Adhyaya 7: Prahlada’s Defeat by Nara-Narayana and Victory through Bhakti
प्रह्लादस्य नरा-नारायणयुद्धं भक्तिविजयश्च (Prahlādasya Narā-Nārāyaṇa-yuddhaṃ Bhakti-vijayaśca)
Defeat and Victory through Bhakti
இந்த अध्यாயத்தில் புலஸ்தியர் நாரதருக்கு உரைப்பதுபோல், தானவ அரசன் பிரஹ்லாதன் நர–நாராயணருடன் நீண்ட போரில் ஈடுபடுகிறான். நாராயணர் ஹரி, சார்ங்கபாணி, புருஷோத்தமன் எனத் தெளிவாகக் கூறப்படுகிறார்; ‘தர்மஜ’ சாத்யரின் அஜேயத்தன்மையும் வானில் தேவர்கள் பார்வையாளர்களாக இருப்பதும் விளக்கப்படுகிறது. கதை, சரவৃষ্টি, பல வில்ல்கள், பரிக, முத்கர, பிராச, சக்தி போன்ற ஆயுதப் பரிமாற்றங்கள் அனைத்தும் பிரஹ்லாதனுக்கு பயனளிக்காது; இதயத்தில் அடிபட்டு அவன் சிறிது நேரம் சாய்கிறான். அப்போது பீதவாசா (விஷ்ணு பெயர்) ‘வெற்றி யுத்தத்தில் அல்ல; தர்மஜர்களுக்குச் சுச்ரூஷை மற்றும் பக்தியிலே’ என உபதேசிக்கிறார். பிரஹ்லாதனின் ஸ்தோத்திரம் விஷ்ணுவின் வராஹ, நரசிம்ம முதலிய கோஸ்மிக் ரூபங்களையும், எல்லா தேவர்கள்-தத்துவங்களும் பரம நாராயணனில் லயமாவதையும் கூறுகிறது; பாபநாசமும் அசையாத விஷ்ணுநிஷ்ட புத்தியும் வரமாகக் கிடைக்கின்றன. இறுதியில் அவன் ஆட்சியை அந்தகனிடம் ஒப்படைத்து பதரிகாச்ரமம் நாடி, தாத்ரில் மனத்தை நிலைநிறுத்தி பக்தியுடனான அரசதர்மமும் யோகசுத்தியும் முன்மாதிரியாக்குகிறான்।
Divine Beings
Sacred Geography
Mortal & Asura Figures
Key Content Points
- Pulastya–Nārada narrative frame: Pulastya recounts Prahlāda’s prolonged combat with Nara–Nārāyaṇa, emphasizing the ‘Dharmaja’ Sādhya’s invincibility and the spectatorship of devas in the sky.
- Martial escalation and divine superiority: successive weapons (gadā, śara-vṛṣṭi, multiple bows, parigha, mudgara, prāsa, śakti) are neutralized; Prahlāda is struck in the heart and temporarily collapses, underscoring the futility of mere asura-valor against Puruṣottama.
- Bhakti as the decisive ‘victory’: Pītavāsā teaches that Prahlāda will ‘conquer’ by devotion, leading to Prahlāda’s stotra, the granting of boons (sin-dissolution; unwavering Viṣṇu-oriented buddhi), and Prahlāda’s ethical reorientation of daitya governance and personal renunciation.
Shlokas in Adhyaya 7
Verse 1
इति श्रीवामनपुराणे षष्ठो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच ततो ऽनङ्गं विभुर्द्दष्ट्वा ब्रह्मन् नारायणो मुनिः प्रहस्यैवं वचः प्राह कन्दर्व इह आस्यताम्
இவ்வாறு ஸ்ரீ வாமனபுராணத்தின் ஆறாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது. புலஸ்த்யர் கூறினார்—ஓ பிரம்மனே! அப்போது அனங்கனைப் பார்த்த வல்லமைமிக்க முனி நாராயணன் சிரித்து, “ஓ கந்தர்ப்பா, இங்கே அமர்க” என்று சொன்னான்.
Verse 2
तदक्षुब्धत्वमीक्ष्यास्य कामो विस्मयमागतः वसन्तो ऽपि महाचिन्तां जगामाशु महामुने
அவனுடைய அசையாத அமைதியைப் பார்த்த காமன் வியப்புற்றான்; ஓ மகாமுனியே, வசந்தனும் விரைவில் பெருஞ்சிந்தையில் ஆழ்ந்தான்.
Verse 3
ततश्चाप्सरसो दृष्ट्वा स्वागतेनाभिपूज्य च वसन्तमाह भगवानेह्येहि स्थीयतामिति
பின்னர் அப்சரஸ்களைப் பார்த்த பகவான் அவர்களை வரவேற்று மரியாதை செய்தார்; மேலும் வசந்தனிடம், “வா, வா—இங்கேயே தங்குக” என்று கூறினார்.
