The Description of the Four Durgā Mantras

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अवतारत्रयं लक्ष्म्याः कथित ते द्विजोत्तम । दुर्गायाश्चाभिधास्यामि सर्वलोकोपकारकान् ॥ १ ॥

सनत्कुमार उवाच । लक्ष्म्याः अवतारत्रयं ते कथितं द्विजोत्तम । इदानीं दुर्गायाश्च अवतारान् सर्वलोकोपकारकान् अभिधास्यामि ॥

Verse 2

प्रणवः श्रीः शिवायुग्मं वाणीवैरोचनीपदम् । वज्राद्यं क्षुधिता सूक्ष्मा मृता स्वाग्नींदुसंयुता ॥ २ ॥

प्रणवः ॐ, श्रीशब्दः, शिवनामयुग्मं, वाणीसरस्वत्याः पदं, वैरोचनपदं च। ततः वज्रादिशब्दाः, ‘क्षुधिता’ ‘सूक्ष्मा’ ‘मृता’ इति, तथा ‘स्वाग्नी’ ‘इन्दु’ इत्येतैः सह—विधिपूर्वकं योजनीयाः॥

Verse 3

प्रतिष्ठाप्य शिवा फट् च स्वाहांतोऽत्यष्टिवर्णवान् । भैरवोऽस्य मुनिः सम्राट् छन्दो मन्त्रस्य देवता ॥ ३ ॥

प्रतिष्ठाप्य मन्त्रं ‘शिवा’ इति पदं योजयेत्, ततः ‘फट्’ इति; अन्ते ‘स्वाहा’ भवति, अतीष्टिवर्णवान्। अस्य मन्त्रस्य ऋषिः भैरवः, छन्दः सम्राट्, देवता च यथोक्तं परिकीर्तिता॥

Verse 4

छिन्नमस्ता रमा बीजं स्वाहा शक्तिरुदीरिता । आं खङ्गाय हृदाख्यातमीं खङ्गाय शिरः स्मृतम् ॥ ४ ॥

छिन्नमस्तायाः बीजं ‘रमा’ इति कथ्यते, शक्तिः ‘स्वाहा’ इति चोदीरिता। ‘आं खङ्गाय’ इति हृदयमन्त्रः प्रदिष्टः, ‘ईं खङ्गाय’ इति शिरोमन्त्रः स्मृतः॥

Verse 5

ऊं वज्राय शिखा प्रोक्ता ऐं पाशाय तनुच्छदम् । औमंकुशाय नेत्रं स्याद्विसर्गो वसुरक्षयुक् ॥ ५ ॥

‘ऊं वज्राय’ इति शिखान्यासः प्रोक्तः; ‘ऐं पाशाय’ इति तनुच्छदः। ‘औम् अङ्कुशाय’ इति नेत्रन्यासः स्यात्; विसर्गः वसुरक्षायुक्तः रक्षामुद्रारूपेण प्रयोज्यः॥

Verse 6

मायायुग्मं चास्त्रमंगं मनवः प्रणवादिकाः । स्वाहांताश्चैवमंगानि कृत्वा ध्यायेद्थांबिकाम् ॥ ६ ॥

मायायुग्मं चास्त्रमङ्गं कृत्वा, मनवः प्रणवादयः स्वाहान्ताश्चैवमङ्गानि विधाय; ततः अम्बिकां ध्यायेत् भक्त्या समाहितमानसः॥

Verse 7

भानुमण्डलसंस्थानां प्रविकीर्णालकं शिरः । छिन्नं स्वकं स्फारमुखं स्वरक्तं प्रपिबद्गलत् ॥ ७ ॥

भानुमण्डलसंस्थानां प्रविकीर्णालकं शिरः । छिन्नं स्वकं स्फारमुखं स्वरक्तं प्रपिबद्गलत् ॥

Verse 8

उपरिस्थां रतासक्तरतिमन्मथयोर्निजे । डाकिनीवर्णिनीसख्यौ दृष्ट्वा मोदभराकुलाम् ॥ ८ ॥

उपरिस्थां रतासक्तरतिमन्मथयोर्निजे । डाकिनीवर्णिनीसख्यौ दृष्ट्वा मोदभराकुलाम् ॥

Verse 9

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । पालाशैर्विल्वजैर्वापि जुहुयात्कुसुमैः फलैः ॥ ९ ॥

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । पालाशैर्विल्वजैर्वापि जुहुयात्कुसुमैः फलैः ॥

