Adhyaya 8
अस्मिन्नध्याये प्रह्लादो द्विजान् उपदिशति—अन्येषु प्रसिद्धेषु नदीतीर्थेषु न भ्रमितव्यम्; गोमती-समुद्रसंगमे स्नानादि कर्मणां फलम् अतिशयेन भवतीति। तत्र आगत्य संगमस्य पापनाशकत्वं स्तूयते, समुद्राधिपतये गोमत्यै च निर्दिष्टेन भक्तिवाक्येन अर्घ्यं दातव्यमिति विधीयते। स्नानस्य दिशानियमाः, ततः पितृतर्पणं श्राद्धं च, दक्षिणादानस्य विशेषः, सुवर्णादिविशिष्टदानस्य प्रशंसा च निरूप्यते। ततः दानानां प्रकाराः—तुलापुरुषः, भूमिदानम्, कन्यादानम्, विद्यादानम्, प्रतीकधेनुदानादयः—तेषां फलानि च कथ्यन्ते। श्राद्धपक्षे अमावास्यादिषु कालविशेषेण फलवृद्धिः, अत्र स्थाने दोषयुक्तमपि श्राद्धं पूर्णतां यातीत्यपि प्रतिज्ञायते। विविधप्रेतावस्थाभिः पीडितानामपि स्नानेन मोक्षलाभः कथ्यते। विशेषतः चक्रतीर्थस्य माहात्म्यं—चक्रचिह्नितशिलानां (एकादि द्वादशपर्यन्तं) भेदाः, तेषां भुक्तिमुक्तिफलानि, दर्शन-स्पर्शन-स्मरणैः शुद्धिः, अन्तकाले हरिस्मरणेन मुक्तिरिति समाप्यते।
Shlokas
Verse 1
प्रह्लाद उवाच । मा गच्छध्वं सुरनदीं कालिंदीं मा सरस्वतीम् । गच्छध्वं च द्विजश्रेष्ठा गोमत्युदधिसंगमे
प्रह्लाद उवाच—मा गच्छत सुरनदीं गङ्गां, मा कालिन्दीं यमुनां, मा सरस्वतीम्। किं तु हे द्विजश्रेष्ठाः, गोमती-उदधि-सङ्गमं गच्छत।
Verse 2
प्राप्यते हेलया यत्र सर्वे कामा न संशयः । गोमतीजलकल्लोलैः क्रीडते यत्र सागरः
यत्र हेलया अपि सर्वे कामाः प्राप्यन्ते, न संशयः। यत्र गोमती-जल-कल्लोलैः सह सागरः क्रीडतीव दृश्यते।
Verse 3
पापघ्नं गोमतीतीरं प्राप्यते पुण्यवन्नरैः । सागरेण च संमिश्रं महापातकनाशनम्
पापघ्नं गोमती-तीरं पुण्यवद्भिर्नरैः प्राप्यते। सागरेण च संमिश्रं तत् महापातक-नाशनम्।
Verse 4
गोमती संगता यत्र सागरेण द्विजोत्तमाः । मुक्तिद्वारं तु तत्प्रोक्तं कलिकाले न संशयः
यत्र गोमती सागरेण संगता, हे द्विजोत्तमाः। तत् मुक्तिद्वारं प्रोक्तं कलिकाले, न संशयः।
Verse 5
यत्पुण्यं लभते तूर्णं गंगासागरसंगमे । तत्पुण्यं समवाप्नोति गोमत्युदधिसंगमे
यत् पुण्यं तूर्णं लभ्यते गङ्गा-सागर-संगमे। तत् एव पुण्यं समवाप्नोति गोमती-उदधि-संगमे।
Verse 6
नमस्कृत्य च तोयेशं गोमतीं च सरिद्वराम् । अर्घ्यं दद्याद्विधानेन कृत्वा च करयोः कुशान्
नमस्कृत्य तोयेशं गोमतीं च सरिद्वराम् । विधानेनार्घ्यं दद्याद् करयोः कुशान् कृत्वा ॥
Verse 7
मंत्रेणानेन विप्रेंद्रा दद्यादर्घ्यं विधानतः । ब्राह्मणैः सह संगत्य सदा तत्तीर्थवासिभिः
अनेन मन्त्रेण विप्रेन्द्रा विधानेनार्घ्यं दद्यात् । ब्राह्मणैः सह संगत्य तीर्थवासिभिरन्वहम् ॥
Verse 8
