
Ṛग्विधानम् (Ṛgvidhāna) — Applications of Ṛgvedic Mantras through Japa and Homa
ఈ అధ్యాయం ముందరి న్యాయ-నీతివిషయం నుండి ప్రాయోగిక లౌకిక-వైదిక అనుష్ఠాన మార్గదర్శకానికి మారుతుంది. అగ్ని, పుష్కరుని వైదిక విధానాలు (ఋక్, యజుః, సామ, అథర్వ) భుక్తి-ముక్తి ప్రసాదకమని చెప్పి, ముఖ్యంగా జపం మరియు హోమం ద్వారా ఆచరించమని సూచిస్తాడు. తరువాత పుష్కరుడు ఋగ్విధానాన్ని వివరిస్తాడు—గాయత్రీ జపం (నీటిలోను, హోమంలోను) ప్రాణాయామంతో, 10,000 మరియు 100,000 జపాల క్రమవ్రతాలు, అలాగే ఓంకార జపం పరబ్రహ్మమై పాపనాశకమని. శుద్ధి, దీర్ఘాయువు, మేధ, విజయం, ప్రయాణరక్ష, శత్రునిగ్రహం, స్వప్నశాంతి, రోగశమనము, ప్రసవసహాయం, వర్షసాధన, వాదవిజయం, వ్యవసాయసమృద్ధి కోసం అనేక మంత్రప్రయోగాలు చెప్పబడ్డాయి; ఇవి కాలం (ప్రాతః/మధ్యాహ్నం/సాయంకాలం), స్థలం (నీరు, చౌరస్తా, గోశాల, పొలం) మరియు నియమాలు (ఉపవాసం, దానం, స్నానం) ప్రకారం నిర్దిష్టం. చివర హోమానంతరం దక్షిణ, అన్న-సువర్ణ దానం, బ్రాహ్మణాశీర్వాదాశ్రయం, నిర్దిష్ట ద్రవ్యాల విధానం చెప్పి, కర్మప్రయోగం నైతిక క్రమం మరియు శుద్ధితో అనుసంధానమై ఉందని చూపుతుంది।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे वाक्पारुष्यादिप्रकरणं नाम सप्तपञ्चाशदधिकद्विशतत्मो ऽध्यायः अथाष्टपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ऋग्विधानं अग्निर् उवाच ऋग्यजुःसामाथर्वविधानं पुष्करोदितम् भुक्तिमुक्तिकरं जप्याद्धोमाद्रामाय तद्वदे
ఇట్లు అగ్ని మహాపురాణంలో “వాక్పారుష్యాది” అనే ప్రకరణం 257వ అధ్యాయం. ఇప్పుడు 258వ అధ్యాయం “ఋగ్విధానం” ప్రారంభమవుతుంది. అగ్ని పలికెను—పుష్కరుడు ఉపదేశించిన ఋక్, యజుః, సామ, అథర్వ విధానాలు భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదించేవి; రాముని కోసం జపం మరియు హోమం ద్వారా, అలాగే ఇతరులకు కూడా విధి ప్రకారం అదే రీతిగా ఆచరించాలి।
Verse 2
पुष्कर उवाच प्रतिवेदन्तु कर्माणि कार्याणि प्रवदामि ते प्रथमं ऋग्विधानं वै शृणु त्वं भुक्तिमुक्तिदम्
పుష్కరుడు పలికెను—ప్రతి వేదానుసారం చేయవలసిన కర్మలను నీకు వివరిస్తాను. ముందుగా ఋగ్విధానాన్ని విను; అది నిజంగా భోగమూ మోక్షమూ ఇచ్చేది।
Verse 3
अन्तर्जले तथा होमे जपती मनसेप्सितम् कामं करोति गायत्री प्राणायामाद्विशेषतः
జలంలో నిలబడి గానీ, హోమ సమయంలో గానీ గాయత్రీని జపించినవాడు, మనసులో కోరుకున్న లక్ష్యాన్ని సిద్ధి చేసుకుంటాడు—ప్రత్యేకంగా ప్రాణాయామంతో కలిపినప్పుడు।
Verse 4
गायत्र्या दशसाहस्रो जपो नक्ताशनो द्विज बहुस्नातस्य तत्रैव सर्वकल्मषनाशनः
హే ద్విజా! రాత్రివేళ మాత్రమే భోజనం చేసే వ్రతంతో, పునఃపునః స్నానములు చేసి గాయత్రీని దశసహస్రసార్లు జపిస్తే, ఆ నియమాచరణలోనే సమస్త కల్మషాలు (పాపాలు) నశిస్తాయి।
Verse 5
दशायुतानि जप्त्वाथ हविष्याशी स मुक्तिभाक् प्रणवो हि परं ब्रह्म तज्जपः सर्वपापहा
తదుపరి లక్షసార్లు జపించి, హవిష్యాన్నం (యజ్ఞాహారం) మీద జీవిస్తే అతడు మోక్షభాగి అవుతాడు। ఎందుకంటే ప్రణవం ‘ఓం’నే పరబ్రహ్మ; దాని జపం సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది।
Verse 6
ओंकारशतजप्तन्तु नाभिमात्रोदके स्थितः जलं पिवेत् स सर्वैस्तु पापैर् वै विप्रमुच्यते
ఓంకారాన్ని వందసార్లు జపించి, నాభివరకు నీటిలో నిలబడి నీటిని పానము చేయాలి; అలా చేయుటవలన అతడు నిశ్చయంగా సమస్త పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు।
Verse 7
मात्रात्रयं त्रयो वेदास्त्रयो देवास्त्रयो ऽग्नयः महाव्याहृतयः सप्त लोका होमो ऽखिलाघहा
గాయత్రీ యొక్క మూడు మాత్రలు, మూడు వేదాలు, మూడు దేవతలు, మూడు అగ్నులు; ఏడు మహావ్యాహృతులు మరియు ఏడు లోకాలు—(ఇవన్నీ సమన్వయంగా) హోమం సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది।
Verse 8
गायत्री परमा जाप्या महाव्याहृतयस् तथा अन्तर्जले तथा राम प्रोक्तश् चैवाघमर्षणः
గాయత్రీ పరమ జప్య మంత్రం; అలాగే మహావ్యాహృతులు కూడా। జలమధ్యంలో నుండీ జపం చేయాలి; మరియు రాముడు ఉపదేశించిన అఘమర్షణ (సూక్తం) కూడా పాపనివారణార్థమే।
Verse 9
अग्निमीले पुरोहितं सूत्को ऽयं वह्निदैवतः पापैर् हि विप्रमुच्यत इति ग , घ , ञ च शिरसा धारयन् वह्निं यो जपेत्परिवत्सरम्
