Adhyaya 135
आदि पर्व — जातुगृह-प्रसङ्गः: विदुरप्रेषित-खनकस्य सूचना तथा पलायन-मार्ग-निर्माणम् (Adi Parva 135: The Miner’s Warning and Construction of the Escape Passage)
Upa-parva: Jatugṛha-dāha (Lākṣāgṛha) Episode — Vidura’s Covert Warning and the Miner’s Tunnel
Vaiśaṃpāyana reports that a skilled miner, a trusted associate of Vidura, privately approaches the Pāṇḍavas and states he has been dispatched to act for their welfare. He conveys operational intelligence: on the fourteenth night of the dark fortnight, Purocana will set fire at the door of the residence, intending to burn the Pāṇḍavas along with their mother. The miner notes that Vidura has already used coded language (mleccha-vāc) to establish trust and to signal the need for discreet action. Yudhiṣṭhira recognizes the envoy as Vidura’s loyal friend and requests urgent deliverance from the imminent fire, observing that their destruction would fulfill Duryodhana’s aims. The miner then undertakes the counter-operation: he excavates a large subterranean passage, creates a concealed, door-fitted opening within the house, levels it with the ground, and keeps it hidden due to fear of Purocana’s surveillance. The Pāṇḍavas maintain a posture of apparent trust while actually remaining vigilant, living armed at night and ranging by day, so that the townspeople remain unaware—except for Vidura’s agent and the miner—thereby preserving secrecy until escape becomes necessary.
Chapter Arc: रंगभूमि में उत्सव-सा कोलाहल उठता है—जनता ‘वीर कुरुराज!’ और ‘भीम!’ कहकर गर्जना करती है; सभा एक क्षुब्ध महासागर-सी हिलोरें लेने लगती है। → द्रोणाचार्य अपने प्रिय पुत्र अश्वत्थामा से संकेतात्मक वाणी कहते हैं और शिष्य-प्रतिस्पर्धा का ताप बढ़ता है; अर्जुन के लक्ष्य-भेदन के अद्भुत प्रदर्शन (घूमते लोहे के वराह पर एक साथ पाँच बाण, हिलते रस्सी-लटके लक्ष्य में अनेक बाण) से दर्शक विस्मय में डूबते हैं और पक्षधरता तीखी होती जाती है। → अर्जुन की अचूकता और भीम-प्रशंसा के बीच दुर्योधन अपने भाइयों सहित, अश्वत्थामा के साथ, शस्त्र उठाकर खड़ा हो जाता है—मानो देवगणों से घिरा इन्द्र; रंगभूमि का उत्सव क्षण भर में संघर्ष की देहरी पर आ टिकता है। → धृतराष्ट्र भीतर-ही-भीतर स्वयं को ‘रक्षित’ अनुभव करता है—कुन्ती-रूपी अरणि से प्रकट ‘तीन पाण्डव-अग्नियों’ (तीन प्रमुख तेजस्वी पुत्रों) को देखकर उसे राज्य-रक्षा का भरोसा और साथ ही अनकहा भय दोनों मिलता है; सभा औपचारिक रूप से अभी युद्ध में नहीं फूटती, पर वैर का बीज स्पष्ट हो जाता है। → दुर्योधन का सशस्त्र उठ खड़ा होना संकेत देता है कि यह प्रदर्शन अब केवल कला नहीं—आगामी वैमनस्य और टकराव का पूर्वाभ्यास है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ७३ श्लोक मिलाकर कुल ४२३ शलोक हैं) #ीी#ीि 2 हज श्रीस-शसीस > जो उत्सव या नाटक आदिको सुविधापूर्वक देखनेके उद्देश्यसे बनाया गया हो
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஓ ஜனமேஜயா! குரு இளவரசன் துரியோதனனும், வலிமைமிகு வீரர்களில் முதன்மையான பீமசேனனும் அரங்கில் இறங்கி கதாயுத்தத்தில் ஈடுபட்டபோது, பாகுபாடான பாசத்தால் தூண்டப்பட்ட மக்கள் கூட்டம் இரு அணிகளாகப் பிரிந்ததுபோல் தோன்றியது.
Verse 2
ही वीर कुरुराजेति ही भीम इति जल्पताम् | पुरुषाणां सुविपुला: प्रणादा: सहसोत्थिता:
“வாழ்க வீர குருராஜன்!” “வாழ்க பீமன்!” என்று மக்கள் முழங்க, பெரும் ஆரவாரங்கள் திடீரென எழுந்து எங்கும் எதிரொலித்தன.
