Adhyaya 19

Verse 1

नारद उवाच । कालनेमी रुषाविष्टस्तेषां रूपं न बुद्धवान् । ततो निमिं च दैत्येन्द्रं मत्वा देवं महाजवः

नारद उवाच—कालनेमी रुषाविष्टस्तेषां रूपं न बुद्धवान्; ततो निमिं दैत्येन्द्रं देवं मत्वा स महाजवः प्रववृते।

Verse 2

केशेषु गृह्य तं वीरं चकर्ष च ननाद च । ततो निमिरुवाचेदं कालनेमिं महाबलम्

केशेषु गृह्य तं वीरं चकर्ष च ननाद च; ततो निमिरुवाचेदं कालनेमिं महाबलम्।

Verse 3

अहं निमिः कालनेमे सुतं मत्वा वधस्व मा । भवता मोहितेनाजौ देवान्मत्वासुराः स्वकाः

अहं निमिः, कालनेमे; सुतं मत्वा मा वधस्व। भवता मोहितेनाजौ देवान् मत्वासुराः स्वकाः।

Verse 4

सुरैः सुदुर्जयाः कोट्यो निहतादश विद्धि तत् । सर्वास्त्रवारणं मुंच ब्रह्ममस्त्रं त्वरान्वितः

एतद्विद्धि—सुरैः सुदुर्जयाः कोट्यः दश निहताः। सर्वास्त्रवारणं ब्रह्ममस्त्रं त्वरितो मुञ्च॥

Verse 5

स तेन बोधितो दैत्यो मुक्त्वा तं संभ्रमाकुलः । बाणं ब्रह्मास्त्रविहितं मुमोच त्वरयान्वितः

स तेन बोधितो दैत्यः संभ्रमाकुलमानसः। ब्रह्मास्त्रविहितं बाणं त्वरयान्वितो मुमोच॥

Verse 6

ब्रह्मास्त्रं तत्प्रजज्वाल ततः खे सुमहाद्भुतम् । देवानां चाभवत्सैन्यं सर्वमेव भयाकुलम्

तद्ब्रह्मास्त्रं प्रजज्वाल खे सुमहाद्भुतदर्शनम्। देवानां सर्वसैन्यं च भयाकुलमभूत्तदा॥

Verse 7

शंबरास्त्रं ततः शांतं ब्राह्मप्रतिहतं तदा । तस्मिन्प्रतिहते ह्यस्त्रे भास्करः प्रभुः

ततः शंबरास्त्रं शान्तं ब्राह्मेण प्रतिहतं तदा। तस्मिन्प्रतिहतेऽस्त्रे तु भास्करः प्रभुरुद्यतः॥

Verse 8

महेंद्रजालमास्ताय चक्रे भीषणां तनुम् । विस्फूर्जत्करसंघातसमाक्रांतजगत्त्रयः

महेंद्रजालमास्थाय चकार भीषणां तनुम्। विस्फूर्जत्करसंघातैः समाक्रान्तं जगत्त्रयम्॥

Verse 9

तताप दानवानीकं गलन्मज्जाङ्घ्रिशोणितम् । चक्षूंषि दानवेन्द्राणां चकारांधानि स प्रभुः

स प्रभुः दानवानीकं तथा तप्तवान् यथा तेषां अङ्गेभ्यः मज्जा-शोणितं गलति स्म; दानवेन्द्राणां चक्षूंषि च तेन अन्धान्यभवन्।

Verse 10

गजानामगलन्मेदः पेतुश्चापि रथा भुवि । तुरंगमाः श्वसंतश्च घर्मार्ता रथिनोपि च

गजानां मेदः गलति स्म, रथाश्च भुवि पेतुः; तुरङ्गमाः श्वसन्ति स्म, रथिनोऽपि घर्मार्ता बभूवुः।

Verse 11

इतश्चेतश्च सलिलं प्रार्थयंतस्तृषातुराः । गिरिद्रोणीश्च पादांश्च गिरिणां गहनानि च

तृषातुराः सलिलं इतश्चेतश्च प्रार्थयन्तः, गिरिद्रोणीः पादांश्च गिरिणां गहनानि च धावन्ति स्म।

Verse 12

तेषां प्रार्थयतां शीघ्रमन्योन्यं च विसर्पिणाम् । दावाग्निरज्वलत्तीव्रो घोरो नर्दग्धपादपः

