Adhyaya 3
OriginFireKnowledge85 Shlokas

Adhyaya 3: The Dharmapakshis’ Past-Life Curse and Indra’s Test of Truthfulness

धर्मपक्ष्युपाख्यानम् (Dharmapakṣyupākhyānam)

Birth of the Birds

இந்த அதிகாரத்தில் தர்மபக்ஷிகளின் முன்ஜன்ம சாபமும் அதன் காரணங்களும் கூறப்படுகின்றன. சத்தியத்தின் மகிமையை வெளிப்படுத்த இந்திரன் அவர்களின் உண்மைத்தன்மையைச் சோதிக்கிறான்; ஆனால் அவர்கள் தர்மமும் சத்தியமும் விட்டு விலகார். சாபபலனை அனுபவித்த பின்னரும் தர்மமார்க்கத்தில் நிலைத்து, இறுதியில் தேவகிருபையும் சத்திய வெற்றியும் நிறுவப்படுகிறது।

Divine Beings

Indra (Śakra, in bird-form as a tester of satya)

Celestial Realms

Svarga (implied through Indra’s identity and authority)

Key Content Points

Frame narrative continuity: Markandeya relates how Śamīka raises and questions the dharmapakṣiṇaḥ, who reveal the etiology of their avian birth and awakened intellect.Indra’s dharma-test: Indra, in bird-form, solicits human flesh; the sage’s pledge and the sons’ refusal generate a conflict between satya-vākya (truth-keeping) and ahiṃsā/self-preservation ethics, culminating in a curse.Ethical-philosophical discourse: the birds articulate a psychology of downfall—rāga → krodha → lobha → moha → smṛtibhramśa → buddhināśa—using the body-as-city allegory and requesting release from a “tāmasī gati.”Resolution and telos: Indra reveals the test, grants the sage exceptional knowledge, and the birds accept the curse as daiva-driven yet spiritually fruitful, retiring to the Vindhya for tapas and svādhyāya.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 3Dharmapakshi UpakhyanaIndra test of truthfulnesssatya dharma dilemma Markandeya Puranaraga krodha lobha moha teachingVindhya dharmapakshisŚamīka sage Markandeya Purana

Shlokas in Adhyaya 3

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे चटकॊत्पत्तिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः । तृतीयोऽध्यायः । मार्कण्डेय उवाच । अहन्यहनि विप्रेन्द्र स तेषां मुनिसत्तमः । चकाराहारपयसाऽ तथा गुप्त्या च पोषणम् ॥

இவ்வாறு ஸ்ரீ மார்கண்டேய புராணத்தின் ‘சடக (சிட்டுக்குருவி) தோற்றம்’ எனப்படும் இரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது. இப்போது மூன்றாம் அத்தியாயம் தொடங்குகிறது. மார்கண்டேயர் கூறினார்—ஓ பிராமணர்களில் சிறந்தவரே! அவர்களுள் முதன்மையான அந்த முனிவர் நாள்தோறும் அன்னமும் பாயசமும் அளித்து அவர்களைப் போஷித்தார்; மேலும் பாதுகாப்பாலும் கவனமான காவலாலும் அவர்களைத் தாங்கி வைத்தார்।

Verse 2

मासमात्रेण जग्मुस्ते भानोः स्यन्दनवर्त्मनि । कौतूहलविलोलाक्षैर्दृष्टा मुनिकुमारकैः ॥

ஒரே மாதத்திற்குள் அவர்கள் சூரியரதத்தின் பாதையில் பயணித்தனர்; ஆர்வத்தால் அலைபாயும் கண்களையுடைய இளம் முனிவர்கள் அவர்களைப் பார்த்தனர்।

Verse 3

दृष्ट्वा महीं सनगरां साम्भोनिधिसरिद्वराम् । रथचक्रप्रमाणां ते पुनराश्रममागताः ॥

நகரங்களுடன் கூடிய பூமியையும், கடலும் சிறந்த நதிகளும் அலங்கரித்திருப்பதையும் கண்டு, அவர்கள் அதை ரதச்சக்கரத்தின் அளவால் அளந்ததுபோல் சுற்றிப் பார்த்து, மீண்டும் ஆசிரமத்திற்குத் திரும்பினர்।

Verse 4

श्रमक्लान्तान्तरात्मानो महात्मानो वियोनिजाः । ज्ञानञ्च प्रकटिभूतं तत्र तेषां प्रभावतः ॥

உள்ளுற உழைப்பால் களைத்திருந்தாலும், எந்த யோனியிலும் பிறவாத அந்த மகாத்மாக்கள் தமது ஆன்மீகத் தேஜஸின் வலிமையால் அங்கே வெளிப்பட்ட ஞானம் பெற்றவர்களாயினர்।

Verse 5

ऋषेः शिष्यानुकम्पार्थं वदतो धर्मनिश्चयम् । कृत्वा प्रदक्षिणं सर्वे चरणावभ्यवावदयन् ॥

சீடர்களின் மீது கருணையால் முனிவர் தர்மத்திற்கான உறுதியான தீர்மானத்தை விளக்கிக் கொண்டிருந்தபோது, அவர்கள் அனைவரும் மரியாதையுடன் அவரை வலம் வந்து, வணங்கி அவரது திருவடிகளில் பணிந்தனர்।

Verse 6

ऊचुश्च मरणाद्घोरान्मोक्षिताः स्मस्त्वया मुने । आवास-भक्ष्य-पयसां त्वं नो दाता पिता गुरुः ॥

அவர்கள் கூறினர்—“முனிவரே, நீங்கள் எங்களைப் பயங்கரமான மரணத்திலிருந்து காப்பாற்றினீர். நீங்கள் எங்களுக்கு அடைக்கலதாரர், அன்னதாரர், பால் வழங்குபவர்; எங்களுக்கு நீங்கள் தந்தையும் குருவும் ஆவீர்.”

