Adhyaya 54
Virāṭa-parva Adhyāya 54 — Missile-Exchange and Tactical Redirection (Arjuna, Aśvatthāman, Karṇa)
Upa-parva: Gograhaṇa (Cattle-Raid) Episode within Virāṭa-parva
Vaiśaṃpāyana describes an escalating missile exchange in which Arjuna counters an opponent’s force like a storm-cloud met by a dense net of arrows. The encounter is framed as an extraordinary clash, likened to cosmic-scale combat, with the sky visually and audibly saturated by projectiles. As the exchange intensifies, Arjuna’s chariot horses are endangered and battlefield orientation becomes difficult amid the arrow-darkened space. Aśvatthāman (Drauṇi) identifies a minute opening and severs the bowstring with a razor-headed arrow—an act praised as exceptional by observing deities—then continues striking with specialized shafts. Arjuna, composed, re-strings Gāṇḍīva with a new cord and resumes pressure, standing firm with inexhaustible quivers while Aśvatthāman’s arrows diminish. A new disturbance arises as Karṇa draws and releases a powerful bowshot, producing widespread alarm; Arjuna locates Karṇa, anger intensifies, and his gaze fixes on him with intent to neutralize the threat. The chapter segment concludes with logistical support bringing Aśvatthāman fresh arrows, but Arjuna abruptly disengages from Drauṇi and rushes toward Karṇa, verbally signaling a preference for direct chariot-to-chariot engagement.
Chapter Arc: गौहरण के उपरान्त कुरु-सेना की घनी, ध्वजों से भरी व्यूह-रचना सामने है; अर्जुन (बृहन्नला) विजित गौओं को सुरक्षित कर लौटते हुए भी युद्ध-इच्छा से दुर्योधन की ओर पलटते हैं। → अर्जुन विराट-पुत्र उत्तर को संबोधित कर शत्रु-सेना की बहुलता और व्यूहों का संकेत देते हैं, और रथ-चालन/स्थिति-निर्धारण कराते हैं। कौरव-पक्ष में कर्ण का गर्व और उत्साह बढ़ता है; शंख-भेरी-नगाड़ों के साथ प्रत्यंचा की टंकार युद्धभूमि को भर देती है। → कर्ण और अर्जुन का तीव्र रथ-युद्ध: कर्ण अर्जुन पर बाण-वर्षा करता है, घोड़ों/अंगों को बेधता है; प्रत्युत्तर में अर्जुन के तीक्ष्ण बाण कर्ण को तिलमिला देते हैं—वह पराजित हाथी-सा डगमगाता हुआ अर्जुन के बाणों से संतप्त होता है। → अर्जुन अतिरथ की भाँति रणभूमि में दिशाओं-दिशाओं में विचरते हुए शत्रु-पंक्तियों को तितर-बितर करते हैं; कौरव-सेना का उत्साह दबता है और गौओं की विजय/सुरक्षा का पलड़ा पाण्डव-पक्ष की ओर झुकता है। → कौरवों की शेष शक्तियाँ और दुर्योधन का अगला प्रत्युत्तर अभी शेष है—क्या कर्ण पुनः संभलकर निर्णायक प्रहार करेगा या कौरव-सेना पीछे हटेगी?
