
सगरचरिते सागराविनाशः (The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative)
இந்த அதிகாரத்தில் சகரன் வரலாறு காரணத் தொடர்களாகத் தொடர்கிறது. ஜைமினி, கபில முனிவரின் ‘க்ரோதாக்னி’ காலமின்றியும் உலகை எரிக்கக் கூடியது என எச்சரிக்கிறார். ஸ்துதி, பிரார்த்தனையால் திருப்தியடைந்த கபிலர் அந்தப் பயங்கர அக்கினியை அடக்கி, தேவர்கள் மற்றும் தவசிகளுக்கான சமநிலையை மீட்டளிக்கிறார். பின்னர் நாரதர் அயோத்திக்கு வந்து முறையான விருந்தோம்பலைப் பெற்று, முக்கிய வம்ச-வரலாற்றுச் செய்தியை அறிவிக்கிறார்—யாகக் குதிரையைத் தேடச் சென்ற சகரபுத்திரர்கள் பிரம்மதண்டத்தால் அழிந்தனர். குதிரை விதிவசமாக வேறிடத்துக்கு நகர்த்தப்பட்டது என்றும் கூறப்படுகிறது. இளவரசர்கள் நிலத்தடியில் தோண்டித் தோண்டி பாதாளத்தில் குதிரை அருகே கபிலரைப் பார்க்கின்றனர்; ஆனால் மயக்கத்தில் அவரையே குதிரைத் திருடனென குற்றம் சாட்டுகின்றனர். கபிலரின் கண்களில் பிறந்த அக்கினி அவர்களைச் சாம்பலாக்குகிறது. நாரதர், அவர்கள் கொடூரரும் பாவிகளும் உலகங்களுக்கு இடையூறானவர்களுமாக இருந்ததால், இந்த அழிவு தர்மநியாயமே என விளக்குகிறார்.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरचरितेसागराविनाशो नाम त्रिपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५३// जैमिनिरुवाच क्रोधाग्निमेनं विप्रेन्द्र सद्यः संहर्त्तुमर्हसि / नो चेदकाले लोको ऽयं सकलस्तेन दह्यते
இவ்வாறு ஸ்ரீபிரஹ்மாண்ட மஹாபுராணத்தில், வாயு உரைத்த மத்தியபாகத்தின் மூன்றாம் உபோத்தாதபாதத்தில், ஸகரசரிதத்தில் ‘ஸாகராவிநாசம்’ எனப்படும் ஐம்பத்துமூன்றாம் அதிகாரம். ஜைமினி கூறினார்—ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே! இந்த கோபஅக்கினியை உடனே அடக்க வேண்டும்; இல்லையெனில் காலத்துக்கு முன்பே இந்த உலகமெல்லாம் அதனால் எரிந்துவிடும்.
Verse 2
दृष्टस्ते महिमानेन व्याप्तमासीच्चराचरम् / क्षमस्व संहर क्रोधं नमस्ते विप्रपुङ्गव
அசையும் அசையாத அனைத்தையும் நிறைத்த உங்கள் மகிமையை நாங்கள் கண்டோம். அருள்புரிந்து மன்னியுங்கள்; கோபத்தை அடக்குங்கள். ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, உமக்கு வணக்கம்.
Verse 3
एवं संस्तूयमानस्तु भगवान्कपिलो मुनिः / तूर्णमेव क्षयं निन्ये क्रोधाग्निमतिभैरवम्
இவ்வாறு புகழப்பட்டபோது, பகவான் கபில முனிவர் அந்த மிகப் பயங்கரமான கோபஅக்கினியை உடனே அழித்து அமைதிப்படுத்தினார்.
Verse 4
ततः प्रशान्तमभवज्जगत्सर्वं चराचरम् / देवास्तपस्विनश्चैव बभूवुर्विगतज्वराः
அப்போது அசையும் அசையாத அனைத்துலகமும் அமைதியடைந்தது. தேவரும் தவசிகளும் காய்ச்சலின்றி ஆனந்தமுற்றனர்.
Verse 5
एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्नारदो मुनिः / अयोध्या मगमद्राजन्देवलोकाद्यदृच्छया
அதே நேரத்தில், அரசனே, பகவான் முனி நாரதர் தேவலோகத்திலிருந்து தற்செயலாக அயோத்திக்கு வந்தடைந்தார்.