Verse 3
ततः क्षुब्धार्णवनिभं रंगमालोक्य बुद्धिमान् । भारद्वाज: प्रियं पुत्रमश्चत्थामानमब्रवीत्
பின்னர், கலங்கிய கடலைப் போல அரங்கம் கொந்தளிப்பதைப் பார்த்த ஞானமிக்க பாரத்வாஜர் (துரோணர்) தம் அன்புப் புதல்வன் அஸ்வத்தாமனை நோக்கி உரைத்தார்.
Verse 4
द्रोण उदाच वारयैतौ महावीरयों कृतयोग्यावुभावपि । मा भूद् रज्भप्रकोपो5यं भीमदुर्योधनोद्धव:
துரோணர் கூறினார்—மகனே! இவ்விருவரும் மகாவீரர்கள்; இருவரும் போருக்கு முற்றிலும் தகுதியும் பயிற்சியும் பெற்றவர்கள். இவர்களைத் தடுத்து நிறுத்து; பீமன்–துரியோதனன் காரணமாக அரங்கில் கோபத்தால் கலகம் எழாதிருக்கட்டும்.
Verse 5
वैशम्पायन उवाच (तत उत्थाय वेगेन अश्वत्थामा न्यवारयत् । गुरोराज्ञा भीम इति गान्धारे गुरुशासनम् | अलं योग्यकृतं वेगमलं साहसमित्युत ।।
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது அசுவத்தாமா விரைந்து எழுந்து அவர்களைத் தடுத்து, “பீமா! இது குருவின் ஆணை; காந்தாரியின் மகனே! இது ஆசாரியரின் கட்டளை. போதும்—இந்தக் கடும் தாக்கமும் இந்தத் துணிச்சல்-அவசரமும் உகந்ததல்ல. நீங்கள் இருவரும் தகுதியுடையோர்; ஒருவர்மேல் ஒருவர் இவ்வளவு கொடுமையான வன்மம் பொருந்தாது. நிறுத்துங்கள்” என்றான். இவ்வாறு சொல்லி, கதை உயர்த்தி நின்ற துரியோதனனையும் பீமசேனனையும் குருபுத்திரன் அசுவத்தாமா தடுத்தான்—யுகாந்தக் காற்றால் கலங்கிய உயர்ந்த அலைகளுடன் இரு பெருங்கடல்கள் போல।
Verse 6
ततो रड्जराड़णगतो द्रोणो वचनमत्रवीत् | निवार्य वादित्रगणं महामेघनिभस्वनम्,तत्पश्चात् द्रोणाचार्यने महान् मेघोंके समान कोलाहल करनेवाले बाजोंको बंद कराकर रंगभूमिमें उपस्थित हो यह बात कही--
பின்னர் துரோணர் அரங்கில் நுழைந்து உரைத்தார். முதலில் பெரும் மேகத்தின் முழக்கம் போன்ற ஒலியுடைய வாத்தியக் குழுவின் ஆரவாரத்தை நிறுத்தச் செய்தார்; பின்னர் அரங்கில் நின்று சபையை நோக்கி பேசினார்.
Verse 7
यो मे पुत्रात् प्रियतर: सर्वशस्त्रविशारद: । ऐन्द्रिरिन्द्रानुजसम: स पार्थो दृश्यतामिति
“என் மகனைவிடவும் எனக்கு அருமையானவன், எல்லா ஆயுதங்களிலும் தேர்ந்தவன், இந்திரனின் இளையோனைப் போல வீரமுடையவன்—அந்த பார்த்தன் காணப்படட்டும்.”
Verse 8
आचार्यवचनेनाथ कृतस्वस्त्ययनो युवा । बद्धगोधाडलुलित्राण: पूर्णतूण: सकार्मुक:
ஆசாரியரின் சொல்லின்படி மங்களவாசகம் ஓதப்பட்ட பின், அந்த இளைய வீரன்—உடும்புத் தோலால் செய்யப்பட்ட விரல்-காப்புகளை அணிந்து, அம்புகள் நிறைந்த தூணீரைத் தாங்கி, வில்லுடன்—அரங்கில் தோன்றினான்.