Verse 4
ततो विहस्य भगवान् मञ्जरीं कुसुमावृताम् आदाय प्राक्सुवर्णाङ्गीमूर्वोर्बालां विनिर्ममे
அப்போது பகவான் சிரித்தபடி மலர்களால் மூடப்பட்ட ஒரு மஞ்சரியை எடுத்துக் கொண்டு, தமது தொடைகளிலிருந்து முன்புபோல பொன்னிற உடலுடைய ஒரு இளம்பெண்ணை உருவாக்கினார்.
Verse 5
ऊरूद्भवां स कन्दर्पो दृष्ट्वा सर्वाङ्गसुन्दरीम् अमन्यत तदानङ्गः किमियं सा प्रिया रतिः
தொடையிலிருந்து தோன்றிய, அங்கமெங்கும் அழகுடைய அந்த கன்னியைக் கண்ட அனங்கனான கந்தர்ப்பன் அப்போது எண்ணினான்—“இவள் யார்? இவளே என் பிரிய ரதியா?”
Verse 6
तदेव वदनं चारु स्वक्षिभ्रूकुटिलालकम् सुनासावंशाधरोष्ठमालोकनपरायणम्
அவளது முகமே மிக இனிமைமிக்கது—அழகிய கண்கள், புருவங்கள், சுருண்ட கூந்தல் இழைகள்; நன்றான மூக்குப் பாலம், மென்மையான உதடுகள்—பார்வையையே ஈர்க்கும் வகையில் இருந்தது।
Verse 7
तावेवाहार्य विरलौ पीवरौ मग्नचूचुकौ राजेते ऽस्यः कुचौ पीनौ सज्जनावि संहतौ
அவளது இரு மார்பகங்கள்—அழகில் ஒப்பற்றவை—நிறைவாகவும், முலைக்காம்புகள் சிறிது உள்ளே தாழ்ந்தவையாகவும் இருந்தன; உறுதியாய், பருமனாய், நெருக்கமாய் இணைந்து, இரட்டையணிகலன் போல ஒளிர்ந்தன।
Verse 8
तदेव तनु चार्वङ्ग्या वलित्रयविभूषितम् उदरं राजते श्लक्ष्णं रोमावलिविभूषितम्
அந்த அழகிய அங்கங்களுடையவளின் மெலிந்த வயிறும் ஒளிர்ந்தது—மூன்று நுண்ணிய மடிப்புகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, மென்மையாக, ரோமாவளி கோட்டால் அழகுபெற்றது।
Verse 9
रोमावलीच जघनाद् यान्ती स्तनतटं त्वियम् राजते भृङ्गमालेव पुलिनात् कमलाकरम्
நிதம்பத்திலிருந்து எழுந்து மார்பின் சரிவை நோக்கிச் செல்லும் இந்த ரோமாவளி, மணற்கரையிலிருந்து தாமரைகள் நிறைந்த ஏரிக்குச் செல்லும் தேனீமாலை போல ஒளிர்ந்தது।
Verse 10
जघनं त्वतिविस्तीर्ण भात्यस्या रशनावृतम् श्रीरोदमथने नद्धूं भूजङ्गेनेव मन्दरम्
அவளுடைய இடுப்புப் பகுதி மிக விரிந்தது; இடைக்கயிற்றால் சூழப்பட்டு ஒளிர்கிறது—பாற்கடல் கடைதலில் பாம்பால் கட்டப்பட்ட மந்தரமலை போல।
Verse 11
कदलीस्तम्भसदृशैरूर्ध्वमूलैरथोरुभिः विभाति सा सुचार्वङ्गी पद्मकिढ्जल्कसन्निभा
வாழைத்தண்டு போன்ற, மேலே வேர்போல் (அழகாகச் சுருங்கும்) தொடைகளால் அவள் அழகிய அங்கங்களுடன் ஒளிர்கிறாள்—தாமரைத் தூள்போன்ற மென்மையான ஒளியுடன்.
Verse 12
जानुनी गूढगुल्फे च शुभे जङ्घे त्वरोमशे विभातो ऽस्यास्तथा पादावलक्तकसमत्विषौ
அவளுடைய முழங்கால்கள், நன்கு அமைந்த கணுக்கால்கள், மங்களமான குதிகால்-மேற்பகுதி (கால்தசை)—முடியற்றவை—ஒளிர்கின்றன; அவளுடைய பாதங்கள் சிவப்பு லாக் நிறத்துக்கு ஒப்பான ஒளியுடன் திகழ்கின்றன.
