Sarga 13
अयोध्याकाण्डे त्रयोदशः सर्गः | Kaikeyi Presses the Boons; Dasaratha’s Lament and Collapse
अयोध्याकाण्ड
அயோத்தியா காண்டத்தின் 13ஆம் சர்க்கத்தில், அரண்மனைச் சபையில் எழுந்த நெருக்கடி தனியறையிலும் மேலும் தீவிரமடைகிறது. தசரதன் துயரால் தளர்ந்து தரையில் விழுந்து கிடக்கிறான்; அவமானத்தைத் தாங்க இயலாதவன். புண்ணியம் தீர்ந்து விண்ணிலிருந்து வீழ்ந்த யயாதி அரசனைப் போல அவன் வர்ணிக்கப்படுகிறான்—இது அவனுடைய அறநிலை மற்றும் மனநிலை வீழ்ச்சியைச் சுட்டுகிறது. கைகேயி தன் நோக்கம் நிறைவேறியபோதும் அச்சத்தை வெளிப்படுத்துவது போல நடித்து, உள்ளத்தில் உறுதியாக இருந்து வாக்குறுதியான இரு வரங்களையும் மீண்டும் மீண்டும் வற்புறுத்துகிறாள். தசரதன் வேதனையுடனும் கோபத்துடனும் ராமனின் குணங்களை—அழகு, வலிமை, கல்வி, தன்னடக்கம், பொறுமை—பாதுகாத்து உரைத்து, இன்பத்திற்குரிய ராமனை தண்டகாரண்ய வனவாசத்திற்கு எவ்வாறு அனுப்ப முடியும் எனக் கேட்கிறான். கைகேயியின் எண்ணத்தை கொடுமை எனக் கண்டித்து, பழியும் அவமானமும் வரும் என முன்னரே காண்கிறான். காலமும் கதையின் கருவியாகிறது—சூரியன் மறைந்து இரவு வந்தாலும், துயருற்ற அரசனுக்கு அது இன்னும் இருண்டதாகத் தோன்றுகிறது; விடியல் வராதிருக்கவும், அல்லது விரைவில் கடக்கவும் இரவினை வேண்டுகிறான், கைகேயியைப் பார்க்க வேண்டாமென. பின்னர் கைகூப்பி கைகேயியை மனம்வரச் செய்ய முயன்று—“உன் வழியாகவே ராமன் அரசை பெறட்டும்; உனக்கே புகழ்” எனச் சொல்கிறான். ஆனால் அவள் அசையவில்லை. மீண்டும் மீண்டும் ஏற்பட்ட அதிர்ச்சியும் துயரமும் தசரதனை மயக்கமடையச் செய்து வீழ்த்துகின்றன; அவன் கனத்த நெடுமூச்சுகளுக்கிடையில் அந்த பயங்கர இரவு கழிகிறது. காலை வேளையில் பாடகர்கள் புகழ்பாடி அரசனை எழுப்பும் வழக்கத்தையும் அவன் தடுத்து நிறுத்துகிறான்—அரச ஒழுங்கும் நாள்செயலும் சிதைவடைந்ததற்கான அறிகுறியாக.
Shlokas
Verse 1
अतदर्हं महाराजं शयानमतथोचितम्।ययातिमिव पुण्यान्ते देवलोकात्परिच्युतम्।।।।अनर्थरूपा सिद्धार्था ह्यभीता भयदर्शिनी।पुनराकारयामास तमेव वरमङ्गना।।।।
அத்தகைய நடத்தைக்கு உரியவரல்லாத, அதற்கு பழகாத அந்த மகாராஜா தரையில் வீழ்ந்து கிடந்தான்—புண்ணியம் தீர்ந்து தேவலோகத்திலிருந்து வீழ்ந்த யயாதியைப் போல. துன்பத்தின் உருவான அந்தப் பெண், தன் நோக்கம் நிறைவேறியபின், உள்ளத்தில் அஞ்சாதவளாய் இருந்தும் அச்சம் காட்டி, அதே வரங்களைப் பற்றியே மீண்டும் மீண்டும் அவனை வற்புறுத்தினாள்.