भक्त्या चार्घ्यं प्रदास्यामि देवाय परमा त्मने । त्राहि मां पापिनं घोरं नमस्ते सुररूपिणे
भक्त्या चार्घ्यं प्रदास्यामि देवाय परमात्मने । त्राहि मां पापिनं घोरं नमस्ते सुररूपिणे ॥
Verse 9
तीर्थराज नमस्तुभ्यं रत्नाकर महार्णव । गोमत्या सह गोविंद गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते
तीर्थराज नमस्तुभ्यं रत्नाकर महार्णव । गोमत्या सह गोविन्द गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥
Verse 10
दत्त्वा चार्घ्यं शिखां बद्ध्वा संस्मृत्य जलशायिनम् । कुर्याच्च प्राङ्मुखः स्नानं ततः प्रत्यङ्मुखस्तथा
दत्त्वा चार्घ्यं शिखां बद्ध्वा संस्मृत्य जलशायिनम् । कुर्याच्च प्राङ्मुखः स्नानं ततः प्रत्यङ्मुखस्तथा ॥
Verse 11
स्नात्वा च परया भक्त्या पितॄन्संतर्पयेत्ततः । विश्वेदेवादि संपूज्य पितॄणां श्राद्धमाचरेत्
स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन् तर्पयेत् ततः। विश्वेदेवादीन् सम्यक् संपूज्य पितृश्राद्धम् आचरेत्॥
Verse 12
यथोक्तां दक्षिणां दद्याद्विष्णुर्मे प्रीयतामिति । विशेषतः प्रदातव्यं सुवर्णं विप्रसत्तमाः
यथोक्तां दक्षिणां दद्याद् ‘विष्णुर्मे प्रीयताम्’ इति। विशेषतः प्रदातव्यं सुवर्णं विप्रसत्तमाः॥
Verse 13
दंपत्योर्वाससी चैव कंचुकोष्णीषमेव च । लक्ष्म्या सह जगन्नाथो विष्णुर्मे प्रीयतामिति
दंपत्योर्वाससी दद्याद् कञ्चुकं चोष्णीषमेव च। ‘लक्ष्म्या सह जगन्नाथो विष्णुर्मे प्रीयताम्’ इति॥
Verse 14
महादानानि सर्वाणि गोमत्युदधिसंगमे । सप्तद्वीपपतिर्भूत्वा विष्णुलोके महीयते
गोमत्युदधिसंगमे महादानानि यानि च। तैः सप्तद्वीपपतित्वं लभ्यते विष्णुलोके महीयते॥
Verse 15
यस्तुलापुरुषं दद्याद्गोमत्युदधिसंगमे । सप्तद्वीपपतिर्भूत्वा विष्णुलोके महीयते
यस्तुलापुरुषं दद्याद् गोमत्युदधिसंगमे। सप्तद्वीपपतिर्भूत्वा विष्णुलोके महीयते॥
Verse 16
आत्मानं तोलयेद्यस्तु स्वर्णेन रजतेन वा । वस्त्रैर्वा कुंकुमैर्वापि फलैर्वापि तथा रसैः
यस्तु स्वर्णेन रजतेन वा, वस्त्रैर्वा कुंकुमैर्वापि, फलैर्वा रसैस्तथैव—आत्मानं तुलयित्वा तदनुरूपं दानं करोति (तुलापुरुषदानम्)।
Verse 17
भुक्त्वा भोगान्सुविपुलांस्तथा कामान्मनोहरान् । संपूज्यमानस्त्रिदशैर्याति विष्ण्वालयं नरः
सुविपुलान् भोगान् तथा मनोहरान् कामान् भुक्त्वा, त्रिदशैः संपूज्यमानो नरः विष्ण्वालयं याति।
Verse 18
हिरण्यरूप्यदानं च ह्यश्वं धेनुं तथैव च । गोमतीसंगमे दत्त्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्
हिरण्यरूप्यदानं च, अश्वं धेनुं तथैव च—गोमतीसंगमे दत्त्वा सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्।
Verse 19
