Adhyaya 2
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 2

Adhyaya 2

அத்தியாயம் பிரஹ்லாதன் முனிவர்களை நோக்கி உரைப்பதுடன் தொடங்குகிறது. த்வாரகா/த்வாராவதீ கோமதி நதிக்கரையில் கடலருகே அமைந்த புனித நகரம்; கலியுகத்திலும் அது இறைவனின் பரம தாமமும், மோட்சம் அளிக்கும் இலக்குமெனப் போற்றப்படுகிறது. ஆனால் யாதவ வம்சம் முடிந்ததும், த்வாரகா நீரில் மூழ்கியதாகவும் கூறப்படுவதால், கலியில் அங்கேயே ஆண்டவனின் புகழ் எவ்வாறு நிலைகொள்கிறது என்று முனிவர்கள் கேள்வி எழுப்புகின்றனர். கதை உக்ரசேனனின் அரசவைக்கு மாறுகிறது. கோமதிக்கரையிலுள்ள சக்ரதீர்த்தத்தில் துர்வாச முனி தங்கியுள்ளார் என்ற செய்தி வருகிறது. ஸ்ரீகிருஷ்ணன் ருக்மிணியுடன் அவரை வரவேற்கச் செல்கிறார்; விருந்தோம்பல் தர்மத்தின் கட்டாயக் கடமை என்றும், அதற்கு விதிசார் பலன்கள் உண்டு என்றும் வலியுறுத்துகிறார். நகரத்தின் பரப்பு, இல்லங்கள், சார்ந்தோர் குறித்து துர்வாசர் கேட்க, கடல் அளித்த நிலப்பரப்பு, பொன் மாளிகைகள், பெரும் இல்ல-குடும்ப-பணியாளர் அமைப்பு ஆகியவற்றை கிருஷ்ணன் விவரிக்கிறார்; தெய்வீக மாயையும் அளவற்ற ஆற்றலும் குறித்து வியப்பு எழுகிறது. பின்னர் துர்வாசர் பணிவின் சோதனையாக—கிருஷ்ணனும் ருக்மிணியும் ரதத்தில் தன்னை ஏற்றிச் செல்ல வேண்டும் என ஆணையிடுகிறார். பயணத்தில் தாகம் தாளாமல் ருக்மிணி துர்வாசரின் அனுமதி இன்றி நீர் அருந்த, அவர் நிரந்தர தாகமும் கிருஷ்ணவியோகமும் என்ற சாபம் அளிக்கிறார். கிருஷ்ணன் அவளைத் தேற்றிக் கொண்டு, தன் தரிசனம் உள்ள இடத்தில் அவளின் சன்னிதியும் உணரப்பட வேண்டும் என்ற நடுநிலைச் சித்தாந்தத்தையும், பக்தியில் விழிப்புணர்வையும் கூறுகிறார். இறுதியில் கிருஷ்ணன் பாத்யம், அர்க்யம், கோதானம், மதுபர்க்கம், போஜனம் முதலிய முறையான விருந்தோம்பல் விதிகளால் துர்வாசரைப் பூஜித்து சமாதானப்படுத்தி, अतிதி-தர்மத்தின் மாதிரியை நிறுவுகிறார்.

Shlokas

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । सर्वेषामपि भूतानां दैत्यदानवरक्षसाम् । भवन्तो वै पूज्यतमा देवादीनां तथैव च

பிரஹ்லாதன் கூறினான்—எல்லா உயிர்களிலும், தைத்தியர், தானவர், ராட்சசர் ஆகியோரிடையிலும் கூட, நீங்கள் முனிவர்களே மிகப் பூஜ்யர்கள்; தேவர்கள் முதலியோரிடையிலும் அதுபோலவே।

Verse 2

अनुज्ञया तु युष्माकं प्रसादात्केशवस्य हि । अधिष्ठानं भगवतः कथयामि निबोधत

உங்கள் அனுமதியாலும் கேசவனின் அருளாலும், நான் பகவானின் புனித வாசஸ்தலத்தை விளக்குகிறேன்—கேட்டு உணருங்கள்।

Verse 3

पश्चिमस्य समुद्रस्य तीरमाश्रित्य तिष्ठति । कुशस्थलीति या पूर्वं कुशेन स्थापिता पुरी