Verse 7

गर्भस्थानां मृता माता पित्रा नैवापि पालिताः । त्वया नो जीवितं दत्तं शिशवो येन रक्षिताः ॥

நாங்கள் கருவில் இருந்தபோது எங்கள் தாய் இறந்தாள்; தந்தையும் எங்களைப் பேணவில்லை. நீங்கள் தான் எங்களுக்கு உயிர் அளித்தீர்; நீங்கள் தான் எங்களைப் பிள்ளைகளாகக் காத்தீர்।

Verse 8

क्षितावक्षततेजास्त्वं कृमीणामिव शुष्यताम् । गजघण्टां समुत्पाट्य कृतवान् दुःखरेचनम् ॥

உமது வீரியம் புழுக்கள் உலர்வதுபோல் குறைந்து அழிகிறது. யானையின் மணி-அலங்காரத்தைப் பிய்த்து, நீர் துயரமிக்க ‘சோதனம்’—அதாவது மிகக் கடுமையான விளைவை—உண்டாக்கினீர்।

Verse 9

कथं वर्धेयुरबलाः खस्थान् द्रक्ष्याम्यहं कदा । कदा भूमेर् द्रुमं प्राप्तान् द्रक्ष्ये वृक्षान्तरं गतान् ॥

உதவியற்றவர்கள் எவ்வாறு வளர்வார்கள்? ஆகாயத்தில் வாழ்வோரை நான் எப்போது காண்பேன்? மேலும் பூமியிலிருந்து மரங்களை அடைந்து, ஒரு மரத்திலிருந்து மற்றொரு மரத்திற்குச் சென்றவர்களை நான் எப்போது காண்பேன்?

Verse 10

कदा मे सहजा कान्तिः पांशुना नाशमेष्यति । एषां पक्षानिलोत्थेन मत्समीपविचारिणाम् ॥

என் இயல்பான ஒளி எப்போது தூசியால் இனி கெடாது—என் அருகே அலைகின்ற இப்பறவைகளின் சிறகுகளின் காற்றால் எழும் தூசியால்?

Verse 11

इति चिन्तयता तात भवता प्रतिपालिताः । ते साम्प्रतं प्रवृद्धाः स्मः प्रबुद्धाः करवाम किम् ॥

அன்புமிகு மகரிஷியே, நீங்கள் இவ்வாறு சிந்தித்துக் கொண்டிருந்தபோது எங்களை நீங்கள் காத்தீர்கள். இப்போது நாங்கள் வளர்ந்து அறிவில் விழித்துள்ளோம்; இப்போது நாம் என்ன செய்ய வேண்டும், அல்லது பதிலாக என்ன செய்யத் தகும்?

Verse 12

इत्यृषिर्वचनं तेषां श्रुत्वा संस्कारवत् स्फुटम् । शिष्यैः परिवृतः सर्वैः सह पुत्रेण शृङ्गिणा ॥

முனிவரின் சொற்கள்—தெளிவாகவும், செம்மையாகவும், ஒழுங்காகவும் அமைந்தவையாக—இவ்வாறு கேட்டபின், அவர் தம் மகன் ஸ்ருங்கினுடன், எல்லாச் சீடர்களாலும் சூழப்பட்டு புறப்பட்டார்.

Verse 13

कौतूहलपरो भूत्वा रोमाञ्चपटसंवृतः । उवाच तत्त्वतो ब्रूत प्रवृत्तेः कारणं गिरः ॥

ஆர்வம் நிறைந்து, உடல் முழுதும் மெய்சிலிர்ப்பால் போர்த்தப்பட்டவனாய், அவர் கூறினார்—“உண்மைக்கேற்பத் துல்லியமாகச் சொல்லுங்கள்; இந்தப் பிரவிருத்தி எனும் செயலில் ஈடுபடுவதற்குக் காரணம் என்ன?”

Verse 14

कस्य शापादियं प्राप्ता भवद्भिर्विक्रिया परा । रूपस्य वचसश्चैव तन्मे वक्तुमिहार्हथ ॥

யாருடைய சாபத்தால் உனக்கு உருவிலும் பேச்சிலும் இத்தகைய அதிசய மாற்றம் ஏற்பட்டது? தயை செய்து இங்கே எனக்கு அதைத் தெளிவாகச் சொல்।

Verse 15

पक्षिण ऊचुः विपुलस्वानिति ख्यातः प्रागासीन्मुनिसत्तमः । तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे सुकृषस्तुम्बुरुस्तथा ॥

பறவைகள் கூறின: முன்பு ‘விபுலஸ்வான’ எனப் புகழ்பெற்ற ஒரு சிறந்த முனிவர் இருந்தார். அவருக்கு இரண்டு மகன்கள்—சுக்ருஷன் மற்றும் தும்புரு.

Verse 16

सुकृषस्य वयं पुत्राश्चत्वारः संयतात्मनः । तस्यर्षेर्विनयाचारभक्तिनम्राः सदैव हि ॥

நாங்கள் தன்னடக்கமுடைய முனிவர் சுக்ருஷனின் நான்கு மகன்கள். எப்போதும் பக்தியால் தலைவணங்கி, அந்த ரிஷி போதித்த ஒழுக்கநெறியில் நிலைத்திருக்கிறோம்.

Verse 17

तपश्चरणसक्तस्य शास्यमानेन्द्रियस्य च । यथाभिमतमस्माभिस्तदा तस्योपपादितम् ॥

தவப் பயிற்சியில் ஈடுபட்டு, புலன்களை அடக்கிக் கொண்டிருந்த அவனுக்காக, அவன் விரும்பியதையே அப்போது நாங்கள் துல்லியமாக நிறைவேற்றினோம்.