Verse 13
इति संचिन्तयन् कामस्तामनिन्दितलोचनाम् कामातुरो ऽसौ संजातः किमुतान्यो जनो मुने
இவ்வாறு குற்றமற்ற கண்களையுடைய அவளை நினைத்துக் கொண்டே காமதேவனே காமவெறியால் துடித்தான்; அப்படியிருக்க, முனிவரே, பிறர் நிலை என்ன சொல்ல?
Verse 14
माधवो ऽप्युर्वशीं दृष्ट्वा संचिन्तयत नारद किंस्वित् कामनरेन्द्रस्य राजधानी स्वयं स्थिता
நாரதரே, மாதவனும் ஊர்வசியைக் கண்டதும் சிந்தித்தான்—‘காம அரசனின் தலைநகரமே தானாக இங்கே வந்து நின்றதோ?’
Verse 15
आयाता शशिनो नूनमियं कान्तिर्निशाक्षये रविरश्मिप्रतापार्तिभीता शरणमागता
இரவின் முடிவில் நிச்சயமாகச் சந்திரனின் இக்காந்தி, சூரியக் கதிர்களின் எரிக்கும் வேதனையால் அஞ்சித் தஞ்சம் நாடி இங்கு வந்துள்ளது।
Verse 16
इत्थं संचितयन्नेव अवष्टभाप्सरोगणम् तस्थौ मुनिरिव ध्यानमास्थितः स तु माधवः
இவ்வாறு சிந்தித்தபடியே அப்சரைகளின் கூட்டத்தை அடக்கி, அந்த மாதவன் தியானத்தில் நிலைத்த முனிவனைப் போல உறுதியாக நின்றான்।
Verse 17
ततः स विस्मितान् सर्वान् कन्दर्पादीन् महामुने दृष्ट्वा प्रोवाच वचनं स्मितं कृत्वा शुभव्रतः
அப்போது, ஓ மகாமுனியே, கந்தர்ப்பன் முதலிய அனைவரும் வியப்புற்றிருப்பதைப் பார்த்து, அந்த சுபவிரதன் முதலில் புன்னகைத்து அவர்களிடம் ஒரு வார்த்தை கூறினான்।
Verse 18
इयं ममोरुसंभृता कामाप्सरस माधव नीयतां सुरलोकाय दीयतां वासवाय च
‘ஓ மாதவா, என் தொடையில் வளர்ந்ததுபோலிய இந்த காமாப்சரையை தேவருலகத்திற்குக் கொண்டு செல்லுங்கள்; வாசவனாகிய இந்திரனுக்கும் அளியுங்கள்.’
Verse 19
इत्युक्ताः कम्पमानास्ते जग्मुर्गृह्योर्वशीं दिवम् सहस्राक्षाय तां प्रादाद् रूपयौवनशालिनीम्
இவ்வாறு கூறப்பட்டதும் அவர்கள் நடுங்கியபடி விண்ணுலகத்திற்குச் சென்று ஊர்வசியை அழைத்து வந்தனர்; அழகும் இளமையும் நிறைந்த அந்தக் கன்னியை சகஸ்ராக்ஷன் (இந்திரன்)க்கு அளித்தனர்।
Verse 20
आचक्षुश्चरितं ताभ्यां धर्मजाभ्यां महामुने देवाराजाय कामाद्यास्ततो ऽभृद् विस्मयः परः
மகாமுனியே, தர்மஜர்களான அந்த இருவரும் தேவராஜன் இந்திரனுக்கு நிகழ்ந்த நிகழ்வின் வரலாற்றை அறிவித்தனர்; அப்போது காமன் முதலியோருக்கு உச்சமான வியப்பு எழுந்தது।
Verse 21
एताद्शं हि चरितं ख्यातिमग्र्यां जगाम ह पातालेषु तथा मर्त्यै दिक्ष्वष्टासु जगाम च
இத்தகைய செயல் உயர்ந்த புகழை அடைந்தது; அது பாதாளங்களிலும், மானிடர்களிடையிலும், எட்டு திசைகளிலும் எங்கும் பரவியது।
Verse 22
एकदा निहते रौद्रो हिरण्यकशिपौ मुने अभिषिक्तस्तदा राज्ये प्रह्लादौ नाम दानवः
முனியே, ஒருமுறை கொடிய ஹிரண்யகசிபு கொல்லப்பட்டபின், பிரஹ்லாதன் என்னும் தானவன் அப்போது அரசாட்சிக்கு அபிஷேகிக்கப்பட்டான்।
Verse 23
तस्मिञ्शासति दैत्येन्द्रे देवब्राह्मणपूजके मखानि भुवि राजानो यजन्ते विधिवत्तदा
தேவர்களையும் பிராமணர்களையும் வணங்கும் அந்த தைத்யேந்திரன் ஆட்சி செய்தபோது, பூமியிலுள்ள அரசர்கள் விதிப்படி மఖ யாகங்களைச் செய்தனர்।
Verse 24
ब्राह्मणाश्च तपो धर्मं तीर्थयात्राश्च कुर्वते वैश्याश्च पशुवृत्तिस्थाः शूद्राः शुश्रूषणे रताः
பிராமணர்கள் தவமும் தர்மமும் மேற்கொண்டு தீர்த்தயாத்திரைகள் செய்தனர்; வைசியர்கள் மாட்டுவளர்ப்பை மையமாகக் கொண்ட வாழ்வாதாரத்தில் ஈடுபட்டனர்; சூத்ரர்கள் சேவையில் ஈடுபட்டிருந்தனர்।
Verse 25
चातुर्वर्ण्यं ततः स्वे स्वे आश्रमे धर्मकर्मणि आवर्त्तत ततो देवा वृत्त्या युक्ताभवान् मुने
பின்னர் நான்கு வர்ணங்களும் தத்தம் ஆசிரமங்களில் தர்மக் கடமைகளில் மீண்டும் ஈடுபட்டன; அதன் பின், ஓ முனிவரே, தேவர்கள் தத்தம் வாழ்வுமுறைகளில் முறையாக நிலைபெற்றனர்.