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरयोग्रहके समय यौओके लौटनेसे सम्बन्ध रखनेवाला तिरपनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५३ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १३ शलोक मिलाकर कुल २६३ श्लोक हैं।) #-+- “5 (9) &:..... +--:..& चतुष्पठ्चाशत्तमोडध्याय: अर्जुनका कर्णपर आक्रमण
வைசம்பாயனர் கூறினார்—எதிரிசேனையை வேகமாகத் தள்ளி, பசுக்களை மீட்டுக் கைப்பற்றிய வில்லோரில் முதன்மையான அர்ஜுனன், மீண்டும் போர் செய்ய விரும்பி துரியோதனனை எதிர்நோக்கி முன்னேறினான்।
Verse 2
वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! धनुषधारियोंमें श्रेष्ठ अर्जुनने शत्रुसेनाको बड़े वेगसे दबाकर उन गौओंको जीत लिया और वे युद्धकी इच्छासे फिर दुर्योधनकी ओर चले ।।
பசுக்கள் வேகமாக மத்ஸ்யநாட்டை நோக்கிச் சென்றுகொண்டிருந்தபோது, கிரீடம் தரித்த அர்ஜுனன் தன் காரியத்தை நிறைவேற்றி துரியோதனனை எதிர்கொள்ள முன்னேறுகிறான் என்பதை அறிந்த குருவீரர்கள் திடீரென அங்கே வந்து சேர்ந்தனர்।
Verse 3
तेषामनीकानि बहूनि गाढं व्यूढानि दृष्टवा बहुलध्वजानि । मत्स्यस्य पुत्र द्विषतां निहन्ता वैराटिमामन्त्रय ततो5भ्युवाच
அவர்களின் பல படைப்பிரிவுகள் அடர்த்தியாக வ்யூஹமாக அமைந்து, எண்ணற்ற கொடிகளால் நிறைந்திருந்தன. அதை கண்ட பகைவரை அழிப்பவன் அர்ஜுனன், மத்ஸ்யராஜனின் மகன் வைராடி (உத்தரன்) என்பவனை அழைத்து, பின்னர் கூறினான்—
Verse 4
एतेन तूर्ण प्रतिपादयेमान् श्वेतान् हयान् काज्चनरश्मियोक्त्रान् जवेन सर्वेण कुरु प्रयत्न- मासादये<हं कुरुसिंहवृन्दम्
வைசம்பாயனன் கூறினான்—“இளவரசே! பொன்னாலான கட்டுகளால் இணைக்கப்பட்ட என் வெள்ளைக் குதிரைகளை இந்த வழியிலே விரைந்து செலுத்து. முழு வேகத்தோடு முயன்று, நான் குரு-சிங்கர்களின் படையணியை அடையச் செய். பார்—யானை யானையோடு மோத விரும்புவது போல, அந்தத் துராத்மா சூதபுத்திரன் கர்ணன் என்னோடு போரிடத் துடிக்கிறான். முதலில் என்னை அவனிடமே கொண்டு செல்; துரியோதனனின் ஆதரவால் அவன் அகந்தை பெருகியுள்ளது।”
Verse 5
गजो गजेनेव मया दुरात्मा योद्धुं समाकाड्क्षति सूतपुत्र: । तमेव मां प्रापय राजपुत्र दुर्योधनापाश्रयजातदर्पम्
“யானை யானையோடு மோத விரும்புவது போல, அந்தத் துராத்மா சூதபுத்திரன் என்னோடு போரிட ஆசைப்படுகிறான். இளவரசே! துரியோதனனின் ஆதரவால் பிறந்த அகந்தையால் உப்பியுள்ள அந்தக் கர்ணனிடமே என்னை நேராகச் சேர்த்து விடு.”
Verse 6
स तैहयैर्वातजवैर्बृहदूभि: पुत्रो विराटस्य सुवर्णकक्षै: व्यध्वंसयत् तद् रथिनामनीकं ततो5वहत् पाण्डवमाजिमध्ये
வைசம்பாயனன் கூறினான்—காற்றைப் போல வேகமுடைய அந்தப் பெருங்குதிரைகளை, பின்னால் பொன்னாலான அலங்காரத் துணிகள் மின்னும் கட்டுகளோடு, விராடனின் மகன் உத்தரன் விரைந்து செலுத்தினான். அவற்றால் கௌரவரின் ரதவீரர் அணியை மிதித்து சிதறடிக்கச் செய்து, பாண்டவன் அர்ஜுனனைப் போர்க்களத்தின் நடுவே கொண்டு சென்றான்.
Verse 7
त॑ चित्रसेनो विशिखेर्विपाठै: संग्रामजिच्छत्रुसहो जयश्न । प्रत्युद्ययुर्भारतमापतलन्तं महारथा: कर्णमभीप्समाना:
வைசம்பாயனன் கூறினான்—அப்போது சித்ரசேனன், சங்க்ராமஜித், சத்ருசஹன், ஜயன் முதலிய மகாரதர்கள், கூரிய அம்புகளின் மழையைப் பொழிந்தபடி, பாய்ந்து வரும் பாரதகுலத்து அர்ஜுனனை எதிர்கொள்ள முன்னேறினர். கர்ணனைப் பாதுகாக்கும் நோக்கத்தால் அவர்கள் அவன் முன் வந்து நின்றனர்.