तेषां शीघ्रं प्रार्थयतां अन्योन्यं च विसर्पिणां, घोरो दावाग्निः तीव्रोऽज्वलत्, पादपान् निर्दग्धवान्।

Verse 13

तोयार्थिनः पुरो दृष्ट्वा तोयं कल्लो लमालितम् । पुरःस्थितमपि प्राप्तुं न शेकुरुपसादितुम्

तोयार्थिनः पुरो दृष्ट्वा तोयं कल्लोलमालिनम्; पुरःस्थितमपि तद् प्राप्तुं न शेकुः, नोपसर्पितुमपि।

Verse 14

अप्राप्य सलिलं भूमावभ्याशे द्रुतमेव ते । तत्रतत्र व्यदृश्यन्त मृता दैत्येश्वराभुवि

सलिलमप्राप्य ते भूमौ समीपे द्रुतमेव पतिताः। दैत्येश्वरस्य भूमौ तत्रतत्र मृता व्यदृश्यन्त॥

Verse 15

रथा गजाश्च पतितास्तुरंगाश्च श्रमान्विताः । स्थिता वमंतो धावंतो गलद्द्रुतवसास्रजः

रथाः गजाश्च पतिताः, तुरङ्गाश्च श्रमान्विताः। केचित् स्थिता धावन्तश्च वमन्तो गलद्द्रुतवसास्रजः॥

Verse 16

दानवानां कोटिकोटि व्यदृश्यतमृतं तदा । एवं क्षयो जानवानां तस्मिन्महति वर्तिते

दानवानां कोटिकोटिः तदा मृतं व्यदृश्यत। एवं तस्मिन्महति क्षये वर्तिते तेषां प्राणिनां नाशोऽभवत्॥

Verse 17

प्रकोपोद्भूतताम्राक्षः कालनेमी रुषातुरः । बभूव कालमेधाभः स्फुरद्रोमशतह्रदः

प्रकोपोद्भूतताम्राक्षः कालनेमिः रुषातुरः। कालमेधाभ इव बभूव, स्फुरद्रोमशतह्रदः॥

Verse 18

गंभीरास्फोटनिर्ह्रादजगद्धृदयकंपनः । प्रच्छाद्य गगनं सूर्यप्रभां सर्वां व्यनाशयत्

गम्भीरास्फोटनिर्ह्रादैर्जगद्धृदयकम्पनः। गगनं प्रच्छाद्य स सूर्यप्रभां सर्वां व्यनाशयत्॥

Verse 19

ववर्ष शीतं च जलं दानवेन्द्रबलं प्रति । दैत्यास्तां वृष्टिमासाद्य समाश्वस्तास्ततः क्रमात्

ववर्ष शीतं च जलं दानवेन्द्रबलं प्रति । दैत्यास्तां वृष्टिमासाद्य समाश्वस्तास्ततः क्रमात्

Verse 20

बीजांकुरा इव म्लानाः प्राप्य वृष्टिं धरातले । ततः स मेघरूपेण कालनेमिर्महासुराः

बीजांकुरा इव म्लानाः प्राप्य वृष्टिं धरातले । ततः स मेघरूपेण कालनेमिर्महासुराः

Verse 21

शस्त्रवृष्टिं ववर्षोग्रां देवनीकेषु दुर्जयः । तया वृष्ट्या पीड्यमाना दैत्यैरन्यैश्च देवताः

शस्त्रवृष्टिं ववर्षोग्रां देवनीकेषु दुर्जयः । तया वृष्ट्या पीड्यमाना दैत्यैरन्यैश्च देवताः

Verse 22

गतिं कांचिन्न पश्यन्ति गावः शीतार्दिता इव । परस्परं व्यलीयंत गजेषु तुरगेषु च । रथेषु च भयत्रस्तास्तत्रतत्र निलिल्यिरे

गतिं कांचिन्न पश्यन्ति गावः शीतार्दिता इव । परस्परं व्यलीयंत गजेषु तुरगेषु च । रथेषु च भयत्रस्तास्तत्रतत्र निलिल्यिरे

