Adhyaya 14
The Forest of Material Existence (Saṁsāra-vana) and the Delivering Path of Bharata’s Teachings
பரீக்ஷித் ‘ஸம்ஸார-வனம்’ என்பதின் நேரடி பொருளை கேட்டபோது, சுகதேவ கோஸ்வாமி ஜடபரதரின் உபதேசத்தை நீண்ட உவமையாக விளக்குகிறார். ஜீவன் லாபம் நாடும் வணிகனைப் போல உலக-வனத்தில் நுழைந்து, தெய்வீ மாயையால் மயங்கி, குணங்களும் மனக் கற்பனைகளும் இழுக்கும் படி உடல்-உடலாகச் சுழல்கிறான். இந்திரியங்கள் கொள்ளையர்கள்; குடும்பப் பற்றுதல் வேட்டையாடும் மிருகமும் காட்டுத்தீயும்; கர்மகாண்டச் சுமை முள்ளுமலைகள்; நித்திரை அஜகரம்; பகைவர்கள் பாம்புகள்; தடைசெய்யப்பட்ட இன்பங்கள் வலைகள்—தண்டனைக்கே இட்டுச் செல்கின்றன. நாத்திக ஆலோசனையும் அனுமதியற்ற ‘தேவர்கள்’ கழுகுபோல்; ஹரி-சக்கரம் (காலம்) இருந்து காப்பாற்ற இயலாது. பின்னர் பரத மகாராஜாவின் வைராக்யமும், மான்-உடலிலும் அசையாத ஹரி-ஸ்மரணமும் போற்றப்படுகிறது; பக்தியும் சாதுசங்கமும் மட்டுமே வனத்திலிருந்து வெளியேறும் வழி என உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது।
Shlokas
Verse 1
स होवाच स एष देहात्ममानिनां सत्त्वादिगुणविशेषविकल्पितकुशलाकुशलसमवहारविनिर्मितविविधदेहावलिभिर्वियोगसंयोगाद्यनादिसंसारानुभवस्य द्वारभूतेनषडिन्द्रियवर्गेण तस्मिन्दुर्गाध्ववदसुगमेऽध्वन्यापतित ईश्वरस्य भगवतो विष्णोर्वशवर्तिन्या मायया जीवलोकोऽयं यथा वणिक्सार्थोऽर्थपर: स्वदेहनिष्पादितकर्मानुभव: श्मशानवदशिवतमायां संसाराटव्यां गतो नाद्यापि विफलबहुप्रतियोगेहस्तत्तापोपशमनीं हरिगुरुचरणारविन्दमधुकरानुपदवीमवरुन्धे ॥ १ ॥
ஸ்ரீசுகர் கூறினார்—ஓ அரசே! தேகமே நான் என்ற எண்ணத்தில் இருக்கும் ஜீவன், சத்த்வ-ரஜஸ்-தமஸ் குண வேறுபாடுகளால் தூண்டப்படும் நல்வினை-தீவினைகளின் காரணமாக பலவகை உடல்களைத் தொடர்ச்சியாகப் பெறுகிறான்; சேர்க்கை-பிரிவு முதலியவற்றால் அனாதி சம்சார அனுபவத்தை அனுபவிக்கிறான். இந்த அனுபவத்தின் வாசல் ஆறு இந்திரியங்களே; அவற்றின் வழியே அவன் தப்பிக்க முடியாத பாதையுள்ள இந்தப் பொருள்-காட்டில் விழுகிறான். விஷ்ணுவின் கட்டுப்பாட்டிலுள்ள மாயை அவனை ஆள்கிறது. பணலோபி வணிகன் சுடுகாடு போன்ற அசிவதம சம்சாரக் காட்டில் நுழைந்து தன் கர்மபலங்களை அனுபவித்துக் கலைந்து திரிவதுபோல், ஜீவனும் உடல் பரம்பரையில் சிலவேளை கடுமையான, சிலவேளை கலந்த துயரங்களை அனுபவிக்கிறான். நிவாரணத்தைத் தேடியும் பெரும்பாலும் தோல்வியடைந்து, ஹரியின் திருவடிகளில் தேனீ போல சேவையில் ஈடுபடும் தூய பக்தர்களின் சங்கத்தை இன்னும் பெறுவதில்லை.
Verse 2
यस्यामु ह वा एते षडिन्द्रियनामान: कर्मणा दस्यव एव ते । तद्यथा पुरुषस्य धनं यत्किञ्चिद्धर्मौपयिकं बहुकृच्छ्राधिगतं साक्षात्परमपुरुषाराधनलक्षणो योऽसौ धर्मस्तं तु साम्पराय उदाहरन्ति । तद्धर्म्यं धनं दर्शनस्पर्शनश्रवणास्वादनावघ्राणसङ्कल्पव्यवसायगृहग्राम्योपभोगेन कुनाथस्याजितात्मनो यथा सार्थस्य विलुम्पन्ति ॥ २ ॥
இந்த சம்சாரக் காட்டில், இந்த ஆறு இந்திரியங்களே கர்மத்தின் வழி கொள்ளையர்களாகின்றன. மனிதன் மிகுந்த பாடுபட்டு தர்மத்திற்காகச் சேர்த்த பணம்—அதனால் பரமபுருஷனை ஆராதிக்கும் தர்மம் செய்யலாம்—அந்தப் பணத்தையே, தன்னடக்கம் இல்லாத பலவீனமான ‘எஜமானன்’ உடைய மனிதனிடமிருந்து, இந்த கொள்ளையர் இந்திரியங்கள் காணுதல், தொடுதல், கேட்குதல், சுவைத்தல், மணத்தல், ஆசை-சங்கல்பம், முயற்சி, மற்றும் வீடு-கிராமிய இன்பம் என்ற பெயரில், ஒரு வணிகக் கூட்டத்தை கொள்ளையடிப்பதுபோல் கொள்ளையடிக்கின்றன.