Verse 26
ततस्तु च्यवनो नाम भार्गवेन्द्रो महातपाः जगाम नर्मदां स्नातुं तीर्थं चैवाकुलीश्वरम्
அப்போது ‘ச்யவனன்’ எனப்படும் மகாதபஸ்வி, பார்கவர்களில் முதன்மையானவர், நர்மதையில் நீராடவும் ‘ஆகுலீஸ்வர’ எனும் தீர்த்தத்தையும் தரிசிக்கவும் சென்றார்.
Verse 27
तत्र दृष्ट्वा महादेवं नदीं स्नातुमवातरत् अवतीर्णं प्रजग्राह नागः केकरलोहितः
அங்கே மகாதேவரைக் கண்டு, நீராடுவதற்காக அவர் ஆற்றில் இறங்கினார்; இறங்கியவுடன் ‘கேகர-லோஹித’ எனும் நாகம் அவரை பற்றிக் கொண்டது.
Verse 28
गृहीतस्तेन नागेन सस्मार मनसा हरिम् संस्मृते पुण्डरीकाक्षे निर्विषो ऽभून्महोरगः
அந்த நாகம் பிடித்தபோது அவர் மனத்தால் ஹரியை நினைத்தார்; புண்டரீகாக்ஷனை நினைத்தவுடன் அந்தப் பெருநாகம் விஷமற்றதாக ஆனது.
Verse 29
नीतस्तेनातिरौद्रेण पन्नगेन रसातलम् निर्विषश्चापि तत्याज च्यवनं भुजगोत्तमः
அந்த மிகக் கொடிய பன்னகன் அவரை ரசாதலத்திற்கு கொண்டு சென்றான்; விஷமற்றதாக ஆன அந்தச் சிறந்த புஜங்கன் பின்னர் ச்யவனனை விடுவித்தான்.
Verse 30
संत्यक्तमात्रो नागेन च्यवनो भार्गवोत्तमः चचार नागकन्याभिः पूज्यचमानः समन्ततः
பாம்பால் விடுவிக்கப்பட்ட உடனே, பார்கவர்களில் முதன்மையான ச்யவனர், நாககன்னியரால் எல்லாத் திசைகளிலும் போற்றப்பட்டவனாய் உலாவினார்.
Verse 31
विचारन् प्रविवेशाथ दानवानां महत् पुरम् संपूज्यमानो दैत्येन्द्रः प्रह्लादो ऽथ ददर्श तम्
பின்னர் சிந்தனையுடன் அவர் தானவர்களின் மாபெரும் நகரில் நுழைந்தார். அங்கே போற்றப்பட்டுக் கொண்டிருந்த தைத்தியாதிபதி பிரஹ்லாதன் அவரைக் கண்டான்.
Verse 32
भृगुपुत्रे महातेजाः पूजां चक्रे यथार्हतः संपूजितोपविष्टश्च पृष्टश्चागमनं प्रति
பிருகுவின் புதல்வருக்காக அந்த மகாதேஜஸ்வி உரிய முறையில் பூஜை செய்தான். பூஜிக்கப்பட்டு அமர்ந்த பின், அவர் வருகையின் நோக்கம் குறித்து கேட்கப்பட்டது.
