Sukta 98
Sukta 10.98
Devāpi Ārṣṭiṣeṇa (with Ārṣṭiṣeṇa/Devāpi figures prominent in the hymn’s narrative)
Bṛhaspati as the invoked power; allied forms named: Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Ādityas, Vasus, Maruts; rain-force Parjanya is the boon/action requested
Triṣṭubh (probable for RV 10.98; verse length and cadence typical)
अयं सूक्तः पर्जन्यवृष्ट्याह्वानरूपः पवित्राख्यानबद्धः। देवापिः शान्तनोराज्ञः पुरोहितत्वेन स्थितः, बृहस्पतेः प्रसादात् मन्त्रबलसमन्वितां वाचं लभते, येन पर्जन्यस्य वृष्टिरागमनाय द्वाराणि विवृणोति। बृहस्पतिः मन्त्राधिपतिः दिव्यसमन्वयकर्ता च स्तूयते; स मित्रवरुणपूषादित्यवसुमरुद्भिः सह कार्यं कृत्वा आपः, उर्वरता, जनसमृद्धिं च पुनः प्रतिष्ठापयति। अन्ते सूक्तस्य प्रवृत्तिः अग्निं प्रति वर्तते—रक्षणाय च समुद्राद् दिवश्च ‘अपां पूर्णतां’ विमोचयितुं प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
बृहस्पते प्रति मे देवतामिहि मित्रो वा यद्वरुणो वासि पूषा । आदित्यैर्वा यद्वसुभिर्मरुत्वान्त्स पर्जन्यं शंतनवे वृषाय ॥
हे बृहस्पते, ममाह्वानं प्रति समागच्छेह देवतां गृहाण। यद्यसि मित्रो वा वरुणो वा पूषा वा; यद्वा आदित्यैः सह, वसुभिः सह, मरुत्वान् वा—तदा शंतनवे वृषाय परजन्यं प्रबोधय, यथा स फलवृष्टिं वर्षयेत्।
Mantra 2
आ देवो दूतो अजिरश्चिकित्वान्त्वद्देवापे अभि मामगच्छत् । प्रतीचीनः प्रति मामा ववृत्स्व दधामि ते द्युमतीं वाचमासन् ॥
हे देवापे, त्वत्तो देवो दूतः अजिरः चिकित्वान् अभि मामागच्छतु। प्रतीचीनः सन् प्रति मामाववृत्स्व; तेऽहं द्युमतीं वाचम् आसन् दधामि, यया अन्तःयज्ञः सम्यक् नीयते।
Mantra 3
अस्मे धेहि द्युमतीं वाचमासन्बृहस्पते अनमीवामिषिराम् । यया वृष्टिं शंतनवे वनाव दिवो द्रप्सो मधुमाँ आ विवेश ॥
हे बृहस्पते, अस्मासु द्युमतीं वाचम् आसन् धेहि—अनमीवाम् इषिराम्। यया वयं शंतनवे वृष्टिं वना॑व, शान्तविस्ताराय; दिवो द्रप्सो मधुमान् अस्मत्सु आविवेशतु।
Mantra 4
आ नो द्रप्सा मधुमन्तो विशन्त्विन्द्र देह्यधिरथं सहस्रम् । नि षीद होत्रमृतुथा यजस्व देवान्देवापे हविषा सपर्य ॥
आ नः द्रप्साः मधुमन्तो विशन्तु। इन्द्र सहस्रं सहस्रवद् रथं सहसः देहि। नि षीद होत्रे; ऋतुथा यजस्व; देवापे, हविषा देवान् सपर्य—यथा देवशक्तयः सम्यक् सेविताः स्युः, अवतरणं च सुसिद्धं भवेत्।
Mantra 5
आर्ष्टिषेणो होत्रमृषिर्निषीदन्देवापिर्देवसुमतिं चिकित्वान् । स उत्तरस्मादधरं समुद्रमपो दिव्या असृजद्वर्ष्या अभि ॥
आर्ष्टिषेणो होत्रे ऋषिर्निषीदन्—देवापिर्देवसुमतिं चिकीत्वान्। स उत्तरस्मादधरस्मै समुद्राय दिव्याः आपो वर्ष्याः असृजत्—ऊर्ध्वाधरयोर्मध्ये रुद्धाः स्रवांसि विमोचयन्।
Mantra 6
अस्मिन्त्समुद्रे अध्युत्तरस्मिन्नापो देवेभिर्निवृता अतिष्ठन् । ता अद्रवन्नार्ष्टिषेणेन सृष्टा देवापिना प्रेषिता मृक्षिणीषु ॥