भूमिदानं च यो दद्याद्गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा शुचिर्हरिं स्मृत्वा तस्माद्धन्यतरो नहि
यो गोमत्युदधिसंगमे भूमिदानं दद्यात्, तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा हरिं स्मृत्वा—तस्माद्धन्यतरो नहि।
Verse 20
कन्यादानं च यः कुर्याद्विद्यादानमथापि वा । गोमत्याः संगमे स्नात्वा याति ब्रह्मपदं नरः
यः कन्यादानं करोति, विद्यादानमथापि वा—गोमत्याः संगमे स्नात्वा नरः ब्रह्मपदं याति।
Verse 21
यो दद्यात्स्वर्णधेनुं च घृतधेनुं समाहितः । ब्रह्माण्डदानमपि वा तस्य पुण्यमनंतकम्
यः समाहितचित्तः स्वर्णधेनुं घृतधेनुं च ददाति, अथवा ब्रह्माण्डदानमपि करोति, तस्य पुण्यं अनन्तकं भवति।
Verse 22
तथा लवणधेनुं च जलधेनुमथापि वा । दत्त्वा याति परं स्थानं गोमत्युदधिसंगमे
तथा लवणधेनुं जलधेनुं वा दत्त्वा, गोमत्युदधिसंगमे परं स्थानं याति।
Verse 23
युगादिषु च सर्वेषु गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा संतर्प्य च पितॄनक्षयं लोकमाप्नुयात्
युगादिषु सर्वेषु गोमत्युदधिसंगमे स्नात्वा पितॄन् संतर्प्य, अक्षयं लोकमाप्नुयात्।
Verse 24
आषाढ्यां च तथा माघ्यां कार्तिक्यां संगमे नरः । पितॄणां तर्पणं स्नानं श्राद्धं पावकपूजनम् । कुर्याच्चैव तथा दानं यदीच्छेदक्षयं पदम्
आषाढ्यां माघ्यां कार्तिक्यां च संगमे नरः स्नानं पितृतर्पणं श्राद्धं पावकपूजनं च कुर्यात्; तथा दानं च कुर्यात्, यदि अक्षयं पदम् इच्छेत्।
Verse 25
पितॄणां चाक्षया तृप्तिर्गयाश्राद्धेन वै यथा । तद्वच्छ्राद्धान्महाभाग गोमत्युदधिसंगमे
यथा गयाश्राद्धेन पितॄणामक्षया तृप्तिर्भवति, तथा हे महाभाग गोमत्युदधिसंगमे श्राद्धात् अपि।
Verse 26
कुर्य्यात्स्नानं तथा दानं पितॄणां तर्पणं तथा । पञ्चकासु द्विजश्रेष्ठास्तथा चैवाष्टकासु च
कुर्यात् स्नानं तथा दानं पितॄणां तर्पणं तथा। पञ्चकासु द्विजश्रेष्ठास्तथा चैवाष्टकासु च॥
Verse 27
वैधृतौ च व्यतीपाते छायायां कुंजरस्य च । षष्ठ्यां च कपिलाख्यायां तथा हि द्वादशीषु च
वैधृतौ च व्यतीपाते छायायां कुंजरस्य च। षष्ठ्यां च कपिलाख्यायां तथा हि द्वादशीषु च॥
Verse 28
गोमत्यां संगमे स्नात्वा दद्याद्दानं विशेषतः । निर्मलं स्थानमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति
गोमत्यां संगमे स्नात्वा दद्याद्दानं विशेषतः। निर्मलं स्थानमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति॥
Verse 29
श्राद्धपक्षे त्वमावास्यां गोमत्युदधिसंगमे । हेलया प्राप्यते पुण्यं दत्त्वा पिण्डं गयासमम्
श्राद्धपक्षे त्वमावास्यां गोमत्युदधिसंगमे। हेलया प्राप्यते पुण्यं दत्त्वा पिण्डं गयासमम्॥
