Adhyaya 15

Verse 1

। पञ्चदशोऽध्यायः । नारद उवाच । नारायणस्तदा देवो जटावल्कलधार्यथ । द्वितीयोऽनुचरस्तस्य ह्याययौ फलहस्तवान्

पञ्चदशोऽध्यायः। नारद उवाच—तदा देवो नारायणो जटावल्कलधारी, तस्य द्वितीयोऽनुचरश्च फलहस्तवान् तत्र समाययौ।

Verse 2

तौ दृष्ट्वा स्मरदूती सा विललाप मृगेक्षणा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः प्रोचतुस्तां च तावुभौ

तौ दृष्ट्वा स्मरदूतीव सा मृगेक्षणा विललाप। तच्छ्रुत्वा तस्याः वचनं तावुभौ तां प्रति प्रोचतुः।

Verse 3

भयं मा गच्छ कल्याणि त्वामावां त्रातुमागतौ । वने घोरे प्रविष्टासि कथं दुष्टनिषेविते

मा भैषीः कल्याणि, त्वां त्रातुमावां समागतौ। घोरे वने दुष्टनिषेविते कथं त्वं प्रविष्टासि?

Verse 4

एवमाश्वास्य तां तन्वीं राक्षसं प्राह माधवः । मुंचेमामधमाचार मृद्वंगीं चारुहासिनीम्

एवमाश्वास्य तां तन्वीं माधवो राक्षसं प्राह—मुञ्चेमामधमाचार, मृद्वङ्गीं चारुहासिनीम्।

Verse 5

रेरे मूर्ख दुराचार किं कर्तुं त्वं व्यवस्थितः । सर्वस्वं लोकनेत्राणामाहारं कर्तुमुद्यतः

रे रे मूर्ख दुराचार! किं कर्तुं त्वं व्यवस्थितः? लोकनेत्राणां सर्वस्वमिमामाहारं कर्तुमुद्यतः किम्?

Verse 6

भव पुण्यप्रभावेयं हंस्येतां मंडनं भुवः । अद्यलोकं निरालोकं कंदर्पं दर्पवर्जितम्

भव पुण्यप्रभावेयं हंस्येतां मण्डनं भुवः । अद्य लोकं निरालोकं कन्दर्पं दर्पवर्जितम् ॥

Verse 7

करिष्यस्यधुना त्वं च हत्वा वृंदारिकां वने । तस्मादिमां विमुंचाशु सुखप्रासाददेवताम्

करिष्यस्यधुना त्वं च हत्वा वृन्दारिकां वने । तस्मादिमां विमुञ्चाशु सुखप्रासाददेवताम् ॥

Verse 8

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं राक्षसः कुपितोऽब्रवीत् । समर्थस्त्वं यदि तदा मोचयाद्यैव मत्करात्

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं राक्षसः कुपितोऽब्रवीत् । समर्थस्त्वं यदि तदा मोचयाद्यैव मत्करात् ॥

Verse 9

इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृंदां सुदूरतः

इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृन्दां सुदूरतः ॥

Verse 10

अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता

अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता ॥

Verse 11

शारीरं मानसं दुःखं सतापं तपसां निधे । त्वया मधुरया वाचा हृतं राक्षसनाशनात्

हे तपसां निधे! मम शारीरं मानसं च दुःखं सतापं, त्वया मधुरया वाचा तथा राक्षसनाशनेन सम्यगपाकृतम्।

Verse 12

तवाश्रमे तपः सौम्य करिष्यामि तपोधन

हे सौम्य तपोधन! तवाश्रमेऽहं तपः करिष्यामि।

Verse 13

तापस उवाच । भरद्वाजात्मजश्चाहं देवशर्मेति विश्रुतः । विहाय भोगानखिलान्वनं घोरमुपागतः

तापस उवाच—अहं भरद्वाजात्मजः, देवशर्मेति विश्रुतः। अखिलान् भोगान् विहाय घोरं वनमुपागतः।

Verse 14

अनेन बटुनासार्धं मम शिष्येण कामगाः । बहुशः संति चान्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणः

अनेन मम बटुना शिष्येण सार्धं कामगाः सन्ति; बहवोऽन्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणश्च सन्ति।

