Adhyaya 117

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भट्टिकाख्या पुरा प्रोक्ता या त्वया सूतनन्दन । कस्मात्तस्याः शरीरान्ताद्दंष्ट्रा नागसमुद्भवाः

ऋषय ऊचुः—हे सूतनन्दन, त्वया पूर्वं भट्टिकाख्या कथिता; किमर्थं तस्याः शरीरान्तात् नागसमुद्भवा दंष्ट्रा उत्पन्नाः?

Verse 2

विशीर्णाः किं प्रभावश्च तपसः सूतनन्दन । किं वा मंत्रप्रभावश्च एतन्नः कौतुकं परम्

हे सूतनन्दन, ता दंष्ट्राः केन प्रभावेन विशीर्णाः—तपसः प्रभावेण वा मन्त्रप्रभावेण वा? एतन्नः परमं कौतुकं; तद् ब्रूहि।

Verse 3

यन्मानुषशरीरेऽपि विशीर्णास्ता विषोल्बणाः । नागानां तु विशेषेण तस्मात्सर्वं प्रकीर्तय

यत् विषोल्बणाः ता (पीडाः) मानुषशरीरेऽपि विशीर्णाः कुर्वन्ति; नागानां तु विशेषेण। तस्मात् सर्वं विस्तरेण प्रकीर्तय।

Verse 4

।सूत उवाच । सा पुरा ब्राह्मणी बाल्ये वर्तमाना पितुर्गृहे । वैधव्येन समायुक्ता जाता कर्मविपाकतः

सूत उवाच—सा पुरा ब्राह्मणी बाल्ये पितुर्गृहे वर्तमाना, कर्मविपाकतः वैधव्येन समायुक्ता जाता।

Verse 5

ततो बाल्येऽपि शुश्राव शास्त्राणि विविधानि च । देवयात्रां प्रचक्रेऽथ तीर्थे स्नाति समाहिता

ततः सा बाल्येऽपि विविधानि शास्त्राणि शुश्राव; अथ देवयात्रां प्रचक्रे, समाहिता तीर्थे स्नाति स्म।

Verse 6

तत्र केदारदेवं च गत्वा नित्यं समाहिता । प्रातरुत्थाय गीतं च भक्त्या चक्रे तदग्रतः

तत्र सा नित्यं केदारदेवं गत्वा समाहितचित्ता । प्रातरुत्थाय भक्त्या तदग्रे गीतं चकार ॥

Verse 7

ततस्तद्गीतलौल्येन पातालात्समुपेत्य च । तक्षको वासुकिश्चैव द्विज रूपधरावुभौ

ततः तद्गीतलौल्येन पातालात् समुपेत्य च । तक्षको वासुकिश्चैव द्विजरूपधरावुभौ ॥

Verse 8

साऽपि तत्र महद्गीतं तानैः सर्वैरलंकृतम् । मूर्च्छनाभिः समोपेतं सप्तस्वरविराजितम्

साऽपि तत्र महद्गीतं तानैः सर्वैरलंकृतम् । मूर्च्छनाभिः समोपेतं सप्तस्वरविराजितम् ॥

Verse 9

यतिभिश्च तथा ग्रामैर्वर्णग्रामैः पृथ ग्विधैः । ततं च विततं चैव घनं सुषिरमेव च

यतिभिश्च तथा ग्रामैर्वर्णग्रामैः पृथग्विधैः । ततं च विततं चैव घनं सुषिरमेव च ॥

Verse 10

तालकालक्रियामानवर्धमानादिकं च यत् । अविदग्धापि सा तेषां गीतांगानां द्विजांगना । केवलं कंठसंशुद्ध्या ताभ्यां तोषं समादधे

तालकालक्रियामानवर्धमानादिकं च यत् । अविदग्धापि सा तेषां गीताङ्गानां द्विजाङ्गना । केवलं कण्ठसंशुद्ध्या ताभ्यां तोषं समादधे ॥

Verse 12

ततस्तद्गीतलोभेन सर्वे तत्पुरवासिनः । प्रातरुत्थाय केदारं समागच्छंति कौतुकात् । कस्य चित्त्वथ कालस्य नागौ तौ स्वपुरं प्रति । निन्युर्बलात्समुद्यम्य सर्वलोकस्य पश्यतः

