Adhyaya 102

Verse 1

कुंजल उवाच । सर्वं वत्स प्रवक्ष्यामि यत्त्वयोक्तं ममाधुना । उभयोर्देवनं यत्तु यस्माज्जातं द्विजोत्तम

कुंजल उवाच। सर्वं वत्स प्रवक्ष्यामि यत्त्वयोक्तं ममाधुना। उभयोर्देवनं यत्तु यस्माज्जातं द्विजोत्तम॥

Verse 2

एकदा तु महादेवी पार्वती प्रमदोत्तमा । क्रीडमाना महात्मानमीश्वरं वाक्यमब्रवीत्

एकदा तु महादेवी पार्वती प्रमदोत्तमा । क्रीडमाना महात्मानमीश्वरं वाक्यमब्रवीत् ॥

Verse 3

ममोरसि महादेव जातं महत्सु दोहदम् । दर्शयस्व ममाग्रे त्वं काननं काननोत्तमम्

ममोरसि महादेव जातं महत्सु दोहदम् । दर्शयस्व ममाग्रे त्वं काननं काननोत्तमम् ॥

Verse 4

श्रीमहादेव उवाच । एवमस्तु महादेवि नंदनं देवसंकुलम् । दर्शयिष्यामि ते पुण्यं द्विजसिद्धनिषेवितम्

श्रीमहादेव उवाच । एवमस्तु महादेवि नंदनं देवसंकुलम् । दर्शयिष्यामि ते पुण्यं द्विजसिद्धनिषेवितम् ॥

Verse 5

एवमाभाष्य तां देवीं तया सह गणैस्ततः । स गंतुमुत्सुको देवो नंदनं वनमेव तु

एवमाभाष्य तां देवीं तया सह गणैस्ततः । स गंतुमुत्सुको देवो नंदनं वनमेव तु ॥

Verse 6

सर्वगं सुंदरं दिव्यपृष्ठमाभरणैर्युतम् । घंटामालाभिसंयुक्तं किंकिणीजालमालिनम्

सर्वगं सुंदरं दिव्यपृष्ठमाभरणैर्युतम् । घंटामालाभिसंयुक्तं किंकिणीजालमालिनम् ॥

Verse 7

चामरैः पट्टसूत्रैश्च मुक्तामालासुशोभितम् । हंसचंद्रप्रतीकाशं वृषभं चारुलक्षणम्

चामरैः पट्टसूत्रैश्च मुक्तामालाभिरुज्ज्वलैः । हंसचन्द्रप्रभाभासं वृषभं चारुलक्षणम् ॥

Verse 8

समारूढो महादेवो गणकोटिसमावृतः । नंदिभृंगिमहाकालस्कंदचंडमनोहराः

समारूढो महादेवो गणकोटिसमावृतः । नन्दिभृङ्गिमहाकालस्कन्दचण्डमनोहरैः ॥

Verse 9

वीरभद्रो गणेशश्च पुष्पदंतो मणीश्वरः । अतिबलःसुबलो नाम मेघनादो घटावहः

वीरभद्रो गणेशश्च पुष्पदन्तो मणीश्वरः । अतिबलः सुबलो नाम मेघनादो घटावहः ॥

Verse 10

घंटाकर्णश्च कालिंदः पुलिंदो वीरबाहुकः । केशरी किंकरो नाम चंडहासः प्रजापतिः

घण्टाकर्णश्च कालिन्दः पुलिन्दो वीरबाहुकः । केशरी किंकरो नाम चण्डहासः प्रजापतिः ॥

Verse 11

एते चान्ये च बहवः सनकाद्यास्तपोबलाः । गणैश्च कोटिसंख्यातैः सशिवः परिवारितः

एते चान्ये च बहवः सनकाद्यास्तपोबलाः । गणैश्च कोटिसंख्यातैः सशिवः परिवारितः ॥

Verse 12

नंदनं वनमेवापि सेवितं देवकिन्नरैः । प्रविवेश महादेवो गणैर्देव्यासमन्वितः

नन्दनं वनमेवापि देवकिन्नरसेवितम् । प्रविवेश महादेवो देव्यासह गणैर्वृतः ॥

Verse 13

दर्शयामास देवेशो गिरिजायै सुशोभनम् । नानापादपसंपन्नं बहुपुष्पसमाकुलम्

दर्शयामास देवेशो गिरिजायै सुशोभनम् । नानापादपसंपन्नं बहुपुष्पसमाकुलम् ॥

Verse 14

दिव्यं रंभावनाकीर्णं पुष्पवद्भिस्तु चंपकैः । मल्लिकाभिः सुपुष्पाभिर्मालतीजालसंकुलम्