மேற்கு கடலின் கரையைச் சார்ந்து அந்த நகரம் நிலைத்திருக்கிறது; அது முன்பு ‘குஷஸ்தலி’ என அழைக்கப்பட்டு, குஷனால் நிறுவப்பட்ட நகரமாகும்।

Verse 4

वहते गोमती यत्र सागरेण समंततः । द्वारावतीति सा विप्रा आनर्त्तेषु प्रकीर्त्तिता

கோமதி ஓடும் இடத்தில், கடல் எல்லாப் புறமும் சூழ்ந்திருக்கும் அந்தத் தலம்—ஓ பிராமணர்களே, ஆனர்த்த தேசத்தில் ‘த்வாராவதி’ என்று புகழ்பெற்றது।

Verse 5

तस्यां वसति विश्वात्मा सर्वकामप्रदो हरिः । कला षोडशसंयुक्तो मूर्तिं द्वादशकान्वितः

அந்த த்வாரகையில் உலகாத்மாவான ஹரி, எல்லா விருப்பங்களையும் அருள்பவன், வாசம் செய்கிறான். அவன் பதினாறு கலைகளால் நிறைந்தவனாய், பன்னிரண்டு மூர்த்திகளாய் வெளிப்படுகிறான்.

Verse 6

तदेव परमं धाम तदेव परमं पदम् । द्वारका सा च वै धन्या यत्राऽस्ते मधुसूदनः

அதுவே பரம தாமம்; அதுவே பரம பதம். மதுசூதனன் தங்கும் அந்தத் த்வாரகை நிச்சயமாகப் பாக்கியமுடையது.

Verse 7

यत्र कृष्णश्चतुर्बाहुः शंखचक्रगदाधरः । नरा मुक्तिं प्रयास्यंति तत्र गत्वा कलौ युगे

சங்கு, சக்கரம், கதை ஏந்திய நான்கு கரங்களுடைய கிருஷ்ணன் இருக்கும் இடத்திற்குச் சென்றால், கலியுகத்திலும் மனிதர் முக்தியை அடைவர்.

Verse 8

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य प्रह्लादस्य महात्मनः । विस्मयाविष्टमनसस्तमूचुर्मुनिसत्तमाः

அந்த மகாத்மா பிரஹ்லாதனின் சொற்களை கேட்ட முனிவர்களில் சிறந்தோர், வியப்பால் நிறைந்த மனத்துடன் அவனிடம் பேசினர்.

Verse 9

ऋषय ऊचुः । क्षयं यदुकुले याते भारे चोपहृते भुवः । प्रभासे यादवश्रेष्ठः स्वस्थानमगमद्धरिः

ரிஷிகள் கூறினர்—யது குலம் அழிந்தபின், பூமியின் பாரம் நீங்கியபின், பிரபாசத்தில் யாதவரில் சிறந்த ஹரி தம் ஸ்வதாமத்திற்குச் சென்றார்.

Verse 10

द्वारावत्या प्लावितायां समंतात्सागरेण हि । कथं स भगवांस्तत्र कलौ दैत्य प्रकीर्त्यते

த்வாராவதி எல்லாப் புறமும் கடலால் மூழ்கியிருக்க, ஓ தைத்யா, கலியுகத்திலும் அந்த பகவான் அங்கே இருப்பதாக எவ்வாறு கூறப்படுகின்றது?

Verse 11

कथयस्व सुरश्रेष्ठ कथं विष्णुर्महीतले । स्थितश्चानर्त्तविषय एतद्विस्तरतो वद

தேவர்களில் சிறந்தவரே, சொல்லுங்கள்—விஷ்ணு பூமியில் எவ்வாறு தங்கினார், மேலும் ஆனர்த்த நாட்டில் (த்வாரகா பகுதியில்) எவ்வாறு நிலைபெற்றார்; இதை விரிவாக உரையுங்கள்.

Verse 12

उग्रसेने नरपतौ प्रशासति वसुन्धराम् । कृष्णो यदुपुरीमेतां शोभयामास सर्वतः

நரபதி உக்ரசேனர் பூமியை ஆளிக் கொண்டிருந்தபோது, ஸ்ரீகிருஷ்ணன் யாதவர்களின் இந்தப் புரியை (த்வாரகையை) எல்லாத் திசைகளிலும் அழகுறச் செய்தான்.