Verse 15

त्वं चेन्ममाश्रमे स्थित्वा चिकीर्षसि तपः शुभे । एहि राज्ञ्यपरं यामो वनं दूरस्थितं यतः

हे शुभे राज्ञि! यदि ममाश्रमे स्थित्वा तपः कर्तुमिच्छसि, तर्हि एहि; अतः परं यामो दूरस्थितं वनम्।

Verse 16

इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप

इत्युक्त्वा तां राजपत्नीं हरिः प्राचीं दिशं ययौ। हे नराधिप, मंदगत्या प्रेतपिशाचसंकुलं वनं प्रविवेश॥

Verse 17

वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी

वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ। स्मरदूती च तत्पृष्ठे ‘मां प्रतीक्ष’ इति वादिनी॥

Verse 18

अत्रांतरे दुराचारः कोपि पापाकृतिर्वने । जालं प्रसारयामास तद्यदा जीवपूरितम्

अत्रान्तरे वने कश्चिद् दुराचारः पापाकृतिः। जालं प्रसारयामास, यदा तत् जीवपूरितम्॥

Verse 19

ततः संकोचयामास तज्जालं पापनायकः । जालस्थांस्तु तदा जीवानुपाहृत्य मुमोच ह

ततः पापनायकः तज्जालं संकोचयामास। जालस्थांस्तदा जीवान् उपाहृत्य पुनर्मुमोच ह॥

Verse 20

स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी

स व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूतीं जगाद ताम्। ‘देवि, मामत्तुमायाति; करे गृह्णातु मां सखी’॥

Verse 21

वृंदा तयोक्तं श्रुत्वैनं विकृतास्यं व्यलोकयत् । वीक्ष्यतं भयवातेन निर्धूता सिंधुजप्रिया

तयोक्तं श्रुत्वा वृन्दा तमेनं विकृतास्यं व्यलोकयत्। तं वीक्ष्य सिंधुजप्रियाऽपि भयवातेन निर्धूता बभूव॥

Verse 22

दुद्राव विकलं शुभ्रं स्मरदूत्या समं वने । विद्रवंती समं सख्या तापसाश्रममागता

विकला शुभ्रा स्मरदूत्या समं वने दुद्राव। सख्या सह विद्रवन्ती तापसाश्रममागता॥

Verse 23

सा तापसवने तस्मिन्ददर्शात्यंतमद्भुतम् । पक्षिणः कांचनीयांगान्नानाशब्दसमाकुलान्

सा तस्मिन् तापसवनेऽत्यन्तमद्भुतं ददर्श। पक्षिणः काञ्चनीयाङ्गान् नानाशब्दसमाकुलान्॥

Verse 24

सापश्यद्धेमपद्माढ्यां वापीं तु स्वर्णभूमिकाम् । क्षीरं वहंति सरितः स्रवंति मधु भूरुहः

सा हेमपद्माढ्यां वापीं स्वर्णभूमिकां चापश्यत्। क्षीरवाहिन्यः सरितो वहन्ति, भूरुहाश्च मधु स्रवन्ति॥

Verse 25

शर्कराराशयस्तत्र मोदकानां च संचयाः । भक्ष्याणि स्वादुसर्वाणि बहून्याभरणानि च

तत्र शर्कराराशयः, मोदकानां च सञ्चयाः। स्वादुभक्ष्याणि बहूनि, बहून्याभरणानि च॥

Verse 26

बहुशस्त्राणि दिव्यानि नभसः संपतंति च । क्रीडंति हरयस्तृप्ता उत्पतंति पतंति च

बहुशो दिव्यशस्त्राणि नभसः समपातयन्। तृप्ताः हरयः क्रीडन्ति, उत्पतन्ति पतन्ति च॥

Verse 27

मठेति सुंदरं वृंदा तं ददर्श तपस्विनम् । व्याघ्रचर्मासनगतं भासयंतं जगत्त्रयम्

“मठेति सुन्दरी” इति वृन्दा तं तपस्विनम्। व्याघ्रचर्मासनासीनं जगत्त्रयप्रभासकम्॥

Verse 28

तमुवाच विभो पाहि पाहि पापर्द्धिकादथ । तपसा किं च धर्मेण मौनेन च जपेन च

तमुवाच विभो पाहि, पाहि पापार्द्धिकादथ। तपसा किं च धर्मेण, मौनेन जपेन च॥

Verse 29

भीतत्राणात्परं नान्यत्पुण्यमस्ति तपोधन । एवमुक्तवती भीता सालसांगी तपस्विनम्

भीतत्राणात्परं पुण्यं नान्यदस्ति तपोधन। इत्युक्तवती भीता सा, सालसङ्गी तपस्विनम्॥

Verse 30

तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबंधकः । वृंदादेवी भयत्रस्ता हरिकंठे समाश्लिषत्

तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबाधकः। वृन्दादेवी भयत्रस्ता हरिकण्ठे समाश्लिषत्॥

Verse 31

सुखस्पर्शं भुजाभ्यां सा शोकवल्लीव लिंगिता । तवालिंगनभावेन पुनरेव भविष्यति

सा भुजाभ्यां सुखस्पर्शं कृत्वा शोकवल्लीव लिङ्गिता; तव आलिङ्गनभावेन पुनरेव स्वभाविनी भविष्यति।

Verse 32

शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्

शिरः सर्वाङ्गसम्पन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः; अतः प्रमदे, पत्यर्थं चित्रशालिकां शीघ्रं गच्छ।

Verse 33

सा चित्रशालामित्युक्ता विवेश मुनिना तदा । दिव्यपर्यंकमारूढा गृह्य कांतस्य तच्छिरः

मुनिना एवमुक्ता सा तदा चित्रशालां विवेश; दिव्यपर्यङ्कमारूढा कान्तस्य तच्छिरो जग्राह।

Verse 34

चकाराधरपानं सा मीलिताक्ष्यतिलोलुपा । यावत्तावदभूद्राजन्रूपं जालंधराकृति

सा मीलिताक्षी अतिलोलुपा अधरपानं चकार; तावत्तावद् राजन् जालन्धराकृतिरूपं समभवत्।

Verse 35

तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः

तत्कान्तसदृशाकारः तद्वक्षः तद्वदुन्नतिः; तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदा जगदीश्वरः समभवत्।

Verse 36

अथ संपूर्णकायं तं प्रियं वीक्ष्य जगाद सा । तव कुर्वे प्रियं स्वामिन्ब्रूहि त्वं स्वरणं च मे

अथ सा संपूर्णकायं प्रियं वीक्ष्य जगाद— “स्वामिन्, तव प्रियं करिष्यामि; ममापि स्वरणं (स्मरणीयं संकल्पं) ब्रूहि।”

Verse 37

वृंदावचनमाकर्ण्य प्राह मायासमुद्रजः । शृणु देवि यथा युद्धं वृत्तं शंभोर्मया सह

वृन्दावचनमाकर्ण्य मायासमुद्रजः प्राह— “शृणु देवि, यथा शम्भोर्मया सह युद्धं वृत्तम्।”

Verse 38

प्रिये रुद्रेण रौद्रेण छिन्नं चक्रेण मे शिरः । तावत्वत्सिद्धियोगाच्च त्वद्गतेन ममात्मना

“प्रिये, रौद्रेण रुद्रेण मे शिरश्छिन्नं चक्रेण; तथापि तावत् त्वत्सिद्धियोगात् त्वद्गतेन ममात्मना धृतोऽहम्।”

Verse 39

छिन्नं तदत्र चानीतं जीवितं तेंगसंगतः । प्रिये त्वं मद्वियोगेन बाले जातासि दुःखिता

“छिन्नं तदत्रानीतं, जीवितं चाङ्गसंगतम्; प्रिये, मद्वियोगेन बाले त्वं दुःखिता जातासि।”

Verse 40

क्षंतव्यं विप्रियं मह्यं यत्त्वां त्यक्त्वा रणं गतः । इत्यादि वचनैस्तेन वृंदा संस्मारिता तदा

“क्षन्तव्यं मह्यं यद्विप्रियं— यत्त्वां त्यक्त्वा रणं गतः” इत्यादिवचनैस्तेन वृन्दा तदा संस्मारिता (सान्त्विता) अभवत्।

Verse 41

तांबूलैश्च विनोदैश्च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । अथ वृंदारिका देवी सर्वभोगसमन्विता

तांबूलैश्च विनोदैश्च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । अथ वृंदारिका देवी सर्वभोगसमन्विता