Verse 33
स चोवाच महाराज महातीर्थं महाफलम् स्नातुमेवागतो ऽस्म्यद्य द्रष्टुञ्चैवाकुलीश्वरम्
அவர் கூறினார்— ‘மகாராஜா, இது மாபெரும் தீர்த்தம்; மாபெரும் பலன் தருவது. இன்று நான் இங்கே நீராடவும், ஆகுலீஸ்வரரை தரிசிக்கவும் வந்தேன்.’
Verse 34
नद्यामेवावतीर्णो ऽस्मि गृहीतश्चाहिना बलान् समानीतो ऽस्मि पाताले दृष्टश्चात्र भवानपि
‘நான் நதியிலேயே இறங்கினேன்; அப்போது ஒரு பாம்பு வலுக்கட்டாயமாக என்னைப் பிடித்தது. என்னை பாதாளத்திற்குக் கொண்டு வந்தது; இங்கே உங்களையும் கண்டேன்.’
Verse 35
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं च्यवनस्य दितीश्वरः प्रोवाच धर्मसंयुक्तं स वाक्यं वाक्यकोविदः
ச்யவனரின் இவ்வசனத்தை கேட்டுத் தைத்யர்களின் தலைவன், சொல்வன்மை உடையவன், தர்மம் நிறைந்த உரையை உரைத்தான்।
Verse 36
प्रह्लाद उवाच भगवन् कानि तीर्थानि पृथिव्यां कानि चाम्बरे रसातले च कानि स्युरेतद् वक्तुं ममार्हसि
பிரஹ்லாதன் கூறினான்— பகவனே! பூமியில் எந்தத் தீர்த்தங்கள், ஆகாயத்தில் எவை, மேலும் ரசாதலத்தில் எவை உள்ளன? இதை எனக்குச் சொல்ல வேண்டும்।
Verse 37
च्यवन उवाच पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् चक्रतीर्थं महाबाहो रसातलतले विदुः
ச்யவனர் கூறினார்— பூமியில் நைமிஷத் தீர்த்தம்; அந்தரிக்ஷத்தில் புஷ்கரம்; ஓ மகாபாஹோ, சக்கரதீர்த்தம் ரசாதலத் தளத்தில் இருப்பதாக அறியப்படுகிறது।
Verse 38
पुलस्त्य उवाच श्रुत्वा तद्भार्गववचो दैत्यराजो महामुने नेमिषै गन्तुकामस्तु दानवानितदब्रवीत्
புலஸ்த்யர் கூறினார்— மகாமுனியே! பார்கவனின் (ச்யவனரின்) சொற்களை கேட்டுத் தைத்யராஜன் நைமிஷத்திற்குச் செல்ல விரும்பி தானவர்களிடம் இவ்வாறு கூறினான்।
Verse 39
प्रह्लाद उवाच उत्तिष्ठध्वं गमिष्यामः स्नातुं तीर्थं हि नैमिषम् द्रक्ष्यामः पुण्डरीकाक्षं पीतवाससमच्युतम्
பிரஹ்லாதன் கூறினான்— எழுங்கள்; நைமிஷத் தீர்த்தத்தில் நீராட நாம் செல்லலாம். மஞ்சள் ஆடை அணிந்த, தாமரை கண்களுடைய, அச்யுதனான புண்டரீகாக்ஷனை நாம் தரிசிப்போம்।
Verse 40
पुलस्त्य उवाच इत्युक्ता दानवेन्द्रेण सर्वे ते दैत्यदानवाः चक्रुरुद्योगमतुलं निर्जग्मुश्च रसातलात्
புலஸ்த்யர் கூறினார்—தானவர்களின் தலைவன் இவ்வாறு கூறியதும், அந்தத் தைத்தியர் தானவர் அனைவரும் ஒப்பற்ற ஆயத்தத்தை மேற்கொண்டு ரசாதலத்திலிருந்து புறப்பட்டனர்।
Verse 41
ते समभ्येत्य दैतेया दानवाश्च महाबलाः नेमिषारण्यमागत्य स्नानं चक्रुर्मुदान्विताः
அந்தப் பெருவலிமை உடைய தைத்தியரும் தானவரும் ஒன்றுகூடி நைமிஷாரண்யத்தை அடைந்து மகிழ்ச்சியுடன் ஸ்நானச் சடங்கைச் செய்தனர்।
Verse 42
ततो दितीश्वरः श्रीमान् मृगव्यां स चचार ह चरन् सरस्वतीं पुण्यां ददर्श विमलोदकाम्
பின்னர் திதி வம்சத்தின் புகழ்மிக்க தலைவன் வேட்டைக் களத்தில் உலாவினான்; உலாவும் போது தூய்மையான நீருடைய புனித சரஸ்வதியை அவன் கண்டான்।
Verse 43
तस्यादूरे महाशाखं शलवृक्षं शरैश्चितम् ददर्श बाणानपरान् मुखे लग्नान् परस्परम्
அவனுக்கு அருகில் பெரிய கிளைகளுடைய சல மரம் அம்புகளால் நிரம்பியதைக் கண்டான்; மேலும் மற்ற அம்புகளும் ஒன்றின் முனை மற்றொன்றில் பதிந்திருந்ததையும் அவன் கண்டான்।
Verse 44
ततस्तानद्भुताकारान् बाणान् नागोपवीतकान् दृष्ट्वातुलं तदा चक्रे क्रोधं दैत्येश्वरः किल
அப்போது பாம்பே உபவீதமாக இருப்பதுபோல அதிசய வடிவமுடைய அம்புகளைப் பார்த்த தைத்தியத் தலைவர், என்று சொல்லப்படுகிறது, அளவற்ற கோபம் கொண்டான்।
Verse 45
स ददर्श ततो ऽदूरात्कृष्णाजिनधरौ मुनी समुन्नतजटाभारौ तपस्यासक्तमानसौ
அப்போது அவன் அதிகத் தொலைவில் அல்லாமல், கரிய மான் தோலை அணிந்த இரு முனிவர்களைக் கண்டான்; உயர்ந்து நிற்கும் ஜடாபாரத்துடன், தவத்தில் மனம் ஒன்றியவர்களாக இருந்தனர்.