Verse 6
तमागतमभिप्रेक्ष्य नारदं सगरस्तदा / अर्घ्यपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास शास्त्रतः
நாரதர் வந்ததைப் பார்த்த சகரன், அப்போது சாஸ்திர விதிப்படி அர்க்யம், பாத்யம் முதலியவற்றால் முறையாகப் பூஜை செய்தான்.
Verse 7
परिगृह्य च तत्पूजामासीनः परमासने / नारदो राजशार्दूलमिदं वचनमब्रवीत्
அப்பூஜையை ஏற்றுக் கொண்டு உயர்ந்த ஆசனத்தில் அமர்ந்த நாரதர், அரசசிங்கத்திடம் இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னார்.
Verse 8
नारद उवाच हयसंचारणार्थाय संप्रयातास्तवात्मजाः / ब्रह्मदण्डहताः सर्वे विनष्टा नृपसत्तम
நாரதர் கூறினார்—அரசர்களில் சிறந்தவனே! குதிரையைத் தேடி சென்ற உன் புதல்வர்கள் அனைவரும் பிரம்மதண்டத்தால் கொல்லப்பட்டு அழிந்தனர்.
Verse 9
संरक्ष्यमाणस्तैः सर्वैर्हयस्ते यज्ञियो नृप / केनाप्य लक्षितः क्वापि नीतो विधिवशाद्दिवि
அரசே! அனைவராலும் காக்கப்பட்ட அந்த யஜ்ஞிய குதிரையை யாரோ கவனித்து, விதியின் வசத்தால் எங்கோ திவ்யலோகத்துக்கு கொண்டு சென்றார்.
Verse 10
ततो विनष्टं तुरगं विचिन्वन्तो महीतले / प्रालभन्त न ते क्वापि तत्प्रवृत्तिं चिरान्नृप
பின்னர் அவர்கள் பூமியில் மறைந்த குதிரையைத் தேடினர்; அரசே, நீண்ட காலமாகியும் எங்கும் அதன் தடம் கிடைக்கவில்லை.
Verse 11
ततो ऽवनेरधस्ते ऽश्वं विचेतुं कृतनिश्चयाः / सागरास्ते समारभ्य प्रचख्नुर्वसुधातलम्
அப்போது அவர்கள் குதிரையைப் பூமிக்குக் கீழே தேடத் தீர்மானித்து, சகரரின் புதல்வர்கள் தொடங்கி நிலத்தளத்தைத் தோண்டினர்.
Verse 12
खनन्तो वसुधा मश्वं पाताले ददृशुर्नृप / समीपे तस्य योगीन्द्रं कपिलं चमहामुनिम्
தோண்டித் தோண்டி, அரசே, அவர்கள் பாதாளத்தில் அந்தக் குதிரையைக் கண்டனர்; அதன் அருகே யோகீந்திர மகாமுனி கபிலரையும் கண்டனர்.
Verse 13
तं दृष्ट्वा पापकर्माणस्ते सर्वे कालचोदिताः / कपिलं कोपयामासुरश्वहर्त्तायमित्यलम्
அவரைக் கண்டதும், பாவச் செயலுடைய அவர்கள் காலத்தின் தூண்டுதலால் “இவனே குதிரை கவர்ந்தவன்” என்று கூறி கபில முனிவரைச் சினமூட்டத் தொடங்கினர்.
Verse 14
ततस्तत्क्रोधसंभूतनेत्राग्नेर्दहतो दिशः / इन्धनीभूतदेहास्ते पुत्राः संक्षयमागताः
அப்போது அவன் கோபத்தில் பிறந்த கண்-அக்னி திசைகளை எரித்தது; எரிபொருளான உடல்களுடன் அந்த புதல்வர்கள் அழிந்தனர்.
Verse 15
क्रूराः पापसमाचाराः सर्वलोकोपरोधकाः / यतस्ते तेन राजेन्द्र न शोकं कर्तुमर्हसि
அவர்கள் கொடியவர்கள், பாவச் செயல்களில் ஈடுபட்டவர்கள், எல்லா உலகங்களுக்கும் தடையாக இருந்தவர்கள்; ஆகவே, அரசே, அவர்களுக்காக நீ துயரப்பட வேண்டாம்.
Verse 16
स त्वं धैर्यधनो भूत्वा भवित व्यतयात्मनः / नष्टं मृतमतीतं च नानुशोचन्ति पण्डिताः
நீ தைரியத்தைச் செல்வமாகக் கொண்டு, நிகழ வேண்டியதை ஏற்று நட; அழிந்ததும், இறந்ததும், கடந்ததும் குறித்து பண்டிதர்கள் துயரப்படார்.