Verse 42

प्रियं गाढं समालिंग्य चुचुंब रतिलोलुपा । मोक्षादप्यधिकं सौख्यं वृंदा मोहनसंभवम्

प्रियं गाढं समालिंग्य चुचुंब रतिलोलुपा । मोक्षादप्यधिकं सौख्यं वृंदा मोहनसंभवम्

Verse 43

मेने नारायणो देवो लक्ष्मीप्रेमरसाधिकम् । वृंदां वियोगजं दुःखं विनोदयति माधवे

मेने नारायणो देवो लक्ष्मीप्रेमरसाधिकम् । वृंदां वियोगजं दुःखं विनोदयति माधवे

Verse 44

तत्क्रीडाचारुविलसद्वापिका राजहंसके । तद्रूपभावात्कृष्णोऽसौ पद्मायां विगतस्पृहः

तत्क्रीडाचारुविलसद्वापिका राजहंसके । तद्रूपभावात्कृष्णोऽसौ पद्मायां विगतस्पृहः

Verse 45

अभूद्वृंदावने तस्मिंस्तुलसीरूप धारिणी । वृंदांगस्वेदतो भूम्यां प्रादुर्भूताति पावनी

अभूद्वृंदावने तस्मिंस्तुलसीरूप धारिणी । वृंदांगस्वेदतो भूम्यां प्रादुर्भूताति पावनी

Verse 46

वृंदांग संगजं चेदमनुभूय सुंखं हरिः । दिनानि कतिचिन्मेने शिवकार्यं जगत्पतिः

वृन्दाङ्गसङ्गजं सुखमनुभूय हरिर्जगत्पतिः । कतिचिद्दिनानि मेने शिवकार्यं विलम्बितम् ॥

Verse 47

एकदा सुरतस्यांते सा स्वकंठे तपस्विनम् । वृंदा ददर्श संलग्नं द्विभुजं पुरुषोत्तमम्

एकदा सुरतान्ते सा स्वकण्ठे तपस्विनम् । ददर्श संलग्नं द्विभुजं पुरुषोत्तमम् ॥

Verse 48

तं दृष्ट्वा प्राह सा कंठाद्विमुच्य भुजबंधनम् । कथं तापसरूपेण त्वं मां मोहितुमागतः

तं दृष्ट्वा प्राह सा कण्ठाद्विमुच्य भुजबन्धनम् । कथं तापसरूपेण त्वं मां मोहितुमागतः ॥

Verse 49

निशम्य वचनं तस्याः सांत्वयन्प्राह तां हरिः । शृणु वृंदारिके त्वं मां विद्धि लक्ष्मीमनोहरम्

निशम्य वचनं तस्याः सांत्वयन् प्राह तां हरिः । शृणु वृन्दारिके त्वं मां विद्धि लक्ष्मीमनोहरम् ॥

Verse 50

तव भर्ता हरं जेतुं गौरीमानयितुं गतः । अहं शिवः शिवश्चाहं पृथक्त्वे न व्यवस्थितौ

तव भर्ता हरं जेतुं गौरीमानयितुं गतः । अहं शिवः शिवश्चाहं पृथक्त्वे न व्यवस्थितौ ॥

Verse 51

जालंधरो हतः संख्ये भज मामधुनानघे । नारद उवाच । इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा विषण्णवदनाभवत् । ततो वृंदारिका राजन्कुपिता प्रत्युवाच ह

“जालन्धरो रणमध्ये निहतः; अद्य त्वं, अनघे, मां भजस्व” इति। नारद उवाच—विष्णोर्वचः श्रुत्वा सा विषण्णवदना बभूव। ततः, राजन्, कुपिता वृन्दारिका प्रत्युवाच।

Verse 52

रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः

येन त्वं रणे बद्धोऽभूः, पितुर्गिरा जीवन्मुक्तोऽपि; स विविधै रत्नैः सत्कृतः, तथापि तस्य युक्ता वधूः अपहृता।

Verse 53

पतिर्धर्मस्य यो नित्यं परदाररतः कथम् । ईश्वरोऽपि कृतं भुंक्ते कर्मेत्याहुर्मनीषिणः