Verse 30
तस्मात्सर्वं प्रयत्नेन त्वमावास्यां द्विजोत्तमाः । श्राद्धं हि पितृपक्षांते कार्य्यं गोमतिसंगमे
तस्मात्सर्वं प्रयत्नेन त्वमावास्यां द्विजोत्तमाः। श्राद्धं हि पितृपक्षांते कार्य्यं गोमतिसंगमे॥
Verse 31
यद्यप्यश्रोत्रियं श्राद्धं यद्यप्युपहतं भवेत् । पक्षश्राद्धकृतं पुण्यं दिनेनैकेन लभ्यते
यद्यप्यश्रोत्रियं श्राद्धं यद्यप्युपहतं भवेत् । पक्षश्राद्धकृतं पुण्यं दिनेनैकेन लभ्यते ॥
Verse 32
श्रद्धाहीनं मन्त्रहीनं पात्रहीनमथापि वा । द्रव्यहीनं कालहीनं मनसः स्वास्थ्यवर्जितम्
श्रद्धाहीनं मन्त्रहीनं पात्रहीनमथापि वा । द्रव्यहीनं कालहीनं मनसः स्वास्थ्यवर्जितम् ॥
Verse 33
श्राद्धपक्षे ह्यमायां तु गोमत्युदधिसंगमे । परिपूर्णं भवेत्सर्वं पितॄणां तृप्तिरक्षया
श्राद्धपक्षे ह्यमायां तु गोमत्युदधिसंगमे । परिपूर्णं भवेत्सर्वं पितॄणां तृप्तिरक्षया ॥
Verse 34
गोमती कमला चैव चंद्रभागा तथैव च । तिस्रस्तु संगता नद्यः प्रविष्टा वरुणालयम्
गोमती कमला चैव चंद्रभागा तथैव च । तिस्रस्तु संगता नद्यः प्रविष्टा वरुणालयम् ॥
Verse 35
गयायां पिंडदानेन प्रयागे ह्यस्थिपातने । तत्पुण्यं समवाप्नोति पक्षांते श्राद्धकृन्नरः
गयायां पिंडदानेन प्रयागे ह्यस्थिपातने । तत्पुण्यं समवाप्नोति पक्षांते श्राद्धकृन्नरः ॥
Verse 36
यदीच्छेत्सर्वतीर्थेषु हेलया त्वभिषेचनम् । स्नानं कुर्वीत भक्त्या वै गोमत्युदधिसंगमे
यः सर्वतीर्थेषु स्नानफलम् अल्पायासेन इच्छेत्, स भक्त्या गोमत्युदधिसंगमे स्नानं कुर्यात्।
Verse 38
श्राद्धे कृते त्वमावस्यां पितृपक्षे च वै द्विजाः । अपुत्रा चैव या नारी काकवंध्या च या भवेत्
अमावास्यायां पितृपक्षे च श्राद्धे कृते, हे द्विजाः, अपुत्रा या नारी काकवन्ध्या च या भवेत्, सा अपि तैः कर्मभिः पुण्यप्रायश्चित्तभागिनी भवति।
Verse 39
मृतपुत्रा तथा विप्राः संगमे स्नानमाचरेत् । दोषैः प्रमुच्यते सर्वैर्गोमप्युदधिसंगमे । स्नात्वा सुखमवाप्नोति प्रजां च चिरजीविनीम्
मृतपुत्रा नारी अपि, हे विप्राः, संगमे स्नानम् आचरेत्। गोमत्युदधिसंगमे सर्वदोषैः प्रमुच्यते। तत्र स्नात्वा सुखम् अवाप्नोति चिरजीविनीं प्रजां च।
Verse 40
यानि कानि च दानानि पृथिव्यां सम्भवंति हि । तानि सर्वाणि देयानि गोमत्युदधिसंगमे
पृथिव्यां यानि कानि च दानानि सम्भवन्ति, तानि सर्वाणि गोमत्युदधिसंगमे दातव्यानि।
Verse 41
सर्वदैव च विप्रेन्द्रा विशेषात्सर्वपर्वसु । स्नानं कुर्वीत नियतो गोमत्युदधिसंगमे
सर्वदा, हे विप्रेन्द्राः, विशेषतः सर्वपर्वसु, नियतः गोमत्युदधिसंगमे स्नानं कुर्यात्।
Verse 42