Verse 8
ततः स तेषां पुरुषप्रवीर: शरासनार्चि: शरवेगताप: । व्रातं रथानामदहत् समन्यु- वन यथाग्नि: कुरुपुज्ननाम्
வைசம்பாயனன் கூறினான்—அப்போது மனிதர்களில் முதன்மையான அர்ஜுனன் கோபத்தால் தீப்பொறியாகக் கொழுந்தெழுந்தான். அவன் வில் நெருப்பின் நாவுபோல், அம்புகளின் வேகம் சுடும் வெப்பம்போல் இருந்தது. காட்டைத் தீ எரித்தழிப்பதுபோல், அவன் குரு-சிறந்தோரின் ரதக்கூட்டத்தை எரித்துச் சிதைத்தான்.
Verse 9
तस्मिंस्तु युद्धे तुमुले प्रवृत्ते पार्थ विकर्णोडतिरथं रथेन । विपाठवर्षेण कुरुप्रवीरो भीमेन भीमानुजमाससाद
அந்தக் கொந்தளிப்பான போர் தொடங்கியதும், குருகுலத்தின் தலைசிறந்த வீரன் விகர்ணன் தேரில் ஏறி, விபாட பாணங்களின் கொடிய மழையைப் பொழிந்து, பீமனின் இளைய சகோதரனும் அதிரதனுமான அர்ஜுனனைத் தாக்கி முன்னேறினான்।
Verse 10
ततो विकर्णस्य धरनुर्विकृष्य जाम्बूनदाग्रयोपचितं दृढज्यम् | अपातयत् तं ध्वजमस्य मथ्य च्छिन्नध्वज: सो5प्यपयाज्जवेन
அப்போது அர்ஜுனன் அம்புகளைச் செலுத்தி, ஜாம்பூநதத் தங்கத்தால் அலங்கரிக்கப்பட்டு உறுதியான நாண் கொண்ட விகர்ணனின் வில்லைக் கிழித்துத் தள்ளினான்; அவன் கொடியையும் சிதைத்து தரையில் வீழ்த்தினான். கொடி துண்டானதும் விகர்ணன் விரைவாகப் போர்க்களத்திலிருந்து விலகினான்।
Verse 11
तं शात्रवाणां गणबाधितारं कर्माणि कुर्वन्तममानुषाणि । शतन्रुंतपः पार्थममृष्यमाण: समार्दयच्छरवर्षेण पार्थम्
பகைவர்களின் படைகளை நசுக்கும் பார்த்தன் அர்ஜுனன் இவ்வாறு மனிதர்க்கு அப்பாற்பட்ட வீரச் செயல்களைச் செய்வதைக் கண்டு, சத்ருந்தபன் பொறுக்க முடியாமல், அம்புகளின் அடர்மழையால் பார்த்தனைத் துன்புறுத்தினான்।
Verse 12
स तेन राज्ञातिरथेन विद्धो विगाहमानो ध्वजिनीं कुरूणाम् | शत्रुंतपं पञ्यभिराशु विद्धा ततो<स्य सूतं दशभिर्जघान
குரு படையினுள் ஊடுருவிச் சென்ற அர்ஜுனன், அதிரதனான அரசன் சத்ருந்தபனின் அம்புகளால் காயமுற்றான்; ஆயினும் உடனே ஐந்து அம்புகளால் சத்ருந்தபனைத் துளைத்தான். பின்னர் பத்து அம்புகளால் அவன் தேரோட்டியை வீழ்த்தி யமலோகத்துக்கு அனுப்பினான்।
Verse 13
ततः स विद्धों भरतर्षभेण बाणेन गात्रावरणातिगेन । गतासुराजौ निपपात भूमौ नगो नगाग्रादिव वातरुग्ण:
பின்னர் பாரதர்களில் காளை எனப் போற்றப்படும் அர்ஜுனனின் அம்பு கவசத்தைத் துளைத்து உடலுள் புகுந்ததால், அந்த அரசன் சத்ருந்தபன் உயிர் நீங்கி தரையில் விழுந்தான்—புயலால் முறிந்து மலைச்சிகரத்திலிருந்து கீழே வீழும் மரம்போல்।