यो नित्यं धर्मस्य पतिः, स कथं परदाररतः स्यात्? मनीषिणो वदन्ति—ईश्वरोऽपि कृतकर्मफलम् अवश्यं भुङ्क्ते; कर्मनियमोऽयम्।

Verse 54

अहं मोहं यथानीता त्वया माया तपस्विना । तथा तव वधूं माया तपस्वीकोऽपि नेष्यति

यथा त्वया—मायया तपस्विवेषधारिणा—अहं मोहं नीताऽस्मि; तथा तव वधूमपि माया, सा तपस्विनी स्यात् तथापि, नयिष्यति।

Verse 55

इति शप्तस्तथा विष्णुर्जगामादृश्यतां क्षणात् । सा चित्रशालापर्यंकः स च तेऽथप्लवंगमाः

इति शप्तो विष्णुः क्षणादेव अदृश्यतां जगाम। सा चित्रशाला-पर्यङ्कश्च, ते च प्लवङ्गमाः, ततः परं सर्वेऽपि तिरोऽभवन्।

Verse 56

नष्टं सर्वं हरौ याते वनं शून्यं विलोक्य सा । वृंदा प्राह सखीं प्राप्य जिह्मं तद्विष्णुना कृतम्

हरौ गते सर्वमेव नष्टं, वनं शून्यं विलोक्य सा । सखीं प्राप्य वृंदा प्राह—जिह्मं कर्मैतद् विष्णुना कृतम् ॥

Verse 57

त्यक्तं पुरं गतं राज्यं कांतः संदेहतां गतः । अहं वने विदित्वैतत्क्व यामि विधिनिर्मिता

त्यक्तं पुरं गतं राज्यं, कान्तः संदेह-नाशितः । वने विदित्वैतत् सर्वं, क्व यामि विधिनिर्मिता ॥

Verse 58

मनोरथानां विषयमभून्मे प्रियदर्शनम् । प्राह निःश्वस्य चैवोष्णं राज्ञी वृंदातिदुःखिता

मनोरथानां विषयः पूर्वं मे प्रियदर्शनम् । अद्य दुःखहेतुरभवत्; उष्णं निःश्वस्य राज्ञी वृंदा प्राहातिदुःखिता ॥

Verse 59

मम प्राप्तं हि मरणं त्वया हि स्मरदूतिके । इत्युक्ता सा तया प्राह मम त्वं प्राणरूपिणी

त्वया हि स्मरदूतिके मम मरणं प्राप्तमेव हि । इत्युक्ता सा तया प्राह—मम त्वं प्राणरूपिणी ॥

Verse 60

तस्यास्तथोक्तमाकर्ण्य इतिकर्त्तव्यतां ततः । वने निश्चित्य सा वृंदा गत्वा तत्र महत्सरः

तस्यास्तथोक्तमाकर्ण्य वृंदा इतिकर्त्तव्यताम् । वने निश्चित्य सा गत्वा तत्र महत्सरः समाययौ ॥

Verse 61

विहाय दुःखमकरोद्गात्रक्षालनमंबुना । तीरे पद्मासनं बद्ध्वा कृत्वा निर्विषयं मनः

दुःखं विहाय सा अम्बुना गात्राणि प्राक्षालयत्। तीरे पद्मासनं बद्ध्वा मनो निर्विषयं चकार॥

Verse 62

शोषयामास देहं स्वं विष्णुसंगेन दूषितम् । तपश्चचारसात्युग्रं निराहारा सखीसमम्

विष्णुसङ्गेन दूषितं मन्यमाना स्वदेहं शोषयामास। सखीसहितं निराहारा सातीवोग्रं तपश्चचार॥

Verse 63

गंधर्वलोकतो वृंदामथागत्याप्सरोगणः । प्राह याहीति कल्याणि स्वर्गं मा त्यज विग्रहम्

गन्धर्वलोकात् अप्सरोगणो वृन्दामागत्य प्राह— ‘कल्याणि, याहि; स्वर्गं गच्छ; विग्रहं मा त्यज’ इति॥

Verse 64

गांधर्वं शस्त्रमेतत्त्रिभुवनविजयं श्रीपतिस्तोषमग्र्यं । नीतो येनेह वृंदे त्यजसि कथमिदं तद्वपुः प्राप्तकामम् । कांतं ते विद्धि शूलिप्रवरशरहतं पुण्यलाभस्य भूषास्वर्गस्य त्वं । भवाद्य द्रुतममरवनं चंडिभद्रे भज त्वम्

