Adhyaya 33

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अष्टचत्वारिंशत्संस्कारकथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः अथ त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः पवित्रारोहणविधानं अग्निर् उवाच पवित्रारोहणं वक्ष्ये वर्षपूजाकलं हरेः आषाढादौ कार्तिकान्ते प्रतिपद्वनदा तिथिः

ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన అగ్నిపురాణంలో ‘అష్టచత్వారింశత్ సంస్కారకథనం’ అనే ముప్పై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇప్పుడు ముప్పై మూడవ అధ్యాయం ‘పవిత్రారోహణవిధానం’ ప్రారంభమగుచున్నది. అగ్ని పలికెను—హరి యొక్క వార్షిక పూజకు యోగ్యకాలంలో పవిత్రారోహణ విధానాన్ని చెప్పుదును; ఆషాఢాది నుండి కార్తికాంతం వరకు ప్రతిపద తిథి అనుకూలము.

Verse 2

श्रिया गौर्या गणेशस्य सरस्वत्या गुहस्य च मार्तण्डमातृदुर्गाणां नागर्षिहरिमन्मथैः

శ్రీ (లక్ష్మి) మరియు గౌరీతో, గణేశుడు, సరస్వతి మరియు గుహుడు (స్కందుడు) తో కూడి; మార్తండుడు (సూర్యుడు), మాతృగణములు, దుర్గతో కూడి—నాగులు, ఋషులు, హరి (విష్ణువు), మన్మథుడు (కాముడు) సహితంగా.

Verse 3

शिवस्य ब्रह्मणस्तद्वद्द्वितीयादितिथेः क्रमात् यस्य देवस्य यो भक्तः पवित्रा तस्य सा तिथिः

శివునికీ బ్రహ్మకీ కూడా ద్వితీయ తిథి నుండి తదుపరి క్రమానుసారం ఆచరణ చేయవలెను. ఎవడు ఏ దేవుని భక్తుడో, అతనికి ఆ (సంబంధిత) తిథియే పవిత్రదాయకము.

Verse 4

आरोहणे तुल्यविधिः पृथक् मन्त्रादिकं यदि वर्धते तिथिरिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सौवर्णे राजतं ताम्रं नेत्रकार्पासिकादिकं

ఆరోహణంలో విధి సమానమే; అయితే మంత్రాది విషయాలు వేరుగా చెప్పబడితే, గుర్తించిన ప్రతిలోని పాఠం—‘వర్ధతే తిథిః’ అని. స్వర్ణానికి బదులుగా రజతం, తామ్రం కూడా (వాడవచ్చు); అలాగే నేత్ర-కార్పాసిక (పత్తి వత్తి) మొదలైన ఉపకరణాలు.

Verse 5

ब्राह्मण्या कर्तितं सूत्रं तदलाभे तु संस्कृतं त्रिगुणं त्रिगुणीकृत्य तेन कुर्यात् पवित्रकं

బ్రాహ్మణీ (బ్రాహ్మణ స్త్రీ) వడికిన దారాన్ని ఉపయోగించాలి; అది లభించకపోతే విధిగా సంస్కరించిన (శుద్ధి/అభిమంత్రిత) దారాన్ని తీసుకోవాలి. దానిని మూడు మడతలు చేసి, మరల త్రిగుణీకరించి (తొమ్మిది మడతలు) దానితో పవిత్రకం తయారు చేయాలి.

Verse 6

अष्तोत्तरशतादूर्ध्वं तदर्धं चोत्तमादिकं क्रियालोपाविघातार्थं यत्त्वयाभिहितं प्रभो

ప్రభో! మీరు చెప్పినట్లు—సంఖ్య 108 కంటే ఎక్కువగా ఉండాలి, అలాగే ‘ఉత్తమ’ మొదలైన స్థాయిల నుంచి దాని సగం కూడా తీసుకోవచ్చు—ఇది కర్మాచరణలో లోపం మరియు విఘ్నం రాకుండా ఉండేందుకు.