Verse 3
अथ च यत्र कौटुम्बिका दारापत्यादयो नाम्ना कर्मणा वृकसृगाला एवानिच्छतोऽपि कदर्यस्य कुटुम्बिन उरणकवत्संरक्ष्यमाणं मिषतोऽपि हरन्ति ॥ ३ ॥
அரசே, இவ்வுலகில் மனைவி‑மக்கள் முதலியோர் குடும்பம் எனப்படினும், உண்மையில் அவர்கள் புலி‑நரியைப் போல நடக்கின்றனர். மேய்ப்பன் ஆட்டுக்குட்டிகளை காக்க முயன்றாலும் புலி‑நரி பறித்துச் செல்லும்; அதுபோல கஞ்சன் தன் செல்வத்தை காக்க விழித்திருந்தாலும் குடும்பத்தார் பலவந்தமாக எடுத்துச் செல்கின்றனர்।
Verse 4
यथा ह्यनुवत्सरं कृष्यमाणमप्यदग्धबीजं क्षेत्रं पुनरेवावपनकाले गुल्मतृणवीरुद्भिर्गह्वरमिव भवत्येवमेव गृहाश्रम: कर्मक्षेत्रं यस्मिन्न हि कर्माण्युत्सीदन्ति यदयं कामकरण्ड एष आवसथ: ॥ ४ ॥
ஒவ்வோர் ஆண்டும் வயலை உழுது களைகளைப் பிடுங்கினாலும், விதைகள் முற்றிலும் எரியாவிட்டால் விதைக்கும் காலத்தில் மீண்டும் புதர்‑புல்கள் அடர்த்தியாக முளைக்கும். அதுபோல கிருஹஸ்தாஶ்ரமம் கர்மத்தின் வயல்; குடும்பப் போக ஆசையின் விதை முழுதும் எரியாவிட்டால் கர்மம் அழியாது. பாத்திரத்தில் இருந்து கற்பூரம் எடுத்தாலும் அதன் மணம் மிஞ்சுவது போல.
Verse 5
तत्रगतो दंशमशकसमापसदैर्मनुजै: शलभशकुन्ततस्करमूषकादिभिरुपरुध्यमानबहि:प्राण: क्वचित् परिवर्तमानोऽस्मिन्नध्वन्यविद्याकामकर्मभिरुपरक्तमनसानुपपन्नार्थं नरलोकं गन्धर्वनगरमु पपन्नमिति मिथ्यादृष्टिरनुपश्यति ॥ ५ ॥
குடும்ப வாழ்வில் கட்டுண்ட ஜீவன் சிலவேளை ஈ‑கொசு போன்ற கீழ்மக்களால், சிலவேளை வெட்டுக்கிளி, வேட்டைப் பறவைகள், திருடர்கள், எலிகள் முதலியவற்றால் துன்புறுத்தப்படுகிறான்; ஆனாலும் அவன் இந்தச் சம்சாரப் பாதையில் அலைகிறான். அவித்யையால் காமத்தில் மூழ்கி கர்மத்தில் ஈடுபட்டு, மனம் அதில் நிறைந்ததால் நிலையற்ற இந்த உலகை கந்தர்வநகரம் போல மாயையாயினும் நிலையானது எனக் காண்கிறான்।
Verse 6
तत्र च क्वचिदातपोदकनिभान् विषयानुपधावति पानभोजनव्यवायादिव्यसनलोलुप: ॥ ६ ॥
சிலவேளை இந்த கந்தர்வநகரம் போன்ற உலகில் மது, உணவு, மைதுனம் முதலிய பழக்கங்களில் ஆசை கொண்டு, பாலைநிலத்தில் மான் மிருகத்ருஷ்ணையைத் துரத்துவது போல இంద్రியப் பொருட்களைத் துரத்துகிறான்।
Verse 7
क्वचिच्चाशेषदोषनिषदनं पुरीषविशेषं तद्वर्णगुणनिर्मितमति: सुवर्णमुपादित्सत्यग्निकामकातर इवोल्मुकपिशाचम् ॥ ७ ॥
சிலவேளை ஜீவன் மஞ்சள் மலத்தைப் போன்ற ‘தங்கம்’ என்பதைக் கண்டு ஓடுகிறான்; அது பல குற்றங்களின் இருப்பிடம். ரஜோகுணம் ஆட்கொண்ட மனம் தங்கத்தின் நிறத்தில் மயங்கி அதை அடையத் துடிக்கிறது; காட்டில் குளிரால் வாடும் மனிதன் சதுப்பில் மினுமினுக்கும் ஒளியை நெருப்பு என எண்ணி ஓடுவது போல.
Verse 8
अथ कदाचिन्निवासपानीयद्रविणाद्यनेकात्मोपजीवनाभिनिवेश एतस्यां संसाराटव्यामितस्तत: परिधावति ॥ ८ ॥
சில வேளைகளில் கட்டுண்ட ஜீவன் குடியிடம், நீர், செல்வம் ஆகியவற்றைத் தேடுவதிலேயே மூழ்கி விடுகிறான். பல தேவைகளைச் சேர்க்கும் மயக்கத்தில் அனைத்தையும் மறந்து, இந்தச் சம்சாரக் காடில் இடம் இடமாக ஓடிக்கொண்டே இருக்கிறான்.