दिव्यं रंभावनाकीर्णं पुष्पवद्भिश्च चम्पकैः । मल्लिकाभिः सुपुष्पाभिर्मालतीजालसंकुलम् ॥

Verse 15

नित्यं पुष्पितशाखाभिः पाटलानां वनोत्तमैः । राजमानं महावृक्षैश्चंदनैश्चारुगंधिभिः

नित्यं पुष्पितशाखाभिः पाटलानां वनोत्तमैः । राजमानं महावृक्षैश्चन्दनैश्चारुगन्धिभिः ॥

Verse 16

देवदारुवनैर्जुष्टं तुंगवृक्षैः समाकुलम् । सरलैर्नालिकेरैश्च तद्वत्पूगीफलद्रुमैः

देवदारुवनैर्जुष्टं तुङ्गवृक्षैः समाकुलम् । सरलैर्नालिकेरैश्च तद्वत्पूगीफलद्रुमैः ॥

Verse 17

खर्जूरपनसैर्दिव्यैः फलभारावनामितैः । परिमलोद्गारसंयुक्तैर्गुरुवृक्षसमाकुलम्

तत् खर्जूरपनसैर्दिव्यैः फलभारावनामितशाखैः परिपूर्णम् । परिमलोद्गारसंयुक्तैर्गुरुवृक्षसमाकुलं बभूव ॥

Verse 18

अग्नितेजः समाभासैः सप्तपर्णैः सुशोभितम् । राजवृक्षैः कदंबैश्च पुष्पशोभान्वितं सदा

अग्नितेजःसमाभासैः सप्तपर्णैः सुशोभितम् । राजवृक्षकदंबैश्च पुष्पशोभान्वितं सदा ॥

Verse 19

जंबूनिंबमहावृक्षैर्मातुलिगैः समाकुलम् । नारंगैः सिंधुवारैश्च प्रियालैः शालतिंदुकैः

जंबूनिंबमहावृक्षैर्मातुलुङ्गैः समाकुलम् । नारङ्गसिन्धुवारैश्च प्रियालैः शालतिन्दुकैः ॥

Verse 20

उदुंबरैः कपित्थैश्च जंबूपादपशोभितम् । लकुचैः पुष्पसौगंधैः स्फुटनागैः समाकुलम्

उदुम्बरैः कपित्थैश्च जंबूपादपशोभितम् । लकुचैः पुष्पसौगन्धैः स्फुटनागैः समाकुलम् ॥

Verse 21

चूतैश्च फलराजाद्यैर्नीलैश्चैव घनोपमैः । नीलैः शालवनैर्दिव्यैर्जालानां तु वनैस्ततः

चूतैश्च फलराजाद्यैर्नीलैश्चैव घनोपमैः । नीलैः शालवनैर्दिव्यैर्जालानां तु वनैस्ततः ॥

Verse 22

तमालैस्तु विशालैश्च सेवितं तपनोपमैः । शोभितं नंदनं पुण्यं शिवेन परिदर्शितम्

तमालैर्महद्भिर्विशालैश्च सेवितं तपनोपमैः । शोभितं नन्दनं पुण्यं शिवेन परिदर्शितम् ॥

Verse 23

शोभितं च द्रुमैश्चान्यैः सर्वैर्नीलवनोपमैः । सर्वकामफलोपेतैः कल्याणफलदायकैः

शोभितं च द्रुमैश्चान्यैः सर्वैर्नीलवनोपमैः । सर्वकामफलोपेतैः कल्याणफलदायकैः ॥

Verse 24

कल्पद्रुमैर्महापुण्यैः शोभितं नंदनं वनम् । नानापक्षिनिनादैश्च संकुलं मधुरस्वरैः

कल्पद्रुमैर्महापुण्यैः शोभितं नन्दनं वनम् । नानापक्षिनिनादैश्च संकुलं मधुरस्वरैः ॥