Verse 7

मया तत् क्रियते देव यथा यत्र पावित्रकं अविघ्नं तु भवेदत्र कुरु नाथ जयाव्यय

దేవా! ఇక్కడ పవిత్రక కర్మ యథావిధిగా, యథాయోగ్యంగా జరిగేలా నేను అలాగే చేస్తాను; తద్వారా ఈ పవిత్ర్యక్రియ ఇక్కడ విఘ్నం లేకుండా సిద్ధించాలి. నాథా, జయావ్యయా! ఇక్కడ అలాగే అనుగ్రహించు.

Verse 8

प्रार्थ्य तन्मण्डलायादौ गायत्र्या बन्धयेन्नरः ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि

ముందుగా ఆ మండలాన్ని ప్రార్థించి ఆహ్వానించి, తరువాత గాయత్రీతో దానిని బంధించి/స్థిరపరచాలి—“ఓం నారాయణాయ విద్మహే, వాసుదేవాయ ధీమహి।”

Verse 9

तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् देवदेवानुरूपतः जानूरुनाभिनामान्तं प्रतिमासु पवित्रकं

దేవదేవునికి అనుగుణుడైన విష్ణువు మమ్మల్ని ప్రేరేపించుగాక. ప్రతిమలలో పవిత్రకాన్ని మోకాళ్లు, తొడలు, నాభి మరియు ‘నామ’-అంత ప్రాంతం (అంటే కంఠ/పైభాగం) వరకు విస్తరింప చేయాలి.

Verse 10

पादान्ता वनमाला स्यादष्टोत्त्रसहस्रतः माला तु कल्पसाध्यं वा द्विगुणं षोडशाङ्गुलात्

వెయ్యి ఎనిమిది సంఖ్య కలిగిన వనమాల పాదాంతం వరకు వేలాడాలి. జపమాల అయితే కల్పవిధి ప్రకారం సిద్ధం చేయాలి; లేకపోతే దాని పొడవు పదహారు అంగుళాల రెండింతలు కావాలి.

Verse 11

कर्णिका केशरं पत्रं मन्त्राद्यं मण्डलान्तकं मण्डलाङ्गुलमात्रैकचक्राब्जाद्यौ पवित्रकं

కర్ణిక, కేశర, పత్రాలను విన్యసించాలి; మంత్రాన్ని ఆరంభంలో స్థాపించి చివరలో మండలాన్ని పూర్తిచేయాలి. పవిత్రకం ఒక అంగుళ పరిమాణమున్న ఏకచక్ర కమలం (చక్రాబ్జ) మొదలైన రూపాలతో మండలాకారంగా చేయాలి.

Verse 12

स्थण्डिले ऽङ्गुलमानेन आत्मनः सप्तविंशतिः आचार्याणां च सूत्राणि पितृमात्रादिपुस्तके

స్థండిలంపై తన అంగుళమానంతో ఇరవై ఏడు ప్రమాణాలు ఉంటాయి. అలాగే ఆచార్యుల సూత్రాలను తండ్రి, తల్లి మొదలైన వివరాలతో ప్రారంభమయ్యే పుస్తకంలో చూసి అనుసరించాలి లేదా నమోదు చేయాలి.

Verse 13

नाभ्यन्तं द्वादशग्रन्थिं तथा गन्धपवित्रके द्व्यङ्गुलात् कल्पनादौ द्विर्माला चाष्टोत्तरं शतं

జపసూత్రం నాభి వరకు పన్నెండు గ్రంథులు (ముడులు) కలిగి ఉండాలి; సుగంధ పవిత్రకంలో కూడా అలాగే. అమరిక ప్రారంభంలో రెండు అంగుళాల ప్రమాణం ఉంచాలి; మాల రెండింతలు చేసి నూట ఎనిమిది సంఖ్యగా ఉండాలి.

Verse 14

अथवार्कचतुर्विंशषड्त्रिंशन्मालिका द्विजः अनामामध्यमाङ्गुष्ठैर् मन्दाद्यैः मालिकार्थिभिः

ఇప్పుడు, ఓ ద్విజా! అర్క-ప్రకార మాలికా ఇరవై నాలుగు మరియు ముప్పై ఆరు మాత్రలు/ప్రమాణాలతో ఉంటుంది. మంద మొదలైన అంగుళ-మానాల ప్రకారం, అనామిక, మధ్యమ మరియు అంగుష్ఠాలతో లెక్కించి, మాలికాను కోరువారు దానిని గ్రహించి నిర్మించాలి.