Verse 17
तस्मात्पौत्रमिमं बालमंशुमन्तं महामतिम् / तुरगानयनार्थाय नियुङ्क्ष्व नृपसत्तम
ஆகவே, அரசர்களில் சிறந்தவனே, இந்தப் பேரன் சிறுவன் அம்ஷுமான்—மகாமதி—அவனை குதிரையை மீட்டுவரும் பணிக்காக நியமி.
Verse 18
इत्यक्त्वा राजशार्दूलं सदस्यर्त्विक्समन्वितम् / क्षणेन पश्यतां तेषां नारदो ऽन्तर्दधे मुनिः
இவ்வாறு கூறி, சபையினரும் ரித்விக்களும் சூழ்ந்த அந்த ராஜசார்தூலனை விட்டுவிட்டு, அவர்கள் பார்த்துக் கொண்டிருக்கையில் ஒரு கணத்தில் முனி நாரதர் மறைந்தார்.
Verse 19
तच्छ्रत्वा वचन तस्य नारदस्य नृपोत्तमः / दुःखशोकपरातात्मा दध्यौ चिरमुदारधीः
நாரதரின் சொற்களை கேட்ட அந்தச் சிறந்த அரசன் துயரும் சோகமும் நிறைந்த மனத்துடன், உயர்ந்த அறிவால் நீண்ட நேரம் தியானித்து சிந்தித்தான்।
Verse 20
तं ध्यानयुक्तं सदसि समासीनमवाङ्मुखम् / वसिष्ठः प्राह राजानं सांत्वयन्देशकालवित्
அவையில் தியானத்தில் மூழ்கி தலைகுனிந்து அமர்ந்திருந்த அரசனைப் பார்த்து, தேசகாலம் அறிந்த வசிஷ்டர் ஆறுதல் கூறி அரசனிடம் சொன்னார்।
Verse 21
किमिदं धैर्यसाराणामवकाशं भवदृशाम् / लभते हृदि चेच्छोकः प्राप्तं धीर तया फलम्
ஓ திடமுள்ளவனே! உன்னைப் போன்ற தைரியத்தின் சாரமானோரின் இதயத்தில் இந்தச் சோகம் எவ்வாறு இடம் பெற்றது? இதனால் என்ன பயன் கிடைத்தது?
Verse 22
दौर्मनस्यं शिथिलयन्सर्वं दिष्टवशानुगम् / मन्वानो ऽनन्तरं कृत्यं कर्तुमर्हस्यसंशयम्
மனச்சோர்வை தளர்த்தி விடு; இவை அனைத்தும் விதியின் வசமாக நடந்தன என்று எண்ணி, இனி செய்ய வேண்டிய கடமையை ஐயமின்றி நிறைவேற்று।
Verse 23
वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु राजा कार्यार्थतत्त्ववित् / धृतिं सत्त्वं समालंब्य तथेति प्रत्यभाषत
வசிஷ்டர் இவ்வாறு கூறியதும், செயலும் பொருளும் அறிந்த அரசன் திடமும் துணிவும் பற்றிக் கொண்டு ‘அப்படியே’ என்று பதிலளித்தான்।
Verse 24
अंशुमन्तं समाहूय पौत्रं विनयशालिनम् / ब्रह्मक्षत्त्रसभामध्ये शनैरिदमभाषत
பண்புடைய பேரன் அஂசுமந்தனை அழைத்து, பிராமணர்-க்ஷத்திரியர் சபையின் நடுவில் அவர் மெதுவாக இவ்வாறு உரைத்தார்.
Verse 25
ब्रह्मदण्डहताः सर्वे पितरस्तव पुत्रक / पतिताः पापकर्माणो निरये शाश्वतीः समाः
மகனே! உன் பித்ருக்கள் அனைவரும் பிரஹ்மதண்டத்தால் தண்டிக்கப்பட்டு, பாவச் செயல்களால் வீழ்ந்து, நரகத்தில் நித்திய ஆண்டுகள் தங்கியுள்ளனர்.
Verse 26
त्वमेव संततिर्मह्यं राज्यस्यास्य च रक्षिता / त्वदायत्तमशेषं मे श्रेयो ऽमुत्र परत्र च
நீயே எனது சந்ததி, இவ்வரசின் காவலனும் நீயே; இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும் எனது முழு நன்மை உன்னிடமே சார்ந்துள்ளது.