Verse 23

एवं ते लीयमानाश्च निहताः कालने मिना । दृश्यंते पतिता देवाः शस्त्रभिन्नंगसंधयः

एवं ते लीयमानाश्च निहताः कालने मिना । दृश्यंते पतिता देवाः शस्त्रभिन्नंगसंधयः

Verse 24

विभिन्ना भिन्नमूर्धानस्तथा भिन्नोरुजानवः । विपर्यस्तं रथांगैश्च पतितं ध्वजशक्तिभिः

भिन्नानि शिरांसि च तथा भिन्नोरुजानवः। रथाङ्गैर्विपर्यस्ताः पतिताः ध्वजशक्तिभिः॥

Verse 25

तुरंगाणां सहस्राणि गजानामयुतानि च । रक्तेन तेषां घोरेण दुस्तरा चाभवन्मही

तुरङ्गाणां सहस्राणि गजानामयुतानि च। तेषां घोररक्तेन दुस्तरा चाभवन्मही॥

Verse 26

एवमाजौ महादैत्यः कालनेमिर्महासुरः । जघ्ने मुहुर्तमात्रेण गंधर्वाणां दशायुतम्

एवमाजौ महादैत्यः कालनेमिर्महासुरः। मुहूर्तमात्रेण जघ्ने गन्धर्वाणां दशायुतम्॥

Verse 27

यक्षाणां पंचलक्षाणि किंनराणां तथैव च । जघ्ने पिशाचमुख्यानां सप्तलक्षाणि निर्भयः

यक्षाणां पञ्चलक्षाणि किंनराणां तथैव च। पिशाचमुख्यानां सप्तलक्षाणि जघ्ने निर्भयः॥

Verse 28

इतरेषां न संख्यास्ति सुरजातिनिकायिनाम् । जघ्ने स कोटिशः क्रद्धः कालनेमिर्मदोत्कटः

इतरेषां न संख्यास्ति सुरजातिनिकायिनाम्। क्रुद्धो मदोत्कटः कालनेमिः कोटिशो जघ्ने॥

Verse 29

एवं प्रतिभये भीमे तदामर महाक्षये । संक्रुद्धावश्विनौ वीरौ चित्रास्त्रकवचोज्जवलौ

एवं प्रतिभये भीमे तदामरमहाक्षये । संक्रुद्धावश्विनौ वीरौ चित्रास्त्रकवचोज्जवलौ ॥

Verse 30

जघ्नतुस्तौ रणे दैत्यमेकैकं षष्टिभिः शरैः । निर्भिद्य ते महादैत्यं सपुंखा विविशुर्महीम्

जघ्नतुस्तौ रणे दैत्यमेकैकं षष्टिभिः शरैः । निर्भिद्य ते महादैत्यं सपुंखा विविशुर्महीम् ॥

Verse 31

ताभ्यां बाणप्रहारैस्तु किंचित्सोऽवाप्तचेतनः । जग्राह चक्रं लक्षारं तैलधौतं रणेऽधिकम्

ताभ्यां बाणप्रहारैस्तु किंचित्सोऽवाप्तचेतनः । जग्राह चक्रं लक्षारं तैलधौतं रणेऽधिकम् ॥

Verse 32

तेन चक्रेण सोश्विभ्यां चिच्छेद रथकूबरम् । जग्राहाथ धनुर्दैत्यः शरांश्चाशीविषोपमान्

तेन चक्रेण सोश्विभ्यां चिच्छेद रथकूबरम् । जग्राहाथ धनुर्दैत्यः शरांश्चाशीविषोपमान् ॥

Verse 33

ववर्ष भिषजोर्मूर्ध्नि संछाद्याकाशगोचरम् । तावप्यस्त्रैः स्मृतैः सर्वाश्छेदतुर्दैत्यसायकान्

ववर्ष भिषजोर्मूर्ध्नि संछाद्याकाशगोचरम् । तावप्यस्त्रैः स्मृतैः सर्वाश्छेदतुर्दैत्यसायकान् ॥

Verse 34

तच्च करम तयोर्दृष्ट्वा विस्मितः कोपमाविशत् । जग्राह मुद्गरं भीम कालदंडविभीषणम्

तयोः तच्च कर्म दृष्ट्वा स विस्मितः सन् कोपमाविशत्। ततः स भीमं मुद्गरं जग्राह, यमदण्डसमं विभीषणम्॥

