Adhyaya 17
Viṣṇupadī Gaṅgā: Descent, Cosmic Pathways, and Śiva’s Praise of Saṅkarṣaṇa
ஐந்தாம் ஸ்கந்தத்தின் பூ-மண்டல வர்ணனையில் இவ்வத்தியாயம் இடவியல் விளக்கத்திலிருந்து கங்கையின் புனிதப் பயணத்திற்குத் திரும்புகிறது. வாமனதேவன் திரிவிக்ரமராக பாதத்தை விரித்தபோது பிரபஞ்சத்தின் உறைப்பு கிழிந்து காரணஜலங்கள் நுழைந்து கங்கையாக ஆனது; பகவானின் பாதரேணுவால் இளஞ்சிவப்பு நிறம் பெற்று ‘விஷ்ணுபதி’ என நித்திய பாவனியாக விளங்குகிறது. கங்கை துருவலோகத்தில் துருவ மகாராஜன் பரவசத்துடன் தலையில் ஏற்றுக்கொள்கிறான்; பின்னர் சப்தரிஷிகளைக் கடந்து, தவத்தின் பரிபாகமும் ஆன்மிகச் செல்வமும் என அவர்கள் மதிக்கிறார்கள். அதன் பின் சந்திரலோகத்தைத் தாண்டி மேருசிகரத்தில் உள்ள பிரம்மலோகத்தை அடைந்து நான்கு பிரதான பிரிவுகளாகப் பிரிகிறது—சீதா, அலகநந்தா, சக்ஷு, பத்ரா—இவை பல வர்ஷங்களையும் சமுத்திரங்களையும் பாசனமாக்குகின்றன. பின்னர் கதை இலாவ்ருத-வர்ஷத்திற்குச் செல்கிறது; அங்கு துர்கையின் காவலில் சிவன் ஒருவரே வாசித்து, சங்கர்ஷணனைப் புகழ்ந்து ஸ்தோத்திரம் செய்து, பகவான் ஸ்ருஷ்டி மற்றும் மாயைக்கு அப்பாற்பட்ட பரத்துவம் என உறுதிப்படுத்துகிறார். இதனால் அடுத்ததாக வர்ஷங்கள், அவற்றின் ஆட்சியாளர்கள், அங்கு வழிபடப்படும் பகவத் விரிவுகள் பற்றிய விவரங்களுக்கு முன்னுரை அமைக்கப்படுகிறது.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच तत्र भगवत: साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतो वामपादाङ्गुष्ठनखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्त:प्रविष्टा या बाह्यजलधारा तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोऽभिधीयमानातिमहता कालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवो मूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहु: ॥ १ ॥
ஸ்ரீசுகதேவ கோஸ்வாமி கூறினார்—அரசே! பலி மகாராஜாவின் யாகமண்டபத்தில் யாகஸ்வரூபனான பகவான் விஷ்ணு வாமனதேவராக நேரில் தோன்றினார். அவர் தமது இடப்பாதத்தை விரித்தபோது, பெருவிரல் நகத்தால் பிரபஞ்சத்தின் மூடுபடலம் கிழிந்து ஒரு துளை ஏற்பட்டது; அந்தத் துளையினூடே காரணசமுத்திரத்தின் தூய நீர்தாரை இவ்வுலகில் புகுந்து கங்கையாகப் பாய்ந்தது. பகவானின் பதபத்மங்களைத் துவைத்ததால், அவற்றில் இருந்த செம்மைத் தூளின் (அருண கிஞ்ஜல்க) நிறம் கங்காநீருக்கு அழகிய இளஞ்சிவப்பு ஒளியை அளித்தது. அந்தத் தெய்வீக நீரைத் தொடுவதால் உயிர்கள் உடனே பாவமாசிலிருந்து சுத்தமடைகின்றன; ஆயினும் கங்கை எப்போதும் நிர்மலமே. ஆகவே அவள் ‘விஷ்ணுபதீ’ என அழைக்கப்படுகிறாள். பின்னர் ஆயிரம் யுகங்களின் காலத்திற்குப் பின் அவள் துருவலோகத்தில் இறங்கினாள்; அதனால் ஞானிகள் துருவலோகத்தை ‘விஷ்ணுபதம்’ என்று கூறுகின்றனர்।