Verse 27
स त्वं गच्छ ममादेशात्पाताले कपिलान्तिकम् / तुरगानयनार्थाय यत्नेन महातान्वितः
ஆகவே என் ஆணையின்படி பாதாளத்தில் கபில முனிவரிடம் செல்; குதிரையை மீட்டுவர மிகுந்த முயற்சியும் திடமும் உடையவனாக இரு.
Verse 28
तं प्रार्थयित्वा विधिवत्प्रसाद्य च विशेषतः / आदाय तुरगं वत्स शीघ्रमागन्तुमर्हसि
அவரை விதிப்படி வேண்டி, சிறப்பாக மனமகிழச் செய்து, மகனே, குதிரையை எடுத்துக்கொண்டு விரைவில் திரும்பி வர வேண்டும்.
Verse 29
जैमिनिरुवाच एवमुक्तोंऽशुमांस्तेन प्रणम्य पितरं पितुः / तथेत्युक्त्वा महाबुद्धिः प्रययौ कपिलान्तिकम्
ஜைமினி கூறினார்—அவ்வாறு சொல்லப்பட்டதும் அஂசுமான் தந்தையின் தந்தையை வணங்கி, ‘அப்படியே’ என்று சொல்லி, பேரறிவுடன் கபிலரின் அருகே சென்றான்.
Verse 30
तमुपागम्य विधिवन्नमस्कृत्य यथामति / प्रश्रयावनतो भूत्वा शनैरिदमुवाच ह
அவரை அணுகி முறையாக வணங்கி, தன் அறிவிற்கேற்ப. பணிவுடன் தலைவணங்கி மெதுவாக இவ்வாறு கூறினான்.
Verse 31
प्रसीद विप्रशार्दूल त्वामहं शरणं गतः / कोपं च संहर क्षिप्रं लोकप्रक्षयकारकम्
ஓ பிராமணச் சிங்கமே! அருள்புரிவாயாக; நான் உன் சரணடைந்தேன். உலகழிவை உண்டாக்கும் அந்தக் கோபத்தை விரைந்து அடக்குவாயாக.
Verse 32
त्वयि क्रुद्धे जगत्सर्वं प्रणाशमुपयास्यति / प्रशान्तिमुपयाह्याशुलोकाः संतु गतव्यथाः
நீ கோபித்தால் உலகமெல்லாம் அழிவை அடையும். ஆகவே விரைந்து அமைதியடை; உலகங்கள் துயரமின்றி ஆகட்டும்.
Verse 33
प्रसन्नो ऽस्मान्महाभाग पश्य सौम्येन चक्षुषा / ये त्वत्क्रोधाग्निनिर्दग्धास्तत्संततिमवेहि माम्
ஓ மகாபாக்யவானே! எம்மேல் அருள்கொண்டு இனிய பார்வையால் நோக்கு. உன் கோபஅக்னியில் எரிந்தவர்களின் சந்ததியென என்னை அறிந்தருள்.
Verse 34
नाम्नांशुमन्तं नप्तारं सगरस्य महीपतेः / सो ऽहं तस्य नियोगेन त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षया
நான் சகர மன்னனின் பேரன் அம்ஷுமான்; அவன் ஆணையினால் உமது அருளைப் பெற விரும்பி வந்தேன்.
Verse 35
प्राप्तो दास्यसि चेद्ब्रह्मंस्तुरगानयनाय च / जैमिनिरुवाच इति तद्वचनं श्रुत्वा योगीन्द्रप्रवरो मुनिः
ஹே பிரம்மனே, நான் வந்தேன்; குதிரையை மீட்டுவர அளிப்பீராயின். ஜைமினி கூறினார்—அவ்வசனம் கேட்ட யோகிகளில் சிறந்த முனி…
Verse 36
अंशुमन्तं समालोक्य प्रसन्न इदमब्रवीत् / स्वागतं भवतो वत्स दिष्ट्या च त्वमिहागतः
அம்ஷுமாந்தனை நோக்கி அவர் மகிழ்ந்து கூறினார்—குழந்தையே, வருக; நல்விதியால் நீ இங்கு வந்தாய்.
Verse 37
गच्छ शीघ्रं हयश्चायं नीयतां सगरान्तिकम् / अधिक्षिप्तो ऽस्य यज्ञो ऽपि प्रागतः संप्रवर्त्तताम्
விரைந்து செல்; இந்தக் குதிரையை சகரரிடம் கொண்டு செல். அவருடைய யாகம் தடைபட்டது; இப்போது மீண்டும் தொடங்கி நடைபெறட்டும்.