Verse 15

माला स्यादष्टोत्तरसहस्रशः इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः गदाद्यमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चक्राङ्गदौ पवित्रके इति घ, चिह्नितपुतकपाठः मन्दादौ इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः मन्द्राद्यैर् इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कनिष्टादौ द्वादश वा ग्रन्थयः स्युः पवित्रके रवेः कुम्भहुताशादेः सम्भवे विष्णुवन्मतम्

మాల 1008 జప-సంఖ్యతో ఉండవచ్చు. పవిత్రకంలో గదా మొదలైన చిహ్నాలు, అలాగే చక్రం మరియు అంగదం చిహ్నాలూ ఉండాలి. కనిష్ఠ స్థాయి నుంచీ పవిత్రకంలో పన్నెండు గ్రంథులు (ముడులు) ఉండాలి. రవి, కుంభ, హుతాశ (అగ్ని) మొదలైనవారికి పవిత్రకం సిద్ధం చేస్తే విధానం విష్ణువిధితో సమానమని భావించబడింది.

Verse 16

पीठस्य पीठमानं स्यान्मेखलान्ते च कुण्डकं यथाशक्ति सूत्रग्रन्थिपरिचारेथ वैष्णवे

పీಠం యొక్క ప్రమాణం పీఠవిధి ప్రకారం ఉండాలి; మేఖల చివర చిన్న కుండకం ఉండాలి. వైష్ణవ విధిలో యథాశక్తి సూత్రం మరియు దాని గ్రంథుల (ముడుల) నిర్వహణను సక్రమంగా చేయాలి.

Verse 17

सूत्राणि वा सप्तदश सूत्रेण त्रिविभक्तके रोचनागुरुकर्पूरहरिद्राकुङ्कुमादिभिः

లేదా పదిహేడు సూత్రాలు (దారాలు) సిద్ధం చేయాలి. మూడు భాగాలుగా విభజించిన సూత్రంలో గోరోచన, అగురు, కర్పూరం, పసుపు, కుంకుమ (కేశరం) మొదలైన ద్రవ్యాలతో సంస్కారం (లేపనం/రంజనం) చేయాలి.

Verse 18

रञ्जयेच्चन्दनाद्यैर् वा स्नानसन्ध्यादिकृन्नरः एकादश्यां यागगृहे भगवन्तं हरिं जयेत्

లేదా చందనం మొదలైన వాటితో లేపనం/రంజనం చేసి, స్నానం-సంధ్యా మొదలైన నియమాలు ఆచరించే వ్యక్తి ఏకాదశీనాడు యాగగృహంలో భగవాన్ హరిని ఆరాధించాలి.

Verse 19

समस्तपरिवाराय बलिं पीठे समर्चयेत् क्ष्यौं क्षेत्रपालाय द्वारान्ते द्वारोपरि तथा श्रियं

సమస్త పరివారశక్తులతో కూడిన దేవతకు పీఠంపై బలిని సమ్యక్‌గా అర్పించాలి. ‘క్ష్యౌం’ మంత్రంతో ద్వారంలో క్షేత్రపాలుని పూజించాలి; అలాగే ద్వారంపై శ్రీదేవిని కూడా పూజించాలి.

Verse 20

धात्रे दक्षे विधात्रे च गङ्गाञ्च यमुनां तथा शङ्खपद्मनिधी पूज्य मध्ये वास्त्वपसारणं सारङ्गायेति भूतानां भूतशुद्धिं स्थितश् चरेत्

ధాత్రి, దక్ష, విధాత్రి, అలాగే గంగా‑యమునా మరియు శంఖ‑పద్మ నిధి‑దేవతలను పూజించి, గృహ/స్థల మధ్యలో నిలిచి ‘వాస్త్వపసారణ’ అనే కర్మను ఆచరించాలి. ‘సారంగాయే’ మంత్రాన్ని జపిస్తూ భూతశుద్ధి చేసి విఘ్నకర సన్నిధులను తొలగించాలి.