Verse 2
यत्र ह वाव वीरव्रत औत्तानपादि: परमभागवतोऽस्मत्कुलदेवताचरणारविन्दोदकमिति यामनुसवनमुत्कृष्यमाणभगवद्भक्तियोगेन दृढं क्लिद्यमानान्तर्हृदय औत्कण्ठ्यविवशामीलितलोचनयुगलकुड्मलविगलितामलबाष्पकलयाभिव्यज्यमानरोमपुलककुलकोऽधुनापि परमादरेण शिरसा बिभर्ति ॥ २ ॥
அங்கே வீரவிரதனான உத்தானபாதனின் புதல்வன் துருவ மகாராஜன் பரம பகவதனாகப் புகழ்பெற்றவன். விஷ்ணுவின் தாமரைத் திருவடிகளைத் துவைக்கும் கங்கைநீரே குலதெய்வத்தின் திருவடி தீர்த்தம் என்று அறிந்து, தன் துருவலோகத்தில் இன்றும் அதனை மிகுந்த பக்தியுடன் தலையில் ஏந்துகிறான். இதயத்தின் ஆழத்தில் கிருஷ்ணபக்தி யோகம் உறுதியாகி, அவன் உளக்கிளர்ச்சியால் மயங்கி, அரைத் திறந்த கண்களிலிருந்து தூய கண்ணீர் வழிய, உடலெங்கும் ரோமாஞ்சம் எழுகிறது.
Verse 3
तत: सप्त ऋषयस्तत्प्रभावाभिज्ञा यां ननु तपसआत्यन्तिकी सिद्धिरेतावती भगवति सर्वात्मनि वासुदेवेऽनुपरतभक्तियोगलाभेनैवोपेक्षितान्यार्थात्मगतयो मुक्तिमिवागतां मुमुक्षव इव सबहुमानमद्यापि जटाजूटैरुद्वहन्ति ॥ ३ ॥
பின்னர் அதன் மகிமையை அறிந்த சப்தரிஷிகள் இன்றும் கங்கைநீரை தங்கள் ஜடாமுடிகளில் மிகுந்த மரியாதையுடன் தாங்குகின்றனர். அவர்கள் உறுதி செய்தது: சர்வாத்மனான வாசுதேவ பகவானில் இடையறாத பக்தியோகம் பெறுதலே தவத்தின் பரமசித்தி, உன்னதச் செல்வம். அந்த அநவரத பக்தி கிடைத்ததால் தர்மம், அர்த்தம், காமம் போன்ற பிற வழிகளையும், மேலும் பிரம்மலயமாகும் முக்தியையும் கூட, அற்பமெனக் கருதி புறக்கணிக்கின்றனர்; ஞானிகள் முக்தியை உச்சமாகக் கருதுவது போல, இம்மகாத்மாக்கள் பக்தியையே வாழ்வின் நிறைவு என ஏற்கின்றனர்.
Verse 4
ततोऽनेकसहस्रकोटिविमानानीकसङ्कुलदेवयानेनावतरन्तीन्दुमण्डलमावार्य ब्रह्मसदने निपतति ॥ ४ ॥
பின்னர் துருவலோகத்திற்கு அருகிலுள்ள ஏழு உலகங்களைத் தூய்மைப்படுத்திய கங்கைநீர், தேவர்களின் விண்வழியாக, எண்ணற்ற ஆயிரம்-கோடி தெய்வ விமானக் கூட்டங்களால் சூழப்பட்டபடி இறங்குகிறது. அது சந்திரமண்டலத்தைப் பெருக்கி மூழ்கடித்த பின், இறுதியில் மேரு சிகரத்தின் மேல் உள்ள பிரம்மாவின் சதனத்தில் வந்து விழுகிறது.
Verse 5
तत्र चतुर्धा भिद्यमाना चतुर्भिर्नामभिश्चतुर्दिशमभिस्पन्दन्ती नदनदीपतिमेवाभिनिविशति सीतालकनन्दा चक्षुर्भद्रेति ॥ ५ ॥
அங்கே மேரு சிகரத்தில் கங்கை நான்கு கிளைகளாகப் பிரிந்து, நான்கு பெயர்களுடன் நான்கு திசைகளிலும் வேகமாகப் பாய்ந்து, இறுதியில் நதிநதிகளின் அதிபதியான சமுத்திரத்திலேயே சென்று சேர்கிறது. அவை சீதா, அலகநந்தா, சக்ஷு, பத்ரா என அழைக்கப்படுகின்றன.