Verse 25

कोकिलानां रुतैः पुण्यैरुद्घुष्टं मधुकारिभिः । मकरंदविलुब्धानां पक्षिणां रुतनादितम्

कोकिलानां रुतैः पुण्यैरुद्घुष्टं मधुकारिभिः । मकरन्दविलुब्धानां पक्षिणां रुतनादितम् ॥

Verse 26

नानवृक्षैः समाकीर्णं नानामृगगणायुतम् । वृक्षेभ्यो विविधैः पुष्पैस्सौगंधैः पतितैर्भुवि

नानावृक्षैः समाकीर्णं नानामृगगणायुतम् । वृक्षेभ्यो विविधैः पुष्पैः सौगन्ध्यैः पतितैर्भुवि ॥

Verse 27

सा च भू राजते पुत्र पूजिते वसुगंधिभिः । तत्र वाप्यो महापुण्याः पद्मसौगंधनिर्मलाः

सा च भूः राजते पुत्र वसुगन्धिभिरर्चिता । तत्र वाप्यो महापुण्याः पद्मसौगन्धनिर्मलाः ॥

Verse 28

तोयैस्ताः पूरिताः पुत्र हंसकारंडसेविताः । तडागैः सागरप्रख्यैस्तोयसौगंधपूजितैः

तोयैस्ताः पूरिताः पुत्र हंसकारण्डसेविताः । तडागैः सागरप्रख्यैस्तोयसौगन्धपूजितैः ॥

Verse 29

नंदनं भाति सर्वत्र गणैरप्सरसां महत् । विमानैः कलशैः शुभ्रैर्हेमदंडैः सुशोभनैः

नन्दनं भाति सर्वत्र गणैरप्सरसां महत् । विमानैः कलशैः शुभ्रैर्हेमदण्डैः सुशोभनैः ॥

Verse 30

नंदनो वनराजस्तु प्रासादैस्तु सुधान्वितैः । यत्र तत्र प्रभात्येव किन्नराणां महागणैः

नन्दनो वनराजस्तु प्रासादैस्तु सुधान्वितैः । यत्र तत्र प्रभात्येव किन्नराणां महागणैः ॥

Verse 31

गंधर्वैरप्सरोभिश्च सुरूपाभिर्द्विजोत्तम । देवतानां विनोदैश्च मुनिवृंदैः सुयोगिभिः

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सुरूपाभिर्द्विजोत्तम । देवतानां विनोदैश्च मुनिवृन्दैः सुयोगिभिः ॥

Verse 32

सर्वत्र शुशुभे पुण्यसंस्थानं नंदनस्य च

सर्वत्र पुण्यसंस्थानं नन्दनस्य च संस्थानं चातिशयेन शुशुभे।

Verse 33

एवं समालोक्य महानुभावो भवः सुदेव्यासहितो महात्मा । श्रीनंदनं पुण्यवतां निवासं सुखाकरं शांतिगुणोपपन्नम्

एवं समालोक्य महानुभावो भवः सुदेव्यासहितो महात्मा श्रीनन्दनं पुण्यवतां निवासं सुखाकरं शान्तिगुणोपपन्नं ददर्श।

Verse 34

आदित्यतेजः समतेजसां गणैः प्रभाति वै रश्मिभिर्जातरूपः । पुष्पैः फलैः कामगुणोपपन्नः कल्पद्रुमो नंदनकाननेपि

आदित्यतेजःसमतेजसां गणैः प्रभाति वै रश्मिभिर्जातरूपः। पुष्पैः फलैः कामगुणोपपन्नः कल्पद्रुमो नन्दनकाननेऽपि॥

Verse 35

एवंविधं पादपराजमेव संवीक्ष्य देवी च शिवं बभाषे । अस्याभिधानं कथयस्व नाथ सर्वस्य पुण्यस्य नगस्य पुण्यम्

एवंविधं पादपराजमेव संवीक्ष्य देवी च शिवं बभाषे—अस्याभिधानं कथयस्व नाथ, सर्वस्य पुण्यस्य नगस्य पुण्यम्।

Verse 36

तेजस्विनां सूर्यवरः समंतात्स देव देवीं च शिवो बभाषे । शिव उवाच । अस्य प्रतिष्ठा महती शुभाख्या देवेषु मुख्यो मधुसूदनश्च