Verse 21

फट् ह्रूनिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रां हः ह्रूं इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रां हः फट् ह्रीमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रां हः फट् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः पञ्चोद्घातैर् गन्धतन्मात्ररूपं भूमिमण्डलं चतुरस्रञ्च पीतञ्च कठिनं वज्रलाञ्छितम्

(పాఠభేదాలు:) ‘ఫట్ హ్రూం’—ఒక గుర్తించిన ప్రతిలో; ‘ఓం హ్రాం హః హ్రూం’—మరొకటిలో; ‘ఓం హ్రాం హః ఫట్ హ్రీం’—ఒకటిలో; ‘ఓం హ్రాం హః ఫట్’—ఇంకొకటిలో. (ప్రధాన మంత్రం:) ‘ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం—నమః, శబ్ద‑తన్మాత్రాన్ని లయపరచుచున్నాను.’ ఐదు ‘ఉద్ఘాత’ ఉచ్చారణలతో గంధ‑తన్మాత్రారూప భూమిమండలాన్ని ధ్యానించాలి—పసుపు, చతురస్రం, కఠినం, వజ్ర‑లాంఛనం కలది.

Verse 22

इन्द्राधिदैवतं पादयुग्ममध्यगतं स्मरेत् शुद्धञ्च रसतन्मात्रं प्रविलिप्याथ संहरेत् रसमात्ररूपमात्रे क्रमेणानेन पूजकः

పూజకుడు ఇంద్రుడిని అధిదేవతగా పాదయుగ్మ మధ్యభాగంలో ఉన్నట్లు స్మరించాలి. తరువాత శుద్ధ రస‑తన్మాత్రాన్ని మనస్సులో స్థాపించి (లేపనంలా) మళ్లీ లయపరచాలి. ఈ క్రమంలో రస‑తన్మాత్ర‑మాత్రం నుండి రూప‑తన్మాత్ర‑మాత్రం వైపు సాగాలి.

Verse 23

ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं रसतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् रूपतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः जानुनाभिमध्यगतं श्वेतं वै पद्मलाञ्छितं शुक्लवर्णं चार्धचन्द्रं ध्यायेद्वरुणदैवतं

‘ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం—నమః, రస‑తన్మాత్రాన్ని లయపరచుచున్నాను.’ ‘ఓం హ్రూం హః ఫట్—నమః, రూప‑తన్మాత్రాన్ని లయపరచుచున్నాను.’ ‘ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం—నమః, స్పర్శ‑తన్మాత్రాన్ని లయపరచుచున్నాను.’ ‘ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం—నమః, శబ్ద‑తన్మాత్రాన్ని లయపరచుచున్నాను.’ అనంతరం మోకాళ్లూ నాభి మధ్య ప్రాంతంలో స్థితుడైన, శ్వేతవర్ణుడు, పద్మలాంఛనధారి, ప్రకాశమైన తెల్లని కాంతితో, అర్ధచంద్రధారి వరుణదేవుని ధ్యానించాలి.

Verse 24

चतुर्भिश् च तदुद्घातैः शुद्धं तद्रसमात्रकं संहरेद्रूपतन्मात्रै रूपमात्रे च संहरेत्

దాని నాలుగు ‘ఉద్ఘాత’ ప్రక్రియల ద్వారా ఆ తత్త్వం శుద్ధమై రస‑మాత్రంగా మిగులుతుంది. తరువాత దానిని రూప‑తన్మాత్రంలో లయపరచి, ఆపై రూప‑మాత్రంలోనూ లయపరచాలి.