శిరస్సుపై ధ్యానపూర్వకంగా అగ్నిని ధారించి, ఒక సంపూర్ణ సంవత్సరము ‘అగ్నిమీళే పురోహితం’ అనే సూత్కమంత్రాన్ని—వహ్ని దేవతగా, ‘దీనివలన పాపముల నుండి నిశ్చయంగా విముక్తి కలుగును’ అని—గ, ఘ, ఞ అక్షరములతో కూడ జపించువాడు పాపమలముల నుండి విముక్తుడగును।
Verse 10
होमं त्रिषवणं भैक्ष्यमनग्निज्वलनञ्चरेत् अतः परमृचः सप्त वाय्वाद्या याः प्रकीर्तिताः
త్రిషవణకాలములలో హోమము చేయవలెను, భిక్షపై జీవించవలెను, ప్రత్యక్ష అగ్ని లేకుండానే అగ్ని-ప్రజ్వలన సాధన చేయవలెను. అనంతరం వాయువు మొదలైన దేవతలతో ప్రారంభమయ్యే, ఉపదేశింపబడిన ఏడు ఋక్ మంత్రాలను జపించవలెను।
Verse 11
ता जपन् प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते मेधाकामो जपेन्नित्यं सदसन्यमिति त्यचम्
ఆ ఋక్ మంత్రాలను నియమంతో నిత్యం జపించువాడు ఇష్టకామ్యాలను పొందును. మేధ (బుద్ధి) కోరువాడు ‘సదసన్యమ్’ అనే త్యచ మంత్రాన్ని ఎల్లప్పుడూ జపించవలెను।
Verse 12
अन्वयो यन्निमाः प्रोक्ताः नवर्चो मृत्युनाशनाः शुनःशेफमृषिं बद्धः सन्निरुद्धो ऽथ वा जपेत्
సరైన అన్వయ ప్రకారం ఉపదేశింపబడిన ఈ తొమ్మిది ఋక్ మంత్రాలు మృత్యునాశకములు. బంధింపబడినవాడు గాని, కారాగారంలో నిర్బంధితుడైనవాడు గాని, శునఃశేఫ ఋషిని ఆదర్శంగా తీసుకొని వీటిని జపించవలెను।
Verse 13
मुच्यते सर्वपापेभ्यो गदी वाप्यगदो भवेत् य इच्छेच्छाश्वतं कामं मित्रं प्राज्ञं पुरन्दरं
అతడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును; గదాధారి (పరాక్రమశాలి) గానీ, లేక రోగరహితుడుగానీ అవును. శాశ్వతమైన కామసిద్ధిని కోరువాడు మిత్రభావంతో ప్రాజ్ఞుడైన పురందరుడు (ఇంద్రుడు)ను ఆశ్రయించవలెను।
Verse 14
ऋग्भिः षोड्शभिः कुर्यादिन्द्रियस्येति दिने दिने हिरण्यस्तूपमित्येतज्जपन् शत्रून् प्रबाधते
పదహారు ఋగ్వేద ఋచలతో ‘ఇంద్రియస్య’ అనే విధానాన్ని అనుసరించి ప్రతిదినం జపం/కర్మ చేయాలి. ‘హిరణ్యస్తూపమ్…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని పదేపదే జపిస్తే శత్రువులు నిగ్రహింపబడతారు.
Verse 15
क्षेमी भवति चाध्वानो ये ते पन्था जपन् नरः रौद्रीभिःषड्भिरीशानं स्तूयाद्यो वै दिने दिने
ప్రయాణ మార్గాలు క్షేమంగా ఉంటాయి; ప్రయాణంలో ‘యే తే పంథాః’ మొదలైన మంత్రాన్ని జపించే మనిషి నిర్భయుడవుతాడు. ప్రతిదినం ఆరు రౌద్రీ మంత్రాలతో ఈశానుని స్తుతించే వాడు క్షేమం, శ్రేయస్సు పొందుతాడు.
Verse 16
चरुं वा कल्पयेद्रौद्रं तस्य शान्तिः परा भवेत् उदित्युदन्तमादित्यमुपतिष्ठन् दिने दिने
లేదా ఉగ్ర ఉపద్రవాల శాంతికై రౌద్ర-చరువును సిద్ధం చేయాలి; దానివల్ల పరమ శాంతి లభిస్తుంది. అలాగే ప్రతిదినం సూర్యోదయంలో ఉదయించే ఆదిత్యుని, ఉదయదిశను ఎదుర్కొని ఉపాసించాలి.
Verse 17
क्षिपेज्जलाञ्जलीन् सप्त मनोदुःखविनाशनं द्विषन्तमित्यथार्धर्चं यद्विप्रान्तं जपन् स्मरेत्
ఏడు అంజలి నీటిని అర్పించాలి; ఇది మనోదుఃఖాన్ని నశింపజేస్తుంది. తరువాత ‘ద్విషంతమ్…’తో ప్రారంభమయ్యే అర్ధఋచను జపిస్తూ, పండిత బ్రాహ్మణులు ఉపదేశించిన భావార్థాన్ని స్మరించాలి.
Verse 18
आगस्कृत् सप्तरात्रेण विद्वेषमधिगच्छति आरोग्यकामी रोगी वा प्रस्कन्नस्योत्तमं जपेत्
అపరాధం చేసినవాడు ఏడు రాత్రుల్లో ద్వేషం/వైరాన్ని పొందుతాడు. ఆరోగ్యాన్ని కోరేవాడు—లేదా రోగియైనా—వ్యాధితో బాధపడినవానికి నిర్దిష్టమైన ఉత్తమ మంత్రాన్ని జపించాలి.
Verse 19
उत्तमस्तस्य चार्धर्चो जपेद्वै विविधासने उदयत्यायुरक्ष्यय्यं तेजो मध्यन्दिने जपेत्
ఇవన్నిటిలో ఉత్తమ సాధకుడు ఆ మంత్రాన్ని అర్ధఋచతో కలిసి వివిధ ఆసనాలలో కూర్చొని జపించాలి. సూర్యోదయంలో జపిస్తే అక్షయ ఆయుష్షు లభిస్తుంది; మధ్యాహ్నంలో జపిస్తే తేజస్సు మరియు బలం కలుగుతాయి.
Verse 20
सन्निबद्धो ऽथेति क , ख , ज च अस्तं प्रतिगते सूर्ये द्विषन्तं प्रतिबाधते न वयश्चेति सूक्तानि जपन् शत्रून्नियच्छति
సూర్యుడు అస్తమించిన తరువాత విధిగా సిద్ధమై ‘క, ఖ, జ’ అనే అక్షరాలను జపించాలి; దానివల్ల ద్వేషించే వాడిని అడ్డుకొని నిరోధిస్తాడు. ‘న వయః…’తో ప్రారంభమయ్యే సూక్తాలను జపిస్తే శత్రువులను నియంత్రిస్తాడు.
Verse 21
एकादश सुपर्णस्य सर्वकामान्विनिर्दिशेत् आध्यात्मिकीः क इत्य् एता जपन्मोक्षमवाप्नुयात्
సర్వకామసిద్ధి కోసం సుపర్ణుని ఏకాదశవిధ మంత్రప్రయోగాన్ని నిర్దేశించాలి. ఆధ్యాత్మిక స్వరూపమైన ‘క’ మొదలైన ఈ అక్షరాలను జపిస్తే మోక్షం పొందుతాడు.