Verse 9
क्वचिच्च वात्यौपम्यया प्रमदयाऽऽरोहमारोपितस्तत्कालरजसा रजनीभूत इवासाधुमर्यादो रजस्वलाक्षोऽपि दिग्देवता अतिरजस्वलमतिर्न विजानाति ॥ ९ ॥
சில வேளைகளில் சுழற்காற்றின் தூசி போல ரஜஸ் மூடி, கட்டுண்ட ஜீவன் ‘ப்ரமதா’ எனப்படும் எதிர்பாலின் அழகைக் கண்டு மயங்குகிறான். அப்போது அவன் பெண்ணின் மடியில் உயர்த்தப்படுகிறான்; அந்தக் கணத்தில் ரஜோகுணத்தின் வேகம் அவனுடைய நல்ல அறிவையும் இந்திரியங்களையும் அடக்குகிறது. காமம் குருடாக்க, பாலியல் ஒழுங்குகளின் எல்லைகளை மீறுகிறான்; திசைத் தேவர்கள் முதலியோர் சாட்சியென அறியாமல், நள்ளிரவில் அநியாயப் போகத்தில் ஈடுபட்டு, வரவிருக்கும் தண்டனையைப் பார்க்கவில்லை.
Verse 10
क्वचित्सकृदवगतविषयवैतथ्य: स्वयं पराभिध्यानेन विभ्रंशितस्मृतिस्तयैव मरीचितोयप्रायांस्तानेवाभिधावति ॥ १० ॥
சில நேரங்களில் கட்டுண்ட ஜீவன் இంద్రிய இன்பத்தின் வீண்மையும் துன்பமயத்தையும் ஒருமுறை உணர்கிறான். ஆனால் உடல்-அஹங்காரம் மற்றும் பிறவற்றில் மூழ்கிய சிந்தனை காரணமாக அவன் நினைவு சிதறுகிறது. மீண்டும் மீண்டும் அவன் அதே இன்பங்களைத் தேடி ஓடுகிறான்; பாலைவனத்தில் மிருகம் மாயநீரைத் துரத்துவது போல.
Verse 11
क्वचिदुलूकझिल्लीस्वनवदतिपरुषरभसाटोपं प्रत्यक्षं परोक्षं वा रिपुराजकुलनिर्भर्त्सितेनातिव्यथितकर्णमूलहृदय: ॥ ११ ॥
சில வேளைகளில் பகைவர்கள் மற்றும் அரசின் பணியாளர்கள் நேரடியாகவோ மறைமுகமாகவோ கூறும் மிகக் கடுமையான, கொடூரமான சொற்கள் அவனை மிகுந்த வேதனையுறச் செய்கின்றன. அப்போது அவன் காதின் அடியும் இதயமும் மிகுந்த துயரத்தில் ஆழ்கின்றன. அந்தத் தண்டனைச் சொற்கள் ஆந்தை மற்றும் சில்லி (கிரிக்கெட்) ஒலிபோல் கரகரப்பானவை.
Verse 12
स यदा दुग्धपूर्वसुकृतस्तदा कारस्करकाकतुण्डाद्यपुण्यद्रुमलताविषोदपानवदुभयार्थशून्यद्रविणान्जीवन्मृतान् स्वयं जीवन्म्रियमाण उपधावति ॥ १२ ॥
முன் பிறவியின் புண்ணியத்தால் இப்பிறவியில் அவன் பொருட்சௌகரியங்களைப் பெறுகிறான்; ஆனால் அவை தீர்ந்தபின், இவ்வுலகத்திற்கும் மறுலகத்திற்கும் உதவாத செல்வத்தைச் சார்கிறான். ஆகவே அந்தச் செல்வத்தைப் பிடித்த ‘உயிருடன் இறந்தவர்கள்’ போன்றோரிடம் ஓடிச் செல்கிறான். அவர்கள் அசுத்தமான மரங்கள்-கொடிகள், விஷக் கிணறுகள் போன்றவர்கள்; அவனும் உயிரோடு மரித்துக் கொண்டே போகிறான்.
Verse 13
एकदासत्प्रसङ्गान्निकृतमतिर्व्युदकस्रोत:स्खलनवद् उभयतोऽपि दु:खदं पाखण्डमभियाति ॥ १३ ॥
சில வேளைகளில் இந்தப் பொருட் உலகக் காட்டில் துன்பம் குறையட்டும் என்று கட்டுண்ட ஜீவன் நாத்திகர்களிடமிருந்து மலிவான ‘ஆசி’ பெறுகிறான். அவர்களின் சங்கத்தால் அவன் அறிவு அழிகிறது; ஆழமில்லா ஓடையில் குதித்து தலையை உடைப்பதுபோல். இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும் இருவழியிலும் துன்பமே. வேதவிரோதப் பாசாங்கு பேசும் போலிச் சாது-ஸ்வாமிகளிடமும் செல்வான்; ஆனால் எந்த நன்மையும் பெறான்.
Verse 14
यदा तु परबाधयान्ध आत्मने नोपनमति तदा हि पितृपुत्रबर्हिष्मत: पितृपुत्रान् वा स खलु भक्षयति ॥ १४ ॥
பிறரைச் சுரண்டியும் தன் வாழ்வாதாரம் அமையாதபோது, கட்டுண்ட ஜீவன் குருடனாய் தன் தந்தையையோ மகனையோ கூடச் சுரண்டி, அவர்களுடைய அற்பமான சொத்தையும் பறிக்க முயல்கிறான். தந்தை, மகன் அல்லது உறவினரிடமிருந்து எதுவும் கிடைக்காவிட்டால், அவர்களுக்கு பலவிதத் தொல்லைகளைத் தரவும் தயாராகிறான்.
Verse 15
क्वचिदासाद्य गृहं दाववत्प्रियार्थविधुरमसुखोदर्कं शोकाग्निना दह्यमानो भृशं निर्वेदमुपगच्छति ॥ १५ ॥
சில வேளைகளில் அவன் குடும்ப வாழ்க்கையை காட்டுத் தீப்பரவலைப் போலக் காண்கிறான்—அதில் விரும்பிய இன்பம் இல்லை; முடிவில் துன்பமே பெருகும். புலம்பலின் தீயால் எரிந்து அவன் ஆழ்ந்த வெறுப்பும் நிர்வேதமும் அடைகிறான். இல்லறத்தில் நிலையான ஆனந்தத்திற்கு ஏற்றது எதுவும் இல்லை. அதில் சிக்கி, சில சமயம் தன்னை மிகத் துரதிர்ஷ்டவான் எனத் தாழ்த்திக் கொள்கிறான்; சில சமயம் முன்ஜென்மப் புண்ணியம் இல்லாமையே காரணம் என எண்ணுகிறான்.