Verse 2
अतदर्हं महाराजं शयानमतथोचितम्।ययातिमिव पुण्यान्ते देवलोकात्परिच्युतम्।।2.13.1।।अनर्थरूपा सिद्धार्था ह्यभीता भयदर्शिनी।पुनराकारयामास तमेव वरमङ्गना।।2.13.2।।
அந்த மகாராஜா அங்கே படுத்திருந்தான்—அத்தகைய நடத்தைக்கு உரியவனல்ல, அதற்கு பழகியவனும் அல்ல—புண்ணியம் தீர்ந்தபோது யயாதி தேவலோகத்திலிருந்து வீழ்ந்ததுபோல். அந்தப் பெண், துன்பத்தின் உருவமே, தன் நோக்கம் நிறைவேறியபின், உள்ளத்தில் அஞ்சாதவளாய் இருந்தும் அச்சத்தை நடித்துக் காட்டி, மீண்டும் அதே வரங்களையே பற்றி அவனை வற்புறுத்தினாள்।
Verse 3
त्वं कत्थसे महाराज सत्यवादी दृढव्रतः।मम चेमं वरं कस्माद्विधारयितुमिच्छसि।।।।
மகாராஜா! நீ உன்னைச் சத்தியவாதி, உறுதியான விரதம் கொண்டவன் என்று பெருமை பேசுகிறாய்; அப்படியிருக்க, என் இந்த வரத்தை அளிப்பதை இப்போது ஏன் தவிர்க்க விரும்புகிறாய்?
Verse 4
एवमुक्तस्तु कैकेय्या राजा दशरथस्तदा।प्रत्युवाच ततः क्रुद्धो मुहूर्तं विह्वलन्निव।।।।
கைகேயி இவ்வாறு கூறியதும், அரசன் தசரதன் அப்போது கோபமுற்று, ஒரு கணம் குழம்பி நிலையிழந்தவனென, பதிலுரைத்தான்.
Verse 5
मृते मयि गते रामे वनं मनुजपुङ्गवे।हन्तानार्ये ममामित्रे सकामा सुखिनी भव।।।।
நான் இறந்து, மனிதர்களில் சிறந்த ராமன் வனத்திற்குச் சென்ற பின்—அய்யோ! அரியாதவளே, என் பகைவியே—உன் ஆசை நிறைவேறி நீ மகிழ்ந்து வாழ்.
Verse 6
स्वर्गेऽपि खलु रामस्य कुशलं दैवतैरहम्।प्रत्यादेशादभिहितं धारयिष्ये कथं बत।।।।
சுவர்க்கத்திலும் தேவர்கள் ராமனின் நலத்தை என்னிடம் கேட்டால், நான் மறுத்து கூறிய சொற்றொடரை எவ்வாறு நிலைநிறுத்துவேன்? அய்யோ, என்ன பேராபத்து!
Verse 7
कैकेय्याः प्रियकामेन रामः प्रव्राजितो मया।यदि सत्यं ब्रवीम्येतत्तदसत्यं भविष्यति।।।।
நான் ‘கைகேயியின் விருப்பத்தை நிறைவேற்ற நான் ராமனை வனவாசத்திற்கு அனுப்பினேன்’ என்று உண்மையைச் சொன்னால், அந்த உண்மையே பொய்யெனக் கருதப்படும்.
Verse 8
अपुत्रेण मया पुत्रश्श्रमेण महता महान्।रामो लब्धो महाबाहु स्सकथं त्यज्यते मया।।।।
நான் புத்திரன் இல்லாதவனாக இருந்தபோது, மிகுந்த முயற்சியால் மகாபாஹுவான மகான் ராமனை மகனாகப் பெற்றேன். அத்தகைய ராமனை நான் எவ்வாறு கைவிட முடியும்?
Verse 9
शूरश्च कृतविद्यश्च जितक्रोधो क्षमापरः।कथं कमलपत्राक्षो मया रामो विवास्यते।।।।
வீரனும் கல்வியறிவும் உடையவனும், கோபத்தை வென்றவனும், மன்னிப்பில் நிலைத்தவனும், தாமரை இதழ்போன்ற கண்களுடையவனுமான ராமனை நான் எவ்வாறு வனவாசத்திற்கு அனுப்ப முடியும்?
Verse 10
कथमिन्दीवरश्यामं दीर्घबाहुं महाबलम्।अभिराममहं रामं प्रेषयिष्यामि दण्डकान्।।।।
நீலத் தாமரை நிறமுடைய, நீண்ட கரங்களுடைய, மாபெரும் வலிமையுடைய, பேரழகான அந்த ராமனை நான் தண்டக வனத்துக்கு எவ்வாறு அனுப்புவேன்?