तेजस्विनां सूर्यवरः समन्तात्स देव देवीं च शिवो बभाषे। शिव उवाच—अस्य प्रतिष्ठा महती शुभाख्या; देवेषु मुख्यो मधुसूदनश्च।

Verse 37

नदीषु मुख्या सुरनिम्नगापि विसृष्टिकर्त्तापि यथैव धाता । सुखावहानां च यथा सुचंद्रो भूतेषु मुख्या च यथैव पृथ्वी

नदीषु मुख्या सुरनिम्नगा गङ्गा; सृष्टिकर्तृषु धाता (ब्रह्मा) प्रमुखः। सुखप्रदेषु सुचन्द्रः श्रेष्ठः; भूतेषु तत्त्वेषु च पृथ्वी मुख्या॥

Verse 38

नगेंद्रराजो हि यथा नगानां जलाशयेष्वेव यथा समुद्रः । महौषधीनामिव देवि चान्नं महीधराणां हिमवान्यथैव

यथा नगानां नगेंद्रराजः श्रेष्ठः, जलाशयेषु समुद्रः प्रमुखः। महौषधीनामिव देवि अन्नं प्रधानं; तथा महीधराणां हिमवान् श्रेष्ठतमः॥

Verse 39

विद्यासु मध्ये च यथात्मविद्या लोकेषु सर्वेषु यथा नरेंद्रः । तथैव मुख्यस्तरुराज एष सर्वातिथिर्देवपतेः प्रियोयम्

विद्यासु सर्वासु यथात्मविद्या श्रेष्ठा, लोकेषु सर्वेषु यथा नरेन्द्रः प्रमुखः। तथैव एष तरुराजः मुख्यः—सर्वातिथिः—देवपतेः प्रियश्चायम्॥

Verse 40

श्रीपार्वत्युवाच । गुणान्नु शंभो मम कीर्त्तयस्व वृक्षाधिपस्यास्य शुभान्सुपुण्यान् । आकर्ण्य देवो वचनं बभाषे देव्यास्तु सर्वं सुतरोर्हि तस्य

श्रीपार्वत्युवाच—शंभो, मम कृते अस्य वृक्षाधिपस्य शुभान् सूपुण्यान् गुणान् कीर्तयस्व। तद्वाक्यमाकर्ण्य देवोऽब्रवीत्—देवि, तस्य सुतरोः सर्वं वक्ष्यामि॥

Verse 41

यं यं कल्पयंति सुपुण्यदेवा देवोपमा देववराश्च कांते । तं तं हि तेभ्यः प्रददाति वृक्षः कल्पद्रुमो नाम वरिष्ठ एषः

यं यं कामं सुपुण्यदेवा देवोपमा देववराश्च, कांते, कल्पयन्ति; तं तं तेभ्यः प्रददाति वृक्षः। एष वरिष्ठः कल्पद्रुमो नाम॥

Verse 42

अस्माच्च सर्वे प्रभवंति पुण्या दुःप्राप्यमत्रैव तपोधिकास्ते । जीवाधिकं रत्नमयं सुदिव्यं देवास्तु भुंजंति महाप्रधानाः

अस्मादेव पावनस्थानात् सर्वाणि पुण्यफलानि प्रभवन्ति। अत्रैव दुर्लभतपःफलानि बहुधा लभ्यन्ते। जीवातिशयि रत्नमयं सुदिव्यं परमोत्कर्षं महाप्रधानाः देवाः भुञ्जते।

Verse 43

शुश्राव देवी वचनं शिवस्य आश्चर्यभूतं मनसा विचिंत्य । तस्यानुमत्या परिकल्पितं च स्त्रीरत्नमेकं सुगुणं सुरूपम्

देवी शिवस्य वचनमाश्चर्यभूतं शुश्राव। तन्मनसा विचिन्त्य, तस्यानुमत्या च, सुगुणं सुरूपं स्त्रीरत्नमेकं परिकल्पयामास।

Verse 44

सर्वांगरूपां सगुणां सुरूपां तस्मात्सुवृक्षाद्गिरिजा प्रलेभे । विश्वस्य मोहाय यथोपविष्टा साहाय्यरूपा मकरध्वजस्य