Verse 13

रममाणे रमानाथे रामाभिरमणे हरौ । एकदा तु समासीने सभायां यदुसत्तमे

ஒருமுறை, ரமாநாதனான ஹரி மகளிருடன் மகிழ்ந்து கொண்டிருந்தபோது, யாதவர்களில் முதன்மையான அவர் சபையில் அமர்ந்திருந்தார்.

Verse 14

कथाभिः क्रियमाणाभिर्विचित्राभिरनेकधा । उद्धवः कथयामास प्रचारं यदुनंदनम्

பலவகை வியத்தகு உரையாடல்கள் நடைபெற்று கொண்டிருந்தபோது, உத்தவர் யதுநந்தனனிடம் ஒருவரின் வருகை மற்றும் நடமாட்டச் செய்தியை எடுத்துரைத்தார்.

Verse 15

यात्रायामनुसंप्राप्तं दुर्वाससमकल्मषम् । स्थितं तं गोमतीतीरे चक्रतीर्थसमीपतः

தீர்த்தயாத்திரையின் வழியில் பாவக் கல்மஷமற்ற துர்வாச முனிவர் வந்து, கோமதி கரையில் சக்கரதீர்த்தத்தின் அருகே தங்கினார்.

Verse 16

तच्छ्रुत्वा सहसोत्थाय भगवान्रुक्मिणीगृहम् । जगाम हृष्टमनसा विश्वशक्तिरधोक्षजः

அதை கேட்டவுடன், உலகின் சக்தியான அதோக்ஷஜ பகவான் உடனே எழுந்து, மகிழ்ந்த மனத்துடன் ருக்மிணியின் இல்லத்திற்குச் சென்றார்.

Verse 17

आगत्योवाच वैदर्भीं संप्राप्तमृषिसत्तमम् । तपोनिर्धूत पाप्माऽयमत्रिपुत्रो महातपाः

அங்கு வந்து அவர் வைதர்பி (ருக்மிணி)யிடம் கூறினார்—“இங்கு முனிவர்களில் சிறந்தவர் வந்துள்ளார்; இவர் அத்ரியின் புதல்வன், மகாதபஸ்வி; தவத்தால் பாவம் நீங்கியவர்.”

Verse 18

आतिथ्येनार्चितो विप्रो दास्यते च महोदयम् । गृहिणी न गृहे यस्य सत्पात्रागमनं वृथा

விருந்தோம்பலால் போற்றப்படும் பிராமணர் பெரும் செழிப்பை அளிப்பார்; ஆனால் உண்மையான இல்லத்தரசி இல்லாத வீட்டில் தகுதியான விருந்தினரின் வருகை வீணாகும்.

Verse 19

तस्य देवा न गृह्णंति पितरश्च तथोदकम् । तदागच्छस्व गच्छामो निमंत्रयितुमत्रिजम्

அத்தகையவரின் அர்ப்பணங்களை தேவர்கள் ஏற்கார்; பித்ருக்களும் நீர்தர்ப்பணத்தையும் ஏற்கார். ஆகவே வா, நாம் சென்று அத்ரிபுத்ரன் (துர்வாசர்) அவரை அழைப்போம்.

Verse 20

तथेत्युक्त्वा तु सा देवी रथमारुरुहे सती । रथमारुह्य देवेशो रुक्मिण्या सहितो हरिः । जगाम तत्र यत्रास्ते दुर्वासा मुनिसत्तमः

“ததாஸ்து” என்று கூறி அந்த சதீ தேவியார் தேரில் ஏறினாள். பின்னர் தேவேசனான ஹரி ருக்மிணியுடன் தேரில் ஏறி, முனிவருள் சிறந்த துர்வாசர் தங்கியிருந்த இடத்திற்குச் சென்றான்।

Verse 21

दृष्ट्वा ज्वलंतं तपसा कूले नदनदीपतेः । कापालिकस्य पुरतः सुस्नातं वरसीकरैः

நதநதீபதியின் கரையில் தவத்தால் ஜ்வலித்துக் கொண்டிருந்த அந்த கபாலிகனை முன்னே கண்டு, அவன் நன்னீர்த் துளிகளால் தெளிக்கப்பட்ட உடலுடன் புதிதாக நீராடியவனாய் இருப்பதையும் கண்டனர்।