Verse 22
आ नो भद्रा इत्य् अनेन दीर्घमायुरवाप्नुयात् त्वं सोमेति च सूक्तेन नवं पश्येन्निशाकरं
‘ఆ నో భద్రాః…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపిస్తే దీర్ఘాయుష్షు లభిస్తుంది. ‘త్వం సోమ…’తో ప్రారంభమయ్యే సూక్తాన్ని జపిస్తే కొత్తగా ఉదయించిన నిశాకరుడు (చంద్రుడు) దర్శనమిస్తాడు.
Verse 23
उपतिष्ठेत् समित्पाणिर्वासांस्याप्नोत्यसंशयं आयुरीप्सन्निममिति कौत्स सूक्तं सदा जपेत्
సమిధలను చేతబట్టి ఉపస్థితి చెందాలి; అలా చేస్తే నిస్సందేహంగా వస్త్రాలు పొందుతాడు. ఆయుష్షు కోరేవాడు ‘ఇమమ్ ఇతి’తో ప్రారంభమయ్యే కౌత్స సూక్తాన్ని ఎల్లప్పుడూ జపించాలి.
Verse 24
आपनः शोशुचदिति स्तुत्वा मध्ये दिवाकरं यथा मुञ्चति चेषोकां तथा पापं प्रमुञ्चति
“ఆపనః శోశుచద్…” అనే వాక్యాలతో దేవుని స్తుతించి, మధ్యాహ్నంలో సూర్యుడు తన కిరణాలను విరజిమ్మినట్లే, సాధకుడు పాపాన్ని విడిచిపెడతాడు।
Verse 25
जातवेदस इत्य् एतज्जपेत् स्वस्त्ययनं पथि भयैर् विमुच्यते सर्वैः स्वस्तिमानाप्नुयात् गृहान्
ప్రయాణమార్గంలో “జాతవేదస…”తో ప్రారంభమయ్యే ఈ మంత్రాన్ని స్వస్త్యయనంగా జపిస్తే, అన్ని భయాల నుండి విముక్తుడై క్షేమంగా ఇంటికి చేరుతాడు।
Verse 26
व्युष्टायाञ्च तथा रात्र्यामेतद्दुःस्वप्ननाशनं प्रमन्दिनेति सूयन्त्या जपेद्गर्भविमोचनं
ఉషోదయంలోనూ రాత్రిలోనూ ఈ జపం దుష్స్వప్నాలను నశింపజేస్తుంది. ప్రసవ సమయంలో స్త్రీ “ప్రమందినే…”తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపించాలి; గర్భవిమోచనానికి, అంటే సులభ ప్రసవానికి।
Verse 27
जपन्निन्द्रमिति स्नातो वैश्यदेवन्तु सप्तकं मुञ्चत्याज्यं तथा जुह्वत् सकलं किल्विषं नरः
“ఇంద్రం…”తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపిస్తూ స్నానం చేసి, అనంతరం వైశ్వదేవ సప్తకాన్ని ఆచరించి, అగ్నిలో నెయ్యి ఆహుతి సమర్పిస్తే, మనిషి సమస్త పాపాన్ని విడిచిపెడతాడు।
Verse 28
इमामिति जपन् शश्वत् कामानाप्नोत्यभीप्सितान् मानस्तोक इति द्वाभ्यां त्रिरात्रोपोषितः शुचिः
“ఇమాం…”తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని నిరంతరం జపిస్తే కోరుకున్న కోరికలు సిద్ధిస్తాయి. అలాగే మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి శుద్ధుడై “మాన…” మరియు “స్తోక…”తో ప్రారంభమయ్యే రెండు మంత్రాలను జపించాలి।
Verse 29
औडुम्बरीश् च जुहुयात्समिधश्चाज्यसंस्कृताः छित्त्वा सर्वान्मृत्युपाशान् जीवेद्रोगविवर्जितः
నెయ్యితో సంస్కరించిన ఔడుంబరీ (ఉదుంబర) సమిధలను అగ్నిలో హోమం చేయాలి. అలా మరణపాశాలన్నిటిని ఛేదించి రోగరహితంగా జీవిస్తాడు.
Verse 30
ऊर्ध्वबाहुरनेनैव स्तुत्वा सम्भुं तथैव च मानस्तोकेति च ऋचा शिखाबन्धे कृते नरः
బాహువులను పైకి ఎత్తి ఇదే విధంగా శంభు (శివుడు)ను స్తుతించాలి. అలాగే శిఖాబంధం కట్టేటప్పుడు ‘మా నః స్తోకే…’ అని ప్రారంభమయ్యే ఋక్ను పఠించాలి.
Verse 31
अघृष्यः सर्वभूतानां जायते संशयं विना चित्रमित्युपतिष्ठेत त्रिसन्ध्यं भास्करं तथा
అతడు సందేహం లేకుండా సమస్త భూతాలకు అఘృష్యుడు (అజేయుడు/అస్పృశ్యుడు) అవుతాడు. అలాగే ‘చిత్రమ్’ అనే ఆహ్వానంతో త్రిసంధ్యలలో భాస్కరుడు (సూర్యుడు)ను ఉపాసించాలి.
Verse 32
समित्पाणिर्नरो नित्यमीप्सितं धनमाप्नुयात् अथ स्वप्नेति च जपन् प्रातर्मध्यन्दिने दिने
సమిధలను చేతిలో పట్టుకున్న పురుషుడు నిత్యం కోరుకున్న ధనాన్ని పొందుతాడు. ‘అథ స్వప్నే’ అని జపిస్తూ ప్రతిరోజు ప్రాతఃకాలంలోను మధ్యాహ్నంలోను చేయాలి.
Verse 33
दुःस्वप्नञ्चार्हते कृत्स्नं भोजनञ्चाप्नुयाच्छुभम् उभे पुमानिति तथा रक्षोघ्नः परिकीर्तितः
అతడు సమస్త దుఃస్వప్నాలను నివారించి శుభమైన ఆహారాన్ని పొందుతాడు. అలాగే ‘ఉభే పుమాన్’ అనే పదం కూడా రక్షోఘ్నం (రాక్షసనాశకం)గా ప్రకటించబడింది.