ततः तद्गीतलोभेन तत्पुरवासिनः सर्वे प्रातरुत्थाय कौतुकात् केदारं समागच्छन्। अथ कस्यचित्कालस्य पश्चात् तौ नागौ सर्वलोकस्य पश्यतः तां बलात् समुद्यम्य स्वपुरं प्रति निन्यतुः॥

Verse 13

नागरूपं समाधाय रौद्रं जनविभीषणम् । भोगाग्र्येण च संवेष्ट्य पातालतलमभ्ययुः

नागरूपं समाधाय रौद्रं जनविभीषणम्। भोगाग्र्येण च संवेष्ट्य पातालतलमभ्ययुः॥

Verse 14

अथ तां स्वगृहं नीत्वा प्रोचतुः कामपीडितौ । भवावाभ्यां विशालाक्षि भार्या धर्मपरायणा । एतदर्थं समानीता त्वं पाताले महीतलात्

अथ तां स्वगृहं नीत्वा कामपीडितौ प्रोचतुः। भवावाभ्यां विशालाक्षि भार्या धर्मपरायणा। एतदर्थं समानीता त्वं पाताले महीतलात्॥

Verse 15

भट्टिकोवाच । यत्त्वं तक्षक मां शांतामनपेक्षां रतोत्सवे । आनैषीरपहृत्याशु ब्राह्मणान्वय संभवाम्

भट्टिकोवाच—यत्त्वं तक्षक मां शान्तामनपेक्षां रतोत्सवे। आनैषीरपहृत्याशु ब्राह्मणान्वयसंभवाम्॥

Verse 16

मानुषं रूपमास्थाय पुरा मां त्वं समाश्रितः । कामोपहृतचित्तात्मा तस्मान्मर्त्यो भविष्यसि

मानुषं रूपमास्थाय पुरा मां त्वं समाश्रितः। कामोपहृतचित्तात्मा तस्मान्मर्त्यो भविष्यसि॥

Verse 17

यदि मां त्वं दुराचार धर्षयिष्यसि वीर्यतः । शतधा तव मूर्धाऽयं सद्य एव भविष्यति

यदि मां त्वं दुराचार बलाद् धर्षयितुमिच्छसि, तदा तवायं मूर्धा सद्य एव शतधा विदीर्येत।

Verse 18

तं श्रुत्वा सुमहाशापं तस्याः स भयविह्वलः । ततः प्रसादयामास कृतांजलिपुटः स्थितः

तस्याः सुमहाशापं श्रुत्वा स भयविह्वलः; ततः कृताञ्जलिपुटः स्थित्वा तां प्रसादयामास।

Verse 19

मया त्वं कामसक्तेन समानीता सुमोहतः । तस्मात्कुरु प्रसादं मे शापस्यांतो यथा भवेत्

कामसक्तेन मया सुमोहतः त्वं समानीता; अतः मे प्रसादं कुरु, यथा शापस्य अन्तो भवेत्।

Verse 20

सूत उवाच । एवं प्रसादिता तेन तक्षकेण द्विजात्मजा । ततः प्रोवाच तं नागं बाष्पव्याकुललोचना

सूत उवाच—एवं तेन तक्षकेण प्रसादिता द्विजात्मजा; ततः बाष्पव्याकुललोचना सा तं नागं प्रोवाच।

Verse 21

यदि मां मर्त्यलोके त्वं भूयो न यसि तक्षक । तत्र शापस्य पर्यंतं करिष्यामि न संशयः

यदि मर्त्यलोके मम हेतुना भूयो न गच्छसि, हे तक्षक, तदा शापस्य पर्यन्तं करिष्यामि—न संशयः।

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे ज्ञात्वा मानुषीं स्वगृहागताम् । तक्षकेण समानीतां कामोपहतचे तसा

एतस्मिन्नन्तरे तक्षकः कामोपहतचेताः मानुषीं स्वगृहागतां तेन समानीतां ज्ञात्वा तदनुरूपं सर्वेऽपि बभूवुः।