Verse 11
सुखानामुचितस्यैव दुःखैरनुचितस्य च।दुखं नामानुपश्येयं कथं रामस्य धीमतः।।।।
ராமன் இன்பத்திற்கே உரியவன்; துன்பத்திற்குரியவன் அல்ல. அந்த ஞானமிக்க ராமனை துயரில் காண்பதை நான் எவ்வாறு தாங்குவேன்?
Verse 12
यदि दुःखमकृत्वाऽद्य मम संक्रमणं भवेत्।अदुःखार्हस्य रामस्य तत स्सुखमवाप्नुयाम्।।।।
இன்றே என் மரணம், துன்பத்திற்குரியவன் அல்லாத ராமனுக்கு நான் எந்தத் துயரமும் உண்டாக்காமல் நிகழ்ந்தால், அதனால் நான் அமைதியும் நலனும் அடைவேன்.
Verse 13
नृशंसे पापसङ्कल्पे रामं सत्यपराक्रमम्।किं विप्रियेण कैकेयि प्रियं योजयसे मम।।।।अकीर्तिरतुला लोके ध्रुवं परिभवश्च मे।
அருளற்ற, பாபசங்கல்பம் கொண்ட கைகேயி! சத்தியமே வீரத்தின் ஆதாரமாயுள்ள ராமனுக்கு—எனக்கு மிகப் பிரியமான அவருக்கு—நீ ஏன் வெறுப்பானதையே ஏற்படுத்த முயல்கிறாய்? இந்த உலகில் எனக்கு நிச்சயமாக ஒப்பற்ற அபகீர்த்தியும் அவமானமும் உண்டாகும்।
Verse 14
तथा विलपतस्तस्य परिभ्रमितचेतसः।।।।अस्तमभ्यगमत्सूर्यो रजनी चाभ्यवर्तत।
இவ்வாறு புலம்பிய அவனது மனம் கலங்கியிருந்தபோது, சூரியன் அஸ்தமித்தான்; இரவும் வந்து சூழ்ந்தது।
Verse 15
सा त्रियामा तथार्त्तस्य चन्द्रमण्डलमण्डिता।।।।राज्ञो विलपमानस्य न व्यभासत शर्वरी।
சந்திரமண்டலத்தால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அந்த மூன்று யாம இரவும், மிகுந்த துயரத்தில் அழுத அரசனுக்கு ஒளிமிக்கதாகத் தோன்றவில்லை।
Verse 16
तथैवोष्णं विनिश्वस्य वृद्धो दशरथो नृपः।।।।विललापार्तवद्युखं गगनासक्तलोचनः।
அதேபோல் சூடான நெடுமூச்சுகளை விடுத்து, முதிய அரசன் தசரதன் வானத்தை நோக்கி கண்களை நிலைநிறுத்தி, நோயுற்றவன் போல ஆற்றாமையுடன் தன் துயரைப் புலம்பினான்।
Verse 17
न प्रभातं त्वयेच्छामि निशे नक्षत्रभूषणे।।।।क्रियतां मे दया भद्रे मयाऽयं रचितोऽञ्जलिः।
நட்சத்திரங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட இரவே! உன்னால் விடியல் வர வேண்டாம் என்று நான் விரும்புகிறேன். நன்மையுடையவளே, என்மேல் கருணை செய்—இதோ, கைகூப்பி நான் வேண்டுகிறேன்।
Verse 18
अथवा गम्यतां शीघ्रं नाहमिच्छामि निर्घृणाम्।।।।नृशंसां कैकयीं द्रष्टुं यत्कृते व्यसनं महत्।
அல்லது இது விரைவில் முடிவடையட்டும்—இந்தப் பெரும் பேரிடர் ஏற்பட்டதற்குக் காரணமான அந்தக் கருணையற்ற, கொடிய கைகேயியை நான் காண விரும்பவில்லை।
Verse 19
एवमुक्त्वा ततो राजा कैकेयीं संयताञ्जलिः।।।।प्रसादयामास पुनः कैकेयीं चेदमब्रवीत्।
இவ்வாறு கூறிய பின், அரசன் கட்டுப்பாட்டுடன் கைகளை கூப்பி மீண்டும் கைகேயியை மனம்வரச் செய்ய முயன்று, அவளிடம் இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னான்।
Verse 20
साधु वृत्तस्य दीनस्य त्वद्गतस्य गतायुषः।।2.1.20।।प्रसादः क्रियतां देवि भद्रे राज्ञो विशेषतः।
தேவி, பத்திரே! நல்லொழுக்கமுடைய இந்தத் துயருற்றவனுக்கு—உன்னையே சார்ந்தும் ஆயுள் நெருங்கி முடிவடைந்தும் உள்ள எனக்கு—அருள் செய்; குறிப்பாக நான் உன் அரசன் என்பதாலே।