Verse 22

प्रणम्य भगवान्भक्त्या पप्रच्छाऽनामयं ततः । पश्चाद्विदर्भतनया रुक्मिणी प्रणनाम तम्

பக்தியுடன் வணங்கி, பகவான் அவரின் நலமறிந்தார். பின்னர் விதர்பராஜகுமாரி ருக்மிணியும் அவரை வணங்கினாள்।

Verse 23

दुर्वासाश्चापि तौ दृष्ट्वा दर्शनार्थमुपागतौ । पप्रच्छ कुशलं तत्र स्वागतेनाभिनंद्य च

துர்வாசரும் அந்த இருவரும் தரிசனத்திற்காக வந்ததைப் பார்த்து, அங்கே அவர்களை வரவேற்று வாழ்த்தி, நலமறிந்தார்।

Verse 24

दुर्वासा उवाच । कुशलं कृष्ण सर्वत्र कुत्र वासस्तवाऽधुना । कति दारा धनापत्यमेतद्विस्तरतो वद

துர்வாசர் கூறினார்— “கிருஷ்ணா! எங்கும் நலமா? இப்போது உன் வாசம் எங்கே? உனக்கு எத்தனை மனைவியர், செல்வமும் சந்ததியும் எவ்வாறு? இதை விரிவாகச் சொல்।”

Verse 25

श्रीकृष्ण उवाच । समुद्रेण प्रदत्ता मे भूभिर्द्वादशयोजना । तस्यां निवसतो ब्रह्मन्पुरी हेममयी मम

ஸ்ரீகிருஷ்ணன் கூறினார்—ஓ பிராமணரே! சமுத்திரம் எனக்கு பன்னிரண்டு யோஜனை அளவு நிலத்தை அளித்தது. அங்கே வாசிக்கும் எனது புரி பொன்ன்மயமாக உள்ளது.

Verse 26

प्रासादास्तत्र सौवर्णा नवलक्षाणि संख्यया । तस्यां वसामि संहृष्टस्त्वत्प्रसादात्सुनिर्भयः

அங்கே பொன்னால் ஆன மாளிகைகள் ஒன்பது இலட்சம் எண்ணிக்கையில் உள்ளன. உமது அருளால் நான் அந்த நகரில் மகிழ்ச்சியுடன், முற்றிலும் அச்சமின்றி வாழ்கிறேன்.

Verse 27

तच्छुत्वा वचनं तस्य विस्मयाविष्टमानसः । प्रत्युवाच स दुर्वासाः प्रहस्य मधुसूदनम्

அவரது சொற்களை கேட்டதும் துர்வாசரின் மனம் வியப்பால் நிறைந்தது. அவர் புன்னகையுடன் மதுசூதனனுக்கு (கிருஷ்ணனுக்கு) பதிலுரைத்தார்.

Verse 28

वसंति तावका ये च तेषां संख्या वदस्व भोः । यावत्यश्च महिष्यस्ते पुत्राः परिजनास्तथा

ஐயா! அங்கே வசிக்கும் உமது மக்களின் எண்ணிக்கையைச் சொல்லுங்கள். மேலும் உமது மகிஷிகள் (ராணிகள்), புதல்வர்கள், பரிவாரத்தார் எத்தனை?

Verse 29

श्रीकृष्ण उवाच । ब्रह्मन्षोडशसाहस्रं भार्य्याश्चाष्टाधिका मम । तासां मध्येऽभीष्टतमा विदर्भाधिपतेः सुता

ஸ்ரீகிருஷ்ணன் கூறினார்—ஓ பிராமணரே! எனக்கு பதினாறு ஆயிரம் மனைவிகள், மேலும் எட்டு கூட உள்ளனர். அவர்களில் மிகப் பிரியமானவர் விதர்ப அரசரின் மகள்.

Verse 30

एकैकस्या दश सुताः कन्या चैका तथा मुने । षट्पंचाशद्यदूनां तु कोट्यः परिजनो मम

முனிவரே! ஒவ்வொருத்திக்கும் பத்து புதல்வரும் ஒரு புதல்வியும் உள்ளனர். என் பரிவாரம் யாதவர்களில் ஐம்பத்தாறு கோடியாகும்.