Verse 35

स तदमुद्भ्राम्य वेगेन चिक्षेपास्य रथं प्रति । तं तु मुद्गरमायांतमालोक्यांबरगोचरे

स तं मुद्गरं वेगेन उद्भ्राम्य रथं प्रति चिक्षेप। तं तु मुद्गरमायान्तम् अम्बरगोचरे आलोक्य॥

Verse 36

मुक्त्वा रथावुभौ वेगादाप्लुतौ तरसाश्विनौ । तौ रथौ स तु निष्पिष्य मुद्गरोऽचलसंनिभः

रथौ मुक्त्वा उभौ वेगात् तरसा अश्विनौ आप्लुतौ। तौ रथौ स तु मुद्गरः अचलसंनिभः निष्पिष्य॥

Verse 37

दारयामास धरणीं हेमजालपरिष्कृतः । तस्य कर्माथ तद्दृष्ट्वा भिषजौ चित्रयोधिनौ

हेमजालपरिष्कृतः स मुद्गरः धरणीं दारयामास। तस्य तद् कर्म दृष्ट्वा भिषजौ चित्रयोधिनौ॥

Verse 38

वज्रास्त्रं च प्रकुर्वाणौ दानवेंद्रमयुध्यताम् । घोरवज्रप्रहारैस्तु दानवः स परिक्षतः

वज्रास्त्रं च प्रकुर्वाणौ दानवेन्द्रम् अयुध्यताम्। घोरवज्रप्रहारैस्तु स दानवः परिक्षतः॥

Verse 39

रथो ध्वजो धनुश्चैव छत्रं च कवचं तथा । क्षणेन शतधा भूतं सर्वसैन्यस्य पश्यतः

रथो ध्वजो धनुश्चैव छत्रं कवचमेव च । क्षणेन शतधा जातं सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥

Verse 40

तद्दृष्ट्वा दुकरं कर्म सोऽश्विभ्यां भीमविक्रमः । नारायणास्त्रं बलवान्मुमोच रणमूर्धनि

तद्दृष्ट्वा दुकरं कर्माश्विभ्यां भीमविक्रमः । नारायणास्त्रं बलवान्मुमोच रणमूर्धनि ॥

Verse 41

ततः शशाम वज्रास्त्रं कालनेमिस्ततो रुषा । जीवग्राहं ग्राहयितुमश्विनौ तौ प्रचक्रमे

ततः शशाम वज्रास्त्रं कालनेमिस्ततो रुषा । जीवग्राहं ग्राहयितुमश्विनौ तौ प्रचक्रमे ॥

Verse 42

तावभिप्रायमालक्ष्य संत्यज्य समरांगणम् । पदाती वेपमानांगौ प्रद्रुतौ वासवोयतः

तावभिप्रायमालक्ष्य संत्यज्य समराङ्गणम् । पदाती वेपमानाङ्गौ प्रद्रुतौ वासवो यतः ॥

Verse 43

तयोरनुगतो दैत्यः कालनेमिर्नदन्मुहुः । प्राप्येंद्रस्य बलं क्रूरो दैत्यानीकपदानुगः

तयोरनुगतो दैत्यः कालनेमिर्नदन्मुहुः । प्राप्येन्द्रस्य बलं क्रूरो दैत्यानीकपदानुगः ॥

Verse 44

स काल इव कल्पांते यदा वासवमाद्रुतः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतानि विविशुर्विह्वलानि तु

स कल्पान्ते काल इव वासवमाद्रुतो यदा । तं दृष्ट्वा सर्वभूतानि विह्वलानि विविशिरे ॥

Verse 45

हाहारावं प्रकुर्वाणास्तदा देवाश्च मेनिरे । पराजयं महेंद्रस्य सर्वलोकक्षयावहम्

हाहाकारं प्रकुर्वाणास्तदा देवाश्च मेनिरे । महेन्द्रस्य पराजयः सर्वलोकक्षयावहः ॥

Verse 46

चेलुः शिखरिणो मुख्याः पेतुरुल्का नभस्तलात् । जगर्जुर्जलदा दिक्षु संभूतश्च महारवः

चेलुः शिखरिणो मुख्याः पेतुरुल्का नभस्तलात् । जगर्जुर्जलदा दिक्षु संभूतश्च महारवः ॥