Verse 25

ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं रूपतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः इति त्रिभिस्तदुद्घातैस्त्रिकोणं वह्निमण्डलम् नाभिकण्ठमध्यगतं रक्तं स्वस्तिकलाञ्छितं

“ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం— రూప-తన్మాత్రాన్ని లయింపజేస్తున్నాను; నమః।” “ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం— స్పర్శ-తన్మాత్రాన్ని లయింపజేస్తున్నాను; నమః।” “ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం— శబ్ద-తన్మాత్రాన్ని లయింపజేస్తున్నాను; నమః।” ఈ మూడు ఉద్ఘాతమంత్రాలతో నాభి–కంఠమధ్యంలో ఉన్న, రక్తవర్ణ, స్వస్తికచిహ్నిత త్రికోణ అగ్ని-మండలాన్ని ధ్యానించాలి।

Verse 26

ध्यात्वानलाधिदैवन्तच्छुद्धं स्पर्शे लयं नयत् , चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रं हः फट् हूमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्मासनमध्यगतमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः कण्ठनासामध्यगतं वृत्तं वै वायुमण्डलम्

అగ్ని అధిదేవతను శుద్ధంగా ధ్యానించి, దానిని స్పర్శ-తత్త్వంలో లయింపజేయాలి। (పాఠాంతరం: “ఓం హ్రం హః ఫట్ హూమ్”; అలాగే “పద్మాసన మధ్యంలో ఉన్నది”।) “ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం— స్పర్శ-తన్మాత్రాన్ని లయింపజేస్తున్నాను; నమః।” “ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం— శబ్ద-తన్మాత్రాన్ని లయింపజేస్తున్నాను; నమః।” కంఠం–నాసిక మధ్యనున్న వృత్తాకార ప్రాంతమే వాయు-మండలం।

Verse 27

द्विरुद्घातैर् धूम्रवर्णं ध्यायेच्छुद्धेन्दुलाञ्छितम् स्पर्शमात्रं शब्दमात्रैः संहरेद्ध्यानयोगतः

రెండు ఉద్ఘాతాలతో ధూమ్రవర్ణంగా, శుద్ధ చంద్రచిహ్నితమైన (అంతర్లక్షణాన్ని) ధ్యానించాలి; ధ్యానయోగంతో స్పర్శమాత్రాన్ని శబ్దమాత్రంలో లయింపజేయాలి।

Verse 28

ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः एकोद्घातेन चाकाशं शुद्धस्फटिकसन्निभम् नासापुटशिखान्तस्थमाकाशमुपसंहरेत्

“ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం— శబ్ద-తన్మాత్రాన్ని లయింపజేస్తున్నాను; నమః।” తరువాత ఒక ఉద్ఘాతంతో శుద్ధ స్ఫటికసదృశంగా ప్రకాశించే ఆకాశ-తత్త్వాన్ని, నాసాపుట శిఖరాంతంలో ఉన్నదాన్ని, ఉపసంహరించాలి (లయింపజేయాలి)।

Verse 29

शोषणाद्यैर् देहशुद्धिं कुर्यादेवम् क्रमात्ततः शुष्कं कलेवरं ध्यायेत् पादाद्यञ्च शिखान्तकम्

‘శోషణ’ మొదలైన సాధనలతో ఈ విధంగా క్రమంగా దేహశుద్ధిని చేయాలి। తరువాత దేహాన్ని శుష్కంగా (నిర్జలంగా) భావించి, పాదం నుండి శిఖాంతం వరకు ధ్యానించాలి।

Verse 30

यं वीजेन वं वीजेन ज्वालामालासमायुतम् देहं रमित्यनेनैव ब्रह्मरन्ध्राद्विनिर्गतम्

‘యం’ మరియు ‘వం’ బీజాక్షరాలతో శరీరాన్ని జ్వాలామాలాతో యుక్తంగా ధ్యానించాలి; అలాగే ‘రమ్’ అనే మంత్రోచ్చారణతో ప్రాణ/ఆత్మ బ్రహ్మరంధ్రం (శిరోమధ్య రంధ్రం) ద్వారా బయటకు నిష్క్రమిస్తుంది।

Verse 31

विन्दुन्ध्यात्वा चामृतस्य तेन भस्मकलेवरम् सम्प्लावयेल्लमित्यस्मात् देहं सम्पाद्य दिव्यकम्

అమృతస్వరూప బిందువును ధ్యానించి, ఆ అమృతంతో భస్మసమానమైన శరీరాన్ని పూర్తిగా ప్లావితం (శుద్ధి చేసి వ్యాపింపజేసి) చేయాలి; తరువాత ‘లమ్’ అక్షరంనుండి దివ్య శరీరాన్ని నిర్మించాలి।

