण मैत्रीं तस्य चकार ह

రాధ ఒడిలోనుండి గణేశుని లేపి రాధికేశ్వరుడు రాసభావంతో గాఢంగా ఆలింగనం చేసి అతనితో మైత్రి చేసెను।

Verse 19

अथोभावपि संप्रीतौ तदा रामगणेश्वरौ / कृष्णाज्ञया महाभागौ बभूवतुररिन्दम

అప్పుడు రాముడు మరియు గణేశ్వరుడు ఇద్దరూ పరమ ప్రీతితో నిండిరి; కృష్ణాజ్ఞవలన, ఓ శత్రుదమనా, వారు మహాభాగ్యులు అయ్యిరి।

Verse 20

एतस्मिन्नन्तरे देवी राधा कृष्णप्रिया सती / उभाभ्यां च वरं प्रादात्प्रसन्नास्या मुदान्विता

ఇంతలో కృష్ణప్రియ సతీ దేవి రాధా ప్రసన్నవదనంతో ఆనందభరితగా ఆ ఇద్దరికీ వరం ప్రసాదించింది।

Verse 21

राधोवाच / सर्वस्य जगतो वन्द्यौ दुराधर्षौं प्रियावहौ / मद्भक्तौ च विशेषेण भवन्तौ भवतां सुतौ

రాధ పలికెను—మీరిద్దరూ సమస్త జగత్తుకు వందనీయులు, దుర్జేయులు, ప్రీతిని కలిగించువారు; విశేషంగా మీరు నా భక్తులు, మరియు మీరు నా కుమారులే.

Verse 22

भवतोर्नाम चौच्चार्य यत्कार्यं यः समारभेत् / सिद्धिं प्रयातु ततसर्वं मत्प्रसादाद्धि तस्य तु

మీ ఇద్దరి నామాలను ఉచ్చరించి ఎవడు ఏ కార్యాన్ని ప్రారంభించునో, అది అంతా నా ప్రసాదవలన నిశ్చయంగా సిద్ధి పొందుగాక।

Verse 23

अथोवाच जगन्माता भवानी भववल्लभा / वत्स राम प्रसन्नाहं तुभ्यं कं प्रददे वरम् / तं प्रब्रूहि महाभाग भयं त्यक्त्वा सुदूरतः / राम उवाच जन्मान्त रसहस्रेषु येषुयेषु व्रजाम्यहम्

అప్పుడు జగన్మాత భవానీ, భవుని ప్రియురాలు, ఇలా పలికింది— “వత్స రామా, నేను ప్రసన్నురాలిని; నీకు ఏ వరం ఇవ్వాలి? మహాభాగ, భయాన్ని దూరంగా విడిచి చెప్పు.” రాముడు అన్నాడు— “వెయ్యి జన్మాంతరాలలో, నేను ఏ ఏ యోనులలోకి వెళ్తానో…”

Verse 24

कृष्णयोर्भवयोर्भक्तो भविष्यामीति देहि मे / अभेदेन च पश्यामि कृष्णौ चापि भवौ तथा

“కృష్ణుడికీ భవుడికీ (శివునికీ) నేను భక్తుడనై ఉండే వరం నాకు దయచేయండి; కృష్ణుడినీ భవుడినీ నేను భేదం లేకుండా దర్శించగలుగునట్లు చేయండి.”

Verse 25

पार्वत्युवाच एवमस्तु महाभाग भक्तो ऽसि भवकृष्णयोः / चिरञ्जीवी भवाशु त्वं प्रसादान्मम सुव्रत

పార్వతి పలికింది— “అలాగే జరుగుగాక, మహాభాగ; నీవు భవుడికీ కృష్ణుడికీ భక్తుడవు. సువ్రతా, నా ప్రసాదంతో నీవు త్వరగా చిరంజీవివి కావుగాక.”

Verse 26

अथोवाच धराधीशः प्रसन्नस्तमुमापतिः / प्रणतं भार्गवेन्द्रं तु वरार्हं जगदीश्वरः

అప్పుడు ప్రసన్నుడైన ఉమాపతి, జగదీశ్వరుడైన ధరాధీశుడు, వరానికి అర్హుడైన నమస్కరించిన భార్గవేంద్రునితో ఇలా పలికాడు.

Verse 27

शिव उवाच रामभक्तो ऽसि मे वत्स यस्ते दत्तो वरो मया / स भविष्यति कार्त्स्येन सत्यमुक्तं न चान्यथा

శివుడు పలికాడు— “వత్సా, నీవు నా రామభక్తుడవు; నేను నీకు ఇచ్చిన వరం సంపూర్ణంగా నెరవేరుతుంది. ఇది సత్యవాక్యం, వేరేలా కాదు.”

Verse 28

अद्यप्रभृति लोके ऽस्मिन् भवतो बलवत्तरः / न को ऽपि भवताद्वत्स तेजस्वी च भवत्परः

ఈ రోజు నుండి ఈ లోకంలో మీరు అత్యంత బలవంతులు; వత్సా, మీతో సమానమైన తేజస్సు గలవాడు, మీకన్నా శ్రేష్ఠుడు ఎవరూ లేరు।

Verse 29

वसिष्ठ उवाच अथ कृष्णो ऽप्यनुज्ञाप्य शिवं च नगनन्दिनीम् / गोलोकं प्रययौ युक्तः श्रीदाम्ना चापि राधया

వసిష్ఠుడు పలికెను— అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు శివుని, నగనందినిని (పార్వతిని) అనుమతి కోరుకొని, శ్రీదాముడుతోను రాధతోను కలిసి గోలోకానికి ప్రయాణించాడు।

Verse 30

अथ रामो ऽपि धर्मात्मा भवानीं च भवं तथा / संपूज्य चाभिवाद्याथ प्रदक्षिणमुपा क्रमीत्

అప్పుడు ధర్మాత్ముడు రాముడు భవానిని, భవుని (శివుని) కూడా విధిగా పూజించి నమస్కరించి, అనంతరం ప్రదక్షిణ ప్రారంభించాడు।

Verse 31

गणेशं कार्त्तिकेयं च नत्वापृच्छ्य च भूपते / अकृतव्रणसंयुक्तो निश्चक्राम गृहान्तरात्

ఓ భూపతే, రాముడు గణేశుని, కార్త్తికేయుని నమస్కరించి వీడ్కోలు చెప్పి; ఏ గాయం లేకుండా గృహాంతరమునుండి బయటకు వచ్చెను।

Verse 32

निष्क्रम्यमाणो रामस्तु नन्दीश्वरमुखैर्गणैः / नमस्कृतो ययौ राजन्स्वगृहं परया मुदा

ఓ రాజా, బయటకు వెళ్తున్న రామునికి నందీశ్వరాది గణులు నమస్కరించారు; అతడు పరమానందంతో తన గృహానికి వెళ్లాడు।