Verse 16
क्वचित्कालविषमितराजकुलरक्षसापहृतप्रियतमधनासु: प्रमृतक इव विगतजीवलक्षण आस्ते ॥ १६ ॥
சில வேளைகளில் காலத்தின் தாக்கத்தால் மாறுபட்ட அரச அதிகாரிகள் மனிதனைத் தின்னும் ராட்சசரைப் போல ஆகி, அவன் சேர்த்துப் பாதுகாத்த प्रियமான செல்வத்தை எல்லாம் பறித்துக் கொள்கிறார்கள். வாழ்நாள் சேமிப்பு இழந்ததால் அவன் உற்சாகம் குன்றி, உயிர் போனவனைப் போல—உயிரின் அறிகுறிகளே மறைந்து அமர்கிறான்.
Verse 17
कदाचिन्मनोरथोपगतपितृपितामहाद्यसत्सदिति स्वप्ननिर्वृतिलक्षणमनुभवति ॥ १७ ॥
சில வேளைகளில் கட்டுண்ட ஜீவன் மனக்கற்பனையால், தந்தை, தாத்தா முதலியோர் மகன் அல்லது பேரன் வடிவில் மீண்டும் வந்ததாக எண்ணுகிறான். இவ்வாறு கனவில் கிடைக்கும் இன்பம் போன்ற தற்காலிக மகிழ்ச்சியை அனுபவித்து, அத்தகைய மனக் கற்பனைகளிலேயே ரசிக்கிறான்.
Verse 18
क्वचिद् गृहाश्रमकर्मचोदनातिभरगिरिमारुरुक्षमाणो लोकव्यसनकर्षितमना: कण्टकशर्कराक्षेत्रं प्रविशन्निव सीदति ॥ १८ ॥
சிலவேளை இல்லறக் கடமைகளின் மிகுந்த பாரமெனும் மலை ஏற முயலும் பந்தப்பட்ட ஜீவன், உலக இன்பவியசனங்களால் இழுக்கப்பட்ட மனத்துடன், முள்ளும் கற்களும் நிறைந்த பாதையில் நுழைந்தவனைப் போல வேதனையால் சோர்ந்து விடுகிறான்।
Verse 19
क्वचिच्च दु:सहेन कायाभ्यन्तरवह्निना गृहीतसार: स्वकुटुम्बाय क्रुध्यति ॥ १९ ॥
சிலவேளை உடலுக்குள் எரியும் தாங்கமுடியாத பசி-தாகம் எனும் தீயால் பொறுமை கெட்டு, அவன் தன் குடும்பத்தின்மேல்—மகன், மகள், மனைவி—கோபம் கொள்கிறான்; அவர்களிடம் கருணையின்றி நடந்து மேலும் துன்புறுகிறான்।
Verse 20
स एव पुनर्निद्राजगरगृहीतोऽन्धे तमसि मग्न: शून्यारण्य इव शेते नान्यत्किञ्चन वेद शव इवापविद्ध: ॥ २० ॥
அவனே மீண்டும் நித்திரை எனும் அஜகரால் விழுங்கப்பட்டு அறியாமையின் இருளில் மூழ்குகிறான்; வெறிச்சோடிய காட்டில் வீசப்பட்ட சடலம்போல் கிடக்கிறான், எதையும் உணர முடியாது।
Verse 21
कदाचिद्भग्नमानदंष्ट्रो दुर्जनदन्दशूकैरलब्धनिद्राक्षणो व्यथितहृदयेनानुक्षीयमाणविज्ञानोऽन्धकूपेऽन्धवत्पतति ॥ २१ ॥
சிலவேளை பொல்லாதவர்களெனும் விஷஜந்துக்கள்—பாம்புகள் முதலியவை—அவனை கடித்து, அவன் மதிப்பும் பெருமையும் சிதைகிறது; கவலையால் ஒரு கணமும் உறக்கம் இல்லை. இதயம் வலியால் அவன் அறிவும் விழிப்பும் சுருங்கி, அறியாமை எனும் இருண்ட கிணற்றில் குருடனைப் போல விழுகிறான்।
Verse 22
कर्हि स्म चित्काममधुलवान् विचिन्वन् यदा परदारपरद्रव्याण्यवरुन्धानो राज्ञा स्वामिभिर्वा निहत: पतत्यपारे निरये ॥ २२ ॥
சிலவேளை இంద్రிய இன்பத்தின் சிறிதளவு இனிமையை நாடி, அவன் பிறர் மனைவியையும் பிறர் சொத்தையும் அபகரிக்கிறான்; அப்போது அரசன் (அரசாங்கம்) அல்லது அந்தப் பெண்ணின் கணவன்/காவலர் தண்டித்து, அவன் அளவற்ற நரக நிலையிலே வீழ்கிறான்।
Verse 23
अथ च तस्मादुभयथापि हि कर्मास्मिन्नात्मन: संसारावपनमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
ஆகையால் பண்டிதரும் தத்துவதரிசிகளும், இவ்வாத்மாவிற்கு பலன் நாடும் பௌதிக கர்மப் பாதையை கண்டிக்கின்றனர்; ஏனெனில் இதுவே இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும் துன்பங்களின் மூலமும் வளர்ப்பிடமும் ஆகும்.