Verse 9
काज्चनं कवचं बिश्रत् प्रत्यदृश्यत फाल्गुन: । सार्क: सेन्द्रायुधतडित् ससंध्य इव तोयद:
அப்போது பால்்குனன் (அர்ஜுனன்) பொற்கவசம் அணிந்து தோன்றினான். அவன் சூரியன், இந்திரவில்லு, மின்னல், மாலைச் சாயல் ஆகியவற்றால் அலங்கரிக்கப்பட்ட மழைமேகம் போல ஒளிர்ந்தான்.
Verse 10
ततः सर्वस्य रज्गस्य समुत्पिउजलको<5भवत् | प्रावाद्यन्त च वाद्यानि सशड्खानि समन्ततः,फिर तो समूचे रंगमण्डपमें हर्षोल्लास छा गया। सब ओर भाँति-भाँतिके बाजे और शंख बजने लगे
அப்போது முழு அரங்கமும் பேரானந்தக் களிப்பால் நிறைந்தது. எங்கும் பலவகை இசைக்கருவிகள் ஒலித்தன; எல்லாத் திசைகளிலும் சங்குகளும் முழங்கின॥
Verse 11
एष कुन्तीसुत: श्रीमानेष मध्यमपाण्डव: । एष पुत्रो महेन्द्रस्य कुरूणामेष रक्षिता
இவன் குந்தியின் புகழ்மிக்க மகன்; இவனே நடுப் பாண்டவன். இவன் மகேந்திரன் (இந்திரன்) மகன்—குருக்களின் காவலன் இவனே॥
Verse 12
एषो<अस्त्रविदुषां श्रेष्ठ एब धर्मभूृतां वर: । एष शीलवतां चापि शीलज्ञाननिधि: पर:
இவன் ஆயுதவித்தையில் தேர்ந்தோரில் முதன்மை; தர்மத்தைத் தாங்குவோரில் சிறந்தவன். நற்குணமுடையோரிலும் இவன் உச்சம்—குணமும் ஞானமும் நிறைந்த பேர்நிதி॥
Verse 13
इत्येवं तुमुला वाच: शृण्वत्या: प्रेक्षकेरिता: । कुन्त्या: प्रस्रवसंयुक्तैरस्रै: क्लिन्नमुरो5भवत्
பார்வையாளர்கள் எழுப்பிய அந்தப் பேரொலிக் கூச்சலைக் கேட்டுக் கொண்டிருந்த குந்தியின் மார்பு கண்ணீரோட்டத்தால் நனைந்தது॥
Verse 14
'ये कुन्तीके तेजस्वी पुत्र हैं। ये ही पाण्डुके मझले बेटे हैं। ये देवराज इन्द्रकी संतान हैं। ये ही कुरुवंशके रक्षक हैं। अस्त्र-विद्याके विद्वानोंमें ये सबसे उत्तम हैं। ये धर्मात्माओं और शीलवानोंमें श्रेष्ठ हैं। शील और ज्ञानकी तो ये सर्वोत्तम निधि हैं।! उस समय दर्शकोंके मुखसे तुमुल ध्वनिके साथ निकली हुई ये बातें सुनकर कुन्तीके स्तनोंसे दूध और नेत्रोंसे स्नेहके आँसू बहने लगे। उन दुग्धमिश्रित आँसुओंसे कुन्तीदेवीका वक्ष:स्थल भीग गया || ११-- १३ || तेन शब्देन महता पूर्णश्रुतिरथाब्रवीत् । धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठो विदुरं हृष्टमानस:
“இவர்கள் குந்தியின் ஒளிமிகு புதல்வர்; இவரே பாண்டுவின் நடுப்புதல்வர். இவர் தேவராஜன் இந்திரனின் மகன்; குருவம்சத்தின் காவலன் இவரே. ஆயுதவித்தை அறிந்தோரில் இவர் முதன்மை; தர்மாத்மர்களில் இவர் சிறந்தவன். நற்குணமுடையோரிலும் இவர் உச்சம்—குணமும் ஞானமும் நிறைந்த பேர்நிதி.” பார்வையாளர்களின் வாயிலிருந்து பேரொலியுடன் வெளிவந்த இவ்வார்த்தைகளை கேட்டதும், குந்தியின் மார்பிலிருந்து பால் வழிந்தது; கண்களிலிருந்து அன்புநிறைந்த கண்ணீர் பெருகியது; அந்தப் பால்கலந்த கண்ணீரால் குந்திதேவியின் மார்பகம் நனைந்தது॥ அந்தப் பெருங்கோலாகலம் த்ருதராஷ்டிரனின் காதுகளிலும் எதிரொலித்தது. அப்போது மனிதர்களில் சிறந்த த்ருதராஷ்டிரன் மகிழ்ந்த மனத்துடன் விதுரனை வினவத் தொடங்கினான்॥
Verse 15
क्षत्त: क्षुब्धार्णवनिभ: किमेष सुमहास्वन: । सहसैवोत्थितो रज्ढे भिन्दन्निव नभस्तलम्
ஓ க்ஷத்தா (விதுரா)! புயலால் கலங்கிய பெருங்கடலின் ஆரவாரம் போல் இத்தனைப் பெரும் முழக்கம் என்ன? இது அரங்கில் திடீரென எழுந்து, வான்மண்டலத்தையே பிளப்பதுபோல் ஒலிக்கிறது.