Verse 34
उभे वासा इति ऋचो जपन् कामानवाप्नुयात् न सागन्निति च जपन् मुच्यते चाततायिनः
“ఉభే వాసా” అని ప్రారంభమయ్యే ఋక్ను జపిస్తే కోరిన భోగాలు, కామ్యఫలాలు లభిస్తాయి; అలాగే “న సాగన్న్” అని ప్రారంభమయ్యే ఋక్ను జపిస్తే ఆతతాయినుడైన పాపం నుండికూడా విముక్తి కలుగుతుంది।
Verse 35
कया शुभेति च जपन् जातिश्रैष्ठमवाप्नुयात् इमन्नृसोममित्येतत् सर्वान् कामानवाप्नुयात्
“కయా శుభేతి” మంత్రాన్ని జపిస్తే జన్మ-శ్రేష్ఠత, ప్రతిష్ఠ లభిస్తుంది; “ఇమన్నృసోమమ్” మంత్రజపంతో అన్ని కోరిన లక్ష్యాలు సిద్ధిస్తాయి।
Verse 36
पितरित्युपतिष्ठेत नित्यमर्थमुपस्थितं अग्ने नयेति सूक्तेन घृतहोमश् च मार्गगः
‘పితరః’ అని పలుకుతూ నిత్యం భక్తితో ఉపస్థితి వహించాలి, కర్మార్థంలో సదా ఏకాగ్రుడై ఉండాలి; అలాగే ‘అగ్నే నయ…’ అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తంతో ఘృతహోమం చేయాలి—అప్పుడు (పితృ/ప్రేత) సన్మార్గగామి అవుతాడు।
Verse 37
वीरान्नयमवाप्नोति सुश्लोकं यो जपेत् सदा कङ्कतो नेति सूक्तेन विषान् सर्वान् व्यपोहति
ఎవడు ఈ శుభశ్లోకాన్ని నిత్యం జపిస్తాడో, అతడు వీరుల గతి/మార్గాన్ని పొందుతాడు; అలాగే “కఙ్కతో నేతి” అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తాన్ని జపిస్తే అన్ని విషాలను తొలగిస్తాడు।
Verse 38
यो जात इति सूक्तेन सर्वान् कामानवाप्नुयात् गणानामिति सूक्तेन श्निग्धमाप्नोत्यनुत्तमं
“యో జాతః…” అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తాన్ని జపిస్తే అన్ని కోరిన ఫలాలు లభిస్తాయి; “గణానామ్…” అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తజపంతో అనుత్తమమైన సమృద్ధి మరియు అనుగ్రహం/స్నేహం పొందుతాడు।
Verse 39
यो मे राजन्नितीमान्तु दुःस्वप्नशमनीमृचं अध्वनि प्रस्थितो यस्तु पश्येच्छत्रूं समुत्थितं
హే రాజా! ప్రయాణానికి బయలుదేరి నా ఈ దుఃస్వప్నశమనీ ఋక్ను పఠించినవాడు, మార్గమధ్యంలో శత్రువులు లేచివస్తున్నట్లు చూచినచో, రక్షార్థం అదే మంత్రాన్ని జపించాలి।
Verse 40
अप्रशस्तं प्रशस्तं वा कुविदङ्ग इमं जपेत् द्वाविंशकं जपन् सूक्तमाध्यात्मिकमनुत्तमं
అశుభమైనా శుభమైనా—వేదాంగాలలో నైపుణ్యం లేనివాడైనా దీనిని జపించాలి. ఇరవై రెండు మంత్రాలతో కూడిన ఈ అనుత్తమ ఆధ్యాత్మిక సూక్తాన్ని జపిస్తే అభీష్ట ఫలం సిద్ధిస్తుంది.
Verse 41
पर्वसु प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते कृणुष्वेति जपन् सूक्तं जुह्वदाज्यं समाहितः
పర్వదినాలలో నిత్యం నియమంతో ఉండేవాడు ఇష్టకామ్యాలను పొందుతాడు. ‘కృణుష్వ’ అని జపిస్తూ, ఏకాగ్రచిత్తంతో సూక్తాన్ని పఠించి నెయ్యిని ఆహుతిగా సమర్పించాలి.
Verse 42
भोजनञ्चाप्नुयाच्छतमिति ख , ग , घ , ज च नित्यमन्नमुपस्थितमिति क , छ च आरातीनां हरेत् प्राणान् रक्षांस्यपि विनाशयेत् उपतिष्ठेत् स्वयं वह्निं परित्यृचा दिने दिने
‘ఆహారం శతగుణంగా లభిస్తుంది’—ఖ, గ, ఘ, జ పాఠాలలో ఇలా ఉంది; మరియు ‘అన్నం నిత్యం సమీపంలోనే ఉంటుంది’—క, ఛ పాఠాలలో ఇలా ఉంది. (దినదిన ఉపాసనతో) శత్రువుల ప్రాణాలను హరించి, రాక్షసబాధలను కూడా నశింపజేస్తాడు; అందువల్ల ఒక్కరోజు కూడా విడువక ప్రతిరోజూ స్వయంగా అగ్నిని ఉపాసించాలి.
Verse 43
तं रक्षति स्वयं वह्निर्विश्वतो विश्वतोमुखः हंसः शुचिः सदित्येतच्छुचिरीक्षेद्दिवाकरं
అతనిని స్వయంగా అగ్ని రక్షిస్తాడు—సర్వవ్యాపి, సర్వదిశలలో ముఖములు కలవాడు. ‘హంస శుచి; సూర్యుడు సదా శుచి’ అని ధ్యానించి, శుద్ధుడై దివాకరుని దర్శించాలి.
Verse 44
कृषिं प्रपद्यमानस्तु स्थालीपाकं यथाविधि जुहुयात् क्षेत्रमध्ये तु स्वनीस्वाहास्तु पञ्चभिः
వ్యవసాయం ప్రారంభించబోయేవాడు విధిపూర్వకంగా స్థాలీపాక హోమం చేయాలి. తరువాత పొలమధ్యలో ‘స్వనీ స్వాహా’ అని ఉచ్చరిస్తూ ఐదు ఆహుతులు సమర్పించాలి.
Verse 45
इन्द्राय च मरुद्भ्यस्तु पर्जन्याय भगाय च यथालिङ्गन्तु विहरेल्लाङ्गलन्तु कृषीबलः
కర్షకుడు ఇంద్రునికి, మరుతులకు, పర్జన్యునికి, భగునికి ఆహుతులు సమర్పించాలి. తరువాత నిర్దిష్ట లింగాల (సూచకచిహ్నాల) ప్రకారం విధులను ఆచరించాలి; వ్యవసాయబలం నిజంగా నాగలే.
Verse 46
युक्तो धान्याय सीतायै सुनासीरमथोत्तरं गन्धमाल्यैर् नमस्कारैर् यजेदेताश् च देवताः
సరైన సిద్ధతతో ధాన్యదేవతను, సీతా (నాగలి గీత/సాల)ను, తరువాత సునాసీరుని గంధాలు, మాలలు, నమస్కారాలతో పూజించాలి—ఈ దేవతలను ఆరాధించాలి.
Verse 47
प्रवापने प्रलवने खलसीतापहारयोः अमोघङ्कर्म भवति वर्धते सर्वदा कृषिः
విత్తనం చల్లడం, కలుపు తీయడం/శుభ్రపరచడం, మోపడం (మర్రడం), దున్నడం, పురుగులు తొలగించడం—ఇవన్నీ చేసినప్పుడు కార్యం ఫలహీనమవదు; వ్యవసాయం ఎల్లప్పుడూ వృద్ధి చెందుతుంది.