Verse 24
मुक्तस्ततो यदि बन्धाद्देवदत्त उपाच्छिनत्ति तस्मादपि विष्णुमित्र इत्यनवस्थिति: ॥ २४ ॥
பந்தப்பட்ட ஜீவன் ஒருவரின் பணத்தைத் திருடி அல்லது ஏமாற்றி தண்டனையிலிருந்து தப்பித்து தன்னிடம் வைத்துக் கொள்கிறான்; பின்னர் தேவதத்தன் எனும் மற்றொருவன் அவனை ஏமாற்றி அந்தப் பணத்தை எடுத்துச் செல்கிறான்; அதன்பின் விஷ்ணுமித்ரன் எனும் இன்னொருவன் தேவதத்தனிடமிருந்து அதைத் திருடிக் கொள்கிறான். இவ்வாறு பணம் எங்கும் நிலைக்காது; கைமாறிக் கொண்டே இருக்கும். இறுதியில் யாரும் அதை உண்மையில் அனுபவிக்க முடியாது; அது பரமபுருஷ பகவானின் சொத்தே ஆகும்.
Verse 25
क्वचिच्च शीतवाताद्यनेकाधिदैविकभौतिकात्मीयानां दशानां प्रतिनिवारणेऽकल्पो दुरन्तचिन्तया विषण्ण आस्ते ॥ २५ ॥
சில வேளைகளில் குளிர் காற்று முதலிய பல ஆதிதெய்விக, ஆதிபௌதிக, ஆத்யாத்மிக துன்பங்களிலிருந்து தன்னை காக்க இயலாமல், பந்தப்பட்ட ஜீவன் முடிவற்ற கவலையால் மனம் சோர்ந்து புலம்பும் வாழ்க்கை வாழ்கிறான்.
Verse 26
क्वचिन्मिथो व्यवहरन् यत्किञ्चिद्धनमन्येभ्यो वा काकिणिकामात्रमप्यपहरन् यत्किञ्चिद्वा विद्वेषमेति वित्तशाठ्यात् ॥ २६ ॥
பணப் பரிவர்த்தனையில் ஒருவர் மற்றொருவரை ஒரு காக்கிணி அளவுக்கேனும் (அதற்கும் குறைவாக) ஏமாற்றினால், அவர்கள் ஒருவருக்கொருவர் பகைவராகிவிடுவர்.
Verse 27
अध्वन्यमुष्मिन्निम उपसर्गास्तथा सुखदु:खरागद्वेषभयाभिमानप्रमादोन्मादशोकमोहलोभमात्सर्येर्ष्यावमानक्षुत्पिपासाधिव्याधिजन्मजरामरणादय: ॥ २७ ॥
இந்தப் பௌதிக வாழ்க்கைப் பாதையில், நான் கூறியபடி, பல தாண்ட இயலாத இடையூறுகள் உள்ளன; மேலும் போலியான இன்பம்-துன்பம், ஆசை-வெறுப்பு, பயம், அகந்தை, அலட்சியம், பித்தம், சோகம், மயக்கம், பேராசை, பொறாமை, ஈர்ப்பு-பகை, அவமதிப்பு, பசி-தாகம், மனவேதனை, நோய், பிறப்பு, முதுமை, மரணம் முதலியனவும் உள்ளன. இவை அனைத்தும் சேர்ந்து, அனுபவத்தில் மூழ்கிய பந்தப்பட்ட ஜீவனுக்கு துன்பமே அளிக்கின்றன.
Verse 28
क्वापि देवमायया स्त्रिया भुजलतोपगूढ: प्रस्कन्नविवेकविज्ञानो यद्विहारगृहारम्भाकुलहृदयस्तदाश्रयावसक्तसुतदुहितृकलत्रभाषितावलोकविचेष्टितापहृतहृदय आत्मानमजितात्मापारेऽन्धे तमसि प्रहिणोति ॥ २८ ॥
சில வேளைகளில் தேவமாயை உருவான பெண்ணின் அணைப்பில் ஈர்க்கப்பட்ட ஜீவன், விவேகமும் வாழ்வின் இலக்கறிவும் இழக்கிறான். அப்போது சாதனையை விட்டுவிட்டு மனைவி/காதலி மற்றும் இல்லவாழ்க்கையில் மிகுந்த பற்றுடன், அவள் மற்றும் பிள்ளைகளின் பேச்சு, பார்வை, செயல்களால் இதயம் கொள்ளையடிக்கப்பட்டு, கிருஷ்ணசிந்தனையை இழந்து அடர்ந்த பொருட் இருளில் தன்னைத் தள்ளிக்கொள்கிறான்।
Verse 29
कदाचिदीश्वरस्य भगवतो विष्णोश्चक्रात्परमाण्वादिद्विपरार्धापवर्गकालोपलक्षणात्परिवर्तितेन वयसा रंहसा हरत आब्रह्मतृणस्तम्बादीनां भूतानामनिमिषतो मिषतां वित्रस्तहृदयस्तमेवेश्वरं कालचक्रनिजायुधं साक्षाद्भगवन्तं यज्ञपुरुषमनादृत्य पाखण्डदेवता: कङ्कगृध्रबकवटप्राया आर्यसमयपरिहृता: साङ्केत्येनाभिधत्ते ॥ २९ ॥
பகவான் விஷ்ணுவின் சக்கரம்—ஹரிசக்கரம்—அதே காலச்சக்கரம்; அணுவின் தொடக்கம் முதல் பிரம்மாவின் இறுதிவரை விரிந்து, எல்லாச் செயல்களையும் கட்டுப்படுத்தி, பிரம்மா முதல் புல்லின் நுனிவரை உயிர்களின் ஆயுளை கவர்ந்து இடையறாது சுழல்கிறது. மரணப் பயத்தில் ஜீவன் காப்பாளனை நாடினாலும், காலச்சக்கரமாகிய தன் ஆயுதத்துடன் சாட்சாத் யஜ்ஞபுருஷனான பகவானை அலட்சியப்படுத்தி, பாசண்ட நூல்களில் கூறும் மனிதர் உருவாக்கிய தெய்வங்களைச் சார்கிறான்; அவை கழுகு-காகம் போன்றவை, வேதசம்மதமல்ல, மரணப் பிடியிலிருந்து காக்க இயலாது।