Verse 46
तयोश्च पार्श्वयोर्दिव्ये धनुषी लक्षणान्विते शार्ङ्गमागवं चैव अक्ष्य्यौ च महेषुधी
அவர்களின் இருபுறங்களிலும் நற்குறிகளுடன் கூடிய இரண்டு தெய்வீக வில்லுகள் இருந்தன—சார்ங்கமும் ஆகவமும்—மேலும் இரண்டு அழியாத பெரிய அம்புத்தூணிகளும் இருந்தன.
Verse 47
तौ दृष्ट्वामन्यत तदा दामिबिकाविति दानवः ततः प्रोवाच वचनं तावुभौ पुरुषोत्तमौ
அவர்களைப் பார்த்ததும் தானவன் அப்போது ‘இவர்கள் வெறும் தம்பிகர்கள்’ என்று எண்ணினான்; பின்னர் அந்த இரு உத்தம புருஷர்களிடம் வார்த்தைகளைச் சொன்னான்.
Verse 48
किं भवद्भ्यां समारःधं दम्भं धर्मविनाशनम् क्व तपः क्व जटाभारः क्व चेमौ प्रवरायुधौ
நீங்கள் இருவரும் தர்மத்தை அழிக்கும் இந்தத் தம்பத்தை ஏன் தொடங்கினீர்கள்? தவம் எங்கே, ஜடாபாரத்தின் இந்தச் சுமை எங்கே—மேலும் இந்த இரண்டு சிறந்த ஆயுதங்கள் எதற்காக?
Verse 49
अथोवाच नरो दैत्यं का ते चिन्ता दितीश्वर सामर्थ्ये सति यः कुर्यात् तत्संपद्येत तस्य हि
அப்போது நரன் தைத்தியனிடம் கூறினான்—“திதி வம்சத்தின் தலைவனே, உனக்கு என்ன கவலை? ஆற்றல் இருக்கையில் யார் செயலைச் செய்கிறாரோ, அவருக்குக் குறித்த பயன் நிச்சயமாக நிறைவேறும்.”
Verse 50
अथोवाच दितीशस्तौ का शक्तिर्युवयोरिह मयि तिष्ठति दैत्येन्द्रे धर्मसेतुप्रवर्तके
அப்போது திதிவம்சத்தின் தலைவன் அந்த இருவரையும் நோக்கி— “நான் இங்கே நிற்கும் போது, நான் தைத்யேந்திரன், தர்ம-சேதுவை நிறுவுபவன்; உங்களுக்குப் இங்கே என்ன வல்லமை?” என்று கூறினான்.
Verse 51
नरस्तं प्रत्युवाचाथ आवाभ्यां शक्तिरूर्जिता न कश्चिच्छक्नुयाद् योद्धुं नरनारायणौ युधि
அப்போது நரன் அவனுக்கு மறுமொழி கூறினான்— “எங்களுடைய வல்லமை மிகுந்தது. போரில் நர-நாராயணருடன் யாரும் யுத்தம் செய்ய இயலார்.”
Verse 52
दैत्येश्वरस्तस्तः क्रुद्धः प्रतिज्ञामारुरोह च यथा कथञ्चिज्जेष्यामि नरनारायणौ रणे
அப்போது தைத்யர்களின் தலைவன் கோபமுற்று சபதம் எடுத்தான்— “எப்படியாயினும் போரில் நர-நாராயணரை நான் வெல்வேன்.”