Verse 47

तां भूताविकृतिं दृष्ट्वा देवाः सेंद्रा भयावहाः । मनसा शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम्

तां भूताविकृतिं दृष्ट्वा देवाः सेन्द्रा भयावहाः । मनसा शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम् ॥

Verse 48

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविंदाय नमोनमः

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः ॥

Verse 49

स नो रक्षतु गोविंदो भयार्तास्ते जगुः सुराः । सुराणां चिंतितं ज्ञात्वा भगवान्गरुडध्वजः

“स नो रक्षतु गोविन्दः” इति भयार्ताः सुरा जगुः। सुराणां चिन्तितं ज्ञात्वा भगवान् गरुडध्वजः प्रत्यभाषत।

Verse 50

विबुध्यैव च पर्यंकाद्योगनिद्रां विहाय सः । लक्ष्मीकरयुगांभोजलालितांघ्रिसरोरुहः

सहसा विबुध्य पर्यङ्कात् उत्थाय योगनिद्रां विहाय सः। लक्ष्मीकरयुगाम्भोजलालिताङ्घ्रिसरोरुहः प्रभुः।

Verse 51

शारदंबरनीराब्जकांतिदेहच्छविः प्रभुः । कौस्तुभोद्भासिहृदयः कांतकेयूरभास्करः

शारदाम्बरनीराब्जकान्तिदेहच्छविः प्रभुः। कौस्तुभोद्भासिहृदयः कान्तकेयूरभास्करः।

Verse 52

विमृश्य सुरसंक्षोभं वैनतेयमाताह्वयत् । आहूतेऽविस्थितेतस्मिन्गरुडे दुःखिते भृशम्

सुरसंक्षोभं विमृश्य वैनतेयमाता आह्वयत्। आहूते तस्मिन् गरुडेऽवस्थिते दुःखिते भृशम्।

Verse 53

दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिरारुह्यागात्सुराहवम् । तत्रापश्यत देवेंद्रं भयभीतमभिद्रुतम्

दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिरारुह्यागात् सुराहवम्। तत्रापश्यत् देवेन्द्रं भयभीतमभिद्रुतम्।

Verse 54

दानवेंद्रैर्नवांभोदसच्छायैः सर्वथोत्कटैः । यथा हि पुरुषं घोरैरभाग्यैरर्थकांक्षिभिः

दानवेन्द्रैर्नवाम्भोदसच्छायैः सर्वथोत्कटैः स इन्द्रः परितापितः। यथा हि पुरुषो घोरैरभाग्यैरर्थकांक्षिभिः सर्वतोऽभिभूयते॥

Verse 55

तत्त्राणायाव्रजद्विष्णुः स्तूयमानो मुहुः सुरैः । अभाग्येभ्यः परित्रातुं सुकृतं निर्मलं यथा

तत्त्राणायाव्रजद्विष्णुः स्तूयमानो मुहुः सुरैः। अभाग्येभ्यः परित्रातुं सुकृतं निर्मलं यथा॥

Verse 56

अथापश्यत दैत्येंद्रो वियति द्युतिमंडलम् । स्फुरंतमुदयाच्छीघ्रं कांतं सूर्यशतं यथा

अथापश्यत दैत्येन्द्रो वियति द्युतिमण्डलम्। स्फुरन्तमुदयाच्छीघ्रं कान्तं सूर्यशतं यथा॥

Verse 57

प्रभवं ज्ञातुमिच्छंतो दानवास्तस्य तेजसः । गरुडं तमथा पश्यन्कल्पांतानलभैरवम्

प्रभवं ज्ञातुमिच्छन्तो दानवास्तस्य तेजसः। गरुडं तमथापश्यन् कल्पान्तानलभैरवम्॥

Verse 58

तत्र स्थितं चतुर्बाहुं हरिं चानुपमद्युतिम् । तमालोक्यासुरेंद्रास्तु हर्षसंपूर्णमानसाः

तत्र स्थितं चतुर्बाहुं हरिं चानुपमद्युतिम्। तमालोक्यासुरेन्द्रास्तु हर्षसम्पूर्णमानसाः॥

Verse 59

अयं स देवः सर्वेषां शरणं केशवोऽरिहा । अस्मिञ्जिते जिताः सर्वा देवता नात्र संशयः

अयमेव स देवः सर्वेषां शरणं केशवोऽरिहा। अस्मिञ्जिते जिताः सर्वा देवता नात्र संशयः॥