Verse 18

समित्पुष्पादिकं सर्वं यच्चैवाभ्यवहारिकम् । एवं तत्राथ वसतां तस्यास्माकञ्च कानने ॥

வேள்விக்கான சமித்து, மலர்கள் முதலியனவும், நாள்தோறும் பயன்பட வேண்டிய தேவையான அனைத்தும் கிடைக்கின்றன. இவ்வாறு அந்த வனத்தில், அவனுக்கும் அங்கே வாழும் எங்களுக்கும்…

Verse 19

आजगाम महावर्ष्मा भग्नपक्षो जरान्वितः । आताम्रनेत्रः स्रस्तात्मा पक्षी भूत्वा सुरेश्वरः ॥

அப்போது தேவர்களின் அதிபதி இந்திரன் அங்கேப் பறவையாக உருமாறி வந்தான்—மிகப் பெரிய உடலுடன், முறிந்த இறக்கைகளுடன், முதுமையால் துன்புற்றவன். அவன் கண்கள் செம்பொன்-சிவப்பாக, மனம் தளர்ந்து, செயல் சோர்ந்திருந்தது.

Verse 20

सत्यशौचक्षमाचारमतीवोदारमानसम् । जिज्ञासुस्तं ऋषिश्रेष्ठमस्मच्छापभवाय च ॥

அவன் உண்மையுரைப்பவன், தூயவன், நடத்தையில் பொறுமையும் பொறுத்தலும் உடையவன்; மிகுந்த தாராளமும் உயர்ந்த மனமும் கொண்டவன். அறியவேண்டும் என்ற ஆவலால் அவர்கள் அந்தச் சிறந்த முனிவரை அணைந்தனர்—எங்கள் சாபத்திலிருந்து விடுதலை பெறுவதற்காகவும்.

Verse 21

पक्ष्युवाच द्विजेन्द्र मां क्षुधाविष्टं परित्रातुमिहार्हसि । भक्षणार्थो महाभाग गतिर्भव ममातुला ॥

பறவை கூறியது—“ஓ இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்தவரே, இங்கே பசியால் வாடும் என்னை காப்பாற்றுங்கள். ஓ பாக்கியவானே, உணவு பெறுவதற்காகவும் நீங்கள் எனக்கு ஒப்பற்ற அடைக்கலமாக இருங்கள்.”

Verse 22

विन्ध्यस्य शिखरे तिष्ठन् पत्रिपत्रेरितेन वै । पतितोऽस्मि महाभाग श्वसनेनातिरंहसा ॥

விந்திய மலைச் சிகரத்தில் நின்றபோது, இறக்கைகளின் திடீர் அலைச்சலால் நான் தாக்கப்பட்டேன்; மிகுந்த வேகத்துடன் வீசிய காற்றின் தள்ளுதலால், ஓ நல்வதனனே, நான் கீழே விழுந்தேன்.

Verse 23

सोऽहं मोहसमाविष्टो भूमौ सप्ताहमस्मृतिः । स्थितस्तत्राष्टमेनाह्ना चेतनां प्राप्तवानहम् ॥

இவ்வாறு மயக்கத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு நினைவிழந்து, நான் தரையில் ஏழு நாட்கள் கிடந்தேன். அங்கேயே இருந்தபடி எட்டாம் நாளில் எனக்கு மீண்டும் உணர்வு வந்தது.

Verse 24

प्राप्तचेताḥ क्षुधाविष्टो भवन्तं शरणं गतः । भक्ष्यार्थो विगतानन्दो दूयमानेन चेतसा ॥

உணர்வு பெற்றுத் துன்புறும் பசியால் வாடும் நான் உம்மிடம் சரணடைந்தேன். உணவை நாடுகிறேன்; மகிழ்ச்சி இன்றித் துயரத் தீயால் என் மனம் எரிகிறது.

Verse 25

तत् कुरुष्वामलमते मत्त्राणायाचलां मतिम् । प्रयच्छ भक्ष्यं विप्रर्षे प्राणयात्राक्षमं मम ॥

ஆகையால், குற்றமற்ற அறிவுடையவரே, உறுதியாகத் தீர்மானித்து என்னைக் காக்கவும். பிராமண முனிவரே, உயிர் நிலைத்திருக்கத் தேவையான அளவு மட்டும் உணவை அருளவும்.

Verse 26

स एवमुक्तः प्रोवाच तमिन्द्रं पक्षिरूपिणम् । प्राणसन्धारणार्थाय दास्ये भक्ष्यं तवेप्सितम् ॥

இவ்வாறு கூறப்பட்டபோது, பறவை வடிவம் எடுத்த இந்திரனிடம் அவர் சொன்னார்—“உயிர் நிலைத்திருக்க நீ விரும்பும் உணவை நான் உனக்குத் தருவேன்.”

Verse 27

इत्युक्त्वा पुनरप्येनमपृच्छत् स द्विजोत्तमः । आहारः कस्तवार्थाय उपकल्प्यो भवेन्मया । स चाऽह नरमांसॆन तृप्तिर्भवति मे परा ॥

இவ்வாறு சொல்லி, அந்தச் சிறந்த பிராமணர் மீண்டும் கேட்டார்—“உனக்காக எந்த உணவைச் சமைக்க வேண்டும்?” அவன் பதிலளித்தான்—“மனித மாம்சத்தால் என் திருப்தி உச்சமாகிறது.”

Verse 28

ऋषिरुवाच कौमारं ते व्यतिक्रान्तमतितं यौवनञ्च ते । वयसः परिणामस्ते वर्तते नूनमण्डज ॥

முனிவர் கூறினார்—“உன் பால்யம் கடந்தது; உன் யௌவனமும் நிச்சயமாக முடிந்தது. முட்டையிலிருந்து பிறந்தவனே (பறவியே), இப்போது வயதின் பரிணாமம்—முதுமை—உன்னை அணைந்துள்ளது.”

Verse 29

यस्मिन्नराणां सर्वेषामशेषेच्छा निवर्तते । स कस्माद्वृद्धभावेऽपि सुनृशंसात्मको भवान् ॥

யாரிடத்தில் எல்லா மனிதரின் மீதமுள்ள ஆசைகள் முற்றிலும் அடங்குகின்றனவோ—அப்படியிருக்க, நீ முதுமையிலும் ஏன் முழுமையாகக் கொடூர இயல்புடையவன்?

