Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 22
Viṣṇupadī Gaṅgā: Descent, Cosmic Pathways, and Śiva’s Praise of Saṅkarṣaṇa
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
yasyādya āsīd guṇa-vigraho mahān vijñāna-dhiṣṇyo bhagavān ajaḥ kila yat-sambhavo ’haṁ tri-vṛtā sva-tejasā vaikārikaṁ tāmasam aindriyaṁ sṛje
அந்த பரம புருஷோத்தம பகவானிடமிருந்தே, மாபெரும் குணமய உடலுடைய, ரஜோகுணம் மேலோங்கிய புத்தியின் ஆச்ரயமான அஜ பிரம்மா வெளிப்பட்டார். அந்த பிரம்மாவிலிருந்து நான் ருத்ரன் எனும் வைகாரிக அஹங்கார ரூபமாகப் பிறந்தேன்; என் தேஜஸால் பிற தேவர்கள், பஞ்சமஹாபூதங்கள் மற்றும் இந்திரியங்களைச் சிருஷ்டிக்கிறேன். ஆகவே, நம்மை எல்லாம்—பிரம்மாவையும் என்னையும் கூட—கயிற்றால் கட்டப்பட்ட பறவைகள் போலத் தன் வசத்தில் வைத்திருக்கும், நம்மைவிட உயர்ந்த அந்த பரம பகவானை நான் வணங்குகிறேன். அவருடைய அனுக்ரஹத்தாலேயே சிருஷ்டி, ஸ்திதி, லயம் நிகழ்கின்றன; அந்த பரமனுக்கு நமஸ்காரம்.
A summary of creation is given in this verse. From Saṅkarṣaṇa, Mahā-Viṣṇu expands, and from Mahā-Viṣṇu, Garbhodakaśāyī Viṣṇu expands. Lord Brahmā, who was born of Garbhodakaśāyī Viṣṇu, fathers Lord Śiva, from whom all the other demigods gradually evolve. Lord Brahmā, Lord Śiva and Lord Viṣṇu are incarnations of the different material qualities. Lord Viṣṇu is actually above all material qualities, but He accepts control of sattva-guṇa (the mode of goodness) to maintain the universe. Lord Brahmā is born from the mahat-tattva. Brahmā creates the entire universe, Lord Viṣṇu maintains it, and Lord Śiva annihilates it. The Supreme Personality of Godhead controls all the most important demigods — especially Lord Brahmā and Lord Śiva — exactly as the owner of a bird controls it by binding it with a rope. Sometimes vultures are controlled in this way.
FAQs
This verse states that the unborn Supreme Lord is the original source, and from Him Brahmā is born and then manifests the threefold creation involving the modes and the sense-powers.
Brahmā emphasizes that the Supreme Lord is not a product of material causes; He exists prior to creation and is the ultimate origin even of Brahmā himself.
It encourages humility and devotion: recognizing a higher source behind nature and the mind helps one detach from ego and align actions with dharma and bhakti.