Verse 30
यदा पाखण्डिभिरात्मवञ्चितैस्तैरुरु वञ्चितो ब्रह्मकुलं समावसंस्तेषां शीलमुपनयनादिश्रौतस्मार्तकर्मानुष्ठानेन भगवतो यज्ञपुरुषस्याराधनमेव तदरोचयन् शूद्रकुलं भजते निगमाचारेऽशुद्धितो यस्य मिथुनीभाव: कुटुम्बभरणं यथा वानरजाते: ॥ ३० ॥
பாசண்டி போலி சுவாமிகள், யோகிகள் முதலியோர் தாமே வழிதவறி ஏமாந்தவர்கள்; அவர்களிடம் சென்றவரும் ஏமாறுவார். இவ்வாறு ஏமாறியவன் சில வேளைகளில் வேதநெறியைப் பின்பற்றும் பிராமணர்கள் அல்லது கிருஷ்ணசிந்தனை பக்தர்களைச் சார்ந்து, உபநயனம் முதலிய ஸ்ரௌத-ஸ்மார்த்த கர்மங்களால் யஜ்ஞபுருஷ பகவானை ஆராதிக்கக் கற்றுக்கொள்கிறான். ஆனால் அந்த நெறிகளில் நிலைக்க இயலாமல் மீண்டும் வீழ்ந்து, காமபோக ஏற்பாடுகளில் தேர்ந்த சூத்ரர்களிடம் சேர்கிறான்; அங்கே மைதுனமும் குடும்பப் போஷணமும் குரங்கு இனம்போல் மிகுந்ததாகும்।
Verse 31
तत्रापि निरवरोध: स्वैरेण विहरन्नतिकृपणबुद्धिरन्योन्यमुखनिरीक्षणादिना ग्राम्यकर्मणैव विस्मृतकालावधि: ॥ ३१ ॥
அங்கேயும் அவர்கள் தடையின்றி சுதந்திரமாகச் சுற்றித் திரிகிறார்கள்; மிகக் குறுகிய மனப்பான்மையால் வாழ்வின் இலக்கை அறியார். ஒருவரின் முகத்தை ஒருவர் பார்ப்பது முதலியவற்றால் இன்பவாசனை எழ, அவர்கள் கிராம்யகர்மம் எனப்படும் பொருட்காரியங்களிலேயே மூழ்கி, தங்கள் சிறிய ஆயுள் ஒருநாள் முடியும் என்பதை முற்றிலும் மறந்து விடுகிறார்கள்।
Verse 32
क्वचिद् द्रुमवदैहिकार्थेषु गृहेषु रंस्यन् यथा वानर: सुतदारवत्सलो व्यवायक्षण: ॥ ३२ ॥
சில வேளைகளில் ஜீவன் உடல்சார்ந்த பயன்களான இல்லங்களில், மரத்திலிருந்து மரத்துக்கு தாவும் குரங்கைப் போல மகிழ்ந்து அலைகிறான்; மகன்-மனைவி மீது மிகுந்த பாசம் கொண்டு, क्षணிக மைதுன இன்பத்தின் அடிமையாகிறான். வேட்டைக்காரன் குரங்கை இறுதியில் பிடிப்பதுபோல், இந்தப் பந்தப்பட்ட ஜீவன் ஒரு உடலிலிருந்து மற்றொரு உடலுக்கு தாவித் தாவி, क्षணிக காம இன்பத்தில் மயங்கி குடும்பம் எனும் கூண்டில் அடைக்கப்பட்டு, பொருட்பாசங்களிலிருந்து விடுபட இயலாது.
Verse 33
एवमध्वन्यवरुन्धानो मृत्युगजभयात्तमसि गिरिकन्दरप्राये ॥ ३३ ॥
இந்தப் பொருட் உலகில் கட்டுண்ட ஜீவன் பரமபுருஷனுடன் உள்ள தன் உறவை மறந்து, கிருஷ்ண-சைதன்யத்தை அலட்சியம் செய்தால், பலவகை பாவமும் தீச்செயலும் செய்கிறான். பின்னர் மூவகைத் துன்பங்களால் வாடி, மரணமெனும் யானையின் பயத்தால், மலைக் குகை போன்ற இருளில் வீழ்கிறான்।
Verse 34
क्वचिच्छीतवाताद्यनेकदैविकभौतिकात्मीयानां दु:खानां प्रतिनिवारणेऽकल्पो दुरन्तविषयविषण्ण आस्ते ॥ ३४ ॥
சிலவேளை கடும் குளிர், வலுவான காற்று முதலியவற்றாலும், தெய்வீக, பௌதிக, ஆத்மீக காரணங்களாலான பல துன்பங்களாலும் அவன் வாடுகிறான். அவற்றைத் தடுக்க இயலாமல், முடிவற்ற விஷயபோக ஆசையால் மனம் சோர்ந்து, துயர்நிலையிலேயே தங்குகிறான்।
Verse 35
क्वचिन्मिथो व्यवहरन् यत्किञ्चिद्धनमुपयाति वित्तशाठ्येन ॥ ३५ ॥
சில நேரம் அவர்கள் ஒருவருடன் ஒருவர் பணப் பரிமாற்றம் செய்து சிறிது லாபம் பெறுவர்; ஆனால் பணத்தில் ஏமாற்றம் காரணமாக காலப்போக்கில் பகை உண்டாகிறது. அற்ப லாபமிருந்தாலும் நட்பு கெட்டு, அவர்கள் எதிரிகளாக மாறுகிறார்கள்।
Verse 36