Verse 14
नरर्षभास्तेन नरर्षभेण वीरा रणे वीरतरेण भग्ना: । चकम्पिरे वातवशेन काले प्रकम्पितानीव महावनानि
அந்த நரசிரேஷ்டன், மிகவீரன் தனஞ்சயனின் அம்புத் தாக்குதலால் கௌரவர் படையின் பல சிறந்த வீரர்கள் உயிர் போகவில்லை என்றாலும் சிதைந்து நடுங்கினர்; காலத்திற்கேற்ற கடும் காற்றின் வேகத்தில் மாபெரும் வனங்களின் மரங்கள் குலுங்கி அதிர்வதுபோல் அவர்கள் நடுங்கினர்।
Verse 15
हतास्तु पार्थेन नरप्रवीरा गतासवोर्व्या सुषुपु: सुवेषा: | वसुप्रदा वासवतुल्यवीर्या: पराजिता वासवजेन संख्ये
பார்த்தன் (அர்ஜுனன்) கையால் வீழ்த்தப்பட்ட பல முதன்மை வீரர்கள், அழகிய ஆடை அணிகலன்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டவர்களாய், உயிர் நீங்கி பூமியில் உறங்குவோர்போல் கிடந்தனர். செல்வம் வழங்குவோர் என்றும், வாசவனுக்கு (இந்திரனுக்கு) ஒப்பான வீரியம் உடையோர் என்றும் புகழப்பட்டவர்களும் போரில் வாசவபுத்ரன் அர்ஜுனனால் தோற்கடிக்கப்பட்டனர்।
Verse 16
सुवर्णकार्ष्णायसवर्मनद्धा नागा यथा हैमवता: प्रवृद्धा: तथा स शत्रून् समरे विनिध्नन् गाण्डीवधन्वा पुरुषप्रवीर:
தங்கமும் கரிய இரும்பும் சேர்ந்த கவசம் அணிந்த எதிரிகள், இமயத்தில் வளர்ந்த வல்ல நாகங்களைப் போலத் தோன்றினர்; ஆனால் காந்தீவம் தாங்கிய மனிதர்களில் முதன்மையான அர்ஜுனன் போர்க்களத்தில் அவர்களைத் தொடர்ந்து வீழ்த்தினான்।
Verse 17
प्रकीर्णपर्णानि यथा वसन्ते विशातयित्वा पवनोअथ्बुदांश्ष
வசந்தத்தில் காற்று உதிர்ந்த இலைகளைச் சிதறடித்து நொறுக்குவது போல, இங்கும் வலிமையான சக்தியின் தாக்கத்தால் அனைத்தும் சிதறி உடைந்து போகின்றன।
Verse 18
शोणाश्ववाहस्य हयान् निहत्य वैकर्तनभ्रातुरदीनसत्त्व: । एकेन संग्रामजित: शरेण शिरो जहाराथ किरीटमाली
இதயத்தில் தாழ்வு என்ற சிறிதும் இல்லாத, அழகிய கிரீடமும் மாலைகளும் அணிந்த அந்த கிரீடதாரி வீரன், சிவப்பு குதிரைகள் இழுக்கும் ரதத்தில் எதிரே வந்த வைகர்த்தனன் (கர்ணன்) சகோதரன் சங்க்ராமஜித்தின் குதிரைகளை வீழ்த்தி, ஒரே அம்பால் அவன் தலையை உடலிலிருந்து துண்டித்தான்।
Verse 19
तस्मिन् हते भ्रातरि सूतपुत्रो वैकर्तनो वीर्यमथाददान: । प्रगृह् दन्ताविव नागराजो महर्षभं व्यात्र इवा भ्यधावत्
தன் சகோதரன் சங்க்ராமஜித் கொல்லப்பட்டதை அறிந்ததும், தேரோட்டியின் மகனான வைகர்த்தனன் கர்ணன் கோபத்தால் எரிந்து, தன் வீரத்தை வெளிப்படுத்த ஆவலுடன் அர்ஜுனனும் உத்தரனும் மீது தலைகுனியாது பாய்ந்தான்—தந்தங்களை உயர்த்திய யானை அரசன் மலைச் சிகரங்களை மோதச் செல்லும் போல், அல்லது புலி ஒரு மகாவலிய காளையின் மீது பாயும் போல்।