Verse 32

न्यासं कृत्वा करे देहे मानसं यागमाचरेत् विष्णुं साङ्गं हृदि पद्मे मानसैः कुसुमादिभिः

చేతిలోను శరీరంలోను న్యాసం చేసి మానస యాగాన్ని ఆచరించాలి; హృదయపద్మంలో సాంగ విష్ణువును మానసిక పుష్పాదుల అర్పణతో పూజించాలి।

Verse 33

मूलमन्त्रेण देवेशम्प्रार्चयेद्भुक्तिमुक्तिदम् स्वागतं देवदेवेश सन्निधौ भव केशव

మూలమంత్రంతో దేవేశుడైన, భుక్తి-ముక్తి ప్రదాతను విధిగా ఆరాధించాలి: “స్వాగతం, దేవదేవేశా; సన్నిధిలో ఉండుము, కేశవా।”

Verse 34

गृहाण मानसीं पूजां यथार्थं परिभाविताम् आधारशक्तिः कूर्माथ पूज्योनन्तो मही ततः

యథార్థంగా పరిభావితమైన ఈ మానస పూజను స్వీకరించుము. (ధ్యానక్రమంలో) ముందుగా ఆధారశక్తి, తరువాత కూర్మ, ఆపై పూజ్యుడైన అనంత, తదనంతరం మహీ (పృథివి) ఉంటుంది।

Verse 35

मध्येग्न्यादौ च धर्माद्या अधर्मादीन्द्रमुख्यगम् फट् क्रूमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ क्षौं हः फट् क्रूमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ज्वालामालासमप्रभमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यथास्वमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः धर्मादीनिन्द्रादौ विपरीतकानिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः सत्त्वादि मध्ये पद्मञ्च मायाविद्याख्यतत्त्वके

మధ్యంలో—అగ్ని మొదలుకొని—ధర్మాది గుణాలను న్యసించాలి; ఇంద్రాది ప్రధాన దేవతల ప్రాంతంలో అధర్మాది వాటిని విరుద్ధ క్రమంలో స్థాపించాలి. కొన్ని ప్రతుల్లో మంత్రపాఠం “ఫట్ క్రూం” అలాగే “ఓం క్షౌం హః ఫట్ క్రూం” అని సూచించబడింది; మరికొన్నింటిలో “జ్వాలామాలాసమ ప్రభ” మరియు “యథాస్వ స్థానే” అనే పాఠాలు కూడా ఉన్నాయి. సత్త్వాది గుణాల మధ్య, మాయా/విద్యా అనే తత్త్వంలో పద్మాన్ని స్థాపించాలి.

Verse 36

कालतत्त्वञ्च सूर्यादिमण्डलं पक्षिराजकः मध्ये ततश् च वायव्यादीशान्ता गुरुपङ्क्तिकाः

కాలతత్త్వం మరియు సూర్యాది గ్రహమండలాన్ని న్యసించాలి. మధ్యలో పక్షిరాజుడు గరుడుడు ఉంటాడు; తదుపరి వాయవ్య (వాయవ్య దిక్కు) నుండి ఈశాన (ఈశాన్య) వరకు గురుపంక్తులు ఉంటాయి.

Verse 37

गणः सरस्वती पूज्या नारदो नलकूवरः गुरुर्गुरुपादुका च परो गुरुश् च पादुका

గణుడిని పూజించాలి; సరస్వతిని కూడా పూజించాలి; అలాగే నారదుడు, నలకూవరుడు. గురువు, గురుపాదుకలు, పరమగురువు మరియు (ఆయన) పాదుకలు—ఇవన్నీ భక్తితో ఆరాధ్యాలు.

Verse 38

पूर्वसिद्धाः परसिद्धाः केशरेषु च शक्तयः लक्ष्मीः सरस्वती प्रीतिः कीर्तिः शान्तिश् च कान्तिका

కేశరాలపై కూడా శక్తులను న్యసించాలి—పూర్వసిద్ధా, పరసిద్ధా; అనగా లక్ష్మీ, సరస్వతీ, ప్రీతి, కీర్తి, శాంతి మరియు కాంతికా.