Verse 48
समुद्रादिति सूक्तेन कामानाप्नोति पावकात् विश्वानर इति द्वाभ्यां य ऋग्भ्यां वह्निमर्हति
‘సముద్రాత్…’ అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తాన్ని పఠిస్తే పావకుడు (అగ్ని) నుండి ఇష్టకామ్యాలు లభిస్తాయి. అలాగే ‘విశ్వానర…’ అని ప్రారంభమయ్యే రెండు ఋక్కులతో అతడు అగ్నిపూజకు, అగ్నియజ్ఞానికి అర్హుడవుతాడు.
Verse 49
स तरत्यापदः सर्वा यशः प्राप्नोति चाक्षयं विपुलां श्रियमाप्नोति जयं प्राप्नोत्यनुत्तमं
అతడు సమస్త ఆపదలను దాటిపోతాడు; అక్షయమైన యశస్సును పొందుతాడు, విస్తారమైన శ్రీమంతతను పొందుతాడు, అనుత్తమమైన విజయాన్ని కూడా పొందుతాడు।
Verse 50
अग्ने त्वमिति च स्तुत्वा धनमाप्नोति वाञ्छितं प्रजाकामो जपेन्नित्यं वरुणदैवतत्रयं
“అగ్నే త్వమ్…” అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రంతో స్తుతి చేసినవాడు కోరిన ధనాన్ని పొందుతాడు. సంతానకాంక్ష గలవాడు వరుణదైవత త్రయాన్ని నిత్యం జపించాలి.
Verse 51
स्वस्त्या त्रयं जपेत् प्रातः सदा स्वस्त्ययनं महत् स्वस्ति पन्था इति प्रोच्य स्वस्तिमान् व्रजते ऽध्वनि
ప్రాతఃకాలంలో ‘స్వస్త్యా’ అనే మూడు మంత్రాలను—మహత్తర స్వస్త్యయనాన్ని—ఎల్లప్పుడూ జపించాలి. “స్వస్తి పంథాః” అని పలికి శుభసంపన్నుడై ప్రయాణమార్గంలో సాగాలి.
Verse 52
विजिगीषुर्वनस्पते शत्रूणां व्याधितं भवेत् स्त्रिया गर्भप्रमूढाया गर्भमोक्षणमुत्तमं
“విజిగీషుర్వనస్పతే” అనే మంత్రం—విజయకాంక్ష గలవాడికి శత్రువులు వ్యాధిగ్రస్తులవుతారు; గర్భంలో అడ్డంకితో బాధపడే స్త్రీకి ఇది ఉత్తమ గర్భమోచనోపాయం.
Verse 53
व्याधिकम्भवदिति ट अच्छावदेति सूक्तञ्च वृष्टिकामः प्रयिओजयेत् निराहारः क्लिन्नवासा न चिरेण प्रवर्षति
వర్షం కోరేవాడు “వ్యాధికంభవద్…” మంత్రాన్ని మరియు “అచ్చావద్…” సూక్తాన్ని విధిపూర్వకంగా ప్రయోగించాలి. ఉపవాసంగా ఉండి తడిచిన వస్త్రాలు ధరించినచో త్వరలోనే వర్షం కురుస్తుంది.
Verse 54
मनसः काम इत्य् एतां पशुकामो नरो जपेत् कर्दमेन इति स्नायात्प्रजाकामः शुचिव्रतः
పశుసంపద కోరుకునే మనిషి “మనసః కామ…” అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపించాలి. సంతానాభిలాషి, శుచివ్రతుడు, “కర్దమేన…” మంత్రం జపిస్తూ స్నానం చేయాలి.
Verse 55
अश्वपूर्वा इति स्नायाद्राज्यकामस्तु मानवः राहिते चर्मणि स्नायात् ब्राह्मणस्तु यथाविधि
రాజ్యాభిలాషి మనిషి “అశ్వపూర్వా…” అని జపిస్తూ స్నానం చేయాలి. బ్రాహ్మణుడు ‘రాహిత’ (విధిగా శుద్ధి చేసిన) చర్మంపై నిలిచి/కూర్చొని నియమానుసారం స్నానం చేయాలి.
Verse 56
राजा चर्मणि वैयाघ्रे छागे वैश्यस्तथैव च दशसाहस्रिको होमः प्रत्येकं परिकीर्तितः
రాజు వ్యాఘ్రచర్మంపై ఉండి కర్మ చేయాలి; వైశ్యుడు అలాగే మేకచర్మంపై. వారివారికి పది వేల ఆహుతులతో కూడిన హోమం విధించబడింది.
Verse 57
आगार इति सूक्तेन गोष्ठे गां लोकमातरं उपतिष्ठेद्व्रजेच्चैव यदिच्छेत्ताः सदाक्षयाः
“ఆగార…” అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తంతో గోశాలలో ‘లోకమాత’ అయిన గోవును ఉపాసించాలి; అలాగే వ్రజానికి కూడా వెళ్లాలి. ఏ వరం కోరినా అవి సదా అక్షయంగా నిలుస్తాయి.
Verse 58
उपेतितिसृभीराज्ञो दुन्दुभिमभिमन्त्रयेत् तेजो बकञ्च प्राप्नोति शत्रुञ्चैव नियच्छति
రాజు బయలుదేరే వేళ యుద్ధదుందుభిని మంత్రంతో అభిమంత్రించాలి. దానివల్ల అతడు తేజస్సు, బలం పొందుతాడు; శత్రువును కూడా నియంత్రిస్తాడు.