Verse 6
सीता तु ब्रह्मसदनात्केसराचलादिगिरिशिखरेभ्योऽधोऽध: प्रस्रवन्ती गन्धमादनमूर्धसु पतित्वान्तरेण भद्राश्ववर्षं प्राच्यां दिशि क्षारसमुद्रमभिप्रविशति ॥ ६ ॥
சீதா எனப்படும் கங்கை கிளை பிரம்மசதனத்திலிருந்து புறப்பட்டு, கேசராசல முதலிய மலைச் சிகரங்களிலிருந்து படிப்படியாகக் கீழே வழிந்து, மேருவைச் சூழ்ந்த கேசரம்போன்ற சிகரங்களிலிருந்து விழுந்து கந்தமாதன மலை உச்சியில் இறங்குகிறது. அங்கிருந்து இடையில் பத்ராஷ்வ-வர்ஷத்தைப் பாசனமிட்டு, கிழக்கு திசையில் க்ஷார சமுத்திரத்தில் புகுகிறது.
Verse 7
एवं माल्यवच्छिखरान्निष्पतन्ती ततोऽनुपरतवेगा केतुमालमभि चक्षु: प्रतीच्यां दिशि सरित्पतिं प्रविशति ॥ ७ ॥
இவ்வாறு கங்கையின் ‘சக்ஷு’ எனப்படும் கிளை மால்யவான் மலைச் சிகரத்திலிருந்து விழுந்து கேதுமால-வர்ஷத்தில் இடையறாது வேகமாக ஓடி, மேற்குத் திசையில் உப்புக் கடலில் புகுகிறது।
Verse 8
भद्रा चोत्तरतो मेरुशिरसो निपतिता गिरिशिखराद्गिरिशिखरमतिहाय शृङ्गवत: शृङ्गादवस्यन्दमाना उत्तरांस्तु कुरूनभित उदीच्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति ॥ ८ ॥
கங்கையின் ‘பத்ரா’ எனும் கிளை மேருவின் வடபுறத்திலிருந்து எழுந்து, குமுத, நீல, ஸ்வேத, ஸ்ருங்கவான் மலைச் சிகரங்களில் முறையே விழுந்து, உத்தர குரு நாட்டைத் தாண்டி வடதிசையில் உப்புக் கடலில் புகுகிறது।
Verse 9
तथैवालकनन्दा दक्षिणेन ब्रह्मसदनाद्बहूनि गिरिकूटान्यतिक्रम्य हेमकूटाद्धैमकूटान्यतिरभसतररंहसा लुठयन्ती भारतमभिवर्षं दक्षिणस्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति यस्यां स्नानार्थं चागच्छत: पुंस: पदे पदेऽश्वमेधराजसूयादीनां फलं न दुर्लभमिति ॥ ९ ॥
அதேபோல் கங்கையின் ‘அலகநந்தா’ எனும் கிளை பிரம்மசதனத்தின் தென்புறத்திலிருந்து எழுந்து பல மலைச் சிகரங்களைத் தாண்டி, பேர்வேகத்துடன் ஹேமகூடம் மற்றும் ஹிமகூடம் மலைச் சிகரங்களில் விழுகிறது. பின்னர் பாரத-வர்ஷத்தைப் பாய்ச்சித் தெற்குத் திசையில் உப்புக் கடலில் புகுகிறது. இந்நதியில் நீராட வருபவர்கள் பாக்கியசாலிகள்; அவர்களுக்கு ஒவ்வொரு அடியிலும் அஷ்வமேதம், ராஜசூயம் போன்ற யாகங்களின் பலன் எளிதில் கிடைக்கும்।
Verse 10
अन्ये च नदा नद्यश्च वर्षे वर्षे सन्ति बहुशो मेर्वादिगिरिदुहितर: शतश: ॥ १० ॥
இதற்குமீதும் பல வர்ஷங்களில் பெரியதும் சிறியதும் பல நதிகள் உள்ளன; அவை மேரு முதலிய மலைகளின் மகள்கள் போல நூற்றுக்கணக்கான கிளைகளாகப் பாய்கின்றன।