Verse 16
विदुर उवाच एष पार्थो महाराज फाल्गुन: पाण्डुनन्दन: । अवतीर्ण: सकवचस्तत्रैष सुमहास्वन:,विदुरने कहा--महाराज! ये पाण्डुनन्दन अर्जुन कवच बाँधकर रंगभूमिमें उतरे हैं। इसी कारण यह भारी आवाज हो रही है
விதுரன் கூறினான்—மகாராஜா! இவர் பார்த்தன்—பால்குணன், பாண்டுவின் அன்புப் புதல்வன்—கவசம் அணிந்து அரங்கில் இறங்கியுள்ளார். இந்தப் பெரும் முழக்கம் அவராலேயே எழுகிறது.
Verse 17
धृतराष्ट उवाच धन्यो>स्म्यनुगृहीतो5स्मि रक्षितो5स्मि महामते । पृथारणिसमुद्धूतैस्त्रिभि: पाण्डववह्निभि:
திருதராஷ்டிரன் கூறினான்—மகாமதே! குந்தி எனும் அரணியிலிருந்து எழுந்த இந்த மூன்று பாண்டவ-அக்னிகளால் நான் பாக்கியவான் ஆனேன். இம்மூவராலேயே நான் முழுமையாக அருள்பெற்று பாதுகாக்கப்படுகிறேன்.
Verse 18
वैशम्पायन उवाच तस्मिन् प्रमुदिते रज़्े कथंचित् प्रत्युपस्थिते । दर्शयामास बीभत्सुराचार्यायास्त्रलाघवम्
வைசம்பாயனன் கூறினான்—மிகுந்த மகிழ்ச்சியால் முழங்கிய அந்த அரங்கம் எப்படியோ மீண்டும் ஒழுங்குபட்டு அமைதியடைந்தபின், பீபத்ஸு அர்ஜுனன் தன் ஆசாரியருக்கு முன் ஆயுதப் பயிற்சியின் விரைவு நுணுக்கத்தை வெளிப்படுத்தத் தொடங்கினான்.
Verse 19
आग्नेयेनासूजद् वल्लिं वारुणेनासृजत् पय: । वायव्येनासृजद् वायुं पार्जन्येनासूजद् घनान्
ஆக்னேய அஸ்திரத்தால் அவர் தீப்பற்றிய அগ্নி-வரியை எழுப்பினார்; வாருண அஸ்திரத்தால் நீரை உண்டாக்கி அதை அணைத்தார். வாயவ்ய அஸ்திரத்தால் கடும் காற்றை எழுப்பினார்; பார்ஜன்ய அஸ்திரத்தால் அடர்ந்த மேகங்களை உருவாக்கினார்.
Verse 20
भौमेन प्राविशद् भूमिं पार्वतेनासृजद् गिरीन् । अन्तधनिन चास्त्रेण पुनरन्तर्हितो&भवत्
வைசம்பாயனர் கூறினார்— பௌமாஸ்திரத்தால் அவன் பூமியைப் பிளந்து உள்ளே விழுங்கச் செய்தான்; பார்வதாஸ்திரத்தால் மலைகளை எழச் செய்தான். பின்னர் அந்தர்தானாஸ்திரத்தைப் பயன்படுத்தி மீண்டும் பார்வைக்கு அப்பால் மறைந்தான்.