Verse 23

ततस्तस्य कलत्राणि महेर्ष्यासंश्रितानि च । तस्या नाशार्थमाजग्मुः कोपरक्तेक्षणानि च

ततः ईर्ष्यया महर्षिमाश्रितानि तस्य कलत्राणि तस्या नाशार्थं कोपरक्तेक्षणानि समागमन्।

Verse 24

अथ तासां परिज्ञाय तक्षकः स विचेष्टितम् । वाञ्छञ्छापस्य पर्यंतं तत्पार्श्वाद्भयसंयुतः

अथ तासां विचेष्टितं परिज्ञाय तक्षकः भयसंयुतः शापस्य पर्यन्तं वाञ्छन् तस्याः पार्श्वं प्रत्यपद्यत।

Verse 25

वज्रां नामास्मरद्विद्यां तस्या गात्रं ततस्तया । योजयामास रक्षार्थं प्राप्ता चाथ भुजंगमी

सा तु ‘वज्रा’नाम विद्यां स्मृत्वा तया स्वगात्रं रक्षार्थं योजयामास; अथ भुजङ्गमी तत्र समुपागमत्।

Verse 26

अदशत्तां ततः क्रुद्धा ब्राह्मणस्य सुतां सतीम् । सपत्नीं मन्यमानोच्चैः शीर्णदंष्ट्रा व्यजायत

ततः क्रुद्धा सा भुजङ्गमी ब्राह्मणस्य सतीं सुतां सपत्नीमिव मन्यमाना तामदशत्; तस्याः दंष्ट्राः शीर्णाः व्यजायन्त।

Verse 27

अथ तामपि सा क्रुद्धा शशाप द्विजसंभवा । दृष्ट्वा सापत्न्यजैर्भावैर्वर्तमानां सहेर्ष्यया

अथ सा द्विजसंभवा क्रुद्धा तामपि शशाप। सापत्न्यजैर्भावैः सह ईर्ष्यया वर्तमानां दृष्ट्वा॥

Verse 28

यस्मात्त्वं दोषहीनां मां सदोषामिव मन्यसे । तस्माद्भव द्रुतं पापे मानुषी दुःखभागिनी

यस्मात्त्वं दोषहीनां मां सदोषामिव मन्यसे। तस्माद्भव द्रुतं पापे मानुषी दुःखभागिनी॥

Verse 29

अथ तां संगृहीत्वा स तक्षको नागसत्तमः । केदारायतने तस्मिन्नर्धरात्रे मुमोच ह

अथ तां संगृहीत्वा स तक्षको नागसत्तमः। केदारायतने तस्मिन्नर्धरात्रे मुमोच ह॥

Verse 30

ततः प्रोवाच तां देवीं कृतां जलिपुटः स्थितः । शापांतं कुरु मे साध्वि स्वगृहं येन याम्यहम्

ततः स जलिपुटः स्थित्वा तां देवीं प्रोवाच। शापान्तं कुरु मे साध्वि येन स्वगृहं याम्यहम्॥

Verse 31

भट्टिकोवाच । सौराष्ट्रविषये राजा त्वं भविष्यसि पन्नग । भूमौ रैवतको नाम भोगानां भाजनं सदा

भट्टिकोवाच—सौराष्ट्रविषये राजा त्वं भविष्यसि पन्नग। भूमौ रैवतको नाम भोगानां भाजनं सदा॥

Verse 32

ततश्चैव तनुं त्यक्त्वा क्षेत्रेष्वाश्रममध्यतः । संप्राप्स्यसि निजं स्थानं तत्क्षेत्रस्य प्रभावतः

ततः क्षेत्रेऽस्मिन् आश्रममध्यतः शरीरं परित्यज्य तत्क्षेत्रप्रभावात् स्वकीयम् एव निजस्थानं संप्राप्स्यसि।

Verse 33

तक्षक उवाच । एषा मम प्रिया कांता त्वया शापेन योजिता । या सा भवतु मे भार्या मानुषत्वेऽपि वर्तिते

तक्षक उवाच—एषा मम प्रिया कान्ता त्वया शापेन योजिता; सा मे मानुषत्वेऽपि वर्तमाना भार्या भवतु।