तस्मात् सुवृक्षात् गिरिजा सर्वाङ्गरूपां सगुणां सुरूपां तनुं प्रलेभे। सा यथोपविष्टा, विश्वस्य मोहाय मकरध्वजस्य साहाय्यरूपा बभूव।

Verse 45

क्रीडानिधानं सुखसिद्धिरूपं सर्वोपपन्ना कमलायताक्षी । पद्मानना पद्मकरा सुपद्मा चामीकरस्यापि यथा सुमूर्तिः

सा क्रीडानिधानं सुखसिद्धिरूपा सर्वोपपन्ना कमलायताक्षी। पद्मानना पद्मकरा सुपद्मा चामीकरस्यापि यथा सुमूर्तिः।

Verse 46

प्रभासु तद्वद्विमला सुतेजा लीला सुतेजाश्च सुकुंचितास्ते । प्रलंबकेशाः परिसूक्ष्मबद्धाः पुष्पैः सुगंधैः परिलेपिताश्च

प्रभासे तद्वद् विमलाः सुतेजसो लीलावत्यश्च सुकुञ्चिताङ्ग्यः। प्रलम्बकेशाः परिसूक्ष्मबद्धाः पुष्पैः सुगन्धैः परिलेपिताश्च।

Verse 47

प्रबद्धकुंता दृढकेशबंधैर्विभाति सा रूपवरेण बाला । सीमंतमार्गे च मुक्ताफलानां माला विभात्येव यथा तरूणाम्

प्रबद्धकुंता दृढकेशबन्धैः सुसंयता सा नवयौवना बाला रूपवरेण विभाति। सीमन्तमार्गे मुक्ताफलमाला तरूणतरुशाखाङ्कुरेव स्फुरति॥

Verse 48

सीमंतमूले तिलकं सुदेव्या यथोदितो दैत्यगुरुः सतेजाः । भालेषु पद्मे मृगनाभिपद्म समुत्थतेजः प्रकरैर्विभाति

सीमन्तमूले सुदेव्याः ललाटे तिलकं सतेजाः दैत्यगुरुरिव यथोक्तं विभाति। पद्मोपमभाले मृगनाभिपद्मं उदिततेजःप्रकरैः समन्तात् स्फुरति॥

Verse 49

सीमंतमूले तिलकस्य तेजः प्रकाशयेद्रूपश्रियं सुलोके । केशेषु मुक्ताफलके च भाले तस्याः सुशोभां विकरोति नित्यम्

सीमन्तमूले तिलकस्य तेजः सुलोके रूपश्रियं प्रकाशयति वर्धयति च। केशेषु भाले च मुक्ताफलाभरणं तस्याः सुशोभां नित्यं विकिरति॥

Verse 50

यथा सुचंद्रः परिभाति भासा सा रम्यचेष्टेव विभाति तद्वत् । संपूर्णचंद्रोपि यथा विभाति ज्योत्स्नावितानेन हिमांशुजालः

यथा सुचन्द्रः स्वभासा परिभाति तथा सा रम्यचेष्टा विभाति। यथा च पूर्णचन्द्रः ज्योत्स्नावितानेन हिमांशुजालः सर्वतो विभाति तथैव॥

Verse 51

तस्यास्तु वक्त्रं परिभाति तद्वच्छोभाकरं विश्वविशारदं च । हिमांशुरेवापि कलंकयुक्तः संक्षीयते नित्यकलाविहीनः

तस्याः वक्त्रं तथा परिभाति—शोभाकरं विश्वविशारदं च। हिमांशुरपि कलङ्कयुक्तः नित्यं संक्षीयते, सर्वकलासु पूर्णो न तिष्ठति॥

Verse 52

संपूर्णमस्त्येव सदैव हृष्टं तस्यास्तु वक्त्रं परिनिष्कलंकम् । गंधं विकाशं कमले स्वकीयं ततः समालोक्य सुखं न लेभे

संपूर्णमेव तस्याः सदैव हृष्टं परिनिष्कलङ्कं च वक्त्रम् । तथापि कमले स्वकीयगन्धं विकासं च समालोक्य ततः परं सुखं न लेभे ॥

Verse 53

पद्मानना सर्वगुणोपपन्ना मदीयभावैः परिनिर्मितेयम् । गंधं स्वकीयं तु विपश्य पद्मं तस्या मुखाद्वाति जगत्समीरः