Verse 21
क्षणात् प्रांशु: क्षणाद् हस्व: क्षणाच्च रथधूर्गत: । क्षणेन रथमध्यस्थ: क्षणेनावतरन्महीम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்— ஒரு கணத்தில் அவன் உயரமாகவும், மறுகணத்தில் குறுகியவனாகவும் தோன்றினான். ஒரு கணம் தேரின் நுகத்தில் நின்றவனாகக் காணப்பட்டான்; அடுத்த கணம் தேரின் நடுவில். கண்சிமிட்டும் நேரத்தில் பூமியிறங்கி ஆயுதக் கலைத் திறனை வெளிப்படுத்தினான்.
Verse 22
सुकुमारं च सूक्ष्मं च गुरुं चापि गुरुप्रिय: । सौष्ठवेनाभिसंक्षिप्त: सोडविध्यद् विविधै: शरै:
வைசம்பாயனர் கூறினார்— குருவின் பிரிய சீடன் அர்ஜுனன், நயமும் விரைவும் கொண்டு, மென்மையான இலக்கையும், நுண்ணிய இலக்கையும், கனமான இலக்கையும் பலவகை அம்புகளால் அசையாமல் துளைத்தான்.
Verse 23
भ्रमतश्न॒ वराहस्य लोहस्य प्रमुखे समम् । पज्च बाणानसंयुक्तान् सम्मुमोचैकबाणवत्
வைசம்பாயனர் கூறினார்— சுழன்று கொண்டிருந்த இரும்புப் பன்றியின் வாயில் அர்ஜுனன் ஒரே அம்பைப் போல ஒரே நேரத்தில் ஐந்து அம்புகளை விட்டான். அவை ஒன்றோடொன்று ஒட்டியிருக்கவில்லை; ஆயினும் ஒவ்வொன்றும் தனித்தனியாகத் துல்லியமாக வாயையே துளைத்தன.
Verse 24
गव्ये विषाणकोषे च चले रज्ज्ववलम्बिनि । निचखान महावीर्य: सायकानेकविंशतिम्,एक जगह गायका सींग एक रस्सीमें लटकाया गया था, जो हिल रहा था। महापराक्रमी अर्जुनने उस सींगके छेदमें लगातार इक्कीस बाण गड़ा दिये
வைசம்பாயனர் கூறினார்— கயிற்றில் தொங்கிக் குலுங்கிய, துளையுள்ள பசுவின் கொம்பு இலக்காக வைக்கப்பட்டது. மாபெரும் வீரத்தையுடைய அர்ஜுனன் அந்தத் துளையில் தொடர்ச்சியாக இருபத்தொன்று அம்புகளைப் பதித்தான்.
Verse 25
इत्येवमादि सुमहत् खड्गे धनुषि चानघ । गदायां शस्त्रकुशलो मण्डलानि हाादर्शयत्
வைஶம்பாயனர் கூறினார்—ஓ அனகா! இவ்வாறு அவன் வாளிலும் வில்லிலும் பல விதங்களில் மாபெரும் தேர்ச்சியை வெளிப்படுத்தினான். மேலும் ஆயுதங்களில் நிபுணனாக, கதையாலும் வட்டமாய் சுழலும் மண்டலச் சுழற்சிகளையும் அமைப்புகளையும் காட்டினான். ஓ பாவமற்ற ஜனமேஜயா!
Verse 26
ततः समाप्तभूयिष्ठे तस्मिन् कर्मणि भारत । मन्दीभूते समाजे च वादित्रस्य च नि:स्वने
வைஶம்பாயனர் கூறினார்—ஓ பாரதா! அந்த ஆயுதத் திறன் காட்சியின் பெரும்பகுதி முடிவடைய, சபையின் ஆரவாரமும் வாத்தியங்களின் ஒலியும் மெல்லத் தணியத் தொடங்கிய வேளையில், வாசல் திசையிலிருந்து ஒருவர் தன் புயங்களில் அறைந்து சவால் விடும் கனத்த ஒலி கேட்டது—இடி வஜ்ரங்கள் மோதுவது போல. அந்த ஒலி ஒரு வீரனின் மகிமையும் வலிமையும் அறிவித்தது.
Verse 27
द्वारदेशात् समुद्धूतो माहात्म्यबलसूचक: । वज्रनिष्पेषसदृश: शुश्रुवे भुजनि:स्वन:
வைஶம்பாயனர் கூறினார்—ஓ பாரதா! வாசல் திசையிலிருந்து வீரமகிமையும் வலிமையும் அறிவிக்கும் புயநாதம் எழுந்தது—அது வஜ்ரங்கள் அரைக்கும் மோதல் போலக் கேட்டது.