क्वचित्क्षीणधन: शय्यासनाशनाद्युपभोगविहीनो यावदप्रतिलब्धमनोरथोपगतादानेऽवसितमतिस्ततस्ततोऽवमानादीनि जनादभिलभते ॥ ३६ ॥
சிலவேளை பணம் தீர்ந்து, படுக்கை, இருக்கை, உணவு போன்ற அனுபவப் பொருட்களே இல்லாமல் போகிறது; அமர இடம்கூட கிடைக்காது. ஆசைகள் நிறைவேறாதபோது, நியாயமான வழியில் தேவைகளைப் பெற முடியாமல், பிறருடைய சொத்தை அநியாயமாகப் பறிக்கத் தீர்மானிக்கிறான். விரும்பியது கிடைக்காததால், பிறரின் அவமதிப்புகளைப் பெற்று மிகுந்த சோர்வடைகிறான்।
Verse 37
एवं वित्तव्यतिषङ्गविवृद्धवैरानुबन्धोऽपि पूर्ववासनया मिथ उद्वहत्यथापवहति ॥ ३७ ॥
இவ்வாறு செல்வப் பற்றால் வளர்ந்த பகைத் தொடர்பு இருந்தாலும், முன் வாசனையின் தூண்டுதலால் அவர்கள் மீண்டும் மீண்டும் திருமணம் செய்து கொள்கிறார்கள். ஆனால் துரதிர்ஷ்டவசமாக அந்தத் திருமணங்கள் நீடிக்காது; விவாகரத்து முதலிய வழிகளில் அவர்கள் மீண்டும் பிரிந்து விடுகிறார்கள்।
Verse 38
एतस्मिन् संसाराध्वनि नानाक्लेशोपसर्गबाधित आपन्नविपन्नो यत्र यस्तमु ह वावेतरस्तत्र विसृज्य जातं जातमुपादाय शोचन्मुह्यन् बिभ्यद्विवदन् क्रदन् संहृष्यन्गायन्नह्यमान: साधुवर्जितो नैवावर्ततेऽद्यापि यत आरब्ध एष नरलोकसार्थो यमध्वन: पारमुपदिशन्ति ॥ ३८ ॥
இந்தச் சம்சாரப் பாதை பல துன்பங்களும் இடையூறுகளும் நிறைந்தது. ஜீவன் சிலவேளை லாபம், சிலவேளை நஷ்டம் அடைகிறான்; சிலவேளை தந்தை முதலியோரிடமிருந்து பிரிவடைந்து அவர்களை விட்டுவிட்டு பிள்ளைகள் முதலியோரிடம் பற்றுக் கொள்கிறான். சோகம், மயக்கம், பயம், அழுகை, வாதம், மகிழ்ச்சி, பாடல் ஆகியவற்றில் சிக்கி, அனாதி பகவத்-வியோகத்தை மறந்து, யமபாதை போன்ற அபாயமான வழியில் இன்பமின்றி அலைகிறான். ஆத்மஞானிகள் பகவானின் சரணடைந்து பக்தி மார்க்கத்தால் மட்டுமே விடுதலை பெறுவர்; பக்தியின்றி விடுபட முடியாது—கிருஷ்ண சிந்தனையே வழி।
Verse 39
यदिदं योगानुशासनं न वा एतदवरुन्धते यन्न्यस्तदण्डा मुनय उपशमशीला उपरतात्मान: समवगच्छन्ति ॥ ३९ ॥
இந்த யோக உபதேசம் தண்டத்தை விட்டு, எல்லா உயிர்களுக்கும் நண்பர்களாய், அமைதிச் சுபாவமாய், மனம்-இந்திரியங்களை அடக்கி வாழும் சாதுக்களுக்கு எளிது. அமைதியான சித்தம் உடையோர் விடுதலைப் பாதையை—பகவத் தாமத்திற்குச் செல்லும் வழியை—சுலபமாக அடைகிறார்கள். ஆனால் துன்பமயமான பொருள் ஆசையில் சிக்கிய துரதிர்ஷ்டன் அவர்களுடன் சேர முடியாது.
Verse 40
यदपि दिगिभजयिनो यज्विनो ये वै राजर्षय: किं तु परं मृधे शयीरन्नस्यामेव ममेयमिति कृतवैरानुबन्धायां विसृज्य स्वयमुपसंहृता: ॥ ४० ॥
திசை வென்றும் யாகங்களில் வல்லவருமான பல ராஜரிஷிகளும் பகவானின் அன்புச் சேவையை அடையவில்லை; ஏனெனில் ‘நான் இந்த உடல்; இது என் சொத்து’ என்ற பொய்யான அகந்தையை அவர்கள் வெல்ல முடியவில்லை. அந்த தேகாபிமானத்தால் பகை வளர்த்து போர் செய்து, இறுதியில் போர்க்களத்தில் வீழ்ந்து, வாழ்வின் உண்மைப் பணியை நிறைவேற்றாமல் அழிந்தனர்.
Verse 41
कर्मवल्लीमवलम्ब्य तत आपद: कथञ्चिन्नरकाद्विमुक्त: पुनरप्येवं संसाराध्वनि वर्तमानो नरलोकसार्थमुपयाति एवमुपरि गतोऽपि ॥ ४१ ॥
ஜீவன் கர்மம் எனும் கொடியைச் சார்ந்தால், புண்ணியச் செயல்களின் பலனால் எப்படியோ நரகநிலைமையிலிருந்து விடுபட்டு ஸ்வர்கம் முதலிய உயருலகங்களுக்கு உயர்கிறான்; ஆனால் அங்கே நிலைத்திருக்க முடியாது. புண்ணியப் பலன் தீர்ந்தவுடன் மீண்டும் கீழே விழுகிறான். இவ்வாறு சம்சாரப் பாதையில் அவன் எப்போதும் மேலே-கீழே அலைகிறான்.