Verse 34

एत त्कुरु प्रसादं मे दीनस्य परियाचतः । माऽस्या भवतु चान्येन पुरुषेण समागमः

एतत् कुरु प्रसादं मे दीनस्य परियाचतः; माऽस्या भवतु चान्येन पुरुषेण समागमः।

Verse 35

भट्टिकोवाच । आनर्ताधिपतेरेषा भवित्री दुहिता शुभा । ततः पाणिग्रहं प्राप्य भार्या तव भविष्यति

भट्टिकोवाच—आनर्ताधिपतेः शुभा दुहिता एषा भवित्री; ततः पाणिग्रहं प्राप्य तव भार्या भविष्यति।

Verse 36

क्षेमंकरीति विख्याता रूपयौवनशालिनी । त्वया सार्धं बहून्भोगान्भुक्त्वाऽथ पृथिवीतले । परलोके पुनस्त्वां वै चानुयास्यति शोभना

क्षेमंकरीति विख्याता रूपयौवनशालिनी; त्वया सार्धं पृथिवीतले बहून् भोगान् भुक्त्वा, परलोके पुनस्त्वां वै शोभना अनुयास्यति।

Verse 37

सूत उवाच । एवं च स तया प्रोक्तः क्षम्यतामिति सादरम् । प्रणिपत्य जगामाऽथ निजं स्थानं प्रहर्षितः

सूत उवाच—एवं तया प्रोक्तः स सादरं “क्षम्यताम्” इति निवेद्य, प्रणिपत्य प्रहर्षितो निजं स्थानं जगाम।

Verse 38

साऽपि प्राप्ते निशाशेषे केदारस्य पुरः स्थिता । पुनश्चक्रे च तद्गीतं श्रुतिसौख्यकरं परम्

निशायाः शेषे प्राप्ते सा अपि केदारस्य पुरः स्थिता; पुनश्च तद्गीतं श्रुतिसौख्यकरं परमं चकार।

Verse 39

अथ तस्य समायाताः केदारस्य दिदृक्षवः । पुनः केदारभक्त्याढ्या ब्राह्मणाः शतशः परम्

अथ केदारं दिदृक्षवः समायाताः; केदारभक्त्याढ्याः ब्राह्मणाः शतशः शतशः परम्।

Verse 40

ते तां दृष्ट्वा समायातां भट्टिंकां तां द्विजोद्भवाम् । विस्मयेन समायुक्ताः पप्रच्छुस्तदनंत रम्

ते तां समायातां भट्टिंकां द्विजोद्भवां दृष्ट्वा विस्मयसमायुक्ताः, तदनन्तरं ताम् अपृच्छन्।

Verse 42

कस्मात्पुनः प्रमुक्ताऽसि सर्वं वद यथातथम् । अत्र नः कौतुकं जातं सुमहत्तव कारणात्

“कस्मात् पुनः प्रमुक्तासि? सर्वं यथातथं वद। अत्र नः तव कारणात् सुमहत् कौतुकं जातम्।”

Verse 43

सूत उवाच । ततः सा कथयामास सर्वं तक्षकसंभवम् । वृत्तांतं नागसंभूतं शापानुग्रहजं तथा

सूत उवाच—ततः सा तक्षकसमुद्भवं सर्वं वृत्तान्तं नागसंभूतं तथा शापानुग्रहजन्यं च यथावत् कथयामास।

Verse 44

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तं सर्वं तस्याः कुटुम्बकम् । रोरूयमाणं दुःखार्तं श्रुत्वा तां तत्र चागताम्

एतस्मिन्नन्तरे तस्याः सर्वं कुटुम्बकं तत्र प्राप्तम्; तां तत्रागतां श्रुत्वा दुःखार्तं रोरूयमाणं समन्तात् समुपागमत्।

Verse 45

अथ सा जननी तस्या वाष्प पर्याकुलेक्षणा । सस्वजे तां तथा चान्याः सख्यः स्निग्धेन चेतसा

अथ तस्या जननी वाष्पपर्याकुलेक्षणा तां सस्वजे; अन्याश्च सख्यः स्निग्धचेतसः स्नेहेन तामालिलिङ्गुः।