Verse 39

पुष्टिस्तुष्टिर्महेन्द्राद्या मध्ये वाचाहितो हरिः धृतिः श्रीरतिकान्त्याद्या मूलेन स्थापितो ऽच्युतः

పుష్టి, తుష్టి మరియు మహేంద్రాది సమూహాన్ని మధ్యంలో స్థాపించాలి; వాక్కు/మంత్రబలంతో అక్కడే హరిని ప్రతిష్ఠించాలి. ధృతి, శ్రీ, రతి, కాంతి మొదలైనవాటిని మూలంలో స్థాపించాలి; ఈ విధంగా మూలమంత్రంతో అచ్యుతుడు ప్రతిష్ఠితుడవుతాడు.

Verse 40

ॐ अभिमुखो भवेति प्रार्थ्य सन्निहितो भव विन्यस्यार्घ्यादिकं दत्वा गन्धाद्यैर् मूलतो यजेत्

'ఓం అభిముఖో భవ' మరియు 'సన్నిహితో భవ' అని ప్రార్థించి, న్యాసం చేయాలి. తరువాత అర్ఘ్యం మొదలైనవి సమర్పించి, గంధాదులతో మూల మంత్రంతో పూజించాలి.

Verse 41

ॐ भीषय भीषय हृत् शिरस्त्रासय वै पुनः मर्दय मर्दय शिखा अग्न्यादौ शस्त्रतोस्त्रकं

ఓం భీషయ భీషయ (భయపెట్టు), హృదయం మరియు శిరస్సును కంపించేలా చేయి. శిఖను మర్దయ మర్దయ (అణచివేయి). అగ్ని మొదలైన దిక్కులలో అస్త్ర మంత్రాన్ని ప్రయోగించాలి.

Verse 42

रक्ष रक्ष प्रध्वंसय प्रध्वंसय कवचाय नमस्ततः ॐ ह्रूं फट् अस्त्राय नमो मूलवीजेन चाङ्गकं

'రక్ష రక్ష' (రక్షించు), 'ప్రధ్వంసయ ప్రధ్వంసయ' (నాశనం చేయి), కవచానికి నమస్కారం. తరువాత 'ఓం హ్రూం ఫట్ అస్త్రాయ నమః' అని మరియు మూల బీజ మంత్రంతో అంగన్యాసం చేయాలి.

Verse 43

पूर्वदक्षाप्यसौम्येषु मूर्त्यावरणमर्चयेत् वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

తూర్పు, దక్షిణం, పడమర మరియు ఉత్తర దిక్కులలో భగవంతుని మూర్తి ఆవరణను పూజించాలి. వాసుదేవ, సంకర్షణ, ప్రద్యుమ్న మరియు అనిరుద్ధులు ఆ మూర్తులు.

Verse 44

अग्न्यादौ श्रीधृतिरतिकान्तयो मूर्तयो हरेः शङ्खचक्रगदापद्ममग्न्यादौ पूर्वकादिकं

అగ్ని (ఆగ్నేయ) మొదలైన దిక్కులలో శ్రీ, ధృతి, రతి మరియు కాంతి అనే హరి మూర్తులు ఉంటాయి. అలాగే శంఖం, చక్రం, గద మరియు పద్మాలను అగ్ని కోణం నుండి క్రమంగా పూజించాలి.

Verse 45

शार्ङ्गञ्च मुषलं खड्गं वनमालाञ्च तद्वहिः इन्द्राद्याश् च तयानन्तो नैरृत्यां वरुणस्ततः

శార్ఙ్గ ధనుస్సు, ముషలం, ఖడ్గం, వనమాలలను విన్యసించాలి. దాని వెలుపల ఇంద్రాది దిక్పాలులు నిలువాలి; అదే క్రమంలో నైరృత్యంలో అనంతుని, తదనంతరం వరుణుని స్థాపించాలి.