Verse 20
स पाण्डवं द्वादशभि: पृषत्कै- वैंकर्तन: शीघ्रमथो जघान । विव्याध गात्रेषु हयांश्व सर्वान् विराटपुत्रं च करे निजघ्ने
சூரியபுத்திரன் வைகர்த்தனன் கர்ணன் மிக விரைவாக பாண்டுநந்தனன் அர்ஜுனனை பன்னிரண்டு அம்புகளால் காயப்படுத்தினான்; பின்னர் அவன் குதிரைகளின் அங்கங்களையெல்லாம் துளைத்தான்; மேலும் விராடன் மகன் உத்தரனின் கையிலும் கடும் அடியை ஏற்படுத்தினான்।
Verse 21
तमापतन्तं सहसा किरीटी वैकर्तनं वै तरसाभिपत्य । प्रगृह्य वेग न््यपतज्जवेन नागं गरुत्मानिव चित्रपक्ष:
கர்ணன் திடீரென பாய்ந்து வருவதைப் பார்த்த கிரீடதாரி அர்ஜுனனும் வேகமாக முன்னே சென்று, வண்ணமிகு இறக்கைகளையுடைய கருடன் பாம்பின் மீது பாய்வது போல, பெரும் வேகத்துடன் அவன் மீது விழுந்தான்।
Verse 22
तावुत्तमौ सर्वधनुर्धराणां महाबलौ सर्वसपत्नसाहौ । कर्णस्य पार्थस्य निशम्य युद्ध दिदृक्षमाणा: कुरवो5भितस्थु:
அவர்கள் இருவரும் எல்லா வில்லாளர்களிலும் சிறந்தவர்கள்; மகாபலமுடையவர்கள்; எதிரிகளின் தாக்கத்தைத் தாங்க வல்லவர்கள். கர்ணனும் பார்த்தனும் போரிடுகின்றனர் என்று கேட்ட குரு வீரர்கள், அதை காண விரும்பி பார்வையாளர்கள் போலச் சுற்றிலும் நின்றனர்।
Verse 23
स पाण्डवस्तूर्णमुदीर्णकोप: कृतागसं कर्णमुदीक्ष्य हर्षात् । क्षणेन साक्षं सरथं ससारथि- मन्तर्दधे घोरशरौघवृष्ट्या
தன் மீது குற்றம் செய்த கர்ணனை நேரில் கண்டதும் பாண்டுநந்தனன் அர்ஜுனனின் கோபம் உடனே பொங்கியது. அதே வேளையில் போர்மகிழ்ச்சியால் தூண்டப்பட்டு, அவன் பயங்கரமான அம்புமழையைப் பொழிந்து, ஒரு கணத்தில் கர்ணனை அவன் குதிரைகள், தேரும் தேரோட்டியுமுடன் மூடிவிட்டான்।
Verse 24
ततः सुविद्धा: सरथा: सनागा योधा विनेदुर्भरतर्षभाणाम् । अन्तर्हिता भीष्ममुखा: सहा श्वाः किरीटिना कीर्णरथा: पृषत्कै:
அப்போது குரு சேனையின் ரதாரூடரும் யானைமேல் ஏறியவர்களும், அம்புகளால் முழுதும் குத்துண்டு வேதனையில் அலறினர். கிரீடதாரி அர்ஜுனன் அடர்ந்த அம்புமழையால் அவர்களின் ரதங்களை மூடிவிட்டபோது, பீஷ்மர் முதலிய முதன்மை மகாரதர்கள் குதிரைகளுடன் கூட அம்புப் புயலில் மறைந்து போனதுபோல் தோன்றினர்।
Verse 25
स चापि तानर्जुनबाहुमुक्ता- ज्छराज्छरौचै: प्रतिहत्य वीर: । तस्थौ महात्मा सधनु: सबाण: सविस्फुलिज्रोडग्निरिवाशु कर्ण:
அப்போது வீரனான மகாத்மா கர்ணன், அர்ஜுனனின் கரங்களிலிருந்து வந்த அம்புகளை அம்புக்குப் அம்பாக விரைந்து தடுத்து வெட்டி, வில்லும் அம்புகளும் உடன் உறுதியாக நின்றான்—சின்கற்கள் பறக்கும் தீப்போல் ஒளிர்ந்து।
Verse 26
ततस्त्वभूद् वै तलतालशब्द: सशड्रभेरीपणवप्रणाद: । प्रक्षेडितज्यातलनि:स्वनं तं वैकर्तनं पूजयतां कुरूणाम्
பின்னர் அங்கே கைதட்டலின் இடிமுழக்கம் எழுந்தது; சங்கு, பேரி, பணவம் ஆகியவற்றின் ஒலி முழங்கியது. வைகர்த்தனன் கர்ணன் மீண்டும் மீண்டும் நாணை இழுத்து விட, வில்லின் ஒலித்தடம் பரவியது; அவனைப் போற்றி நிற்கும் கௌரவர்களின் அணிகளில் ஆரவாரமும் வாத்திய முழக்கமும் பெருகின।
Verse 27
उद्धृूतलाडूलमहापताक- ध्वजोत्तमांसाकुलभीषणान्तम् । गाण्डीवनिर्हादकृतप्रणाद॑ किरीडिनं प्रेक्ष्य ननाद कर्ण:
அர்ஜுனனின் ரதத்தில் உயர்ந்த கொடியில் மேலெழுந்த குரங்கு-வால் பெருங்கொடிபோல் அசைந்தது; முன்புறம் கலக்கமும் அச்சமும் நிறைந்ததாய் தோன்றியது; காண்டீவத்தின் ஒலித்தடம் இடிமுழக்கம்போல் பரவியது. அத்தகைய கிரீடதாரி அர்ஜுனனைப் பார்த்த கர்ணன் மீண்டும் மீண்டும் சிங்கநாதம் செய்தான்।
Verse 28
स चापि वैकर्तनमर्दयित्वा साश्व॑ं ससूतं सरथं पृषत्कै: । तमाववर्ष प्रसभं किरीटी पितामहं द्रोणकृपौ च दृष्टवा
அப்போது கிரீடதாரி அர்ஜுனன், வைகர்த்தனன் கர்ணனை அவன் குதிரை, சாரதி, ரதம் உடனே அம்புகளால் வதைத்து, பிதாமகர் பீஷ்மரையும் துரோணர், கிருபர் ஆகியோரையும் நோக்கிக் கொண்டே, கர்ணன் மீது இடைவிடாது அம்புமழை பொழியத் தொடங்கினான்।
Verse 29
स चापि पार्थ बहुभि: पृषत्कै- वैंकर्तनो मेघ इवाभ्यवर्षत् । तथैव कर्ण च किरीटमाली संछादयामास शितै: पृषत्कैः
வைசம்பாயனர் கூறினார்—வைகர்ணனான கர்ணனும் பார்த்தன் அர்ஜுனன் மீது மேகம் போல பல அம்புகளைப் பொழிந்தான். அதுபோலவே கிரீடம் அணிந்த அர்ஜுனனும் கூரிய அம்புகளால் கர்ணனை மூடினான்.
Verse 30
यह देख कर्णने भी अर्जुनपर मेघकी भाँति बहुत-से बाणोंकी झड़ी लगा दी। इसी प्रकार किरीटमाली अर्जुनने भी अपने तीखे सायकोंसे कर्णको ढँक दिया ।।
வைசம்பாயனர் கூறினார்—கர்ணனும் கிரீடம் அணிந்த அர்ஜுனனும் மிகக் கூரிய அம்புக் கூட்டங்களைப் பொழிந்தபோது, அந்தப் போரில் ஆயுதப் பெருவெள்ளம் மேலும் பெருகியது. மக்கள் கண்டனர்—அம்புகளின் அடர்த்திக்குள் தங்கள் ரதங்களில் அமர்ந்த இருவரும், மேகங்களுக்குள் சூரியனும் சந்திரனும் ஒளிர்வதுபோல் பிரகாசித்தனர்.
