Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Virāṭa-parva Adhyāya 54 — Missile-Exchange and Tactical Redirection

Arjuna, Aśvatthāman, Karṇa

स पाण्डवं द्वादशभि: पृषत्कै- वैंकर्तन: शीघ्रमथो जघान । विव्याध गात्रेषु हयांश्व सर्वान्‌ विराटपुत्रं च करे निजघ्ने,सूर्यपुत्र कर्णने बड़ी शीघ्रताके साथ पाण्डुनन्दन अर्जुनको बारह बाणोंसे घायल किया, उनके घोड़ोंके शरीर छेदकर छलनी कर दिये और विराटपुत्र उत्तरके हाथमें भी भारी चोट पहुँचायी

sa pāṇḍavaṃ dvādaśabhiḥ pṛṣatkaiḥ vaikarṭanaḥ śīghram atho jaghāna | vivyādha gātreṣu hayāṃś ca sarvān virāṭaputraṃ ca kare nijaghne ||

சூரியபுத்திரன் வைகர்த்தனன் கர்ணன் மிக விரைவாக பாண்டுநந்தனன் அர்ஜுனனை பன்னிரண்டு அம்புகளால் காயப்படுத்தினான்; பின்னர் அவன் குதிரைகளின் அங்கங்களையெல்லாம் துளைத்தான்; மேலும் விராடன் மகன் உத்தரனின் கையிலும் கடும் அடியை ஏற்படுத்தினான்।

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवम्the Pandava (Arjuna)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Singular
द्वादशभिःwith twelve
द्वादशभिः:
Karana
TypeNumeral
Rootद्वादश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
पृषत्कैःarrows
पृषत्कैः:
Karana
TypeNoun
Rootपृषत्क
FormMasculine, Instrumental, Plural
वैकर्तनःVaikartana (Karna)
वैकर्तनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैकर्तन
FormMasculine, Nominative, Singular
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
जघानstruck/smote
जघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
विव्याधpierced
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
गात्रेषुin the bodies/limbs
गात्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगात्र
FormNeuter, Locative, Plural
हयान्horses
हयान्:
Karma
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
विराटपुत्रम्the son of Virata (Uttara)
विराटपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootविराटपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
करेin the hand
करे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर
FormMasculine, Locative, Singular
निजघ्नेstruck/smote
निजघ्ने:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Atmanepada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍava (Arjuna)
V
Vaikarṭana (Karna)
V
Virāṭa-putra (Uttara)
H
horses
A
arrows

Educational Q&A

The verse highlights the battlefield dimension of kṣatriya-dharma: speed, precision, and effectiveness in combat, alongside the moral weight of protecting one’s side and allies. It frames prowess as a tool within a larger ethical struggle rather than mere violence.

Karna rapidly wounds Arjuna with twelve arrows, pierces the horses drawing Arjuna’s chariot, and strikes Uttara—Virāṭa’s son—on the hand, intensifying the chariot-battle and putting Arjuna’s party under immediate pressure.