Verse 31

शेषाः प्रकृतयो ब्रह्मंस्तेषां संख्या न विद्यते । तच्छ्रुत्वा चिंतयामास किमेतदिति विस्मितः

பிராமணரே! பிரகிருதியின் மீதமுள்ள வெளிப்பாடுகளின் எண்ணிக்கை அறிய முடியாது. அதை கேட்ட அவர் வியப்புடன்—“இது என்ன?” என்று சிந்தித்தார்.

Verse 32

अहो ह्यनंतवीर्यस्य मायामाश्रित्य तिष्ठतः । अनंता सर्वकर्तृत्वे प्रवृत्तिर्दृश्यतामिय म्

அஹோ! மாயையை ஆதாரமாகக் கொண்டு நிலைத்திருக்கும் அந்த அளவற்ற வீரியமுடைய பரமனின்—சர்வகர்த்தൃത്വத்தில் இவ்வளவற்ற செயற்பாடு உலகில் காணப்படுகிறது.

Verse 33

दुर्वासा उवाच । स्वागतं ते महाबाहो ब्रूहि किं करवाणि ते । दर्शनेन त्वदीयेन प्रीतिमेति च मे मनः

துர்வாசர் கூறினார்—மகாபாஹோ! உமக்கு வரவேற்பு. உமக்காக நான் என்ன செய்ய வேண்டும்? உமது தரிசனமட்டுமே என் மனத்தை மகிழ்விக்கிறது.

Verse 34

श्रीकृष्ण उवाच । यदि प्रसन्नो भगवांस्तदागच्छस्व मे गृहम् । शिरसा धार्य्य पादांबु प्रयास्यामि पवित्रताम्

ஸ்ரீகிருஷ்ணர் கூறினார்—பகவனே! நீங்கள் प्रसன்னராக இருந்தால் என் இல்லத்திற்கு வாருங்கள். உங்கள் திருப்பாதத் தீர்த்தத்தைத் தலைமேல் தாங்கி நான் புனிதம் அடைவேன்.

Verse 35

दुर्वासा उवाच । अक्षमासारसर्वस्वं किं मां नयसि माधव । नय मां यदि मद्वाक्यं करोषि सह भार्यया

துர்வாசர் கூறினார்—ஹே மாதவா! நீ பொறுமையின் சாரமும் அனைத்துமாய் இருப்பவன்; எனவே என்னை (என் விருப்பம்போல்) ஏன் அழைத்துச் செல்லவில்லை? என் சொல்லை நிறைவேற்றுவாயானால், உன் மனைவியுடன் என்னை அழைத்துச் செல்.

Verse 36

प्रह्लाद उवाच । एवमस्त्विति चोक्त्वा स प्रस्थितः स्वरथेन हि । तं दृष्ट्वा प्रस्थितं विष्णुं प्रहस्योवाच भर्त्सयन्

பிரஹ்லாதன் கூறினான்—“அப்படியே ஆகட்டும்” என்று சொல்லி, அவன் தன் ரதத்திலேயே புறப்பட்டான். விஷ்ணு புறப்படுவதைக் கண்டு, அவன் சிரித்து, இகழ்ந்து பேசினான்.

Verse 37

दुर्वासा उवाच । दुर्वाससं न जानासि मुञ्चेमान्हयसत्तमान् । त्वं च भार्या तथा चेयं वहतं स्वरथेन माम्

துர்வாசர் கூறினார்—துர்வாசரை நீ அறியாதாயோ? இந்தச் சிறந்த குதிரைகளை அவிழ்த்து விடு. நீயும் உன் மனைவியும்—என் ரதத்திலே என்னை ஏற்றிச் சுமந்து செல்ல வேண்டும்.