Verse 30

क्व मानुषस्य पिशितं क्व वयश्चरमं तव । सर्वथा दुष्टभावानां प्रशमो नोपपद्यते ॥

மனிதனின் மாம்சம் எங்கே, உன் வாழ்வின் இறுதிக் கட்டம் எங்கே? எல்லாவிதத்திலும் தீய இயல்புடையோருக்கு உண்மையான சமாதானம் (அல்லது திருத்தம்) ஏற்படாது.

Verse 31

अथवा किं मयैतॆन प्रोक्तेनास्ति प्रयोजनम् । प्रतिश्रुत्य सदा देयमिति नो भावितं मनः ॥

அல்லது நான் இதைச் சொன்னதனால் என்ன பயன்? வாக்குக் கொடுத்தபின் எப்போதும் கொடுக்கவே வேண்டும் என்ற நியமத்தில் எங்கள் மனம் பயிற்றப்படவில்லை.

Verse 32

इत्युक्त्वा तं स विप्रेन्द्रस्तथेति कृतनिश्चयः । शीघ्रमस्मान् समाहूय गुणतोऽनुप्रशस्य च ॥

அவனிடம் இவ்வாறு கூறி, மனத்தில் உறுதி கொண்ட அந்தப் பிராமணச் சிறந்தவன் பதிலளித்தான்—“ஏவமஸ்து (அப்படியே ஆகுக).” பின்னர் விரைவாக எங்களை அழைத்து, அவனுடைய குணங்களுக்கு ஏற்றவாறு புகழ்ந்து, முன்னே சென்றான்.

Verse 33

उवाच क्षुब्धहृदयो मुनिर्वाक्यं सुनिष्ठुरम् । विनयावनतान् सर्वान् भक्तियुक्तान् कृताञ्जलीन् ॥

இதயம் கலங்கிய அந்த ரிஷி மிகக் கடுமையான சொற்களை உரைத்தார்—(ஆயினும்) அவர்கள் அனைவரும் பணிவுடன் தலைவணங்கி, பக்தியுடன், கைகூப்பி நின்றனர்.

Verse 34

कृतात्मानो द्विजश्रेष्ठा ऋणैर्युक्ता मया सह । जातं श्रेष्ठमपत्यं वो यूयं मम यथा द्विजाः ॥

ஓ இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்தவரே! நீ தன்னடக்கமுடையவன்; என்னோடு சேர்ந்து புனிதக் கடன்-பந்தத்தில் கட்டப்பட்டுள்ளாய். உனக்குப் பெருமைமிக்க சந்ததி பிறந்துள்ளது—ஓ பிராமணர்களே, நீங்கள் எனக்கு என் சொந்த மகன்களைப் போன்றவர்கள்.

Verse 35

गुरुः पूज्यो यदि मतो भवतां परमोऽथ पिता । ततः कुरुत मे वाक्यं निर्व्यलीकेन चेतसा ॥

குரு வணங்கத்தக்கவர் என்றும், தந்தை மிக உயர்ந்த போற்றுதற்குரியவர் என்றும் நீ கருதினால், வஞ்சமற்ற மனத்துடன் என் சொல்லை நிறைவேற்று.

Verse 36

तद्वाक्यसमकालञ्च प्रोक्तमस्माभिरादृतैः । यद्वक्ष्यति भवान्स्तद्वै कृतमेवावधार्यताम् ॥

அந்த வார்த்தைகள் சொல்லப்பட்ட அதே நேரத்தில் நாங்களும் மரியாதையுடன் அதையே கூறினோம். நீ சொல்லப் போகிறதெதுவோ, அது நிச்சயமாக ஏற்கனவே நிறைவேறிவிட்டது என்று அறிந்துகொள்.

Verse 37

ऋषिरुवाच मामेष शरणं प्राप्तो विहगः क्षुत्तृषान्वितः । युष्मन्मांसॆन येनास्य क्षणं तृप्तिर्भवेत् वै ॥

ரிஷி கூறினார்—இந்தப் பறவை பசி, தாகத்தால் துன்புற்று என்னிடம் அடைக்கலம் வந்துள்ளது. உன் மாம்சத்தால் இதற்கு ஒரு கணம் என்றாலும் திருப்தி கிடைக்கலாம்.

Verse 38

तृष्णाक्षयञ्च रक्तेन तथा शीघ्नं विधीयताम् । ततो वयं प्रव्यथिताः प्रकम्पोद्भूतसाध्वसाः । कष्टं कष्टमिति प्रोच्य नैतत् कुर्मेति चाब्रुवन् ॥

“இரத்தத்தாலும் தாகத்தை விரைவில் தணிக்கச் செய்யுங்கள்.” என்று கேட்டவுடன் நாங்கள் மிகுந்த அதிர்ச்சியடைந்தோம்—பயத்தால் நடுங்கினோம். “அய்யோ, அய்யோ!” என்று அழுதபடி அவர்கள் சொன்னார்கள்—“நாங்கள் இதைச் செய்யமாட்டோம்.”

Verse 39

कथं परशरीरस्य हेतोर्देहं स्वकं बुधः । विनाशयेद् घातयेद्वा यथा ह्यात्मा तथा सुतः ॥

மற்றொருவரின் உடலுக்காக ஞானி ஒருவர் தன் உடலை எவ்வாறு அழிப்பார் அல்லது தன் கொலையை எவ்வாறு ஏற்படுத்துவார்? ஏனெனில் மகன் தன் ஆத்மாவைப் போன்றவன் என்று கூறப்படுகிறது।

Verse 40

पितृदेवमनुष्याणां यान्युक्तानि ऋणानि वै । तान्यपाकुरुते पुत्रो न शरीरप्रदः सुतः ॥

பித்ருக்கள், தேவர்கள், மனிதர்கள் ஆகியோருக்கென விதிக்கப்பட்ட கடன்களில்—அவற்றை நிறைவேற்றுபவனே உண்மையான ‘மகன்’; வெறும் உடலை அளிப்பவன் (உயிரியல் சந்ததி) மட்டும் அல்ல।