Verse 21
शून्ये न खलु सुश्रोणि मयेदं समुदाहृतम्।।।।कुरु साधु प्रसादं मे बाले सहृदया ह्यसि।
சுஷ்ரோணி! நான் இவ்வார்த்தைகளை வெறுமையில் சொல்லவில்லை. பாலே! என்மேல் அருள் செய்; நீ உள்ளத்தால் கருணையுடையவளே।
Verse 22
प्रसीद देवि रामोमेत्वद्दत्तं राज्यमव्यम्।।।।लभतामसितापाङ्गे यशः परमवाप्नु हि।
தேவி, அருள்புரிவாயாக. எனது இந்த அழியாத அரசாட்சியை நீ ராமனுக்குத் தந்தருள்வாயாக; கருங்கண்மையுடையவளே, நீ நிச்சயமாக உன்னதமான புகழை அடைவாய்.
Verse 23
मम रामस्य लोकस्य गुरूणां भरतस्य च।।।।प्रियमेतद्गुरुश्रोणि कुरु चारुमुखेक्षणे
மாண்புமிகு இடையுடையவளே, அழகிய முகமும் ஒளிரும் கண்களும் கொண்ட அரசியளே! எனக்காகவும், ராமனுக்காகவும், மக்களுக்காகவும், குருமார்களுக்காகவும், பரதனுக்காகவும்—இந்த இனிய செயலைச் செய்.
Verse 24
विशुद्धभावस्य सुदुष्टभावाताम्रेक्षणस्याश्रुकलस्य राज्ञः।श्रुत्वा विचित्रं करुणं विलापंभर्तुर्नृशंसा न चकार वाक्यम्।।।।
தூய உள்ளம் கொண்ட அரசன்—கண்கள் சிவந்து கண்ணீரால் நிறைந்தவன்—பலவிதமாக இரங்கிக் கதறியதை கேட்டும், தீய எண்ணமுடைய அந்தக் கடுஞ்சித்தப் பெண் கணவனின் சொல்லை ஏற்கவில்லை.
Verse 25
ततस्स राजा पुनरेव मूर्छितःप्रियामतुष्टां प्रतिकूलभाषिणीम्।समीक्ष्य पुत्रस्य विवासनं प्रतिक्षितौ विसंज्ञो निपपात दुखितः।।।।
அப்போது அரசன் மீண்டும் மயங்கினான். தன் அன்பு அரசி திருப்தியின்றி எதிர்மறையாகப் பேசி, மகனின் வனவாசத்தையே வற்புறுத்துவதைப் பார்த்து, துயரால் உணர்விழந்து தரையில் விழுந்தான்.
Verse 26
इतीव राज्ञो व्यथितस्य सा निशाजगाम घोरं श्वसतो मनस्विनःविबोध्यमानः प्रतिबोधनं तदानिवारयामास स राजसत्तमः।।।।
இவ்வாறு துன்புற்ற உயர்ந்த மனத்தையுடைய அரசனின் அந்த இரவு, கனத்த நெடுமூச்சுகளால் அச்சமூட்டுமாறு கழிந்தது. பின்னர் பாடகர் குழு அவரை எழுப்ப முயன்றபோது, அரசர்களில் சிறந்தவன் அவர்களை எழுப்பாமல் தடுத்தான்.
Frequently Asked Questions
The dharma-sankat is Daśaratha’s binding promise of boons versus his duty to protect and enthrone Rāma; Kaikeyī’s insistence forces the king to confront whether oath-keeping can demand an act he deems morally destructive.
The chapter foregrounds the public cost of private desire: vows and reputational dharma sustain political order, yet coerced outcomes can fracture the moral self; the Yayāti comparison warns that merit and status can collapse when ethical foundations are exhausted.
Daṇḍaka forest is the key destination-marker for exile; Devaloka functions as a cosmological reference via the Yayāti simile, while the courtly practice of panegyrists awakening the king marks a cultural routine disrupted by grief.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.