Verse 42
तस्येदमुपगायन्ति— आर्षभस्येह राजर्षेर्मनसापि महात्मन: । नानुवर्त्मार्हति नृपो मक्षिकेव गरुत्मत: ॥ ४२ ॥
ஜடபரதரின் உபதேசத்தைச் சுருக்கமாகக் கூறி சுகதேவ கோஸ்வாமி சொன்னார்—அரசரிஷி பரீக்ஷித்! இந்த மகாத்மா காட்டிய பாதை, இறைவனின் வாகனமான கருடனின் பாதையைப் போன்றது; சாதாரண அரசர்கள் ஈக்களைப் போன்றவர்கள். ஈக்கள் கருடனின் பாதையைப் பின்பற்ற முடியாதது போல, இன்றுவரை வெற்றி பெற்ற பெரும் அரசர்களும் பக்திசேவைப் பாதையை மனத்தாலும் பின்பற்ற இயலவில்லை.
Verse 43
यो दुस्त्यजान्दारसुतान् सुहृद्राज्यं हृदिस्पृश: । जहौ युवैव मलवदुत्तमश्लोकलालस: ॥ ४३ ॥
இளமையிலேயே மகாராஜா பரதன் உத்தமஶ்லோக பகவானின் சேவைக்கான பேராசையால் மனைவி, பிள்ளைகள், நண்பர்கள், பெரும் பேரரசு ஆகியவற்றை—விடுவது அரிதாயினும்—மலம் போல அற்பமெனக் கருதி துறந்தான்।
Verse 44
यो दुस्त्यजान् क्षितिसुतस्वजनार्थदारान्प्रार्थ्यां श्रियं सुरवरै: सदयावलोकाम् । नैच्छन्नृपस्तदुचितं महतां मधुद्विट-सेवानुरक्तमनसामभवोऽपि फल्गु: ॥ ४४ ॥
அரசே, பரத மகாராஜா அரசாட்சி, மனைவி, உறவினர், தேவர்களும் பொறாமைப்படும் கருணைநோக்குடைய செல்வம்—இவற்றையெல்லாம்—துறந்தார்; ஏனெனில் மதுத்விட் ஸ்ரீகிருஷ்ண சேவையில் மனம் ஈடுபட்ட மகாத்மர்களுக்கு போகமும் பவமும் அற்பமே.
Verse 45
यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाययोगाय साङ्ख्यशिरसे प्रकृतीश्वराय । नारायणाय हरये नम इत्युदारंहास्यन्मृगत्वमपि य: समुदाजहार ॥ ४५ ॥
மான் உடலிலிருந்தபோதும் பரத மகாராஜா பகவானை மறக்கவில்லை; உடலை விடும் வேளையில் அவர் உரக்க—“யஜ்ஞஸ்வரூபன், தர்மத்தின் காவலன், விதிநைபுண்யம், யோகஸ்வரூபம், சாங்க்யத்தின் சிகரம், பிரகிருதியின் ஈசன், நாராயண ஹரிக்கு நமஸ்காரம்”—என்று கூறி உடலைத் துறந்தார்।
Verse 46
य इदं भागवतसभाजितावदातगुणकर्मणो राजर्षेर्भरतस्यानुचरितं स्वस्त्ययनमायुष्यं धन्यं यशस्यं स्वर्ग्यापवर्ग्यं वानुशृणोत्याख्यास्यत्यभिनन्दति च सर्वा एवाशिष आत्मन आशास्ते न काञ्चन परत इति ॥ ४६ ॥
பாகவத சபையில் ராஜரிஷி பரதனின் தூய குண-கர்மங்களைப் பற்றிய இந்த மங்களச் சரிதத்தை பக்தன் பணிவுடன் கேட்டு, பாடி, போற்றினால், ஆயுள், செல்வம், புகழ், ஸ்வர்கம் அல்லது மோட்சம்—எல்லாம் கிடைக்கும்; வேறு யாரிடமும் வேண்டத் தேவையில்லை।
Frequently Asked Questions
It is an allegorical model of saṁsāra where the conditioned soul, driven by greed and bodily identification, enters for profit and becomes lost under māyā. The ‘forest’ represents unpredictable dangers—sense agitation, social entanglement, fear, punishment, and time—showing how karma and guṇa keep the jīva wandering through repeated bodies until he takes shelter of devotees and bhakti.
Because indriyas divert resources meant for dharma and spiritual progress into unnecessary consumption—seeing, tasting, touching, hearing, and desiring—thereby ‘stealing’ one’s wealth, time, and clarity. The teaching highlights that without regulation and higher taste (bhakti-rasa), the senses naturally extract tribute from the jīva.
Hari-cakra is the Lord’s disc identified here with kāla, the inexorable wheel of time. It governs change from atom to Brahmā’s lifespan and ‘spends’ the lives of all beings. The chapter stresses that death cannot be avoided by man-made gods; only surrender to the Supreme Lord, the master of time, is meaningful.
Household life is depicted as a potent arena of karma where desire-seeds regenerate unless burned by detachment and devotion. The text does not deny gṛhastha duties, but warns that attachment to wealth, sex, and possessiveness turns family life into wildfire—lamentation, conflict, and bondage—unless centered on service to Viṣṇu and guided by sādhu-saṅga.
Because such paths lack śāstric grounding and do not lead to surrender to the Supreme Personality of Godhead. They cannot protect one from the fundamental problem—kāla (death/time)—and instead intensify delusion, keeping the jīva within the forest rather than guiding him to authentic bhakti and Vedic discipline.
Bharata’s life proves that attraction to Kṛṣṇa’s qualities enables true renunciation, and that remembrance of the Lord is decisive even across births. Hearing and chanting about Bharata is presented as spiritually potent (śravaṇa-kīrtana), capable of granting both worldly uplift and ultimate liberation, with bhakti as the highest result.