Verse 38
व्रियतां च वरो मत्तस्त्वया यस्ते मनोगतः / दास्ये सुदुर्लभमपि त्वद्भक्तिपरितोषितः
உன் மனத்தில் உள்ள வரத்தை என்னிடமிருந்து தேர்ந்தெடு; உன் பக்தியால் திருப்தியடைந்து மிக அரியதையும் அளிப்பேன்.
Verse 39
एषां तु संप्रमाशं हि गत्वा वद पितामहम् / पापानां मरणं त्वेषां न च शोचितुमर्हसि
இவர்களின் முடிவைச் சென்று பிதாமகரிடம் கூறு; இவர்கள் பாவிகள், இவர்களின் மரணத்திற்கு நீ வருந்தத் தேவையில்லை।
Verse 40
ततः प्रणाम्य चोगीन्द्रमंशुमानिदमब्रवीत् / वरं ददासि चेन्मह्यं वरये त्वां महामुने
அப்போது அஞ்சுமான் யோகீந்திரனை வணங்கி கூறினான்—மகாமுனியே, நீங்கள் எனக்கு வரம் அளிக்க விரும்பினால், நான் உம்மிடம் வரம் வேண்டுகிறேன்।
Verse 41
वरमर्हामि चेत्त्वत्तः प्रसन्नो दातुमर्हसि / त्वद्रोषपावकप्लुष्टाः पितरो ये ममाखिलाः
நான் உம்மிடமிருந்து வரம் பெறத் தகுதியானவனாகவும், நீங்கள் மகிழ்ந்து அளிக்கத் தகுதியானவராகவும் இருந்தால்—உமது கோபத் தீயால் சுட்டெரிக்கப்பட்ட என் எல்லாப் பித்ருக்கள்—
Verse 42
संप्रयास्यन्ति ते ब्रह्मन्निरयं शास्वतीः समाः / ब्रह्मदण्डहतानां तु न हि पिण्डोदकक्रियाः
பிரம்மனே, அவர்கள் நித்திய ஆண்டுகள் நரகத்திற்குச் செல்வர்; பிரம்மதண்டத்தால் கொல்லப்பட்டவர்களுக்கு பிண்ட-உதகக் கிரியைகள் இல்லை।
Verse 43
पिण्डोदकविहीनानामिह लोके महामुने / विद्यते पितृसालोक्यं न खलु श्रुतिचोदितम्
மகாமுனியே, இவ்வுலகில் பிண்ட-உதகமின்றி இருப்போருக்கு பித்ருலோக சாலோக்யம் இல்லை; அது ஸ்ருதியாலும் விதிக்கப்படவில்லை।
Verse 44
अक्षयः स्वर्गवासो ऽस्तु तेषां तु त्वत्प्रसादतः / वरेणानेन भगवन्कृतकृत्यो भावाम्यहम्
உமது அருளால் அவர்களுக்கு அழியாத சுவர்க்கவாசம் உண்டாகுக. பகவனே, இவ்வரத்தால் நான் கृतக்ருத்யனானேன்.
Verse 45
तत्प्रसीद त्वमेवैषां स्वर्गतेर्वद कारणम् / येनोद्धारणमेतेषां वह्नेः कोपस्य वै भवेत्
ஆகையால் அருள்புரிவாயாக; இவர்களுக்கு சுவர்க்ககதி உண்டாகக் காரணம் நீயே கூறுவாயாக, அக்கினியின் கோபத்திலிருந்து இவர்களை மீட்கும்படி.
Verse 46
ततस्तमाह योगीन्द्रःसुप्रसन्नेन चेतसा / निरयोद्धारणं तेषां त्वया वत्स न शक्यते
அப்போது யோகீந்திரர் மிகப் பிரசன்னமான மனத்துடன் கூறினார்—வத்ஸா, அவர்களை நரகத்திலிருந்து மீட்பது உன்னால் இயலாது.
Verse 47
तैश्चापि नरके तावद्वस्तव्यं पापकर्मभिः / कालः प्रतीक्ष्यतां तावद्यावत्त्वत्पौत्रसंभवः
பாவகர்மங்களால் அவர்கள் அதுவரை நரகத்தில் தங்கவேண்டும். அதுவரை காலத்தை எதிர்நோக்குவாயாக; உன் பேரன் பிறக்கும் வரை.