Verse 60

एनमाश्रित्य लोकेशा यज्ञभागभुजोऽमराः । इत्युक्त्वा ते समागम्य सर्व एव ततस्ततः

एनमाश्रित्य लोकेशा यज्ञभागभुजोऽमराः। इत्युक्त्वा ते समागम्य सर्व एव ततस्ततः॥

Verse 61

तं जघ्नुर्विविधैः शस्त्रैः परिवार्य समंततः । कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्यमहारथाः

तं जघ्नुर्विविधैः शस्त्रैः परिवार्य समंततः। कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्यमहारथाः॥

Verse 62

षष्ट्या विव्याधबाणानां कालनेमिर्जनार्दनम् । निमिः शतेन बाणानां मथनोऽशीतिभिः शरैः

षष्ट्या विव्याधबाणानां कालनेमिर्जनार्दनम्। निमिः शतेन बाणानां मथनोऽशीतिभिः शरैः॥

Verse 63

जंभकश्चैव सप्तत्या शुंभो दशभिरेव च । शेषा दैत्ये श्वराः सव विष्णुमेकैकशः शरैः

जंभकश्चैव सप्तत्या शुंभो दशभिरेव च। शेषा दैत्येश्वराः सर्वे विष्णुमेकैकशः शरैः॥

Verse 64

दशभिर्दशभिः शल्यैर्जघ्नुः सगरुडं रणे । तेषाममृष्यत्तत्कर्म विष्णुर्दानवसूदनः

दशभिर्दशभिः शल्यैः समं गरुडेन हरिं रणे जघ्नुः। तेषां तत्कर्मामृष्यद् विष्णुर्दानवसूदनः॥

Verse 65

एकैकं दानवं जघ्ने षड्भिः पड्भिरजिह्नगैः । आकर्णकृष्टैर्भूयश्च कालनेमिस्त्रिभिः शरैः

एकैकं दानवं षड्भिः षड्भिरजिह्नगैः शरैर्जघान। भूयश्च आकर्णकृष्टैस्त्रिभिः शरैः कालनेमिमविध्यत्॥

Verse 66

विष्णुं विव्याध हृदये रोषाद्रक्तविलोचनः । तस्याशोभंत ते बाणा हृदये तप्तकांचनाः

रोषाद्रक्तविलोचनः स विष्णुं हृदये विव्याध। तस्य हृदये ते बाणास्तप्तकाञ्चनसन्निभा बभ्राजिरे॥

Verse 67

मयूखा इव संदीप्ताः कौस्तुभस्य स्फुरत्त्विषः । तैर्बाणैः किंचिदायस्तो हरिर्जग्राह मुद्गरम्

कौस्तुभस्य स्फुरत्त्विषो मयूखा इव संदीप्तास्ते बाणा बभ्राजिरे। तैर्बाणैः किंचिदायस्तो हरिर्मुद्गरं जग्राह॥

Verse 68

स तमुद्ग्राह्य वेगेन दानवाय मुमोच वै । दानवेन्द्रस्तमप्राप्तं वियत्येव शतैः शरैः

स तां गदामुद्गृह्य वेगेन दानवाय मुमोच। दानवेन्द्रस्त्वप्राप्तामेव तां वियति शतैः शरैर्न्यपातयत्॥

Verse 69

चिच्छेद तिलशः क्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् । ततो विष्णुः प्रकुपितः प्रासं जग्राह भैरवम्

स क्रुद्धः तं तिलशः चिच्छेद, पाणिलाघवं प्रदर्शयन्। ततः विष्णुः परमं प्रकुपितः सन् भैरवं प्रासं जग्राह॥

Verse 70

तेन दैत्यस्य हृदयं ताडयामास वेगतः । क्षणेन लब्धसंज्ञस्तु कालनेमिर्महासुरः

तेन प्रासेन दैत्यस्य हृदयं वेगतः ताडयामास। क्षणेन लब्धसंज्ञः स कालनेमिर्महासुरः॥

Verse 71

शक्तिं जग्राह तीक्ष्णाग्रां हेमघंटाट्टहासिनीम् । तया वामं भुजं विष्णोर्बिभेद दितिनंदनः