Verse 31
अथाशुकारी चतुरो हयांश्न विव्याध कर्णो निशितै: किरीटिन: । त्रिभिश्व यन्तारममृष्यमाणो विव्याध तूर्ण त्रिभिरस्य केतुम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது விரைவான அம்புவிடுதலில் வல்ல கர்ணன், கிரீடம் அணிந்த அர்ஜுனனின் நான்கு குதிரைகளையும் கூரிய அம்புகளால் குத்தினான். பொறுக்காமல் மூன்று அம்புகளால் சாரதியைத் தாக்கி, உடனே மேலும் மூன்று அம்புகளால் அவனது கொடியையும் துளைத்தான்.
Verse 32
ततो5भिविद्ध: समरावमर्दी प्रबोधित: सिंह इव प्रसुप्त: । गाण्डीवधन्चा ऋषभ: कुरूणा- मजिद्दवागैः कर्णमियाय जिष्णु:
அப்போது போரில் பகைவரை நசுக்கும் காந்தீவம் ஏந்திய—குருக்களில் சிறந்த ஜிஷ்ணு அர்ஜுனன்—சூதபுத்திரனின் அம்புகளால் காயமடைந்து, உறங்கிய சிங்கம் விழித்தெழுவது போல எழுந்தான். எதிரியை நேராகத் தாக்கும் அம்புகளை விடுத்துக் கர்ணனை எதிர்கொள்ள முன்னேறினான்.
Verse 33
शरास्त्रवृष्ट्या निहतो महात्मा प्रादुश्षकारातिमनुष्यकर्म । प्राच्छादयत् कर्णरथं पृषत्कै- लॉकानिमान् सूर्य इवांशुजालै:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அம்பாயுத மழையால் தாக்கப்பட்ட அந்த மகாத்மா, மனித அளவை மீறிய செயல்களுடையவன், தன் அம்புகளால் கர்ணனின் ரதத்தை மூடினான்; சூரியன் தன் கதிர்வலையால் இவ்வுலகங்களை மூடுவது போல.
Verse 34
कर्णकी बाणवर्षासे आहत हुए महात्मा अर्जुनने अतिमानुष पराक्रम प्रकट किया। जैसे सूर्य अपनी किरणोंके समूहसे समस्त संसारको आच्छादित कर देते हैं, उसी प्रकार उन्होंने बाणसमुदायसे कर्णके रथको ढक दिया ।।
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது கர்ணனின் அம்புமழையால் தாக்கப்பட்ட மகாத்மா அர்ஜுனன் அதிமானுஷப் பராக்கிரமத்தை வெளிப்படுத்தினான். சூரியன் தன் கதிர்கூட்டத்தால் உலகமெங்கும் மூடுவது போல, அவன் அம்புக்கூட்டத்தால் கர்ணனின் ரதத்தைச் சூழ்ந்து மூடினான். அந்த வேளையில் அர்ஜுனனின் நிலை, எதிரி யானையின் தாக்கத்தைத் தாங்கியும் மறுதாக்குதற்குத் தன்னைத் திரட்டும் யானைவேந்தனைப் போன்றது. அவன் அம்புத்தொட்டியிலிருந்து கூர்மையான ‘பல்ல’ அம்புகளை எடுத்துக் கொண்டு, வில்லைக் காதுவரை இழுத்து, சூதபுத்திரன் கர்ணனின் அங்கங்களைத் துளைத்தான்.
Verse 35
अथास्य बाहूरुशिरोललार्टं ग्रीवां वराड़्ानि परावमर्दी । शितैश्न बाणैर्युधि निर्बिभेद गाण्डीवमुक्तैरशनिप्रकाशै:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பின்னர் பகைவரின் அகந்தையை நசுக்கும் வீரன் தனஞ்சயன், போர்க்களத்தில் காந்தீவத்திலிருந்து விடப்பட்ட, இடி மின்னலைப் போல ஒளிரும் கூரிய அம்புகளால் கர்ணனின் இரு கரங்கள், தொடைகள், தலை, நெற்றி, கழுத்து மற்றும் பிற சிறந்த அங்கங்களைத் துளைத்தான்.