Verse 53
इत्येवमुक्त्वा वचनं महात्मा दितीश्वरः स्थाप्य बलं वनान्ते वितत्य चापं गुणमाविकृष्य तलध्वनिं घोरतरं चकार
இவ்வாறு சொல்லி, மகாத்மையான திதிவம்சத் தலைவர் காடின் எல்லையில் தன் படையை நிறுத்தினான்; பின்னர் வில்லை நீட்டி நாணை இழுத்து, மிகக் கொடிய ஒலியுடைய வில்லொலி எழுப்பினான்.
Verse 54
ततो नरस्त्वाजगवं हि चापमानम्य बाणान् सुबहुञ्शिताग्रान् मुमोच तानप्रतिमैः पृषत्कैश्चिच्छेद दैत्यस्तपनीयपुङ्खैः
அப்போது நரன் ஆஜகவ வில்லை வளைத்து, கூர்முனையுடைய பல அம்புகளை விட்டான்; ஆனால் தைத்யன் பொன் இறகுகள் பொருந்திய ஒப்பற்ற அம்புகளால் அவற்றை வெட்டி வீழ்த்தினான்.
Verse 55
छिन्नान् समीक्ष्याथ नरः पृषत्कान् दैत्येश्वरेणाप्रतिमेव संख्ये क्रुद्धः समानम्य महाधनुस्ततो मुमोच चान्यान् विविधान् पृषत्कान्
அப்பொழுது அந்த ஒப்பற்ற போரில் தைத்யேசுவரன் தன் அம்புகளை வெட்டியதைப் பார்த்த நரன் சினமுற்றான்; மகாதனுசை வளைத்து பலவகை மற்ற அம்புகளை விடுத்தான்।
Verse 56
एकं नरो द्वौ दितिजेश्वरश्च त्रीन् धर्मसूनुश्चतुरो दितीशः नरस्तु बाणान् प्रमुमोच पञ्च षड् द्रत्यनाथो निशितान् पृषत्कान्
நரன் ஒரு அம்பை விட்டான்; திதிஜேசுவரன் இரண்டு; தர்மபுத்திரன் மூன்று; திதீசன் நான்கு. பின்னர் நரன் ஐந்து அம்புகளை எய்தான்; தைத்யநாதன் ஆறு கூரிய அம்புகளை விட்டான்।
Verse 57
सप्तर्षिमुख्यो द्विचतुश्च दैत्यो नरस्तु षट् त्रीणि च दैत्यमुख्ये षट्त्रीणि चैकं च दितीश्वरेण मुक्तानि बाणानि नराय विप्र
ஓ விப்ரா, சப்தரிஷிகளில் முதன்மையானவர் அம்புகளை விட்டார்; தைத்யன் இரண்டு மற்றும் நான்கு; நரன் தைத்யமுக்யன் மீது ஆறு மற்றும் மூன்று அம்புகளை எய்தான். மேலும் திதீசுவரன் நரன் மீது ஆறு, மூன்று, ஒன்று என அம்புகளை விட்டான்।
Verse 58
एकं च षट् पञ्च नरेण मुक्तास्त्वष्टौ शराः सप्त च दानवेन षट् सप्त चाष्टौ नव षण्नरेण द्विसप्ततिं दैत्यपतिः ससर्ज्ज
நரன் ஒன்று, ஆறு, ஐந்து அம்புகளை விட்டான்; தானவன் எட்டு மற்றும் ஏழு அம்புகளை எய்தான். பின்னர் நரன் ஆறு, ஏழு, எட்டு, ஒன்பது, ஆறு அம்புகளை விட்டான்; தைத்யபதி எழுபத்திரண்டு அம்புகளைப் பொழிந்தான்।
Verse 59
शतं नरस्त्रीणि शतानि दैत्यः षड् धर्मपुत्रो दश दैत्यराजः ततो ऽप्यसंख्येयतरान् हि बाणान् मुमोचतुस्तौ सुभृशं हि कोपात्
நரன் நூற்று மூன்று அம்புகளை விட்டான்; தைத்யன் நூற்றுக்கணக்கான அம்புகளை எய்தான். தர்மபுத்திரன் ஆறு அம்புகளை விட்டான்; தைத்யராஜன் பத்து. பின்னர் கடும் கோபத்தால் இருவரும் மேலும் எண்ணற்ற அம்புகளைப் பேரளவில் பொழிந்தனர்।
Verse 60
ततो नरो बाणगणैरसख्यैरवास्तरद्भूमिमथो दिशः खम् स चापि दैत्यप्रवरः पृषत्कैश्चिच्छेद वेगात् तपनीयपुङ्खैः
அப்போது அந்த நரன் எண்ணற்ற அம்புக் குழுக்களால் பூமி, திசைகள், ஆகாயம் ஆகியவற்றை மூடினான். தைத்யர்களில் முதன்மையானவன் பொன்னிற இறகுகளுடைய வேகமான அம்புகளால் அவற்றை விரைவில் வெட்டி வீழ்த்தினான்.