Verse 59
तृणपाणिर्जपेत्सूक्तुं रक्षोघ्नं दस्युन्भिर्वृतः ये के च उमेत्यृचं जप्त्वा दीर्घमायुराप्नुयात्
చేతిలో తృణం (గడ్డి) పట్టుకొని, దస్యువులచే చుట్టుముట్టబడినప్పటికీ, రక్షోఘ్న సూక్తాన్ని జపించాలి; అలాగే “యే కే చ …” అని ప్రారంభమయ్యే ఋగ్వేద ఋచను జపిస్తే దీర్ఘాయువు లభిస్తుంది।
Verse 60
जीमूतसूक्तेन तथा सेनाङ्गान्यभिमन्त्रयेत् यधा लिङ्गं ततो राजा विनिहन्ति रणे रिपून्
అలాగే జీమూత-సూక్తంతో సేన యొక్క వివిధ విభాగాలను అభిమంత్రించాలి; దానివల్ల లభించిన లింగం (శకున-చిహ్నం) ప్రకారం రాజు యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరిస్తాడు।
Verse 61
आग्नेयेति त्रिभिःसूक्तैर् धनमाप्नोति चाक्षयं अमीवहेति सूक्तेन भूतानि स्थापयेन्निशि
“ఆగ్నేయీ…” అని ప్రారంభమయ్యే మూడు సూక్తాలను జపిస్తే అక్షయ ధనం లభిస్తుంది; మరియు “అమీవహే…” అని ప్రారంభమయ్యే సూక్తంతో రాత్రి భూతాలను స్థంభింపజేయవచ్చు (నియంత్రించవచ్చు)।
Verse 62
सबाधे विषमे दुर्गे बन्धा वा निर्गतः क्वचित् पलायन् वा गृहीतो वा सूक्तमेतत्तथा जपेत्
బాధలో ఉన్నప్పుడు, విషమమైన లేదా దుర్గమమైన ప్రదేశంలో, కఠిన సంకటంలో—బంధించబడినవాడైనా లేదా ఏదో విధంగా విడుదలైనవాడైనా, పారిపోతున్నవాడైనా లేదా పట్టుబడినవాడైనా—అప్పుడు ఈ సూక్తాన్ని యథావిధిగా జపించాలి।
Verse 63
त्रिरात्रं नियतोपोष्य श्रापयेत् पायसञ्चरुं तेनाहुतिशतं पूर्णं जुहुयात् त्र्यम्बकेत्यृचा
మూడు రాత్రులు నియమంతో ఉపవాసం చేసి, పాయస-చరు (పాలు-బియ్యం హవిసు)ను విధిగా సంస్కరింపజేయాలి; మరియు దానితో “త్ర్యంబక—” అని ప్రారంభమయ్యే ఋచా (మహామృత్యుంజయ మంత్రం)తో అగ్నిలో సంపూర్ణంగా వంద ఆహుతులు సమర్పించాలి।
Verse 64
अवाप्तवानिति ट समुद्दिश्य महादेवं जीवेदब्दशतं सुखं तच्चक्षुरित्यृचा स्नात उपतिष्ठेद्दिवाकरं
“అవాప్తవాన్ …” అనే మంత్రాన్ని జపించి మహాదేవుని ఉద్దేశించి ప్రార్థిస్తే, వాడు సుఖంగా వంద సంవత్సరాలు జీవిస్తాడు. స్నానం చేసి తరువాత “తచ్చక్షుః …” ఋక్తో దివాకర సూర్యుని ఉపాసనలో నిలవాలి.
Verse 65
उद्यन्तं मध्यगञ्चैव दीर्घमायुर्जिजीविषुः इन्द्रा सोमेति सूक्तन्तु कथितं शत्रुनाशनं
దీర్ఘాయువు కోరువాడు ఉదయసూర్యుని మరియు మధ్యాహ్నసూర్యుని స్తోత్రాలను వినియోగించాలి. “ఇంద్రా సోమా …” తో ప్రారంభమయ్యే సూక్తం శత్రునాశకమని బోధించబడింది.
Verse 66
यस्य लुप्तं व्रतं मोहाद्व्रात्यैर् वा संसृजेत्सह उपोष्याज्यं स जुहुयात्त्वमग्ने व्रतपा इति
ఎవరి వ్రతం మోహవశంగా లుప్తమైందో, లేదా వ్రాత్యులు/అనియమితుల సహవాసం చేసినవాడో, అతడు ఉపవాసం చేసి నెయ్యిని హోమంలో ఆహుతి ఇవ్వాలి; “త్వమగ్నే వ్రతపా” అని ఉచ్చరించాలి.
Verse 67
आदित्येत्यृक् च सम्राजं जप्त्वा वादे जयी भवेत् महीति च चतुष्केण मुच्यते महतो भयात्
“ఆదిత్య …” తో ప్రారంభమయ్యే ఋక్ను మరియు “సమ్రాజ్” మంత్రాన్ని జపిస్తే వాదంలో విజయం కలుగుతుంది. “మహీ …” ను నాలుగు సార్లు పఠిస్తే మహాభయము నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
Verse 68
ऋचं महीति जप्त्वा यदि ह्य् एतत् सर्वकामानवाप्नुयात् द्वाचत्वारिंशतिं चैन्द्रं जप्त्वा नाशयते रिपून्
“మహీ …” తో ప్రారంభమయ్యే ఋక్ను జపిస్తే నిజంగా అన్ని కోరికలు సిద్ధిస్తాయి. అలాగే ఇంద్ర మంత్రాన్ని నలభై రెండు సార్లు జపిస్తే శత్రువులు నశిస్తారు.
Verse 69
वाचं महीति जप्त्वा च प्राप्नोत्यारोग्यमेव च शन्नो भवेति द्वाभ्यान्तु भुक्त्वान्नं प्रयतः शुचिः
“వాచం మహీ” మంత్రాన్ని జపిస్తే నిశ్చయంగా ఆరోగ్యం లభిస్తుంది. భోజనం చేసిన తరువాత నియమశీలుడై శుచిగా ఉండి ‘శన్నో భవ’తో ప్రారంభమయ్యే రెండు ఋచలను శుభార్థంగా జపించాలి.
Verse 70
हृदयं पाणिना स्पृष्ट्वा व्याधिभिर् नाभिभूयते उत्तमेदमिति स्नातो हुत्त्वा शत्रुं प्रमापयेत्
చేతితో హృదయాన్ని స్పర్శిస్తే వ్యాధులు అధిగమించవు. ‘ఉత్తమేదం’ మంత్రం జపిస్తూ స్నానం చేసి, తరువాత హోమం చేసి శత్రువును నశింపజేయాలి.
Verse 71
शन्नोग्न इति सूक्तेन हुतेनान्नमवाप्नुयात् कन्या वारर्षिसूक्तेन दिग्दोषाद्विप्रमुच्यते
‘శన్నో అగ్నే…’తో ప్రారంభమయ్యే సూక్తంతో హోమాహుతులు ఇస్తే అన్నం (పోషణ) లభిస్తుంది. అలాగే కన్య ‘వారర్షి-సూక్త’ంతో ఆహుతి ఇచ్చి దిగ్దోషం నుండి పూర్తిగా విముక్తి పొందుతుంది.
Verse 72
यदत्य कव्येत्युदिते जप्ते ऽवश्यं जगद्भवेत् यद्वागिति च जप्तेन वाणी भवति संस्कृता
సూర్యోదయంలో ‘యదత్యకావ్య…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపిస్తే నిశ్చయంగా కావ్యరచన సామర్థ్యం కలుగుతుంది. ‘యద్వాక్…’ మంత్రజపంతో వాక్కు సంస్కృతమై శుద్ధంగా మారుతుంది.
Verse 73
वाचो विदितमिति त्वेतां जपन् वाचं समश्नुते पवित्राणां पवित्रन्तु पावमान्येत्यृचो मताः
‘వాచో విదితం’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రఋచను జపిస్తే వాక్సామర్థ్యం మరియు ప్రావీణ్యం లభిస్తుంది. పావమానీ ఋచలు ‘పవిత్రాలలో పవిత్రం’గా భావించబడి అత్యంత శుద్ధికారకమని చెప్పబడతాయి.