Verse 46

ततो निन्युर्गृहं स्वं च शृण्वंतश्च मुहुर्मुहुः । नागलोकोद्भवां वार्तां विस्य याविष्टचेतसः

ततो निन्युस्तां स्वगृहं; नागलोकोद्भवां वार्तां मुहुर्मुहुः शृण्वन्तो विस्मिताः, तदेकाग्रचित्ताः बभूवुः।

Verse 47

अथ तत्र पुरे पौराः सर्वे प्रोचुः परस्परम् । अयुक्तं कृतमेतेन ब्राह्मणेन दुरात्मना

अथ तत्र पुरे सर्वे पौराः परस्परं प्रोचुः—‘अयुक्तं कृतमनेन दुरात्मना ब्राह्मणेन’ इति।

Verse 48

यदानीता सुतरुणी परहर्म्योषिता तया । अन्येषामपि विप्राणां संति नार्यो ह्यनेकशः

यत् सा सुतरुणीं कन्यां परहर्म्योषितां पुनरानीता; अन्येषामपि विप्राणां ह्यनेकशो नार्यः सन्ति।

Verse 49

तरुण्यो रूपवत्यश्च वैधव्येन समन्विताः । तासामपि च सर्वासामेष न्यायो भविष्यति । योनिसंकरजो नूनं तस्मान्निर्वास्यतामिति

तरुण्यो रूपवत्यश्च वैधव्येन समन्विताः; तासामपि च सर्वासामेष न्यायो भविष्यति। योनिसंकरजो नूनं, तस्मान्निर्वास्यतामिति तेऽब्रुवन्।

Verse 50

एकीभूय ततः सर्वे ब्राह्मणं तं द्विजोत्तमाः । सामपूर्वमिदं वाक्यं प्रोचुः शास्त्र समुद्भवम्

एकीभूय ततः सर्वे द्विजोत्तमा ब्राह्मणं तम्; सामपूर्वमिदं वाक्यं प्रोचुः शास्त्रसमुद्भवम्।

Verse 51

एषा तव सुता विप्र तरुणी रूपसंयुता । सानुरागेण नागेण पाताले च समाहृता

एषा तव सुता विप्र तरुणी रूपसंयुता; सानुरागेण नागेन पाताले च समाहृता।

Verse 52

तद्वक्ष्यति प्रमुक्ताहं निर्दोषा तेन रागिणा । न श्रद्धां याति लोकोऽयं शुद्धैषा समुदाहृता

तद्वक्ष्यति—प्रमुक्ताहं निर्दोषा तेन रागिणा; न श्रद्धां याति लोकोऽयं, शुद्धैषा समुदाहृता।

Verse 53

तस्माच्छुद्धिं द्विजेद्राणां प्रयच्छतु द्विजोत्तम । येनान्येषामपि प्राज्ञ विनश्यंति न योषितः

तस्मात्, हे द्विजोत्तम, द्विजेन्द्राणां शुद्ध्युपायं प्रयच्छ; येन, हे प्राज्ञ, अन्यासामपि योषितां शङ्का-कलङ्काद् विनाशो न भवेत्।

Verse 54

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततस्तां विजने सुताम् । पप्रच्छ यदि ते दोषः कश्चिदस्ति प्रकीर्तय

सः “बाढम्” इति प्रोक्त्वा, ततः तां सुतां विजने पप्रच्छ— “यदि ते कश्चिद् दोषोऽस्ति, तं प्रकीर्तय।”

Verse 55

नो चेत्प्रयच्छ संशुद्धिं ब्राह्मणानां प्रतुष्टये

नो चेत्, ब्राह्मणानां प्रतुष्टये सम्यक् संशुद्धिं प्रयच्छ।

Verse 56

भट्टिकोवाच । युक्तमुक्तं त्वया तात तथान्यैरपि च द्विजैः । युक्ता स्याद्योषितः शुद्धिर्द्वारातिक्रमणादपि

भट्टिकोवाच— तात, त्वया युक्तमुक्तं, तथान्यैरपि द्विजैः। द्वारातिक्रमणादपि योषितः शुद्धिर्युक्ता स्यात्।