Verse 10

आधारशक्तिमारभ्य परतत्त्वांतपूजिते । पीठे जयाख्या विजया जिता चापि पराजिता ॥ १० ॥

आधारशक्तिमारभ्य परतत्त्वांतपूजिते । पीठे जयाख्या विजया जिता चापि पराजिता ॥

Verse 11

नित्या विलासिनी षष्ठी दोग्ध्य घोरा च मंगला । दिक्षु मध्ये च संपूज्या नव पीठस्य शक्तयः ॥ ११ ॥

नित्या विलासिनी षष्ठी दोग्ध्य घोरा च मंगला । दिक्षु मध्ये च संपूज्या नव पीठस्य शक्तयः ॥

Verse 12

सर्वबुद्धिप्रदे वर्णनीये सर्वभृगुः सदृक् । सिद्धिप्रदे डाकिनीये तारो वज्रः सभौतिकः ॥ १२ ॥

सर्वबुद्धिप्रदे मन्त्रे स स्तुत्यो वर्णनीयः, सर्वेषां मुनिवराणां मध्ये भृगुरिव सदृक् शुभदृष्टिः। सिद्धिप्रदे मन्त्रे स डाकिनी, सैव तारा, स एव वज्रः—देहधर्मिणां भौतिके लोके प्रत्यक्षं प्रवर्तते॥

Verse 13

खङ्गीशो रोचनीयेंते भगं धेहि नमोंतकः । तारादिपीठमन्त्रोऽयं वेदरामाक्षरो मतः ॥ १३ ॥

मन्त्रः—“खङ्गीशो रोचनीयेंते भगं धेहि नमोंतकः” इति। अयं तारादिपीठमन्त्रः, वेदरामाख्यः अक्षरमन्त्रो मतः॥

Verse 14

समर्प्यासनमेतेन तत्र संपूजयेच्छिवाम् । त्रिकोणमध्यषट्कोणपद्मभूपुरमध्यतः ॥ १४ ॥

एतेनासनं समर्प्य, ततः शिवां विधिवत् संपूजयेत्। भूपुरमध्यस्थे पद्मे, षट्कोणे, त्रिकोणमध्यभागे च तां संस्थाप्य॥

Verse 15

बाह्यावरणमारभ्य पूजयेत्प्रतिलोमतः । भूपुरे बाह्यभागेषु वज्रादीनि प्रपूजयेत् ॥ १५ ॥

बाह्यावरणमारभ्य प्रतिलोमतः पूजयेत्, अन्तर्मुखं क्रमं नयेत्। भूपुरस्य बाह्यभागेषु वज्रादीनि विशेषतः प्रपूजयेत्॥

Verse 16

तदंतः सुरराजादीन्पूजयेद्धरितां पतीन् । भूपुरस्य चतुर्द्वार्षु द्वारपालान्यजेदथ ॥ १६ ॥

तदन्तः सुरराजादीन् दिक्पतीन् पूजयेत् क्रमात्। भूपुरस्य चतुर्द्वारेषु ततः द्वारपालान् यजेत्॥

Verse 17

करालविकरालाख्यावतिकालस्तृतीयकः । महाकालश्चतुर्थः स्यादथ पद्मेष्टशक्तयः ॥ १७ ॥

कालस्य तृतीयो विभागोऽतिकाल इति, कराल-विकरालाभ्यां प्रसिद्धः। चतुर्थो महाकाल इति कथ्यते। अनन्तरं पद्मेष्टस्य (ब्रह्मणः) शक्तयो निरूप्यन्ते॥

Verse 18

एकलिंगा योगिनी च डाकिनी भैरवी तथा । महाभैरवकेंद्राक्षी त्वसितांगी तु सप्तमी ॥ १८ ॥

एकलिङ्गा योगिनी च डाकिनी भैरवी तथा। महाभैरवकेन्द्राक्षी त्वसिताङ्गी च—एताः सप्तमी-श्रेण्यः॥

Verse 19

संहारिण्यष्टमी चेति षट्कोणेष्वंगमूर्तयः । त्रिकोणगा छिन्नमस्ता पार्श्वयोस्तु सखीद्वयम् ॥ १९ ॥

संहारिण्यष्टमी चेति षट्कोणेष्वङ्गमूर्तयः स्थाप्याः। त्रिकोणमध्ये छिन्नमस्ता, पार्श्वयोस्तु सखीद्वयम्॥