दर्शनादेव पापस्य क्षयो भवति भो द्विजाः । प्रणामे मनसस्तुष्टिर्मुक्तिश्चैवावगाहने
दर्शनादेव, भो द्विजाः, पापक्षयो भवति। प्रणामेन मनसः तुष्टिर्भवति; अवगाहने तु मुक्तिरपि लभ्यते॥
Verse 43
श्राद्धे कृते पितॄणां तु तृप्तिर्भवति शाश्वती । दाने मनोरथावाप्तिर्जायते नात्र संशयः
श्राद्धे कृते पितॄणां शाश्वती तृप्तिर्भवति। दाने च मनोरथावाप्तिर्जायते—नात्र संशयः॥
Verse 44
कृतकृत्यास्तु ते धन्या यैः कृतं पितृतर्पणम् । श्राद्धं च ऋषिशार्दूला गोमत्युदधिसंगमे
कृतकृत्यास्तु ते धन्याः यैः कृतं पितृतर्पणम्। श्राद्धं च, ऋषिशार्दूलाः, गोमत्युदधिसङ्गमे॥
Verse 45
पितृपक्षे च वै केचिन्मातृपक्षे तथैव च । तथा श्वशुरपक्षे च ये चान्ये मित्रबांधवाः
पितृपक्षे च वै केचिन्मातृपक्षे तथैव च। तथा श्वशुरपक्षे च ये चान्ये मित्रबान्धवाः॥
Verse 46
स्थावरत्वं गता ये च पुद्गलत्वं च ये गताः । पिशाचत्वं गता ये च ये च प्रेतत्वमागताः
स्थावरत्वं गता ये च पुद्गलत्वं च ये गताः। पिशाचत्वं गता ये च ये च प्रेतत्वमागताः॥
Verse 47
तिर्य्यग्योनिगता ये च ये च कीटत्वमागताः । स्नानमात्रेण ते सर्वे मुक्तिं यांति न संशयः
तिर्यग्योनिगताः ये च कीटत्वं ये च प्राप्ताः । स्नानमात्रेण ते सर्वे मुक्तिं यान्ति न संशयः ॥
Verse 48
किं पुनः श्राद्धदानादि गोमतीसंगमे तथा । कृत्वा मुक्तिमवाप्नोति मानवो नात्र संशयः
किं पुनः श्राद्धदानादि गोमतीसङ्गमे तथा । कृत्वा मुक्तिमवाप्नोति मानवो नात्र संशयः ॥
Verse 49
श्रवणद्वादशीयोगे गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा मुक्तिमवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति
श्रवणद्वादशीयोगे गोमत्युदधिसङ्गमे । स्नात्वा मुक्तिमवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति ॥
Verse 50
सन्त्यज्य सर्वतीर्थानि गोमत्युदधिसंगमे । स्नानं कृत्वा तथा श्राद्धं कृतकृत्यो भवेन्नरः । परं लोकमवाप्नोति ह्यर्चयित्वा तु वामनम्
सन्त्यज्य सर्वतीर्थानि गोमत्युदधिसङ्गमे । स्नानं कृत्वा तथा श्राद्धं कृतकृत्यो भवेन्नरः । परं लोकमवाप्नोति ह्यर्चयित्वा तु वामनम् ॥
Verse 51
सम्यक्स्नात्वा नरो यस्तु पूजयेद्गरुडध्वजम् । पीतांबरधरो भूत्वा दिव्याभरणभूषितः
सम्यक्स्नात्वा नरो यस्तु पूजयेद्गरुडध्वजम् । पीताम्बरधरो भूत्वा दिव्याभरणभूषितः ॥
Verse 52
वीक्ष्यमाणः सुरस्त्रीभिर्नागारिकृतकेतनः । चतुर्भुजधरो भूत्वा वनमालाविभूषितः । संस्तूयमानो मुनिभिर्याति विष्ण्वालयं नरः
सुरस्त्रीभिर्विलोक्यमानो दिव्यगृहे निवसन्, चतुर्भुजधरो भूत्वा वनमालाविभूषितः। मुनिभिः संस्तूयमानो नरः विष्ण्वालयं याति॥
Verse 53