Verse 41

तस्मान्नैतत् करिष्यामो नीचीर्‍णं यत् पुरातनैः । जीवन् भद्राण्यवाप्नोति जीवन् पुण्यं करोति च ॥

ஆகையால் நாம் இதைச் செய்யமாட்டோம்—இது இழிவானது; முன்னோர்கள் கடைப்பிடிக்காதது. உயிரோடு இருக்கும்போதே நன்மை பயன்கள் கிடைக்கும்; உயிரோடு இருக்கும்போதே புண்ணியமும் செய்யப்படுகிறது।

Verse 42

मृतस्य देहनाशश्च धर्माद्युपरतिस्तथा । आत्मानं सर्वतो रक्ष्यमाहुर्धर्मविदो जनाः ॥

மரணமடைந்தபோது உடல் அழிகிறது; அதுபோல தர்மம் முதலியவை (வாழ்க்கையின் இலக்குகள், நடைமுறைகள்) நிற்கின்றன. ஆகவே தர்மத்தை அறிந்தோர், எல்லா வழியிலும் தன்னைப் பாதுகாக்க வேண்டும் என்று கூறுகின்றனர்।

Verse 43

इत्त्थं श्रुत्वा वचोऽस्माकं मुनिः क्रोधादिव ज्वलन् । प्रोवाच पुनरप्यस्मान् निर्दहन्निव लोचनैः ॥

எங்கள் சொற்களை இவ்வாறு கேட்ட அந்த முனிவர்—கோபத்தால் எரிவதுபோல்—மீண்டும் எங்களிடம் பேசினார்; தன் கண்களால் எங்களைச் சுட்டெரிக்கிறதுபோல்।

Verse 44

प्रतिज्ञातं वचो मह्यं यस्मान्नैतत् करिष्यथ । तस्मान्मच्छापनिर्दग्धास्तिर्यग्योनौ प्रयास्यथ ॥

நீ எனக்குச் செய்த வாக்குறுதியை நிறைவேற்றாததால், என் சாபத்தால் தகித்து நீ அமாநுஷ யோனிக்குச் சென்று, திர்யக் யோனியில் பிறப்பெடுப்பாய்।

Verse 45

एवमुक्त्वा तदा सोऽस्मास्तं विहङ्गमथाब्रवीत् । अन्त्येष्टिमात्मनः कृत्वा शास्त्रतश्चोर्ध्वदेहिकम् ॥

இவ்வாறு கூறி, பின்னர் அவன் அந்தப் பறவியிடம் சொன்னான்—“தன் அந்த்யேஷ்டி (இறுதிச் சடங்கு) செய்து, சாஸ்திர விதிப்படி ஊர்த்வதேஹிக (சிராத்தாதி) கிரியைகளையும் முறையாக நிறைவேற்றி…”

Verse 46

भक्षयस्व सुविश्रब्धौ मामत्र द्विजसत्तम । आहारीकृतमेतत्ते मया देहमिहात्मनः ॥

ஓ த்விஜச்ரேஷ்டா, இங்கே தயக்கமின்றி என்னை உண்ணுவாயாக. உன் நலனுக்காக என் உடலையே இங்கு உணவாக மாற்றியுள்ளேன்.

Verse 47

एतावदेव विप्रस्य ब्राह्मणत्वं प्रचक्ष्यते । यावत् पतगजात्यग्र्य स्वसत्यपरिपालनम् ॥

ஓ பறவைகளில் சிறந்தவனே, விப்ரனின் பிராமணத்துவம் இதுவே என்று கூறப்படுகிறது—தன் சத்தியத்தைப் பாதுகாத்து, நம்பிக்கையுடன் அதை நிலைநிறுத்துதல்.

Verse 48

न यज्ञैर्दक्षिणावद्भिस्तत् पुण्यं प्राप्यते महत् । कर्मणान्येन वा विप्रैर्यत् सत्यपरिपालनात् ॥

தட்சிணையுடன் செய்யப்படும் யாகங்களாலும், பிராமணர்கள் செய்யும் பிற செயல்களாலும், சத்தியத்தை உறுதியாகக் காத்து நிற்பதால் கிடைக்கும் அளவிற்கு அந்தப் பெரும் புண்ணியம் கிடைப்பதில்லை.

Verse 49

इत्यृषेर्वचनं श्रुत्वा सोऽन्तर्विस्मयनिर्भरः । प्रत्युवाच मुनिं शक्रः पक्षिरूपधरस्तदा ॥

முனிவரின் சொற்களை கேட்ட அவன் உள்ளத்தில் வியப்பால் நிறைந்து, அந்த முனிவரிடம் பதிலுரைத்தான். அக்காலத்தில் சக்ரன் (இந்திரன்) பறவையின் வடிவம் எடுத்திருந்தான்.

Verse 50

योगमास्थाय विप्रेन्द्र त्यजेदं स्वं कलेवरम् । जीवज्जन्तुं हि विप्रेन्द्र न भक्षामि कदाचन ॥

ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, யோக ஒழுக்கத்தில் புகுந்து நான் இந்த உடலையே துறப்பேன்; ஏனெனில், ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, நான் ஒருபோதும் உயிருள்ள உயிரினத்தை உண்ணேன்.

Verse 51

तस्मैतद्वचनं श्रुत्वा योगयुक्तोऽभवन्मुनिः । तं तस्य निश्चयं ज्ञात्वा शक्रोऽप्याह स्वदेहभृत् ॥

அச்சொற்களை கேட்ட முனிவர் யோகத்தில் உறுதியாக நிலைத்தார். சக்ரன் (இந்திரன்) கூட அவன் தீர்மானத்தின் உறுதியை அறிந்து, உடலுடன் இருந்தபடியே அவனிடம் பேசினான்.