स तीक्ष्णाग्रां शक्तिं जग्राह, हेमघण्टाट्टहासिनीम्। तया दितिनन्दनः विष्णोर्वामं भुजं बिभेद॥

Verse 72

भिन्नं शक्त्या भुजं तस्य स्रुतशोणितमाबभौ । नीले बला हके विद्युद्विद्योतंती यथा मुहुः

शक्त्या भिन्नं तस्य भुजं स्रुतशोणितम् आबभौ। नीले बलाहके मुहुः विद्युद्विद्योतन्ती यथा॥

Verse 73

ततो विष्णुः प्रकुपितो जग्राह विपुलं धनुः । सप्तदश च नाराचांस्तीक्ष्णाग्रान्मर्मभेदिनः

ततो विष्णुः प्रकुपितो विपुलं धनुः जग्राह। सप्तदश च नाराचान् तीक्ष्णाग्रान् मर्मभेदिनः॥

Verse 74

दैत्यस्य हृदयं षड्भिर्विव्याध च शरैस्त्रिभिः । चतुर्भिः सारथिं चास्य ध्वजं चैकेन पत्रिणा

दैत्यस्य हृदयं षड्भिर्विव्याध च शरैस्त्रिभिः । चतुर्भिः सारथिं चास्य ध्वजं चैकेन पत्रिणा

Verse 75

द्वाभ्यां धनुर्ज्याधनुषी भुजं चैकेन पत्रिणा । स विद्धो हृदये गाढं दोषैर्मूढो यथा नरः

द्वाभ्यां धनुर्ज्याधनुषी भुजं चैकेन पत्रिणा । स विद्धो हृदये गाढं दोषैर्मूढो यथा नरः

Verse 76

स्रुतरक्तारुणः प्रांशुः पीडाचलितमानसः । चकंपे मारुतेनेव चोदितः किंशुकद्रुमः

स्रुतरक्तारुणः प्रांशुः पीडाचलितमानसः । चकंपे मारुतेनेव चोदितः किंशुकद्रुमः

Verse 77

ततः कंपितमालक्ष्य गदां जग्राह केशवः । तां च वेगेन चिक्षेप कालनेमिवधं प्रति

ततः कंपितमालक्ष्य गदां जग्राह केशवः । तां च वेगेन चिक्षेप कालनेमिवधं प्रति

Verse 78

सा पपात शिरस्युग्रा सहसा कालनेमिनः । संचूर्णितोत्तमां गस्तु निष्पिष्टमुकुटोसुरः

सा पपात शिरस्युग्रा सहसा कालनेमिनः । संचूर्णितोत्तमां गस्तु निष्पिष्टमुकुटोसुरः

Verse 79

स्रुतरक्तौघरंध्रश्च स्रुतधातुरिवाचलः । पपात स्वे रथे भग्नो विसंज्ञः शिष्टजीवनः

स्रुतरक्तौघनिर्गमच्छिद्रः स्रुतधातुरिवाचलः । स्वे रथे भग्नः पपात विसंज्ञः शिष्टजीवनः ॥

Verse 80

पतितस्य रथोपस्थे दानवस्याच्युतोऽरिहा । स्मितपूर्वमुवाचेदं वाक्यं चक्रायुधः प्रभुः

पतितस्य रथोपस्थे दानवस्याच्युतोऽरिहा । स्मितपूर्वमुवाचेदं वाक्यं चक्रायुधः प्रभुः ॥

Verse 81

गच्छासुर विमुक्तोऽसि सांप्रतं जीव निर्वृतः । ततः स्वल्पेन कालेन अहमेव तवांतकः

गच्छासुर विमुक्तोऽसि सांप्रतं जीव निर्वृतः । ततः स्वल्पेन कालेन अहमेव तवांतकः ॥

Verse 82

एवं वचस्तस्य निशम्य विष्णोः सर्वेश्वरस्याथ रथं निमेषात् । निनाय दूरं किल कालनेमिनो भीतस्तदा सारथिर्लोकनाथात्

एवं वचस्तस्य निशम्य विष्णोः सर्वेश्वरस्याथ रथं निमेषात् । निनाय दूरं किल कालनेमिनो भीतस्तदा सारथिर्लोकनाथात् ॥