एतद् गान्धर्वं शस्त्रं त्रिभुवनविजयं श्रीपतितोषमग्र्यम्। येनेह नीतासि वृन्दे, कथं त्यजसि तद्वपुः प्राप्तकामम्॥ शूलिप्रवरशरहतं कान्तं ते विद्धि; पुण्यलाभस्वर्गयोर्भूषा त्वम्। अतः चण्डिभद्रे, द्रुतममरवनं भज॥

Verse 65

श्रुत्वा शास्त्रं वधूनां जलधिजदयिता वाक्यमाह प्रहस्य । स्वर्गादाहृत्य मुक्तात्रिदशपति वधूश्चातिवीरेण पत्या । आदौ पात्रं सुखानामहममरजिता प्रेयसा तद्वियुक्तानिर्दुष्टा तद्य । तिष्ये प्रियममृतगतं प्राप्नुयां येन चैव

तासां दिव्यवधूनां शास्त्रं श्रुत्वा जलधिजदयिता प्रहस्य वाक्यमाह। ‘स्वर्गादाहृत्यापि त्रिदशपतिवध्वोऽतिवीरेण पत्या मुक्ताः। आदौ सुखानां पात्रमहममरजिता; प्रेयसा वियुक्तापि निर्दुष्टा। एवं तिष्ठेयं, येन प्रियममृतगतं प्राप्नुयाम्’॥

Verse 66

इत्युक्त्वा ससखी वृंदा विससर्जाप्सरोगणान् । तत्प्रीतिपाशबद्धास्ता नित्यमायांति यांति च

इत्युक्त्वा ससखी वृन्दा विससर्जाप्सरोगणान्। तत्प्रीतिपाशबद्धास्ता नित्यमायान्ति यान्ति च॥

Verse 67

योगाभ्यासेन वृंदाथ दग्ध्वा ज्ञानाग्निना गुणान् । विषयेभ्यः समाहृत्य मनः प्राप ततः परम्

योगाभ्यासेन वृन्दाथ दग्ध्वा ज्ञानाग्निना गुणान्। विषयेभ्यः समाहृत्य मनः प्राप ततः परम्॥

Verse 68

दृष्ट्वा वृंदारिकां तत्र महांतश्चाप्सरोगणाः । तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः

दृष्ट्वा वृन्दारिकां तत्र महान्तश्चाप्सरोगणाः। तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः॥

Verse 69

शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृंदाकलेवरम् । निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्

शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृन्दाकलेवरम्। निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्॥

Verse 70

दग्धं वृंदांगरजसां बिंबं तद्गोलकात्मकम् । कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मंदाकिन्यां विचिक्षिपुः

दग्धं वृन्दाङ्गरजसां बिम्बं तद्गोलकात्मकम्। कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मन्दाकिन्यां विचिक्षिपुः॥

Verse 71

यत्र वृंदा परित्यज्य देहं ब्रह्मपथं गता । आसीद्वृंदावनं तत्र गोवर्द्धनसमीपतः

यत्र वृन्दा देहं परित्यज्य ब्रह्मपथं जगाम, तत्र गोवर्धनसमीपे वृन्दावनं प्रादुरभूत्।

Verse 72

देव्योऽथ स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूसत्त्वसंपत्तिमाहुर्देवीभ्यस्तन्निशम्य प्रमुदितमनसो निर्जराद्याश्च सर्वे । शत्रोर्दैत्यस्य हित्वा प्रबलतरभयं भीमभेर्यो निजघ्नुः श्रुत्वा तत्रासनस्थः । परिजननिवहोवापशोभां शुभस्य

देव्यः स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूभ्यः स्ववीर्यसंपत्तिं न्यवेदयन्। तच्छ्रुत्वा सर्वे निर्जरादयः प्रमुदितमनसोऽभवन्; दैत्यशत्रोः प्रबलभयं त्यक्त्वा भीमभेर्यः निनदुः। तद्घोषं श्रुत्वा स तत्रासनस्थः परिजननिवहस्य शुभशोभां सरसश्च दीप्तिं ददर्श।