Verse 28
दीर्यन्ते कि नु गिरयः किंस्विद् भूमिर्विदीर्यते । किंस्विदापूर्यते व्योम जलधाराघनैर्घनी:
வைஶம்பாயனர் கூறினார்—அந்த ஒலியைக் கேட்ட மக்கள் அச்சமுற்று, “மலைகள் பிளந்துவிட்டனவோ? பூமி பிளவுபட்டதோ? அல்லது மழைத் தாரைகளால் நிரம்பிய அடர்ந்த மேகங்களின் ஆழ்ந்த கர்ஜனையால் ஆகாயமண்டலம் முழங்குகிறதோ?” என்று பேசினர்.
Verse 29
रड्गस्यैवं मतिरभूत् क्षणेन वसुधाधिप । द्वारं चाभिमुखा: सर्वे बभूवु: प्रेक्षकास्तदा
வைஶம்பாயனர் கூறினார்—ஓ பூமியின் அதிபதியே! அந்த அரங்கில் அமர்ந்திருந்தோரின் மனங்களில் ஒரு கணத்தில் இத்தகைய எண்ணங்கள் எழுந்தன. அப்போது, ஓ அரசே, எல்லா பார்வையாளரும் வாசல் நோக்கித் திரும்பிப் பார்த்தனர்.
Verse 30
पज्चभि भ्रीतिभि: पार्थद्रोण: परिवृतो बभौ | पञ्चतारेण संयुक्त: सावित्रेणेव चन्द्रमा:
குந்திபுத்திரர்களான ஐந்து சகோதரர்கள் சூழ்ந்திருந்த துரோணாசாரியர், சவித்ரு அதிஷ்டிதமான ஐந்து நட்சத்திரங்களையுடைய ஹஸ்த நக்ஷத்திரத்துடன் இணைந்த சந்திரனைப் போல ஒளிவீசினார்।
Verse 31
अश्वत्थाम्ना च सह्िितं भ्रातृणां शतमूर्जितम् । दुर्योधनममित्रघ्नमुत्थितं पर्यवारयत्
பகைவரை அழிப்பவனும் வலிமைமிக்கவனுமான துரியோதனன் எழுந்து நின்றான். அஸ்வத்தாமாவுடன் அவனுடைய நூறு வலிமைமிக்க சகோதரர்கள் வந்து அவனைச் சுற்றிலும் வளையமிட்டு காத்தனர். ஆயுதங்களை உயர்த்திய சகோதரர்கள் சூழ்ந்திருந்த கதைந்த துரியோதனன், முற்காலத்தில் தானவசம்ஹார வேளையில் தேவர்களால் சூழப்பட்ட புரந்தரன் இந்திரனைப் போல ஒளிவீசினான்।
Verse 32
स तैस्तदा भ्रातृभिरुद्यतायुधै- गदाग्रपाणि: समवस्थितैर्वृत: । बभौ यथा दानवसंक्षये पुरा पुरन्दरो देवगणै: समावृत:
அப்போது கதை கைப்பிடித்திருந்த துரியோதனன், ஆயுதங்களை உயர்த்தி நிலை கொண்டிருந்த சகோதரர்கள் சூழ்ந்திருக்க, முற்காலத்தில் தானவசம்ஹார வேளையில் தேவர்கணங்களால் சூழப்பட்ட புரந்தரன் இந்திரன் போல ஒளிவீசினான்।
Verse 134
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि अस्त्रदर्शने चतुस्त्रिंशदाधिकशततमो<ध्याय:
இவ்வாறு ஸ்ரீமஹாபாரதத்தின் ஆதிபர்வத்தின் உட்பட்ட சம்பவபர்வத்தில், அஸ்திரதரிசனப் பகுதியான நூற்று முப்பத்துநான்காம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।
Frequently Asked Questions
The Pāṇḍavas must balance transparency and civic order against survival under covert threat: whether to publicly accuse the plot (risking escalation and disbelief) or to adopt discreet self-protection through secrecy and escape.
Dharma in governance includes proactive protection: prudent action, verified trust, and measured secrecy can be ethically justified when preventing wrongful harm and safeguarding dependents.
No explicit phalaśruti occurs here; the chapter functions as narrative-ethical documentation, emphasizing how correct counsel and timely, skillful action preserve life and enable later dharmic resolution.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.