Verse 38

श्रीकृष्ण उवाच । भगवन्यथा प्रब्रवीषि विप्र कर्तास्मि तत्तथा । त्वया कृपालुना ब्रह्मन्पारितोऽहं सबांधवः

ஸ்ரீகிருஷ்ணர் கூறினார்—ஹே பகவான் பிராமணரே! நீங்கள் எவ்வாறு ஆணையிடுகிறீரோ அவ்வாறே நான் செய்வேன். ஹே பிரஹ்மனே! உங்கள் கருணையால் நான் என் உறவினர்களுடன் காக்கப்பட்டும் பேணப்பட்டும் இருக்கிறேன்.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । तौ तथा ऋषिवर्य्योऽसौ युक्तां देवीं रथे स्वके । तथैव पुण्डरीकाक्षं याहि याहीत्यभाषत

பிரஹ்லாதன் கூறினான்—அந்த சிறந்த முனிவர் தேவியை (ராணியை) தன் ரதத்தில் முறையாக அமர்த்தி, புண்டரீகாக்ஷனை நோக்கி “செல், செல்” என்று கூறினார்.

Verse 40

तं दृष्ट्वा देवताः सर्वा वहमानं रथं हरिम् । साधुसाध्विति भाषंत ऊचुः सर्वे परस्परम्

ஹரி தேரை இழுத்துச் செல்கின்றதைப் பார்த்த எல்லாத் தேவர்களும் ஒருவருக்கொருவர் சொல்லிக்கொண்டு மீண்டும் மீண்டும்—“சாது! சாது!” என்று புகழ்ந்தனர்.

Verse 41

अहो ब्रह्मण्यदेवस्य परां भक्तिं प्रपश्यत । स्कन्धे कृत्वा धुरं यो हि वहते भार्य्यया सह

ஆஹா! பிராமணர்களுக்கு அருளாளனான பிரம்மண்யதேவனின் பரம பக்தியைப் பாருங்கள்; அவர் தம் மனைவியுடன் சேர்ந்து தம் தோளில் நுகத்தை ஏற்றி பாரத்தைத் தாங்குகிறார்.

Verse 42

विकीर्यमाणः कुसुमैः सुरसंघैर्जनार्दनः । जगाम स रथं गृह्य सभार्यो द्वारकां प्रति

தேவர்கூட்டங்கள் மலர்களைச் சிதறவிட, ஜனார்தனன் தேரில் ஏறி, மனைவியுடன் துவாரகையை நோக்கிப் புறப்பட்டான்.

Verse 43

उह्यमाने रथे तस्मिन्रुक्मिणी तृषिताऽभवत् । उवाच कृष्णं वैदर्भी श्रमव्याकुललोचना

அத்தேர் இழுக்கப்பட்டுக் கொண்டிருக்கையில் ருக்மிணி தாகமுற்றாள். உழைப்பால் கலங்கிய கண்களுடைய வைதர்பி கிருஷ்ணனை நோக்கி பேசினாள்.

Verse 44

श्रान्ता भारपरिक्लिष्टा वहती कोपनं द्विजम् । पाययित्वोदकं कान्त नय मां मन्दिरं स्वकम्

நான் களைத்தேன், பாரத்தால் துன்புறுகிறேன்; இந்தக் கோபமுள்ள பிராமணனைச் சுமக்கிறேன். காதலனே, அவருக்கு நீர் அருந்தச் செய்து என்னை என் இல்லத்துக்கு அழைத்துச் செல்.

Verse 45

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः पादाक्रान्त्या धरातलात् । आनयामास भगवान्गगां त्रिपथगां शुभाम्

அவளுடைய சொற்களை கேட்ட பகவான், தமது பாதத்தால் தரையை அழுத்தி, நிலத்திலிருந்து திரிபதகையாகிய மங்கள கங்கையை வெளிப்படுத்தினார்।

Verse 46

तद्दृष्ट्वा निर्मलं शीतं सुगंधं पावनं तथा । पपौ पिपासिता देवी रुक्मिणी जाह्नवीजलम्

அந்த நீர் தூய்மையானதும் குளிர்ந்ததும் நறுமணமுடையதும் புனிதமானதும் எனக் கண்டு, தாகமுற்ற தேவியான ருக்மிணி ஜாஹ்னவி (கங்கை) நீரை அருந்தினாள்।

Verse 47

पीतं तया जलं दृष्ट्वा चुकोप ऋषिसत्तमः । जज्वाल ज्वलनप्रख्यः शशाप परमेश्वरीम्

அவள் நீரை அருந்தியதைப் பார்த்து முனிவர்களில் சிறந்தவர் கோபமுற்றார்; தீப்போல் எரிந்து, அந்த பரமேஸ்வரியைச் சபித்தார்।