Verse 61
ततः पतत्त्रिभिर्वीरौ सुभृशं नरदानवौ युद्धे वरास्त्रैर्युध्येतां घोररूपैः परस्परम्
அப்போது அம்புகளின் பறப்புகளுக்கிடையில் அந்த இரு வீரர்கள்—நரனும் தானவனும்—போரில் மிகக் கடுமையாக, பயங்கர வடிவமுடைய சிறந்த அஸ்திரங்களால் ஒருவரை ஒருவர் தாக்கி மோதினர்.
Verse 62
ततस्तु दैत्येन वरास्त्रपाणिना चापे नियुक्तं तु पितामहास्त्रम् महेश्वरास्त्रं पुरुषोत्तमेव समं समाहत्य निपेततुस्तौ
அப்போது உயர்ந்த அஸ்திரம் தாங்கிய தைத்யன் தன் வில்லில் பிதாமஹாஸ்திரம் (பிரஹ்மாஸ்திரம்) ஏவினான். ஆனால் புருஷோத்தமன் மகேஸ்வராஸ்திரத்தால் அதனை சமமாக எதிர்த்து, இரு அஸ்திரங்களும் ஒன்றாகவே நிர்வீரியமாய் விழுந்தன.
Verse 63
ब्रह्मस्त्रे तु प्रशमिते प्रह्लादः क्रोधमूर्छितः गदां प्रगृह्य तरसा प्रचस्कन्द रथोत्तमात्
பிரஹ்மாஸ்திரம் அடங்கியதும் பிரஹ்லாதன் கோபத்தில் மயங்கினான். அவன் கதையைப் பிடித்து மிகுந்த வேகத்துடன் தன் சிறந்த ரதத்திலிருந்து தாவி இறங்கினான்.
Verse 64
गदापाणिं समायान्तं दैत्यं नारायणस्तदा दृष्ट्वाथ पृष्ठतश्चक्रे नरं योद्धूमनाः स्वयम्
அப்போது கதையைக் கையில் கொண்ட தைத்யன் அணுகி வருவதைப் பார்த்த நாராயணன், நரனைத் தன் பின்னால் வைத்துக் கொண்டு, தானே போரிடும் எண்ணத்துடன் எதிரே நின்றான்.
Verse 65
ततो दीतीशः सगदः समाद्रवत् सशार्ङ्गपाणिं तपसां निधानम् ख्यातं पुराणर्षिमुदारविक्रमं नारायणं नारद लोकपालम्
அப்போது திதி வம்சத்தின் தலைவனான தைத்யன், கதை ஏந்தி, சார்ங்கபாணியான விஷ்ணுவை—தபஸ்களின் நிதி, பழம்பெரும் ரிஷியாகப் புகழ்பெற்ற, உயர்ந்த வீரத்தையுடைய நாராயணனை, ஹே நாரதா, உலகங்களைப் பாதுகாப்பவனை—நோக்கி பாய்ந்தான்।
Frequently Asked Questions
Prahlāda’s stotra identifies Nārāyaṇa as the all-encompassing supreme principle, subsuming major deities and cosmic functions (e.g., Brahmā, the three-eyed deity, Agni, Vāyu, Sūrya, Candra) within Viṣṇu’s being. This is a classic Purāṇic strategy of syncretic theology: it acknowledges the wider pantheon and their iconographic roles while asserting a unifying, non-competitive hierarchy in which devotion (bhakti) to Nārāyaṇa becomes the integrating axis.
Two pilgrimage geographies are explicitly named: Naimiṣāraṇya, where Prahlāda performs his morning rite (āhnika-kriyā), and Badarikāśrama, to which he proceeds for devotional encounter with Nara–Nārāyaṇa. While the chapter does not provide a full tīrtha-māhātmya catalogue, it uses these sites as topographical sanctification markers—linking ritual discipline (Naimiṣa) and ascetic-devotional attainment (Badarī) to the transformation of asura kingship into dharma-guided conduct.
Prahlāda moves from a vow-driven martial project (to defeat the ‘Dharmaja’ Sādhya) to the recognition that the divine cannot be conquered by force. Guided by Pītavāsā, he ‘wins’ through exclusive devotion, receives boons (eradication of bodily, mental, and verbal sin; steadfast Viṣṇu-oriented intellect), delegates sovereignty to Andhaka, and adopts a renunciatory-yogic stance—presenting bhakti and ethical governance as the mature resolution of asura-dharma.
Read Vamana Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.