Verse 20

डाकिनीवर्णनीसंज्ञं तारावाग्भ्यां प्रपूजयेत् । एवं पूजादिभिः सिद्धे मन्त्रे मंत्री मनोरथान् ॥ २० ॥

डाकिनीवर्णनीसंज्ञं मन्त्रं तारावाग्भ्यां विधिवत् प्रपूजयेत्। एवं पूजादिभिः सिद्धे मन्त्रे मन्त्री मनोरथान् अवाप्नुयात्॥

Verse 21

प्राप्नुयान्निखिलान्सद्यो दुर्लभांस्तत्प्रसादतः । श्रीपुष्पैर्लभते लक्ष्मीं तत्फैलश्च समीहितम् ॥ २१ ॥

तत्प्रसादतः सद्यः निखिलान् दुर्लभानपि प्राप्नुयात्। श्रीपुष्पैः लक्ष्मीं लभते, तत्फलं च समीहितम्॥

Verse 22

वाक्सिद्धिं मालतीपुष्पैश्चंपकैर्हवनात्सुखम् । घृताक्तं छागमांसं यो जुहुयात्प्रत्यहं शतम् ॥ २२ ॥

मालतीचम्पकपुष्पैर्हवनं कृत्वा वाक्सिद्धिं लभते। यो घृताक्तं छागमांसं प्रत्यहं शतवारं जुहोति, स सुखं सौख्यं च प्राप्नोति॥

Verse 23

मासमेकं तु वशगास्तस्य स्युः सर्वपार्थिवाः । करवीरसुमैः श्वतैर्लक्षसंख्यैर्जुहोति यः ॥ २३ ॥

यः श्वेतकरवीरसुमैर्लक्षसंख्यया हवनं करोति, तस्य मासमेकं सर्वे पार्थिवा वशगा भवन्ति॥

Verse 24

रोगजालं पराभूय सुखी जीवेच्छतं समाः । रक्तौ स्तत्संख्यया हुत्वा वशयेन्मंत्रिणो नृपान् ॥ २४ ॥

रोगजालं पराभूय सुखी शतं समा जीवेत्। उक्तसंख्यया ‘रक्त’द्रव्येण हुत्वा मन्त्रिणो नृपांश्च वशयेत्॥

Verse 25

फलैर्हुत्वामुयाल्लक्ष्मीमुदुंबरपलाशजैः । गोमायुमांसैस्तामेव कवितां पायसांधसा ॥ २५ ॥

उदुम्बरपलाशजैः फलैर्हुत्वा लक्ष्मीम् आप्नुयात्। गोमायुमांसैः कवितां प्राप्नुयात्, पायसाऽन्धसा हुत्वा तामेव कवितां लभते॥

Verse 26

बंधूककुसुमैर्भाग्यं कर्मिकारैः समीहितम् । तिलतंडुलहोमेन वशयेन्निखिलाञ्जनान् ॥ २६ ॥

बन्धूककुसुमैर्भाग्यं साधकाः समीहितं लभन्ते। तिलतण्डुलहोमेन निखिलाञ्जनान् वशयेत्तथा॥

Verse 27

नारीरजोभिराकृष्टैर्मृगमांसैः समीहितम् । स्तंभनं माहिषैर्मांसैः पंकजैः सघृतैरपि ॥ २७ ॥

नारीरजःसमाकृष्टं मृगमांसं प्रयोजयेत्, तेनाभीष्टं साध्यते। स्तम्भनकर्मणि माहिषमांसं, अथवा घृतमिश्रितैः पङ्कजैः स्तम्भनं साध्यते॥

Verse 28

चिताग्नौ परभृत्पक्षैर्जुर्हुयादरिमृत्यवे । उन्मत्तकाष्ठदीप्तेऽग्नौ तत्फलं वायसच्छदैः ॥ २८ ॥

चिताग्नौ परभृत्पक्षैर्जुहुयादरिमृत्यवे। उन्मत्तककाष्ठदीप्तेऽग्नौ तदेव फलमाप्नुयाद् वायसच्छदैः॥

Verse 29

द्यूते वने नृपद्वारे समरे वैरिसंकटे । विजयं लभते मंत्री ध्यायन्देवीं जपन्मनुम् ॥ २९ ॥