Verse 74
वैखानसा ऋचस्त्रिंशत्पवित्राः परमा मताः आदित्येति प्रसंम्राजमिति ग , घ , ञ संस्थितेति क , छ , च ऋचो द्विषष्टिः प्रोक्ताश् च परस्वेत्यृषिसत्तम
వైఖానస ఋగ్వేద ఋచలు—ముప్పై ‘పవిత్ర’ మంత్రాలు—పరమమైనవిగా భావించబడతాయి. కొన్ని పాఠాల్లో ‘ఆదిత్యేతి’ మరియు ‘ప్రసంమ్రాజమ్ ఇతి’ (గ, ఘ, ఞ) అని, మరికొన్నింటిలో ‘సంస్థితేతి’ (క, ఛ, చ) అని పఠనం ఉంది. ఓ ఋషిశ్రేష్ఠా, ‘పరస్వేతి’ పాఠంతో ఋచల సంఖ్య అరవై రెండని కూడా చెప్పబడింది.
Verse 75
सर्वकल्मषनाशाय पावनाय शिवाय च स्वादिष्टयेतिसूक्तानां सप्तषष्टिरुदाहृता
సర్వ కల్మషనాశనం, పవిత్రత, శుభప్రదత కోసం ‘స్వాదిష్ట…’తో ప్రారంభమయ్యే సూక్తాల సంఖ్య అరవై ఏడు అని ప్రకటించబడింది.
Verse 76
दशोत्तराण्यृचाञ्चैताः पावमान्यः शतानि षट् एतज्जपंश् च जुह्वच्च घोरं मृत्युभयं जयेत्
ఇవి పావమాన ఋచలు—మొత్తం ఆరు వందల పది. వీటిని జపించి అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పిస్తే ఘోరమైన మృత్యుభయాన్ని జయించగలడు.
Verse 77
आपोहिष्टेति वारिस्थो जपेत्पापभयार्दने प्रदेवन्नेति नियतो जपेच्च मरुधन्वसु
నీటిలో నిలబడి ‘ఆపో హి ష్ఠా…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని పాపభయ నివారణార్థం జపించాలి. నియమంతో, స్వయంనియంత్రణతో ‘ప్రదేవన్న…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్నీ జపించాలి; అలాగే మరుధన్వ ప్రాంతంలోనూ జపించాలి.
Verse 78
प्राणान्तिके भये प्राप्ते क्षिप्रमायुस्तु विन्दति प्रावेयामित्यृचमेकां जपेच्च मनसा निशि
ప్రాణాంతక భయం కలిగినప్పుడు త్వరగా ఆయుష్షు లభిస్తుంది; రాత్రి ‘ప్రావేయామ్…’తో ప్రారంభమయ్యే ఒక ఋచను మనస్సులో జపించాలి.
Verse 79
व्युष्टायामुदिते सूर्ये द्यूते जयमवाप्नुयात् मा प्रगामेति मूढश् च पन्थानं पथि विन्दति
ప్రభాతం పూర్తిగా వెలిసి సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు జూదంలో జయం లభిస్తుంది. “వెళ్లకండి” అని చెప్పే మూర్ఖుడుకూడా దారిలో నడుస్తూ దారినే కనుగొంటాడు; ప్రయాణం సఫలమవుతుంది.
Verse 80
क्षीणायुरिति मन्येत यङ्कञ्चित् सुहृदं प्रियं यत्तेयमिति तु स्नातस्तस्य मूर्धानमालभेत्
ఎవరైనా “నా ఆయువు క్షీణిస్తోంది” అని భావిస్తే, స్నానం చేసి ఏదైనా ప్రియమైన సుహృదుని తలపై చేయి ఉంచి “ఇది నీదే” అని పలకాలి.
Verse 81
सहस्रकृत्वः पञ्चाहं तेनायुर्विन्दते महत् इदं मेध्येति जुहुयात् घृतं प्राज्ञः सहस्रशः
ఐదు రోజుల పాటు వెయ్యిసార్లు ఆచరించితే మహత్తర దీర్ఘాయువు లభిస్తుంది. జ్ఞాని “ఇది మేధ్యము (శుద్ధికరం)” అని పలుకుతూ అగ్నిలో వెయ్యిసార్లు నెయ్యి ఆహుతి ఇవ్వాలి.
Verse 82
पशुकामो गवां गोष्ठे अर्थकामश् चतुष्पथे वयः सुपर्ण इत्य् एतां जपन् वै विन्दते श्रियं
పశువులను కోరేవాడు గోశాలలో, ధనాన్ని కోరేవాడు చౌరస్తాలో దీనిని జపించాలి. “వయః సుపర్ణ …” అని ప్రారంభమయ్యే ఈ మంత్రాన్ని జపిస్తే నిశ్చయంగా శ్రీ—సంపద, శుభభాగ్యం—లభిస్తుంది.
Verse 83
हविष्यन्तीयमभ्यस्य सर्वपापैः प्रमुच्यते तस्य रोगा विनश्यन्ति कायाग्निर्वर्धते तथा
హవిష్యంతీ వ్రతాన్ని ఆచరించితే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. అతని రోగాలు నశిస్తాయి, అలాగే శరీరాగ్ని—జఠరాగ్ని—వృద్ధి చెందుతుంది.
Verse 84
या ओषधयः स्वस्त्ययनं सर्वव्याधिविनाशनं वृहस्पते अतीत्येतद्वृष्टिकामः प्रयोजयेत्
శుభసాధనమై మంగళరక్షకమై సమస్తవ్యాధినాశినులైన ఆ ఔషధులను—ఓ బృహస్పతీ—ఈ మంత్రాన్ని విధిగా ఉచ్చరించి వర్షకాముడు ఆ ప్రయోగాన్ని చేయవలెను।
Verse 85
सर्वत्रेति परा शान्तिर्ज्ञेया प्रतिरथस् तथा सूत सांकाश्यपन्नित्यं प्रजाकामस्य कीर्तितं
‘సర్వత్రా’ అనే పదం పరమశాంతిదాయకమని గ్రహించాలి; అలాగే ‘ప్రతిరథ’ కూడా ప్రసిద్ధం. ఓ సూతా, ‘సాంకాశ్యప’ సంతానకామునికి నిత్యసిద్ధిదాయకమని ప్రకటించబడింది।
Verse 86
अहं रुद्रेति एतद्वाग्मी भवति मानवः न योनौ जायते विद्वान् जपन्रात्रीति रात्रिषु
‘అహం రుద్రః’ అనే మంత్రాన్ని జపించిన మనిషి వాగ్మిగా అవుతాడు. విద్యావంతుడు రాత్రులలో ‘రాత్రి’ మంత్రాన్ని జపిస్తే అతడు మళ్లీ గర్భయోనిలో జన్మించడు।
Verse 87
रात्रिसूक्तं जपन्न्रात्री रात्रिं क्षेमी जयेन्नरः कल्पयन्तीति च जपन्नित्यं कृत्त्वारिनाशनं
రాత్రివేళ రాత్రిరాత్రి ‘రాత్రి-సూక్తం’ జపించే మనిషి క్షేమవంతుడై విజయం పొందుతాడు. అలాగే ‘కల్పయంతీ…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని నిత్యం జపిస్తే శత్రునాశం సిద్ధిస్తుంది।
Verse 88
आयुष्यञ्चैव वर्चस्यं सूक्तं दाक्षायणं महत् उत देवा इति जपेदामयघ्नं धृतव्रतः
దీర్ఘాయుష్కు మరియు తేజోవర్తస్సుకు మహత్తరమైన దాక్షాయణ-సూక్తాన్ని జపించాలి. వ్రతధారి ‘ఉత దేవా…’తో ప్రారంభమయ్యే రోగనాశక మంత్రాన్ని కూడా జపించాలి।
Verse 89
अयमग्ने जनित्येतज्जपेदग्निभये सति अरण्यानीत्यरण्येषु जपेत्तद्भयनाशनं
అగ్నిభయం కలిగినప్పుడు ‘అయం అగ్నే జనితా’ అనే మంత్రాన్ని జపించాలి. అరణ్యాలలో ‘అరణ్యానీ’ మంత్రాన్ని జపించాలి; అది ఆ భయాన్ని నశింపజేస్తుంది.