गोमतीसंगमे स्नात्वा कृतकृत्यो भवेन्नरः । यत्र दैत्यवधं कृत्वा विष्णुना प्रभविष्णुना
गोमतीसङ्गमे स्नात्वा नरः कृतकृत्यो भवति; यत्र प्रभविष्णुना विष्णुना दैत्यवधः कृतः॥
Verse 54
चक्रं प्रक्षालितं पूर्वं कृष्णेन स्वयमेव हि । तेनैव चक्रतीर्थं हि ख्यातं लोकत्रये द्विजाः
पूर्वं हि कृष्णेन स्वयमेव चक्रं प्रक्षालितम्; तेनैव द्विजाः, चक्रतीर्थं लोकत्रये ख्यातम्॥
Verse 55
भवंति यत्र पाषाणाश्चक्रांका मुक्तिदायकाः । यैः पूजितैर्जगन्नाथः कृष्णः सांनिध्यमाव्रजेत्
यत्र चक्राङ्किताः पाषाणाः सन्ति मुक्तिदायकाः; यैः पूजितैः जगन्नाथः कृष्णः सान्निध्यमाव्रजेत्॥
Verse 56
तत्रैव यदि लभ्येत चक्रैर्द्वादशभिः सह
तत्रैव यदि लभ्येत द्वादशचक्रैः सह॥
Verse 57
द्वादशात्मा स विज्ञेयो मोक्षदः सर्वदेहिनाम् । एकचक्रांकितो यस्तु द्वारवत्यां सुशोभनः
द्वादशात्मा स विज्ञेयो मोक्षदः सर्वदेहिनाम्। एकचक्राङ्कितो यस्तु द्वारवत्यां सुशोभनः॥
Verse 58
सुदर्शनाभिधानोऽसौ मोक्षैकफलदो हि सः । लक्ष्मीनारायणो द्वाभ्यां भुक्तिमुक्तिफलप्रदः
सुदर्शनाभिधानोऽसौ मोक्षैकफलदो हि सः। लक्ष्मीनारायणो द्वाभ्यां भुक्तिमुक्तिफलप्रदः॥
Verse 59
त्रिभिस्त्रिविक्रमश्चैव त्रिवर्गफलदायकः । श्रीप्रदो रिपुहन्ता च चतुर्भिः संयुतः स हि
त्रिभिस्त्रिविक्रमश्चैव त्रिवर्गफलदायकः। श्रीप्रदो रिपुहन्ता च चतुर्भिः संयुतः स हि॥
Verse 60
पञ्चभिर्वासुदेवस्तु जन्ममृत्युभयापहः । प्रद्युम्नः षड्भिरेवासौ लक्ष्मीं कांतिं ददाति यः
पञ्चभिर्वासुदेवस्तु जन्ममृत्युभयापहः। प्रद्युम्नः षड्भिरेवासौ लक्ष्मीं कान्तिं ददाति यः॥
Verse 61
सप्तभिर्बलभद्रश्च चक्रगोऽत्र प्रकीर्तितः । लाच्छितश्चाष्टभिर्भक्तिं ददाति पुरुषोत्तमः
सप्तभिर्बलभद्रश्च चक्रगोऽत्र प्रकीर्तितः। लाञ्छितश्चाष्टभिर्भक्तिं ददाति पुरुषोत्तमः॥
Verse 62
सर्वं दद्यान्नवव्यूहो दुर्लभो यः सुरैरपि । दशावतारो दशमी राज्यदो नात्र संशयः
सर्वं ददाति नवव्यूहो यो देवैरपि दुर्लभः। दशरूपेण दशावतारः, दशमं चिह्नं राज्यप्रदं—नात्र संशयः॥
Verse 63
एकादशभिरैश्वर्यं चक्रगः संप्रयच्छति । निर्वाणं द्वादशात्मा च द्वादशभिर्ददाति च
एकादशभिश्चक्रगः प्रभुरैश्वर्यं समर्पयेत्। द्वादशात्मा द्वादशभिर्निर्वाणं ददाति च॥
Verse 64
अत ऊर्ध्वं महाभागाः सौख्यमोक्षप्रदायकाः यतोऽत्र ते च पाषाणाः कृष्णचक्रेण चित्रिताः
अत ऊर्ध्वं महाभागाः सौख्यमोक्षप्रदाः स्मृताः। यतोऽत्र पाषाणास्ते कृष्णचक्रेण चित्रिताः॥
Verse 65
तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा कृष्णचक्रेण चिह्नितः
तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः। चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा कृष्णचक्रेण चिह्नितः॥
Verse 66
पूजयित्वा चक्रधरं हरिं ध्यायेत्सनातनम् । नापुत्रो नाधनो रोगी न स संजायते नरः
पूजयित्वा चक्रधरं हरिं ध्यायेत्सनातनम्। नापुत्रो नाधनो रोगी न स संजायते नरः॥
Verse 67
ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायकर्मजम् । तत्सर्वं विलयं याति सकृच्चक्रांकदर्शनात्
ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायकर्मजम् । तत्सर्वं विलयं याति सकृच्चक्राङ्कदर्शनात् ॥
Verse 68
म्लेच्छ देशे शुभे वापि चक्रांको दृश्यते यदि । तत्र चैव हरिक्षेत्रं मुक्तिदं नात्र संशयः
म्लेच्छदेशे शुभे वापि चक्राङ्को दृश्यते यदि । तत्र चैव हरिक्षेत्रं मुक्तिदं नात्र संशयः ॥
Verse 69
मृत्युकालेऽपि सम्प्राप्ते यदि ध्यायेद्धरिं नरः । चक्रांकं धारयेदंगे स याति परमं पदम्
मृत्युकालेऽपि सम्प्राप्ते यदि ध्यायेद्धरिं नरः । चक्राङ्कं धारयेदङ्गे स याति परमं पदम् ॥
Verse 70
हृदयस्थे च चक्रांके पूतो भवति तत्क्षणात् । नोपसर्पंति तं भीता दूताः कृष्णायुधं तदा । वैष्णवं लोकमा प्नोति नात्र कार्या विचारणा
हृदयस्थे च चक्राङ्के पूतो भवति तत्क्षणात् । नोपसर्पन्ति तं भीता दूताः कृष्णायुधं तदा । वैष्णवं लोकमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥
Verse 71
अपि पापसमाचारः किं पुनर्धार्मिकः शुचिः । गोमती संगमे स्नात्वा चक्रतीर्थे तथैव च । मुच्यते पातकैर्घोरै र्मानवो नात्र संशयः
अपि पापसमाचारः किं पुनर्धार्मिकः शुचिः । गोमतीसङ्गमे स्नात्वा चक्रतीर्थे तथैव च । मुच्यते पातकैर्घोरैर्मानवो नात्र संशयः ॥
Verse 72
राजसाः सत्त्वमायांति विष्णुधर्मं सनातनम् । क्षेत्रस्य तस्य माहात्म्यात्सत्यमेतत्प्रकीर्तितम्
राजसप्रकृतयः सत्त्वभावं यान्ति, विष्णोः सनातनधर्मं च प्राप्नुवन्ति; तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यादेतत् सत्यं प्रकीर्तितम्।
Verse 73
तामसं राजसं चापि यत्किञ्चिद्विष्णुपूजने । तच्च सत्त्वत्वमायाति निम्नगा च यथार्णवे
विष्णुपूजने यत्किञ्चित्तामसं राजसं वा, तदपि सत्त्वत्वमायाति; यथा निम्नगा अर्णवं प्राप्य तेनैक्यं याति।
Verse 74
दुर्लभा द्वारका विप्र दुर्लभं गोमतीजलम् । दुर्लभं जागरो रात्रौ दुर्लभं कृष्णदर्शनम्
दुर्लभा द्वारका विप्र, दुर्लभं गोमतीजलम्; दुर्लभो जागरो रात्रौ, दुर्लभं कृष्णदर्शनम्।
Verse 317
पक्षेपक्षे समग्रा तु पितृपूजा कृता च यैः । सम्पूर्णा जायते तेषां गोमत्युदधिसंगमे
पक्षेपक्षे समग्रां पितृपूजां ये कृतवन्तः, तेषां सा गोमत्युदधिसंगमे सम्पूर्णा जायते।