Verse 36
स पार्थमुक्तैरिषुभि: प्रणुन्नो गजो गजेनेव जितस्तरस्वी । विहाय संग्रामशिर: प्रयातो वैकर्तन: पाण्डवबाणतप्त:
பார்த்தன் விட்ட அம்புகளால் கடுமையாகத் தாக்கப்பட்ட அந்த மாபெரும் வீரன் வைகர்த்தனன், ஒரு யானை மற்றொரு யானையால் வெல்லப்பட்டதுபோல், போரின் முன்னணியை விட்டுத் தள்ளிச் சென்றான். பாண்டவனின் அம்புகளால் சுட்டெரிக்கப்பட்ட கர்ணன் போரிலிருந்து விலகினான்.
Verse 54
अर्जुनके छोड़े हुए बाणोंकी चोट खाकर सूर्यपुत्र कर्ण तिलमिला उठा और एक हाथीसे पराजित हुए दूसरे वेगशाली हाथीकी भाँति वह पाण्डुनन्दन अर्जुनके बाणोंसे संतप्त हो युद्धका मुहाना छोड़कर भाग निकला ।।
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அர்ஜுனன் விட்ட அம்புகளின் தாக்கத்தால் சூரியபுத்திரன் கர்ணன் துடித்துக் கோபத்தால் குலுங்கினான். பாண்டுநந்தனன் அர்ஜுனனின் அம்புகளால் சுட்டெரிக்கப்பட்ட அவன், போரின் முன்னணியை விட்டுத் தப்பி ஓடினான்—ஒரு வலிமைமிக்க யானை மற்றொரு யானையால் தோற்கடிக்கப்பட்டபோது திரும்பி ஓடுவது போல. இதி ஸ்ரீமஹாபாரதே விராடபர்வணி கோஹரணபர்வணி உத்தரகோக்ரஹே கர்ணாபயானே சதுஃபஞ்சாஶத்தமோऽಧ್ಯாயः।
Verse 163
चचार संख्ये विदिशो दिशश्व दहन्निवाग्निर्वनमातपान्ते | उनमेंसे कुछ तो सोनेके कवच पहने थे और कुछ लोगोंने काले लोहेके बख्तर बाँध रखे थे। वे उस युद्धभूमिमें पड़े हुए हिमालयप्रदेशके विशालकाय गजराजोंके समान जान पड़ते थे। इस प्रकार संग्राममें शत्रुओंका संहार करनेवाले गाण्डीव-धारी वीरशिरोमणि नररत्न अर्जुन वहाँ सब दिशाओंमें इस प्रकार विचरने लगे
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போரில் காந்தீவம் தாங்கிய அர்ஜுனன் இடைத்திசைகளிலும் முதன்மைத் திசைகளிலும் அலைந்தான்; கோடையின் முடிவில் காட்டுத்தீ காடெங்கும் பரவி எரிப்பதுபோல்.
Verse 176
तथा सपत्नान् विकिरन् किरीटी चचार संख्येडतिरथो रथेन । जैसे वसन्तऋतुमें (तेज चलनेवाली) हवा पतझड़के बिखरे पत्तोंको उड़ाती और बादलोंको छिन्न-भिन्न कर देती है
இவ்வாறு பகைவர்களைச் சிதறடித்துக் கொண்டே, கிரீடம் தரித்த அதிரதன் அர்ஜுனன் ரதத்தில் போர்க்களத்தில் உலாவினான். வசந்தகாலத்தின் வேகக் காற்று உதிர்ந்த இலைகளைப் பறக்கவிட்டு மேகங்களைச் சிதறடிப்பதுபோல், ரதத்தில் அமர்ந்த வீரன் அர்ஜுனன் பகைவரை அழித்துக் கொண்டே அங்குமிங்கும் சென்றான்.
Frequently Asked Questions
The implicit dilemma is duty under concealment: Arjuna must act decisively to protect allies while managing the constraints of ajñātavāsa, balancing immediate martial necessity with longer-term vow compliance and reputational risk.
Competence and composure are ethical assets: when a critical capability is disrupted (the bowstring cut), disciplined recovery and clear reprioritization prevent panic and preserve the larger protective aim.
No explicit phalaśruti appears in the provided verses; the meta-signal is indirect—divine observers commend the superhuman skill—functioning as narrative validation of exemplary martial and mental discipline.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.