Verse 52

भो भो विप्रेन्द्र बुध्यस्व बुद्ध्या बोध्यं बुधात्मक । जिज्ञासार्थं मयायं ते अपराधः कृतोऽनघ ॥

“ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, விழித்துணர்வாயிரு; அறியத்தக்கது புத்தியால் அறியப்பட வேண்டும், ஓ ஞானஸ்வரூபனே. விசாரணைக்காகவே, ஓ குற்றமற்றவரே, உம்மீது நான் இந்தத் தவறை செய்தேன்.”

Verse 53

तत् क्षमस्वामलमते का चेच्छा क्रियतां तव । पालनात् सत्यवाक्यस्य प्रीतिर्मे परमा त्वयि ॥

ஆகையால், ஓ மாசற்ற அறிவுடையவரே, என்னை மன்னியுங்கள். நீங்கள் எதை விரும்புகிறீரோ அது நிறைவேறட்டும். நீங்கள் சத்தியவாக்கை காத்ததால் உம்மீது எனக்கு உன்னதமான பற்று உண்டு.

Verse 54

अद्यप्रभृति ते ज्ञानमैन्द्रं प्रादुर्भविष्यति । तपस्यथ तथा धर्मे न ते विघ्नो भविष्यति ॥

இன்றுமுதல் உன்னுள் இந்திரனுக்கு ஒப்பான தெய்வீக ஞானம் வெளிப்படும். தவம் செய்து தர்மத்தில் நிலைபெறு; உனக்கு எந்தத் தடையும் ஏற்படாது.

Verse 55

इत्युक्त्वा तु गते शक्रे पिता कोपसमन्वितः । प्रणम्य शिरसास्माभिरिदमुक्तो महामुनिः ॥

இவ்வாறு கூறி சக்ரன் (இந்திரன்) சென்றபின், எங்கள் தந்தை கோபம் நிறைந்து தலை வணங்கினார்; பின்னர் நாங்கள் மகரிஷியை இவ்வாறு உரைத்தோம்.

Verse 56

बिभ्यतां मरणात् तात त्वमस्माकं महामते । क्षन्तुमर्हसि दीनानां जीवितप्रियता हि नः ॥

அன்புடையவரே, நாங்கள் மரணத்திற்குப் பயப்படுகிறோம். ஓ மகாத்மா, துன்புற்ற எங்களை மன்னிக்க வேண்டும்; ஏனெனில் உயிர் எங்களுக்கு மிகப் பிரியமானது.

Verse 57

त्वगस्थिमांससङ्घाते पूयशोणितपूरिते । कर्तव्या न रति॒र्यत्र तत्रास्माकमियं रतिः ॥

தோல், எலும்பு, மாம்சம் ஆகியவற்றின் கூட்டமாகிய—புழு மற்றும் இரத்தம் நிறைந்த—இந்த உடலில், இன்பம் கொள்ளக் கூடாத இடத்திலேயே எங்கள் இன்பம் நிலைகொள்கிறது.

Verse 58

श्रूयतां च महाभाग यथा लोको विमुह्यति । कामक्रोधादिभिर्दोषैरवशः प्रबलारिभिः ॥

ஓ ஆரியரே, கேளுங்கள்—காமம், கோபம் முதலிய பகைவர் போன்ற வலிமைமிக்க குற்றங்களால் அடக்கப்பட்டு அடிமையாய் உலகம் எவ்வாறு மயங்குகிறது என்பதை.

Verse 59

प्रज्ञाप्राकारसंयुक्तमस्थिस्थूणं परं महत् । चर्मभित्तिमहारोधं मांसशोणितलेपनम् ॥

இந்த உடல் மிகப் பெரிது—புத்தி என்னும் கோட்டையால் அமைந்தது; எலும்புகள் அதன் தூண்கள், தோல் அதன் சுவர்; சுற்றிலும் விரிந்த மறைவு; மாம்சமும் இரத்தமும் எனும் பூச்சால் பூசப்பட்டது।

Verse 60

नवद्वारं महायामं सर्वतः स्नायु वेष्टितम् । नृपश्च पुरुषस्तत्र चेतनावानवस्थितः ॥

இந்த உடல் ஒன்பது வாயில்கள் கொண்ட நீண்ட, பெரிய ‘நகரம்’; நரம்புத் தசை (ச்நாயு) பிணைப்புகளால் எல்லாப் புறமும் கட்டப்பட்டுள்ளது; அதன் உள்ளே சைதன்யம் உடைய அரசப் புருஷன் (புருஷன்) வாசம் செய்கிறான்।

Verse 61

मन्त्रिणौ तस्य बुद्धिश्च मनश्चैव विरोधिनौ । यतेते वैरनाशाय तावुभावितरेतरम् ॥

அந்த அரசனின் இரண்டு ‘அமைச்சர்கள்’—புத்தியும் மனமும்—ஒருவருக்கொருவர் எதிரானவர்கள். பகையை அழிக்க முயன்றபோதும், அவர்கள் இருவரும் ஒருவரில் ஒருவர் அந்தப் பகையை மேலும் தீவிரப்படுத்தினர்।

Verse 62

नृपस्य तस्य चत्वारो नाशमिच्छन्ति विद्विषः । कामः क्रोधस्तथा लोभो मोहश्चान्यस्तथा रिपुः ॥

அந்த அரசனை அழிக்க நான்கு பகைச் சக்திகள் விரும்புகின்றன—காமம், கோபம், பேராசை, மயக்கம்; இவை ஒவ்வொன்றும் மற்றொன்றிற்கும் பகை எனக் கூறப்படுகின்றன।

Verse 63

यदा तु स नृपस्तानि द्वाराण्यावृत्य तिष्ठति । सदा सुस्थबलश्चैव निरातङ्कश्च जायते ॥

ஆனால் அந்த அரசன் அந்த வாயில்களைப் பாதுகாத்து (அடக்கத்துடன்) தன் நிலையிலே நிலைபெறும்போது, அவன் எப்போதும் ஆரோக்கியமும் வலிமையும் உடையவனாகி, அபாயமும் கலக்கமும் அற்றவனாகிறான்।

Verse 64

जातानुरागो भवति शत्रुभिर्नाभिभूयते ।

நேசம் (நட்பு/பற்று) உண்டாகிறது; அவன் பகைவரால் வெல்லப்படுவதில்லை.