Verse 11
तत्रापि भारतमेव वर्षं कर्मक्षेत्रमन्यान्यष्ट वर्षाणि स्वर्गिणां पुण्यशेषोपभोगस्थानानि भौमानि स्वर्गपदानि व्यपदिशन्ति ॥ ११ ॥
ஒன்பது வர்ஷங்களில் பாரத-வர்ஷமே கர்மக்ஷேத்திரம் என அறியப்படுகிறது. அறிஞரும் சாதுவும், மற்ற எட்டு வர்ஷங்களைச் சொர்க்கத்திலிருந்து மீண்ட மிகப் புண்ணியவான்கள் தங்கள் மீதமுள்ள புண்ணியப் பலனை அனுபவிக்கும் இடங்களாக—பூமியிலுள்ள சொர்க்கப் பதங்களாக—கூறுகின்றனர்।
Verse 12
एषु पुरुषाणामयुतपुरुषायुर्वर्षाणां देवकल्पानां नागायुतप्राणानां वज्रसंहननबलवयोमोदप्रमुदितमहासौरतमिथुनव्यवायापवर्गवर्षधृतैकगर्भ कलत्राणां तत्र तु त्रेतायुगसम: कालो वर्तते ॥ १२ ॥
இந்த எட்டு வர்ஷங்களில் மனிதர்களின் ஆயுள் பூமிக் கணக்கில் பத்தாயிரம் ஆண்டுகள். அவர்கள் தேவர்களைப் போல, பத்தாயிரம் யானைகளின் பலத்துடன், வஜ்ரம் போல் உறுதியான உடலுடன் இருப்பர். இளமை இனிமைமிக்கது; ஆண்-பெண் நீண்ட காலம் மகா ரதி-சுகத்தை அனுபவிப்பர். இன்ப ஆண்டுகள் கடந்த பின், வாழ்வில் ஒரு ஆண்டு மட்டும் மீதமிருக்கையில் மனைவி கருவுறுகிறாள். அங்குள்ள இன்ப அளவு திரேதாயுகத்துக்கு ஒப்பானது।
Verse 13
यत्र ह देवपतय: स्वै: स्वैर्गणनायकैर्विहितमहार्हणा: सर्वर्तुकुसुमस्तबकफलकिसलयश्रियाऽऽनम्यमानविटपलता विटपिभिरुपशुम्भमानरुचिरकाननाश्रमायतनवर्षगिरिद्रोणीषु तथा चामलजलाशयेषु विकचविविधनववनरुहामोदमुदितराजहंसजलकुक्कुटकारण्डवसारसचक्रवाकादिभिर्मधुकरनिकराकृतिभिरुपकूजितेषु जलक्रीडादिभिर्विचित्रविनोदै: सुललितसुरसुन्दरीणां कामकलिलविलासहासलीलावलोकाकृष्टमनोदृष्टय: स्वैरं विहरन्ति ॥ १३ ॥
அந்தந்த நிலப்பகுதிகளில் தேவர்களின் தலைவர்கள் தத்தம் கணநாயகர்களுடன் பெருமரியாதையுடன் போற்றப்படுகின்றனர். பருவத்திற்கேற்ற மலர்க் கொத்துகள், கனிகள், இளம்பல்லவங்களின் செழுமையால் வளைந்த கொடிகளும் மரங்களும் அழகிய தோட்டங்களையும் ஆசிரமங்களையும் அலங்கரிக்கின்றன. எல்லை மலைகளின் பள்ளத்தாக்குகளில் தூய நீருடைய பெரிய ஏரிகள் உள்ளன; அவற்றில் புதிதாய் மலர்ந்த பலவகைத் தாமரைகளின் மணத்தால் ராஜஹம்சம், வாத்து, நீர்க்கோழி, கராண்டவம், சாரசம், சக்ரவாகம் முதலிய நீர்ப்பறவைகள் மகிழ்கின்றன; வண்டுகளின் இனிய முணுமுணுப்பு வானில் நிறைகிறது. அந்த ஏரிக்கரைகளில் அவர்கள் நீர்விளையாட்டு முதலிய பலவகை வினோதங்களில் சுதந்திரமாக உலாவுகின்றனர். தேவாங்கனைகளின் விளையாட்டு-சிரிப்பு-விலாசம் கலந்த காமநோக்கு அவர்களின் மனத்தை ஈர்க்கிறது; சேவர்கள் சந்தனப்பூச்சும் மலர்மாலைகளும் இடையறாது அளிக்கின்றனர்—இவ்வாறு எட்டு திவ்ய வர்ஷங்களின் குடிகள் எதிர்பாலின ஈர்ப்பில் இன்புறுகின்றனர்।