द्यूते वने नृपद्वारे समरे वैरिसंकटे। विजयं लभते मन्त्री देवीं ध्यायन् मनुं जपन्॥

Verse 30

भुक्त्यै मुक्त्यै सितां ध्यायेदुच्चाटे नीलरोचिषम् । रक्तां वश्ये मृतौ धूम्रां स्तंभने कनकप्रभाम् ॥ ३० ॥

भुक्त्यै मुक्त्यै सितां ध्यायेदुच्चाटे नीलरोचिषम्। रक्तां वश्ये मृतौ धूम्रां स्तम्भने कनकप्रभाम्॥

Verse 31

निशि दद्याद्बलिं तस्यै सिद्धये मदिरादिना । गोपनीयः प्रयोगोऽय प्रोच्यते सर्वसिद्धिदः ॥ ३१ ॥

निशि तस्यै बलिं दद्यात् सिद्धये मदिरादिना। गोपनीयः प्रयोगोऽयं प्रोच्यते सर्वसिद्धिदः॥

Verse 32

भूताहे कृष्णपक्षस्य मध्यरात्रे तमोघने । स्नात्त्वा रक्ताम्बरधरो रक्तमाल्यानुलेपनः ॥ ३२ ॥

भूताहे कृष्णपक्षस्य मध्यरात्रे तमोघने । स्नात्वा रक्ताम्बरधरो रक्तमाल्यानुलेपनः ॥

Verse 33

आनीय पूजयेन्नारीं छिन्नमस्तास्वरूपिणीम् । सुन्दरीं यौवनाक्रांतां नरपञ्चकगामिनीम् ॥ ३३ ॥

आनीय पूजयेन्नारीं छिन्नमस्तास्वरूपिणीम् । सुन्दरीं यौवनाक्रान्तां नरपञ्चकगामिनीम् ॥

Verse 34

सुस्मितां मुक्तकबीरीं भूषादानप्रतोषिताम् । विवस्त्रां पूजयित्वैनामयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥ ३४ ॥

सुस्मितां मुक्तकबीरीं भूषादानप्रतोषिताम् । विवस्त्रां पूजयित्वैनामयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥

Verse 35

बलिं दत्त्वा निशां नीत्वा संप्रेष्य धनतोषिताम् । भोजयेद्विविधैरन्नैर्ब्राह्यणान्भोजनादिना ॥ ३५ ॥

बलिं दत्त्वा निशां नीत्वा संप्रेष्य धनतोषिताम् । भोजयेद्विविधैरन्नैर्ब्राह्यणान्भोजनादिना ॥

Verse 36

अनेन विधिना लक्ष्मीं पुत्रान्पौत्रान्धनं यशः । नारीमायुः सुखं धर्ममिष्टं च समवाप्नुयात् ॥ ३६ ॥

अनेन विधिना लक्ष्मीं पुत्रान्पौत्रान्धनं यशः । नारीमायुः सुखं धर्ममिष्टं च समवाप्नुयात् ॥

Verse 37

तस्यां रात्रौ व्रतं कार्यं विद्याकामेन मंत्रिणा । मनोरथेषु चान्येषु गच्छेत्तां प्रजपन्मनुम् ॥ ३७ ॥

तस्यां रात्रौ विद्याकामेन मन्त्रिणा व्रतं कर्तव्यम्। अन्येष्वपि मनोरथेषु तां गच्छेत्, मनुं निरन्तरं प्रजपन्॥

Verse 38

उषस्युत्थाय शय्यायामुपविष्टो जपेच्छतम् । षण्मासाभ्यन्तरेमन्त्री कवित्वेन जयेत्कविम् ॥ ३८ ॥

उषसि उत्थाय शय्यायामुपविष्टः शतवारं जपेत्। षण्मासाभ्यन्तरे मन्त्री कवित्वप्रभावेन कविमपि जयेत्॥

Verse 39

शिवेन कीलिता चेयं तदुत्कीलनमुच्यते । मायां तारपुटां मंत्री जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ३९ ॥

शिवेन कीलिता चेयं; तदुत्कीलनमुच्यते। मायां तारपुटां मन्त्री जपेदष्टोत्तरं शतम्॥

Verse 40

मन्त्रस्यादौ तथैवांते भवेत्सिद्धिप्रदा तु सा । उदिता छिन्नमस्तेयं कलौ शीघ्रमभीष्टदा ॥ ४० ॥

मन्त्रस्यादौ तथैवान्ते सा सिद्धिप्रदा भवेत्। उदिता छिन्नमस्तेयं कलौ शीघ्रमभीष्टदा॥