Verse 65

यदा तु सर्वद्वाराणि विवृतानि स मुञ्चति । रागो नाम तदा शत्रुर्नेत्रादिद्वारमृच्छति ॥

ஆனால் அவன் புலன்களின் எல்லா வாயில்களையும் திறந்தே விட்டால், ‘பற்று’ எனும் பகை கண்களின் வாயிலாலும் மற்ற புலன்-வாயில்களாலும் உள்ளே நுழைகிறது.

Verse 66

सर्वव्यापी महायामः पञ्चद्वारप्रवेशनः । तस्यानुमार्गं विशति तद्वै घोरं रिपुत्रयम् ॥

எங்கும் பரவும் தத்துவம், வாழ்வு/காலத்தின் மாபெரும் ஓட்டம், ஐந்து வாயில்களான புலன்கள் வழியே நுழைகிறது; அதன் தடத்தைத் தொடர்ந்து அச்சமூட்டும் பகைவர்களின் மும்மையும் நுழைகிறது.

Verse 67

प्रविश्याथ स वै तत्र द्वारैरिन्द्रियसंज्ञकैः । रागः शंश्लेषमायाति मनसा च सहैतरैः ॥

அப்போது உடலுடையவன் புலன்கள் எனும் வாயில்கள் வழியே அங்கே நுழைகிறான்; மேலும் ராகம் (பற்று) மனத்தின் மூலம், பிற கருவிகளோடு சேர்ந்து, பொருள்களுடன் தொடர்பு கொள்கிறது.

Verse 68

इन्द्रियाणि मनश्चैव वशे कृत्वा दुरासदः । द्वाराणि च वशे कृत्वा प्राकारं नाशयत्यथ ॥

புலன்களையும் மனத்தையும் அடக்கி—அந்த பகை அணுகுதற்கே கடினமானதாயினும்—அவன் பின்னர் வாயில்களை கட்டுப்படுத்தி, அதன் பின் கோட்டைச் சுவர் (பாதுகாப்பு மதில்) அழிக்கிறான்.

Verse 69

मनस्तस्याश्रितं दृष्ट्वा बुद्धिर्नश्यति तत्क्षणात् । अमात्यरहितस्तत्र पौरवर्गोज्झितस्तथा ॥

அவனுடைய மனம் அவ்வாறு நிலைத்திருப்பதைக் கண்டு, அதே கணத்தில் அவனுடைய விவேகம் அழிகிறது. அங்கேயே அவன் அமைச்சர்களற்றவனாகிறான்; நகரவாசிகளின் கூட்டத்தாலும் கைவிடப்படுகிறான்.

Verse 70

रिपुभिर्लब्धविवरः स नृपो नाशमृच्छति । एवं रागस्तथा मोहः लोभः क्रोधस्तथैव च ॥

எதிரிகள் இடைவெளி கண்ட அரசன் அழிவை அடைகிறான். அதுபோலவே ராகம், மோகம், பேராசை, கோபம் ஆகியனவும் மனத்தில் வாய்ப்பு பெற்றால் அழிவை உண்டாக்கும்.

Verse 71

प्रवर्तन्ते दुरात्मानो मनुष्यस्मृतिनाशकाः । रागात्तु क्रोधः प्रभवति क्रोधाल्लोभोऽभिजायते ॥

தீய மனத்தினர் எழுகின்றனர்—தர்ம நினைவைக் கெடுப்பவர்கள். ராகத்திலிருந்து கோபம் பிறக்கிறது; கோபத்திலிருந்து பேராசை உண்டாகிறது.

Verse 72

लोभाद्भवति संमोहः संमोहात् स्मृतिविभ्रमः । स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात् प्रणश्यति ॥

பேராசையிலிருந்து மோகம் எழுகிறது; மோகத்திலிருந்து நினைவுக் குழப்பம் உண்டாகிறது. நினைவழிவால் விவேகம் அழிகிறது; விவேக அழிவால் மனிதன் அழிகிறான்.

Verse 73

एवं प्रणष्टबुद्धीनां रागलोभानुवर्तिनाम् । जीविते च सलोभानां प्रसादं कुरु सत्तम ॥

இவ்வாறு அறிவு அழிந்தவர்கள், ராகமும் பேராசையும் பின்தொடர்பவர்கள், தாகத்தால் உயிரை பற்றிக் கொள்பவர்கள்—ஓ உயிர்களிலே சிறந்தவனே, அவர்களுக்கு அருள் புரிவாயாக.

Verse 74

योऽयं शापो भगवता दत्तः स न भवेत् तथा । न तामसीं गतिं कष्टां व्रजेम मुनिसत्तम ॥

பூஜ்யமான பகவான் அளித்த இந்த சாபம் அப்படியே செயல்படாதிருக்கட்டும்; மேலும் நாம் கொடிய தாமஸிக தெய்வவிதிப் பாதைக்கு செல்லாதிருப்போம்—முனிவரரே.

Verse 75

यन्मयोक्तं न तन्मिथ्या भविष्यति कदाचन । न मे वागनृतं प्राह यावदद्येति पुत्रकाः ॥

நான் கூறியது எந்தக் காலத்திலும் பொய்யாகாது. இன்றுவரை, பிள்ளைகளே, என் வாக்கு அசத்தியத்தை உரைத்ததில்லை.

Verse 76

दैवमात्रं परं मन्ये धिक् पौरुषमनर्थकम् । अकार्यं कारितो येन बलादहमचिन्तितम् ॥

நான் விதியையே பரமம் எனக் கருதுகிறேன்; வீணான மனித முயற்சிக்கு நிந்தை. ஏனெனில் அதே விதியே செய்யக்கூடாத அசிந்த்யச் செயலை என்னை வலுக்கட்டாயமாகச் செய்ய வைத்தது.