Verse 57

किं पुनः परदेशं च गताया रागिणा सह । तस्मादहं न संदेहः प्रातः स्नाता हुताशनम्

किं पुनः रागिणा सह परदेशं गतायाः? तस्मादहं न संशयः— प्रातः स्नाता हुताशनं समुपैष्यामि।

Verse 58

प्रविश्य सर्वविप्राणां शुद्धिं दास्याम्य संशयम् । अहमत्र च पानं च यच्चान्यदपि किंचन । प्राशयिष्यामि संप्राप्य शुद्धिं चैव हुताशनात्

प्रविश्य विधिस्थानं सर्वविप्राणां शुद्धिं दास्याम्यसंशयम्। अत्र पानं च यच्चान्यदपि किंचन, हुताशनशुद्धिं प्राप्य तान् प्राशयिष्यामि॥

Verse 59

एवमुक्तस्तया सोऽथ हर्षेण महतान्वितः । प्रातरुत्थाय दारूणि पुरबाह्ये न्ययोजयत्

एवमुक्तस्तया सोऽथ महाहर्षसमन्वितः। प्रातरुत्थाय दारूणि पुरबाह्ये न्ययोजयत्॥

Verse 60

भट्टिकाऽपि ततः स्नात्वा शुक्लांबरधरा शुचिः । सर्वैः परिजनैः सार्धं तथा निज कुटुंबकैः

भट्टिकाऽपि ततः स्नात्वा शुचिः शुक्लाम्बरधारिणी। सर्वैः परिजनैः सार्धं निजकुटुम्बकैः सह॥

Verse 61

प्रसन्नवदना हृष्टा विष्णुध्यानपरायणा । जगाम तत्र यत्रास्ते सुमहान्दारुपर्वतः

प्रसन्नवदना हृष्टा विष्णुध्यानपरायणा। जगाम तत्र यत्रास्ते सुमहान् दारुपर्वतः॥

Verse 62

ततो वह्निं समाधाय स्वयं तत्र द्विजोत्तमाः । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा प्राह चैव कृतांजलिः

ततो वह्निं समाधाय स्वयं तत्र द्विजोत्तमः। प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा प्राह कृताञ्जलिः॥

Verse 63

यदि मेऽस्ति क्वचिद्दोषः कामजोऽल्पोऽपि गात्रके । कृतो वाऽपि बलात्तेन तक्षकेण दुरात्मना

यदि मेऽस्ति क्वचिद्दोषः कामजोऽल्पोऽपि गात्रके । कृतो वाऽपि बलात्तेन तक्षकेण दुरात्मना

Verse 64

अन्येनापि च केनापि भविष्यत्यथवा परः । तस्मात्प्रदहतु क्षिप्रं समिद्धोऽयं हुताशनः

अन्येनापि च केनापि भविष्यत्यथवा परः । तस्मात्प्रदहतु क्षिप्रं समिद्धोऽयं हुताशनः

Verse 65

एवमुक्त्वाऽथ सा साध्वी प्रविष्टा निजहर्म्यवत् । सुसमिद्धो हुतो वह्निर्जातो जलमयः क्षणात्

एवमुक्त्वाऽथ सा साध्वी प्रविष्टा निजहर्म्यवत् । सुसमिद्धो हुतो वह्निर्जातो जलमयः क्षणात्

Verse 66

पपाताऽथ महावृष्टिः कुसुमानां नभस्तलात्

पपाताऽथ महावृष्टिः कुसुमानां नभस्तलात्

Verse 67

देवदूतो विमानस्थ इदं वाक्यमुवाच ह । शुद्धासि त्वं महाभागे चारित्रै र्निजगात्रजैः

देवदूतो विमानस्थ इदं वाक्यमुवाच ह । शुद्धासि त्वं महाभागे चारित्रै र्निजगात्रजैः

Verse 68

न त्वया सदृशी चान्या काचिन्नारी भविष्यति । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च यानि लोमानि मानुषे । प्रभवंति महाभागे सर्वगात्रेषु सर्वदा