Verse 14
नवस्वपि वर्षेषु भगवान्नारायणो महापुरुष: पुरुषाणां तदनुग्रहायात्मतत्त्वव्यूहेनात्मनाद्यापि सन्निधीयते ॥ १४ ॥
இந்த ஒன்பது வர்ஷங்களிலும் பக்தர்களுக்கு அருள் செய்ய, மகாபுருஷனான பகவான் நாராயணன் வாசுதேவ, சங்கர்ஷண, பிரத்யும்ன, அனிருத்த எனும் சதுர்வ்யூஹமாகத் தன்னை விரித்து, இன்றும் பக்தர்களின் அருகில் இருந்து அவர்களின் சேவையை ஏற்றுக்கொள்கிறான்।
Verse 15
इलावृते तु भगवान् भव एक एव पुमान्न ह्यन्यस्तत्रापरो निर्विशति भवान्या: शापनिमित्तज्ञो यत्प्रवेक्ष्यत: स्त्रीभावस्तत्पश्चाद्वक्ष्यामि ॥ १५ ॥
சுகதேவ கோஸ்வாமி கூறினார்—இலாவ்ருத வர்ஷத்தில் ஒரே ஆண் பகவான் பவ (சிவன்) மட்டுமே; அங்கு வேறு எந்த ஆணும் நுழைய முடியாது. பவானி (துர்கை) தன் சாபத்தின் காரணத்தை அறிந்தவள்; யார் அங்கு நுழைந்தாலும் உடனே பெண்ணாக மாறுவான். இதை நான் பின்னர் விளக்குவேன்।
Verse 16
भवानीनाथै: स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महापुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मन: सङ्कर्षणसंज्ञामात्मसमाधिरूपेण सन्निधाप्यैतदभिगृणन् भव उप-धावति ॥ १६ ॥
இலாவ்ருத வர்ஷத்தில் பகவான் சிவன், பவானியின் பத்து பில்லியன் பணிப்பெண்களால் எப்போதும் சூழப்பட்டு அவர்களின் சேவையைப் பெறுகிறார். பரமனின் சதுர்மூர்த்தி—வாசுதேவ, பிரத்யும்ன, அனிருத்த, சங்கர்ஷண—இவற்றில் நான்காம் விரிவு சங்கர்ஷணன். அவர் முழுமையாக அதீதனாயினும், பொருள் உலகில் சங்காரச் செயல் தமோகுணத்துடன் தொடர்புடையதால் ‘தாமஸீ’ மூர்த்தி என அழைக்கப்படுகிறார். சங்கர்ஷணனே தன் இருப்பின் ஆதிகாரணம் என்பதை சிவன் அறிந்து, சமாதியில் அவரை அருகில் நிலைநிறுத்தி, கீழ்க்கண்ட மந்திரத்தை ஜபித்து அவரிடம் சரணடைகிறார்।
Verse 17
श्रीभगवानुवाच ॐ नमो भगवते महापुरुषाय सर्वगुणसङ्ख्यानायानन्तायाव्यक्ताय नम इति ॥ १७ ॥
ஸ்ரீபகவான் உரைத்தார்—ॐ, மகாபுருஷ பகவானுக்கு நமஸ்காரம்; நீர் எல்லா திவ்ய குணங்களின் ஆதாரம், அனந்தன், பக்தியற்றோர்க்கு அவ்யக்தன்—உமக்கு நமः।
Verse 18