Verse 48
कालान्ते भविता वत्स पौत्रस्तव महामतिः / राजा भगीरथो नाम सर्वधर्मार्थतत्त्ववित्
காலத்தின் முடிவில், வத்ஸா, உன் பேரன் மகாமதியாய் பிறப்பான்—பகீரதன் என்னும் அரசன்; எல்லா தர்ம-அர்த்தத் தத்துவங்களையும் அறிந்தவன்.
Verse 49
स तु यत्नेन महता पितृगौरवयन्त्रितः / आनेष्यति दिवो गङ्गां तपस्तप्त्वा महाद्ध्रुवम्
அவன் பெரும் முயற்சியுடன், பித்ருகௌரவத்தால் கட்டுப்பட்டு, மகாத்ருவத் தவம் செய்து, விண்ணுலக கங்கையை கொண்டு வருவான்।
Verse 50
तदंभसा पावितेषु तेषां गात्रास्थिभस्मसु / प्राप्नुवन्ति गतिं स्वर्गे भवतः पितरो ऽखिलाः
அந்த நீரால் அவர்களின் உடல், எலும்பு, சாம்பல் புனிதமாவதால், உமது பிதர்கள் அனைவரும் ஸ்வர்கத்தில் உயர்ந்த கதியை அடைவர்।
Verse 51
तथेति तस्या माहात्म्यं गङ्गाया नृपनन्दन / भागीरथीति लोके ऽस्मिन्सा विख्यातिमुपैष्यति
அப்படியே ஆகும்; அரசகுமாரனே, கங்கையின் மகிமை இதுவே—இந்த உலகில் அவள் ‘பாகீரதி’ எனப் புகழ்பெறும்.
Verse 52
यत्तोयप्लावितेष्वस्थिभस्मलोमनखेष्वपि / निरयादपि संयाति देही स्वर्लोकमक्षयम्
யாருடைய நீரால் எலும்பு, சாம்பல், முடி, நகம் ஆகியவை கூட நனைந்தாலோ, அந்த ஜீவன் நரகத்திலிருந்தும் விடுபட்டு அழியாத ஸ்வர்கலோகத்தை அடைகிறது।
Verse 53
तस्मात्त्वं गच्छ भद्रं ते नशोकं कर्त्तुमर्हसि / पितामहाय चैवैनमश्वं संप्रतिपादय
ஆகையால் நீ செல்; உனக்கு நன்மை உண்டாகுக; துயரப்படுதல் உனக்குச் சரியல்ல. மேலும் இந்தக் குதிரையைப் பிதாமகருக்கு ஒப்படை.
Verse 54
जैमिनिरुवाच ततः प्रणम्य तं भक्त्या तथेत्युक्त्वा महामतिः / ययौ तेनाभ्यनुज्ञातः साकेतनगरं प्रति
ஜைமினி கூறினார்—பின்பு அந்த மகாமதி பக்தியுடன் அவரை வணங்கி ‘அப்படியே’ என்று சொல்லி, அவரின் அனுமதி பெற்று சாகேத நகரை நோக்கிச் சென்றான்।
Verse 55
सगरं स समासाद्य तं प्रणम्य यथाक्रमम् / न्यवेदयच्च वृत्तान्तं मुनेस्तेषां तथान्मनः
அவன் சகரனை அணுகி முறையாக வணங்கி, முனிவரின் நிகழ்வுகளையும் அவர்களுடைய செய்திகளையும், அதுபோல அவர்களின் மனநிலையையும் அறிவித்தான்।
Verse 56
प्रददौतुरगं चापि समानीतं प्रयत्नतः / अतः परमनुष्ठेयमब्रवीत्किं मयेति च
அவன் முயன்று கொண்டு வந்த குதிரையையும் ஒப்படைத்தான். பின்னர், “இதற்கு அடுத்ததாக செய்ய வேண்டிய அனுஷ்டானம் என்ன? நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?” என்று கேட்டான்।
It advances the Solar-line Sagara narrative by documenting the loss of Sagara’s sons and setting the stage for subsequent lineage actions required to resolve the consequences (a dynastic rupture interpreted through dharma).
Ascetic power is world-effective: uncontrolled rishi-wrath can trigger premature cosmic dissolution (‘burning the world out of time’), so praise/propitiation and restraint function as mechanisms of cosmic stabilization.
No. The sampled material is from the Sagara–Kapila dynastic cycle, not the Lalitopakhyana; its primary value is genealogical historiography and the dharmic logic of royal catastrophe.