पद्मानना सर्वगुणोपपन्ना मदीयभावैः परिनिर्मितेयम् । पद्म! पश्य स्वकीयगन्धं तस्या; तस्या मुखादेव जगत्समीरः सर्वत्र प्रवाति ॥

Verse 54

लज्जाभियुक्तः सहसा बभूव जलं समाश्रित्य सदैव तिष्ठति । कतिमतिनियतबुद्ध्यासौ धियो वदंति सुमदननृपतेः कोशं समुद्र कलाभिः

लज्जाभियुक्तः सहसा बभूव; जलं समाश्रित्य सदा तत्र तिष्ठति । नियतबुद्धयः जनाः सुमदननृपतेः कोशं समुद्रकलाभिरिव बहुविधं वदन्ति ॥

Verse 55

सुवरदशनरत्नैर्हास्यलीलाभियुक्ता अरुणअधरबिंबंशोभमानस्तु आस्यः

सुवरदशनरत्नैः शोभितं तस्याः मुखं हास्यलीलाभियुक्तम् । अरुणबिम्बाधरबिम्बशोभया तदास्यं परमं विराजते ॥

Verse 56

सुभ्रूः सुनासिका तस्याः सुकर्णौ रत्नभूषितौ । हेमकांतिसमोपेतौ कपोलौ दीप्तिसंयुतौ

सुभ्रूः सुनासिका तस्याः सुकर्णौ रत्नभूषितौ । हेमकान्तिसमोपेतौ कपोलौ दीप्तिसंयुतौ ॥

Verse 57

रेखात्रयं प्रशोभेत ग्रीवायां परिसंस्थितम् । सौभाग्यशीलशृंगारैस्तिस्रो रेखा इहैव हि

ग्रीवायां परिसंस्थितं रेखात्रयं प्रशोभते; एतास्तिस्रो रेखा इह सौभाग्य-शील-शृङ्गारचिह्नानि मन्यन्ते।

Verse 58

सुस्तनौ कठिनौ पीनौ वर्तुलाकारसन्निभौ । तस्याः कंदर्पकलशावभिषेकाय कल्पितौ

सुस्तनौ कठिनौ पीनौ वर्तुलाकारसन्निभौ; तस्याः स्तनौ कन्दर्पस्य कलशाविवाभिषेकाय कल्पितौ बभूवतुः।

Verse 59

अंसावतीव शोभेते सुसमौ मानसान्वितौ । सुभुजौ वर्तुलौ श्लक्ष्णौ सुवर्णौ लक्षणान्वितौ

अंसावतीव शोभेते सुसमौ मानसान्वितौ; सुभुजौ वर्तुलौ श्लक्ष्णौ सुवर्णवर्णौ शुभलक्षणान्वितौ।

Verse 60

सुसमौ करपद्मौ तु पद्मवर्णौ सुशीतलौ । दिव्यलक्षणसंपन्नौ पद्मस्वस्तिकसंयुतौ

करपद्मौ पद्मवर्णौ सुशीतलौ च सुसमौ; दिव्यलक्षणसंपन्नौ पद्मस्वस्तिकचिह्नसंयुतौ।

Verse 61

सरलाः पद्मसंयुक्ता अंगुल्यस्तु नखान्विताः । नखानि च सुतीक्ष्णानि जलबिंदुनिभानि च

अङ्गुल्यः सरलाः पद्मसंयुक्ताः नखान्विताश्च; नखानि च सुतीक्ष्णानि जलबिन्दुनिभानि च।

Verse 62

पद्मगर्भप्रतीकाशो वर्णस्तदंगसंभवः । पद्मगंधा च सर्वांगे पद्मेव भाति भामिनी

पद्मगर्भप्रतीकाशो वर्णोऽस्याः स्वाङ्गसमुद्भव इव । सर्वाङ्गे पद्मगन्धा सा भामिनी पद्मवद् एव बभौ ॥