भजे भजन्यारणपादपङ्कजंभगस्य कृत्स्नस्य परं परायणम् । भक्तेष्वलं भावितभूतभावनंभवापहं त्वा भवभावमीश्वरम् ॥ १८ ॥
என் ஆண்டவனே! நான் உமது வணக்கத்திற்குரிய தாமரைத் திருவடிகளைப் பணிகிறேன்; நீர் எல்லா ஐஸ்வர்யங்களின் பரம ஆதாரம். பக்தர்கள்மேல் கருணையால் நீர் பல ரூபங்களில் வெளிப்பட்டு அவர்களை நிறைவு செய்கிறீர்; நீர் சம்சாரப் பந்தத்தை அகற்றுகிறீர், பக்தியற்றோரை உமது சங்கல்பத்தால் சம்சாரத்தில் கட்டி வைக்கிறீர். என்னை உமது நித்திய தாசனாக ஏற்றருளும்।
Verse 19
न यस्य मायागुणचित्तवृत्तिभि-र्निरीक्षतो ह्यण्वपि दृष्टिरज्यते । ईशे यथा नोऽजितमन्युरंहसांकस्तं न मन्येत जिगीषुरात्मन: ॥ १९ ॥
நாம் கோபத்தின் வேகத்தை அடக்க இயலாது; ஆகவே பொருள்களைப் பார்த்தவுடன் விருப்பு-வெறுப்பு தவிர்க்க முடியாது. ஆனால் பரமேஸ்வரன் அப்படியல்ல—படைப்பு, நிலை, அழிவு பொருட்டு உலகை நோக்கினாலும் அவர் அணுவளவும் பாதிக்கப்படார். எனவே புலன்களை வெல்ல விரும்புவோர் ஆண்டவரின் தாமரைத் திருவடிகளில் சரணடைய வேண்டும்; அப்பொழுது வெற்றி உறுதி.
Verse 20
असद्दृशो य: प्रतिभाति मायया क्षीबेव मध्वासवताम्रलोचन: । न नागवध्वोऽर्हण ईशिरे ह्रियायत्पादयो: स्पर्शनधर्षितेन्द्रिया: ॥ २० ॥
அசுத்த பார்வையுடையோருக்கு மாயையால் ஆண்டவரின் கண்கள் மதுபானம் அருந்தியவரைப் போலச் சிவந்ததாகத் தோன்றும்; மயங்கி அவர்கள் ஆண்டவர்மேல் கோபம் கொள்கிறார்கள், அவர்களின் கோபத்தால் ஆண்டவரும் கோபமும் பயங்கரமும் உடையவரெனத் தோன்றுகிறார்—இது மாயை மட்டுமே. பாம்பு-அசுரனின் மனைவிகள் ஆண்டவரின் திருவடி ஸ்பரிசத்தால் வெட்கமுற்று வழிபாட்டில் மேலும் செல்ல இயலவில்லை; ஆனால் ஆண்டவர் அவர்களின் தொடுதலால் கலங்கவில்லை, ஏனெனில் அவர் சமநிலை உடையவர். ஆக, யார் பகவானை வணங்காமல் இருப்பார்?
Verse 21
यमाहुरस्य स्थितिजन्मसंयमंत्रिभिर्विहीनं यमनन्तमृषय: । न वेद सिद्धार्थमिव क्वचित्स्थितंभूमण्डलं मूर्धसहस्रधामसु॒ ॥ २१ ॥
சிவன் தொடர்ந்தார்—மகா முனிவர்கள் ஆண்டவரை படைப்பு, நிலை, அழிவு ஆகியவற்றின் ஆதாரமெனச் சொல்கிறார்கள்; ஆனால் அவர் உண்மையில் அவற்றில் ஈடுபாடற்றவர். ஆகவே அவர் ‘அனந்தன்’. சேஷ அவதாரத்தில் அவர் ஆயிரம் பாம்புத் தலைகளில் எல்லா பிரபஞ்சங்களையும் தாங்கினாலும், ஒவ்வொரு பிரபஞ்சமும் அவருக்கு கடுகு விதை அளவுக்கும் பாரமல்ல. எனவே பரிபூரணத்தை நாடுபவர் யார் அவரை வணங்காமல் இருப்பார்?