Verse 41

अवतारांतरं देव्या वच्मि ते मुनिसत्तम । ज्ञानामृतारुणा श्वेताक्रोधिनींदुसमन्विता ॥ ४१ ॥

देव्याः अवतारान्तरं वक्ष्यामि ते मुनिसत्तम। ज्ञानामृतारुणा श्वेता अक्रोधिनी इन्दुसमन्विता॥

Verse 42

शांतिस्तथाविधा चापि नीचसर्गान्वितास्तथा । वाग्भवं कामराजाख्यं शक्तिबीजाह्वयं तथा ॥ ४२ ॥

तथैव शान्तिनाम बीजं तद्विधं चान्यदपि, नीचसर्गसम्बद्धानि च; वाग्भवाख्यं कामराजाख्यं शक्तिबीजाह्वयं च बीजानि सन्ति।

Verse 43

त्रिभिर्बीजैः पंचकूटात्मिका त्रिपुरभैरवी । ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिश्छन्दः पंक्तिरुदीरिता ॥ ४३ ॥

त्रिभिर्बीजैः पञ्चकूटात्मिका त्रिपुरभैरवी भवति; ऋषिर्दक्षिणामूर्तिः स्यात्, छन्दः पंक्तिरिति उदाहृता।

Verse 44

देवता देशिकैरुक्ता देवी त्रिपुरभैरवी । नाभेराचरणं न्यस्य वाग्भवं मन्त्रवित्पुनः ॥ ४४ ॥

देशिकैः प्रोक्ता देवता देवी त्रिपुरभैरवी। ततः मन्त्रवित् नाभेराचरणं न्यासं कृत्वा पुनर्वाग्भवं विन्यसेत्।

Verse 45

हृदयान्नाभिपर्यंतं कामबीजं प्रविन्यसेत् । शिरसो हृत्प्रदेशांतं तार्तीयं विन्यसेत्ततः ॥ ४५ ॥

हृदयात् नाभिपर्यन्तं कामबीजं सविधिं विन्यसेत्। ततः शिरसः हृत्प्रदेशान्तं तृतीयं (तार्तीयं) विन्यसेत्।

Verse 46

आद्यं द्वितीयं करयोस्तार्तीयमुभयं न्यसेत् । मूलाधारे हृदि न्यस्य भूयो बीजत्रयं क्रमात् ॥ ४६ ॥

आद्यं द्वितीयं च करयोः न्यसेत्, तृतीयं तु उभयोः (करयोः) न्यसेत्। मूलाधारे हृदि च न्यस्य, भूयः क्रमात् बीजत्रयं विन्यसेत्।

Verse 47

नवयोन्यात्मकं न्यासं कुर्याद्बीजैस्त्रिभिः पुनः । बालोदितप्रकारेण मूर्तिन्यासमथाचरेत् ॥ ४७ ॥

अनन्तरं त्रिभिर्बीजैः पुनर्नवयोन्यात्मकं न्यासं कुर्यात्। ततः पूर्वोक्तबालोदितविधिना मूर्तिन्यासमप्याचरेत्॥

Verse 48

स्वस्वबीजादिकं पूर्वं मूर्ध्नीशानमनोभवम् । न्यसेद्वक्त्रे तत्पुरुषं मकरध्वजमात्मवित् ॥ ४८ ॥

पूर्वं स्वस्वबीजादिकं मूर्ध्नि न्यसेदात्मवित्, ईशानं मनोभवं ध्यायन्। ततः वक्त्रे तत्पुरुषं मकरध्वजतया विन्यसेत्॥

Verse 49

हृद्यघोरकुमारादिकंदर्प्पं तदनंतरम् । गुह्यदेशे प्रविन्यस्येद्वामदेवादिमन्मथम् ॥ ४९ ॥

ततः हृदि अघोरकुमारादिकं कन्दर्पं विन्यसेत्। अनन्तरं गुह्यदेशे वामदेवादिकं मन्मथं प्रविन्यसेत्॥

Verse 50

सद्योजातं कामदेवं पादयोर्विन्यसेत्ततः । ऊर्द्ध्वंप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु मुखेषु तान् ॥ ५० ॥

ततः पादयोः सद्योजातं कामदेवं च विन्यसेत्। अनन्तरं ऊर्ध्व-प्राग्-दक्षिण-उदीच्य-पश्चिमाभिमुखेषु मुखेषु तान् न्यसेत्॥