अस्मिन् समुद्रे अध्युत्तरस्मिन्नापो देवेभिर्निवृताः अतिष्ठन्। ता अद्रवन्—आर्ष्टिषेणेन सृष्टाः, देवापिना प्रेषिताः—मृक्षिणीषु प्रविश्य, जीवनमनसोः क्षेत्रं प्रक्षाल्य पुनर्नवीकर्तुम्।
Mantra 7
यद्देवापिः शंतनवे पुरोहितो होत्राय वृतः कृपयन्नदीधेत् । देवश्रुतं वृष्टिवनिं रराणो बृहस्पतिर्वाचमस्मा अयच्छत् ॥
यदा देवापिः शंतनवे पुरोहितो होत्राय वृतः कृपयन्नग्निमदीधेत्, तदा देवश्रुतं वृष्टिवनिं वाचं रराणो बृहस्पतिरस्मै वाचं ददौ।
Mantra 8
यं त्वा देवापिः शुशुचानो अग्न आर्ष्टिषेणो मनुष्यः समीधे । विश्वेभिर्देवैरनुमद्यमानः प्र पर्जन्यमीरया वृष्टिमन्तम् ॥
हे अग्ने, यं त्वां देवापिः शुशुचानो मनुष्य आरष्टिषेणः समीधे, विश्वैर्देवैरनुमोद्यमानः; त्वं वृष्टिमन्तं पर्जन्यं प्रचोदय, वृष्टिं प्रेरय।
Mantra 9
त्वां पूर्व ऋषयो गीर्भिरायन्त्वामध्वरेषु पुरुहूत विश्वे । सहस्राण्यधिरथान्यस्मे आ नो यज्ञं रोहिदश्वोप याहि ॥
त्वां पूर्व ऋषयो गीर्भिरायन्, त्वामध्वरेषु पुरुहूत विश्वे। सहस्राण्यधिरथान्यस्मे आ नः यज्ञं रोहिदश्व उप याहि।
Mantra 10
एतान्यग्ने नवतिर्नव त्वे आहुतान्यधिरथा सहस्रा । तेभिर्वर्धस्व तन्वः शूर पूर्वीर्दिवो नो वृष्टिमिषितो रिरीहि ॥
हे अग्ने, एतानि नवतिः नव सहस्राणि रथाहुतयः त्वय्येव आहुतानि। तैर्भिः शूर, तव शक्तितन्वः बह्व्यः पुराण्यश्च वर्धन्ताम्। ततः त्वत्प्रेरितः दिवोऽस्मभ्यं वृष्टिम् आनय; यत् रुद्धं पूर्णत्वं तद् विमोचय।
Mantra 11
एतान्यग्ने नवतिं सहस्रा सं प्र यच्छ वृष्ण इन्द्राय भागम् । विद्वान्पथ ऋतुशो देवयानानप्यौलानं दिवि देवेषु धेहि ॥
हे अग्ने, एतानि नवतिं सहस्राणि शक्तीनि सं गृहीत्वा वृष्ण इन्द्राय भागं यथोचितं प्र यच्छ। ऋतुशो गच्छतः पथो देवयानान् विद्वान्, अस्माकमपि आहुतिं दिवि देवेषु धेहि—दीप्ते लोके प्रतिष्ठापय।
Mantra 12
अग्ने बाधस्व वि मृधो वि दुर्गहापामीवामप रक्षांसि सेध । अस्मात्समुद्राद्बृहतो दिवो नोऽपां भूमानमुप नः सृजेह ॥
हे अग्ने, मृधः शत्रुपीडाः बाधस्व; दुर्गहाः पीडाः व्याधींश्च वि नुद; रक्षांसि ग्रसकानि अप सेध। अस्मात् बृहतः समुद्रात्, बृहतो दिवश्च, इह नः आपां भूमानं सृज—स नः उपैतु।
Frequently Asked Questions
It is a hymn for restoring rain and prosperity. Bṛhaspati is invoked to empower the priest Devāpi’s speech so that Parjanya’s rainfall is awakened and drought ends.
Bṛhaspati represents the power of correct mantra and priestly speech (vāc). The hymn treats rain as something released when sacred speech aligns the gods and the cosmic order.
Devāpi appears as the chosen priest (purohita) for King Śaṃtanū. The hymn recalls how Devāpi kindled the rite and received rain-winning speech from Bṛhaspati for the kingdom’s welfare.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.