न त्वया सदृशी चान्या काचिन्नारी भविष्यति, महाभागे। मानुषस्य सर्वगात्रेषु सर्वदा प्रभवन्ति लोमानि तिस्रः कोट्यः अर्धकोटी च।

Verse 69

तेषां मध्ये न ते साध्वि पापमेकमपि क्वचित् । तस्माच्छीघ्रं ग्रहं गच्छ निजं बांधवसंयुता

तेषां मध्ये न ते साध्वि पापमेकमपि क्वचित्। तस्माच्छीघ्रं निजं गृहं गच्छ, बांधवसंयुता।

Verse 70

कुरु कृत्यानि पुण्यानि समाराधय केशवम् । एतच्चैव चितेः स्थानं त्वदीयं जलपूरितम्

कुरु कृत्यानि पुण्यानि, सम्यक् समाराधय केशवम्। एतच्चैव चितेः स्थानं त्वदीयं जलपूरितम्।

Verse 71

तव नाम्ना सुविख्यातं तीर्थं लोके भविष्यति । येऽत्र स्नानं करिष्यंति शयने बोधने हरेः

तव नाम्ना सुविख्यातं तीर्थं लोके भविष्यति। येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति हरेः शयने बोधने च।

Verse 72

ते यास्यंति परां सिद्धिं दुष्प्राप्या याऽमरैरपि । उक्त्वैवं विरता वाणी देवदूतसमुद्भवा

ते यास्यन्ति परां सिद्धिं दुष्प्राप्यां याऽमरैरपि। उक्त्वैवं विरता वाणी देवदूतसमुद्भवा।

Verse 73

भट्टिका तु ततो हृष्टा प्रणम्य जनकं निजम् । नाहं गृहं गमिष्यामि किं करिष्याम्यहं गृहे

ततः भट्टिका हृष्टा स्वजनकं प्रणम्येदं जगाद— “नाहं गृहं गमिष्यामि; गृहे मे किं प्रयोजनम्?”

Verse 74

अत्रैवाराधयिष्यामि निजतीर्थे सदाऽच्यु तम् । तथा तपः करिष्यामि भिक्षान्नकृतभोजना

“अत्रैव निजतीर्थेऽहं सदाऽच्युतमाराधयिष्यामि; भिक्षान्नभोजिनी सती तपश्चर्यामपि करिष्यामि।”

Verse 75

तस्मात्तात गृहं गच्छ स्थिताऽहं चाग्र संश्रये

“तस्मात् तात, त्वं गृहं गच्छ; अहं तु अत्रैव स्थित्वा अस्मिन् अग्रसंश्रये शरणं प्रपद्ये।”

Verse 76

ततः स जनकस्तस्यास्ते वाऽपि पुरवासिनः । संप्रहृष्टा गृहं जग्मुः शंसतस्तां पृथक्पृथक्

ततः सा जनकः तथा पुरवासिनोऽपि हृष्टचित्ताः स्वगृहान् जग्मुः, तां पृथक्पृथक् प्रशंसन्तः।

Verse 77

तया त्रैविक्रमी तत्र प्रतिमा प्राग्विनिर्मिता । पश्चान्माहेश्वरं लिंगं कृत्वा प्रासादमुत्तमम्

तया तत्र प्रथमतः त्रैविक्रम्याः प्रतिमा विनिर्मिता; पश्चात् माहेश्वरं लिङ्गं प्रतिष्ठाप्य उत्तमं प्रासादं निर्मितवती।

Verse 78

ततः परं तपश्चक्रे भिक्षान्नकृतभोजना । शस्यमाना जनैः सर्वैश्चमत्कारपुरोद्भवैः

ततः परं सा तपश्चक्रे भिक्षान्नकृतभोजना । चमत्कारपुरोद्भवैः सर्वैर्जनैः शस्यमाना बभूव ॥

Verse 79

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । यथा तस्या दृढं कायमभेद्यं संस्थितं सदा

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । यथा तस्या दृढं कायम् अभेद्यं संस्थितं सदा ॥

Verse 80

सा च पश्यति चात्मानं जलमध्यगतां शुभा

सा च शुभा जलमध्यगतां स्वात्मानं पश्यति स्म ।