Verse 22
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
அந்த பரம புருஷோத்தம பகவானிடமிருந்தே, மாபெரும் குணமய உடலுடைய, ரஜோகுணம் மேலோங்கிய புத்தியின் ஆச்ரயமான அஜ பிரம்மா வெளிப்பட்டார். அந்த பிரம்மாவிலிருந்து நான் ருத்ரன் எனும் வைகாரிக அஹங்கார ரூபமாகப் பிறந்தேன்; என் தேஜஸால் பிற தேவர்கள், பஞ்சமஹாபூதங்கள் மற்றும் இந்திரியங்களைச் சிருஷ்டிக்கிறேன். ஆகவே, நம்மை எல்லாம்—பிரம்மாவையும் என்னையும் கூட—கயிற்றால் கட்டப்பட்ட பறவைகள் போலத் தன் வசத்தில் வைத்திருக்கும், நம்மைவிட உயர்ந்த அந்த பரம பகவானை நான் வணங்குகிறேன். அவருடைய அனுக்ரஹத்தாலேயே சிருஷ்டி, ஸ்திதி, லயம் நிகழ்கின்றன; அந்த பரமனுக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 23
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
நாம் அனைவரும் அந்த மகாத்ம பகவானின் வசத்திலேயே இருக்கிறோம்; கயிற்றால் கட்டப்பட்ட பறவைகள் போல. மகா அஹங்காரம், வைக்ருத-தாமஸம் மற்றும் இந்திரியங்கள்—இவை அனைத்தையும் நாம் அவருடைய அனுக்ரஹத்தாலேயே சிருஷ்டிக்கிறோம்; ஆகவே அந்த பரமனுக்கு மீண்டும் மீண்டும் நமஸ்காரம்.
Verse 24
यन्निर्मितां कर्ह्यपि कर्मपर्वणींमायां जनोऽयं गुणसर्गमोहित: । न वेद निस्तारणयोगमञ्जसातस्मै नमस्ते विलयोदयात्मने ॥ २४ ॥
பிரபுவின் மாயை, கர்மத்தின் கட்டங்களிலே இந்த ஜீவனைப் பிணைத்து, குணங்களின் சிருஷ்டியில் மயக்குகிறது; அதிலிருந்து விடுபடும் எளிய வழியை அவன் அறியான். ஆகவே, சிருஷ்டி மற்றும் லயத்தின் காரணமான, உதயம்-விலயம் எனும் ஸ்வரூபமான அந்த ஆண்டவனுக்கு நான் நமஸ்காரம் செய்கிறேன்.
Frequently Asked Questions
She is called Viṣṇupadī because her waters first touch and wash the lotus feet of Lord Viṣṇu before entering the universe. This contact establishes her as intrinsically purifying (pavitrīkaraṇa) and theologically marks her as grace descending from the Lord (āśraya), not merely a terrestrial river.
Gaṅgā descends to Dhruvaloka after an immense span of time, and Dhruva Mahārāja continuously receives that water on his head in devotion. Because the river is Viṣṇu’s foot-wash and reaches Dhruva’s realm, sages describe Dhruvaloka as ‘Viṣṇupada’—a realm defined by proximity to the Lord’s lotus feet and by unwavering remembrance of Kṛṣṇa.
Atop Mount Meru, Gaṅgā divides into four principal streams flowing in the cardinal directions: Sītā, Alakanandā, Cakṣu, and Bhadrā. Each branch is traced through specific mountains and varṣas, showing how sacred water structures the cosmic landscape and sanctifies multiple realms.
Bhārata-varṣa is singled out as karmabhūmi because it is the arena where deliberate dharma, yajña, and conscious spiritual choice are emphasized. The other varṣas are portrayed as enjoyment-realms for highly pious beings exhausting residual merit, whereas Bhārata-varṣa uniquely supports purposeful sādhana leading beyond karma to bhakti and mukti.
The chapter states that Lord Śiva is the only male in Ilāvṛta-varṣa and that Durgā prevents other men from entering, transforming intruders into women. The narrative underscores Ilāvṛta as a protected divine domain centered on Śiva’s worship and discipline, emphasizing boundaries around sacred space and the potency of the presiding śakti.
Śiva acknowledges Saṅkarṣaṇa as the original cause of his own existence and the transcendental foundation behind cosmic functions. Although Śiva is associated with destruction and the guṇa dynamics, his stotra clarifies that the Supreme Lord remains untouched by material modes; therefore, mastery over senses and liberation from māyā require shelter at the Lord’s lotus feet.