Verse 46

ब्रह्मेन्द्रेशानयोर्मध्ये अस्त्रावरणकं वहिः ऐरावतस्ततश्छागो महिषो वानरो झषः

బ్రహ్మ, ఇంద్ర, ఈశాన స్థానాల మధ్య అస్త్రావరణం (రక్షా-వలయం) చేయాలి; దాని వెలుపల ఐరావతం, తరువాత మేక, మహిషం, వానరం, చేపలను స్థాపించాలి.

Verse 47

गणश् च तासु पूज्यो ऽथ इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः रक्ष रक्ष प्रध्वंसय कवचायेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रीमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः मृगः शशो ऽथ वृषभः कूर्मो हंसस्ततो वहिः पृश्निगर्भः कुमुदाद्या द्वारपाला द्वयं द्वयं

వారిలో గణేశుని పూజించాలి—ఇది ఙ-చిహ్నిత పాఠం. “రక్ష రక్ష, ప్రధ్వంసయ, కవచాయ” —ఇదీ ఙ-చిహ్నిత పాఠం. “ఓం హ్రీం” —ఇది ఖ-చిహ్నిత పాఠం. ద్వారపాలులుగా జంటలుగా: జింక, కుందేలు, వృషభం, కూర్మం, హంస; తరువాత వహిః; అలాగే పృశ్నిగర్భ, కుముద మొదలైనవారు—రెండు రెండు గా స్థాపించాలి.

Verse 48

पूर्वाद्युत्तरद्वारान्तं हरिं नत्वा बलिं वहिः विष्णुपार्षदेभ्यो नमो बलिपीठे बलिं ददेत्

తూర్పు నుండి ఉత్తర ద్వారం వరకు ద్వారమున హరికి నమస్కరించి బలిని వెలుపలికి తీసుకెళ్లాలి. ‘విష్ణు పార్షదులకు నమః’ అని పలికి బలిపీఠంపై బలిని సమర్పించాలి.

Verse 49

विश्वाय विश्वक्सेनात्मने ईशानके यजेत् देवस्य दक्षिणे हस्ते रक्षासूत्रञ्च बन्धयेत्

‘విశ్వ’గా, ‘విశ్వక్సేనాత్మ’గా ఈశానకుని యజించాలి (పూజించాలి); దేవుని కుడి చేతికి రక్షాసూత్రాన్ని కట్టాలి.

Verse 50

संवत्सरकृताचार्याः सम्पूर्णफलदायिने पवित्रारोहणायेदं कौतुकं धारय ॐ नमः

సంవత్సర నియమాచరణ చేసిన ఆచార్యా! సంపూర్ణ ఫలప్రదానార్థం పవిత్రారోహణ కర్మకు ఈ కౌతుకం (తాయితు) ధరించుము. ఓం నమః।

Verse 51

उपवासादिनियमं कुर्याद्वै देवसन्निधौ उपवासादिनियतो देवं सन्तोषयाम्यहम्

దేవసన్నిధిలో ఉపవాసాది నియమాన్ని ఆచరించాలి. ఉపవాసాది వ్రత నియమంతో నేను దేవుని సంతోషపరచుచున్నాను.

Verse 52

कामक्रोधादयः सर्वे मा मे तिष्ठन्तु सर्वथा अद्यप्रभृति देवेश यावद्वैशेषिकं दिनम्

దేవేశా! ఈ రోజు నుండీ నియత దినం వరకు కామక్రోధాదులు అన్నీ నా లో ఏ విధంగానూ నిలవనివ్వకుము.

Verse 53

यजमानो ह्य् अशक्तश्चेत् कुर्यान्नक्तादिकं व्रती हुत्वा विसर्जयेत् स्तुत्वा श्रीकरन्नित्यपूजनम् ॐ ह्रीं श्रीं श्रीधराय त्रैलोक्यमोहनाय नमः

యజమాని అశక్తుడైతే వ్రతధారి నక్తాది (రాత్రి భోజనాది) నియమాలు ఆచరించాలి. హోమం చేసి, స్తుతించి, విసర్జించి, శ్రీప్రద నిత్యపూజ చేయాలి. (మంత్రం:) ఓం హ్రీం శ్రీం శ్రీధరాయ త్రైలోక్యమోహనాయ నమః।