Verse 63

सर्वलक्षणसंपन्ना नगकन्या सुशोभना । रक्तोत्पलनिभौ पादौ सुश्लक्ष्णौ चातिशोभनौ

सर्वलक्षणसंपन्ना नगकन्या सुशोभना । रक्तोत्पलनिभौ पादौ सुश्लक्ष्णौ चातिशोभनौ ॥

Verse 64

रत्नज्योतिः समाकारा नखाः पादाग्रसंभवाः । यथोद्दिष्टं च शास्त्रेषु तथा चांगेषु दृश्यते

रत्नज्योतिःसमाकाराः पादाग्रसमुद्भवाः नखाः । यथोद्दिष्टं हि शास्त्रेषु तथैवाङ्गेषु दृश्यते ॥

Verse 65

सर्वाभरणशोभांगी हारकंकणनूपुरा । मेखलाकटिसूत्रेण कांचीनादेन राजते

सर्वाभरणशोभाङ्गी हारकङ्कणनूपुरा । मेखलाकटिसूत्रेण काञ्चीनादेन राजते ॥

Verse 66

नीलेन पट्टवस्त्रेण परां शोभां गता शुभा । कंचुकेनापि दिव्येन सुरक्तेन गुणान्विता

नीलपट्टवस्त्रधरा शुभा परां शोभामवाप सा । दिव्येन कञ्चुकेनापि सुरक्तेन गुणान्विता ॥

Verse 67

पार्वती कल्पिताद्भावाद्गुणं प्राप्ता महोदयम् । कल्पद्रुमान्मुदं लेभे शंकरं वाक्यमब्रवीत्

पार्वती स्वकल्पितभावसमुत्थेन गुणेन महोदयत्वं प्राप्तवती। कल्पद्रुमे मुदं लब्ध्वा शंकरं प्रति वाक्यमिदमब्रवीत्॥

Verse 68

यथोक्तं तु त्वया देव तथा दृष्टो मया द्रुमः । यादृशं कल्प्यते भावस्तादृशं परिदृश्यते

यथोक्तं त्वया देव तथैव मया द्रुमो दृष्टः। यादृशो भावः कल्प्यते तादृशमेव परिदृश्यते॥

Verse 69

सूत उवाच । अथ सा चारुसर्वांगी तयोः पार्श्वं समेत्य च । पादांबुजं ननामाथ सा भक्त्या भवयोस्तदा

सूत उवाच—अथ सा चारुसर्वाङ्गी तयोः पार्श्वं समेत्य च। तदा भक्त्या भवयोः पादाम्बुजं ननाम सा॥

Verse 70

उवाच वचनं स्निग्धं हृद्यं हारि च सा तदा । कस्मात्सृष्टा त्वया नाथ मातर्वद स्वकारणम्

तदा सा स्निग्धं हृद्यं हारि च वचनमुवाच। ‘कस्मात्सृष्टा त्वया नाथ? मातृवद् वद स्वकारणम्’॥

Verse 71

श्रीदेव्युवाच । वृक्षस्य कौतुकाद्भावान्मया वै प्रत्ययः कृतः । सद्यः प्राप्तं फलं भद्रे भवती रूपसंपदा

श्रीदेव्युवाच—वृक्षस्य कौतुकाद्भावात् मया वै प्रत्ययः कृतः। सद्यः प्राप्तं फलं भद्रे, भवत्याः रूपसम्पदा॥

Verse 72

अशोकसुंदरी नाम्ना लोके ख्यातिं प्रयास्यसि । सर्वसौभाग्यसंपन्ना मम पुत्री न संशयः

अशोकसुन्दरीति नाम्ना त्वं लोके विख्यातिं गमिष्यसि। सर्वसौभाग्यसम्पन्ना मम पुत्री न संशयः॥

Verse 73

सोमवंशेषु विख्यातो यथा देवः पुरंदरः । नहुषोनाम राजेंद्रस्तव नाथो भविष्यति

सोमवंशेषु यथा देवः पुरन्दरः प्रख्यातः। तथा नहुषनाम राजेन्द्रः तव नाथो भविष्यति॥

Verse 74

एवं दत्वा वरं तस्यै जगाम गिरिजा गिरिम् । कैलासं शंकरेणापि मुदा परमया युता

एवं तस्यै वरं दत्त्वा गिरिजा गिरिम् अगात्। शङ्करेण सह कैलासं मुदा परमया युता॥

Verse 102

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे द्व्यधिकशततमोऽध्यायः

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे द्व्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः॥