Verse 48

दुर्वासा उवाच । मामपृष्ट्वा जलं यस्मात्पीतवत्यसि रुक्मिणी । तस्मात्पानरता नित्यं भविष्यसि न संशयः

துர்வாசர் கூறினார்—ருக்மிணீ! என்னைக் கேட்காமல் நீ நீரை அருந்தினாய்; ஆகவே நீ எப்போதும் பானத்தில் பற்றுடையவளாக இருப்பாய், ஐயமில்லை।

Verse 49

अवियुक्ता रथाद्यस्मान्मामपृष्ट्वा जलं त्वया । पीतं तस्माच्च कृष्णेन वियुक्ता त्वं भविष्यसि

ரதத்திலிருந்து பிரியாமல் இருந்தபோதும் என்னைக் கேட்காமல் நீ நீரை அருந்தினாய்; ஆகவே நீ கிருஷ்ணனிடமிருந்தும் பிரிவை அடைவாய்।

Verse 50

प्रह्लाद उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं क्रोधसंरक्तलोचनः । परित्यज्य रथं विप्रो भूमावेवावतिष्ठति

பிரஹ்லாதன் கூறினான்—இவ்வளவு சொல்லி, கோபத்தால் சிவந்த கண்களுடைய அந்தப் பிராமணன் ரதத்தை விட்டுவிட்டு தரையிலேயே அமர்ந்தான்।

Verse 51

एवं शप्ता तदा देवी रुदोदातीव विह्वला । उवाच कृष्णं करुणं कथं स्थास्ये त्वया विना

இவ்வாறு சபிக்கப்பட்ட தேவி, உரக்க அழுவது போல நடுங்கி கலங்கினாள்; கருணைமிகு கிருஷ்ணனை நோக்கி—“உம்மின்றி நான் இங்கே எவ்வாறு இருப்பேன்?” என்றாள்।

Verse 52

श्रीकृष्ण उवाच । आयास्ये प्रत्यहं देवि द्विकालं भवनं तव । यो मां पश्यति चात्रस्थं स त्वामेव प्रपश्यति

ஸ்ரீகிருஷ்ணன் கூறினான்—“தேவி, நான் தினமும் இரு வேளைகளிலும் (காலை, மாலை) உன் ஆலயத்திற்கு வருவேன். இங்கே என்னை இருப்பதாகக் காண்பவன், உண்மையில் உன்னையே காண்கிறான்.”

Verse 53

मां हि दृष्ट्वा नरो यस्तु त्वां न पश्यति भक्तितः । अर्द्ध्ं यात्रा फलं तस्य भविष्यति न संशयः

என்னைப் பார்த்தும் பக்தியுடன் உம்மைக் காணாத மனிதனுக்கு யாத்திரையின் பலன் பாதியே கிடைக்கும்; இதில் ஐயமில்லை।

Verse 54

आश्वास्य च प्रियामेवं ब्राह्मणं यदुनन्दनः । ततः प्रसादयामास दुर्वाससमकल्मषम्

இவ்வாறு தன் பிரியையை ஆறுதல் கூறிய யதுநந்தனன், பின்னர் குற்றமற்ற முனிவரான பிராமண துர்வாசரை மகிழ்விக்க முயன்றான்।

Verse 55

बाह्यो पवनमध्ये तु पूजयामास तं तथा । अवनिज्य स्वयं पादौ विप्रपादावनेजनम् । धारयामास शिरसा जगतः पावनो हरिः

வெளியில் திறந்த காற்றுமண்டலத்தில் அவர் அவனை முறையாகப் போற்றி வழிபட்டார். தம் கைகளால் பிராமணரின் திருவடிகளைத் துவைத்து, உலகைப் புனிதப்படுத்தும் ஹரி அந்தத் திருவடிநீரைத் தலையில் தாங்கினார்.

Verse 56

दत्त्वार्घ्यं गां च विप्राय मधुपर्कं स भक्तितः । विधिवद्भोजयामास षड्रसेन द्विजोत्तमम्

பக்தியுடன் பிராமணருக்கு அர்க்யம், பசு, மதுபர்க்கம் அளித்து, பின்னர் விதிப்படி ஆறு சுவைகளுடைய உணவால் அந்தத் த்விஜோத்தமனைப் போஜனம் செய்தார்.