Verse 77

यस्माच्च युष्माभिरहं प्रणिपत्य प्रसादितः । तस्मात् तिर्यक्त्वमापन्नाः परं ज्ञानमवाप्स्यथ ॥

நீங்கள் எனக்கு வணங்கி என்னைத் திருப்திப்படுத்தியதால், ஆகவே—விலங்கு நிலையிலே வீழ்ந்திருந்தாலும்—நீங்கள் பரம ஞானத்தை அடைவீர்கள்.

Verse 78

ज्ञानदर्शितमार्गाश्च निर्धूतक्लेशकॢमषाः । मत्प्रसादादसन्दिग्धाः परां सिद्धिमवाप्स्यथ ॥

மேலும் நீங்கள்—சத்திய ஞானம் காட்டிய வழியால் நடத்தப்பட்டு, துன்பங்களும் மாசுகளும் நீங்கப் பெற்று—என் அருளால், ஐயமின்றி, பரம சித்தியை அடைவீர்கள்.

Verse 79

एवं शप्ताः स्म भगवन् पित्रा दैववशात् पुरा । ततः कालेन महता योन्यन्तरमुपागताः ॥

ஓ பகவனே, முன்பு நாங்கள் தந்தையால் தெய்வவலத்தினால் சபிக்கப்பட்டோம். பின்னர் மிக நீண்ட காலம் கடந்தபின் மற்றொரு யோனியை அடைந்தோம் (அதாவது மற்றொரு பிறவி/உடல் நிலையைக் கொண்டோம்)।

Verse 80

जाताश्च रणमध्ये वै भवता परिपालिताः । वयमित्थं द्विजश्रेष्ठ खगत्वं समुपागताः । नास्त्यसाविह संसारे यो न दिष्टेन बाध्यते ॥

போரின் நடுவே பிறந்த நாங்கள் உண்மையாகவே உங்களால் காக்கப்பட்டோம். ஆகவே, ஓ த்விஜச்ரேஷ்டரே, நாங்கள் பறவையின்நிலையை அடைந்தோம். இந்த ஸம்ஸார உலகில் விதி (தெய்வம்) துன்புறுத்தாதவர் எவரும் இல்லை।

Verse 81

मार्कण्डेय उवाच इति तेषां वचः श्रुत्वा शमीको भगवान् मुनिः । प्रत्युवाच महाभागः समीपस्थायिनो द्विजान् ॥

மார்கண்டேயர் கூறினார்: அவர்களின் சொற்களை இவ்வாறு கேட்ட பின், வணக்கத்திற்குரிய மகாத்மா ரிஷி சமீகர் அருகில் நின்ற த்விஜர்களுக்கு (பிராமணர்களுக்கு) பதிலளித்தார்।

Verse 82

पूर्वमेव मया प्रोक्तं भवतां सन्निधाविदम् । सामान्यपक्षिणो नैते केऽप्येते द्विजसत्तमाः । ये युद्धेऽपि न सम्प्राप्ताः पञ्चत्वमतिमानुषे ॥

நான் முன்பே உங்கள் முன்னிலையில் கூறியுள்ளேன்—ஓ த்விஜச்ரேஷ்டரே, இவை சாதாரணப் பறவைகள் அல்ல. இவை சில அதிசயச் சத்த்வங்கள்; போரிலும் கூட அதிமானுஷ முறையில் ‘பஞ்சத்துவம்’ (மரணம்) அடையவில்லை।

Verse 83

ततः प्रीतिमता तेन तेऽनुज्ञाता महात्मना । जग्मुः शिखरिणां श्रेष्ठं विन्ध्यं द्रुमलतायुतम् ॥

பின்னர், மகாத்மா மகிழ்ந்து அருளுடன் அனுமதி அளித்ததும் அவர்கள் புறப்பட்டு, மரங்களும் கொடிகளும் நிறைந்த மலைகளில் முதன்மையான விந்திய மலைக்குச் சென்றனர்।

Verse 84

यावदद्य स्थितास्तस्मिन्नचले धर्मपक्षिणः । तपः स्वाध्यायनिरताः समाधौ कृतनिश्चयाः ॥

இன்றும் அந்த மலைமேல் தர்மபக்ஷி பறவைகள் வாழ்கின்றன—தவமும் வேதஸ்வாத்யாயமும் செய்து, சமாதியில் உறுதியான தீர்மானத்துடன் நிலைத்திருக்கின்றன।

Verse 85

इति मुनिवरलब्धसत्क्रियास्ते मुनितनया विहगत्‍वमभ्युपेताः । गिरिवरगहनेऽतिपुण्यतोये यतमनसो निवसन्ति विन्ध्यपृष्ठे ॥

பின்னர் உயர்ந்த முனிவர்களிடமிருந்து உரிய மரியாதையும் விருந்தோம்பலும் பெற்ற அந்த முனிவர் புதல்வர்கள் பறவையாதல் நிலையை ஏற்றனர். மனத்தை அடக்கி, மிகப் புனிதமான நீர்நிலைகள் நிறைந்த அழகிய மலைவனத்தில், விந்த்ய மலைச்சரிவுகளில் அவர்கள் வாழ்கின்றனர்।

Frequently Asked Questions

The chapter centers on a dharma-conflict between satya-vākya (keeping a pledged word) and the moral limits of fulfilling that pledge through हिंसा/self-destruction. The birds argue that a son is not obliged to “pay debts” by surrendering his body for another’s promise, while Indra frames the episode as a test that clarifies the hierarchy and intent of dharmic action.

This Adhyāya is not a Manvantara-catalogue segment; it advances the Purāṇic frame-tale by explaining the origin, curse, and spiritual trajectory of the dharmapakṣiṇaḥ, thereby setting up later didactic exchanges rather than detailing Manu lineages or cosmic durations.

It does not belong to the Devī Māhātmya cycle (Adhyāyas 81–93). Its distinctive contribution is the lineage-and-causality account (vaṃśa/karma) behind the ‘wise birds’ framework and a compact moral psychology of the inner enemies (kāma, krodha, lobha, moha) that later Purāṇic and śāstric traditions frequently reuse.