Verse 90
ब्राह्म्नीमासाद्य सूक्ते द्वे ऋचं ब्राह्मीं शतावरीं पृथगद्भिर्घृतैर् वाथ मेधां लक्ष्मीञ्च विन्दति
బ్రాహ్మీని ఆశ్రయించి రెండు సూక్తాలు మరియు బ్రాహ్మీ-ఋచను జపించాలి. తరువాత బ్రాహ్మీ, శతావరీలను వేరువేరుగా నీటితో గానీ నెయ్యితో గానీ సేవించాలి; అలా మెధా మరియు లక్ష్మీ లభిస్తాయి.
Verse 91
मास इत्य् असपत्नघ्नं संग्रामं विजिगीषतः ब्रह्मणो ऽग्निः संविदानं गर्भमृत्युनिवारणं
‘మాస…’తో ప్రారంభమయ్యే మంత్రం ‘అసపత్నఘ్నం’—ప్రతిద్వంద్వులను సంహరించేది; యుద్ధవిజయం కోరువాడు దీనిని ప్రయోగించాలి. ‘బ్రహ్మణోऽగ్నిః’ మంత్రం సంవిదానం (ఒప్పందం/సమాధానం) కోసం. ‘గర్భమృత్యునివారణ’ మంత్రం గర్భస్థ మరణ నివారణకు.
Verse 92
अपहीति जपेत्सूक्तं शुचिर्दुस्वप्ननाशनं येनेदमिति वैजप्त्वा समाधिं विन्दते परं
శుద్ధుడై ‘అపహీతి’ సూక్తాన్ని జపించాలి; అది దుష్స్వప్నాలను నశింపజేస్తుంది. అలాగే ‘యేనేదం’ మంత్రాన్ని జపిస్తే పరమ సమాధి లభిస్తుంది.
Verse 93
मयो भूर्वात इत्य् एतत् गवां स्वस्त्ययनं परं शाम्बरीमिन्द्रजालं वा मायामेतेन वारयेत्
‘మయో భూర్ వాత…’—ఇది గోవులకు పరమ స్వస్త్యయన (శుభ-రక్షణ) విధానం. దీని ద్వారా శాంబరీ మంత్రజాలం, ఇంద్రజాలం లేదా ఏ మాయా ప్రయోగమైనా నివారించాలి.
Verse 94
महीत्रीणामवरोस्त्विति पथि स्वस्त्ययनं जपेत् अग्नये विद्विषन्नेवं जपेच्च रिपुनाशनं
ప్రయాణమార్గంలో ‘మహీత్రీణామవరోఽస్త్వ…’ అని ప్రారంభమయ్యే స్వస్త్యయన జపాన్ని చేయాలి. అలాగే అగ్నిదేవునికి శత్రుదమన, రిపునాశక మంత్రాన్ని ఇదే విధంగా జపించాలి.
Verse 95
वास्तोष्पतेन मन्त्रेण यजेत गृहदेवताः जपस्यैष विधिः प्रोक्तो हुते ज्ञेयो विशेषतः
వాస్తోష్పతి మంత్రంతో గృహదేవతలను యజించాలి (పూజించి ఆహుతులు సమర్పించాలి). ఈ విధానం జపానికి చెప్పబడింది; హోమంలో ఆహుతి ఇచ్చినప్పుడు ఇది ప్రత్యేకంగా వర్తించేదిగా గ్రహించాలి.
Verse 96
होमान्ते दक्षिणा देया पापशान्तिर्हुतेन तु हुतं शाम्यति चान्नेन अन्नहेमप्रदानतः
హోమాంతంలో దక్షిణ ఇవ్వాలి. అగ్నిలో సమర్పించిన ఆహుతుల వల్ల పాపశాంతి కలుగుతుంది. అలాగే అన్నం ద్వారా—అన్నదానం మరియు స్వర్ణదానం వల్ల—క్రియ యొక్క శేషఫలం శాంతించి సంపూర్ణమవుతుంది.
Verse 97
विप्राशिषस्त्वमोघाः स्युर्बहिःस्नानन्तु सर्वतः सिद्धार्थका यवा धान्यं पयो घृतं तथा
బ్రాహ్మణుల ఆశీర్వాదాలు నిష్ఫలమవు. అన్ని విధాలుగా బాహ్యస్నానం చేయాలి. అలాగే సిద్ధార్థక (తెల్ల ఆవాలు), యవాలు, ధాన్యం, పాలు, నెయ్యి కూడా (ఉపయోగించాలి/అర్పించాలి).
Verse 98
क्षीरवृक्षास्तथेध्मन्तु होमा वै सर्वकामदाः समिधः कण्ठकिन्यश् च राजिका रुधिरं विषं
క్షీరవృక్షాల సమిధలను కూడా ఇంధనంగా ఉపయోగించాలి; అటువంటి హోమాలు సర్వకామదాయకమని చెప్పబడుతున్నాయి. (ద్రవ్యాలలో) సమిధలు, కణ్ఠకినీ, రాజికా (ఆవాలు), రుధిరం మరియు విషం కూడా పేర్కొనబడ్డాయి.
Verse 99
अभिचारे तथा शैलं अशनं शक्तवः पयः दधि भैक्ष्यं फलं मूलमृग्विधानमुदाहृतं
అభిచారకర్మలో ప్రకటించిన నియమిత విధానం ఇది—శైలలవణం (రాతి ఉప్పు), అన్నం, సక్తువు, పాలు, పెరుగు, భిక్షగా లభించిన భోజనం, ఫలాలు, మూలాలు, అలాగే మృగమాంసవిధానం।
That Ṛgvedic mantra procedures—performed as japa and homa with purity and restraint—grant practical results (health, safety, prosperity, victory) while also functioning as a path of purification leading toward mokṣa.
Disciplined Gāyatrī-japa (often in water and with prāṇāyāma), Praṇava (Oṁ) repetition, use of Mahāvyāhṛtis, and svastyayana-style recitations integrated with bathing, homa, and dāna.