Verse 51

प्रविन्यसेद्य धापूर्व भृगुर्व्योमाग्निसंस्थितः । सद्यादिपञ्चह्रस्वाद्या बीजमेषां प्रकीर्तितम् ॥ ५१ ॥

यथाक्रमं धापूर्वं प्रविन्यसेत्। भृगुवर्गो व्योमाग्निसंस्थितौ न्यस्यः। एषां बीजानि सद्यादिपञ्च तथा ह्रस्वाद्याक्षराणि प्रकीर्तितानि॥

Verse 52

षड्दीर्घयुक्तेनाद्येन बीजेनांगक्रिया मता । पञ्चबाणांस्ततो न्यस्येन्मन्त्री त्रैलोक्यमोहनान् ॥ ५२ ॥

षड्दीर्घयुक्तेनाद्येन बीजेनाङ्गक्रिया मता । ततः पञ्चबाणान् न्यस्येत् मन्त्री त्रैलोक्यमोहनान् ॥

Verse 53

द्रामाद्यां द्राविणीं मूर्ध्निं द्रामाद्यां क्षोभणी पदे । क्लींवशीकरणीं वक्त्रे गुह्ये ब्लृं बीजपूर्विकाम् ॥ ५३ ॥

द्रामाद्यां द्राविणीं मूर्ध्नि द्रामाद्यां क्षोभणीं पदे । क्लीं वशीकरणीं वक्त्रे गुह्ये ब्लृं बीजपूर्विकाम् ॥

Verse 54

आकर्षणीं हृदि पुनः सर्वांतभृगुसंस्थिताम् । संमोहनीं क्रमादेवं बाणन्यासोऽयमीरितः ॥ ५४ ॥

आकर्षणीं हृदि पुनः सर्वान्तभृगुसंस्थिताम् । संमोहनीं क्रमादेवं बाणन्यासोऽयमीरितः ॥

Verse 55

भालभ्रूमध्यवदने घंटिकाकण्ठहृत्सु च । नाभ्यधिष्ठानयोः पञ्च ताराद्याः सुभगादिकाः ॥ ५५ ॥

भालभ्रूमध्यवदने घण्टिकाकण्ठहृत्सु च । नाभ्यधिष्ठानयोः पञ्च ताराद्याः सुभगादिकाः ॥

Verse 56

मस्तकाविधि नाभेश्च मंत्रिणा सुभगा भगा । भगसर्पिण्यथ परा भगमालिन्यनंतरम् ॥ ५६ ॥

मस्तकाविधौ नाभौ च मंत्रिणा सुभगा भगा । भगसर्पिण्यथ परा भगमालिन्यनन्तरम् ॥

Verse 57

अनंगानंगकुसुमा भूयश्चानंगमेखला । अनंगमदना सर्वा मदविभ्रममंथरा ॥ ५७ ॥

सा पुनरनङ्गा; तस्याः कुसुमानि ‘अनङ्गकुसुमानि’; मेखला ‘अनङ्गमेखला’; सर्वाङ्गं तु अनङ्गस्य मदनस्वरूपं, मदविभ्रममन्थरं च॥

Verse 58

प्रधानदेवता वर्णभूषणाद्यैरलंकृताः । अक्षस्रक्पुस्तकाभीतिवरदाढ्यकरांबुजाः ॥ ५८ ॥

प्रधानदेवताः वर्णैर्भूषणादिभिरलंकृताः; तेषां कराम्बुजानि अक्षस्रक्-पुस्तक-अभीति-वरदादिभिः समृद्धानि॥

Verse 59

वाक्कामब्लूं स्त्रीं सरांते ताराः पंच प्रकीर्तिताः । ततः कुर्याद्भूषणाख्यं न्यासमुक्तदिशा मुने ॥ ५९ ॥

वाक्-काम-ब्लूं-स्त्रीं-सरान्ता इति पञ्च ताराः प्रकीर्तिताः; ततः मुने, निर्दिष्टदिक्षु ‘भूषण’नाम न्यासं कुर्यात्॥

Verse 60

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ ध्यायेत्त्रिपुरभैरवीम् । सहस्रभानुसंकाशामरुणक्षौमवाससीम् ॥ ६० ॥

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ त्रिपुरभैरवीं ध्यायेत्; सहस्रभानुसंकाशां, अरुणक्षौमवाससीम्॥

Verse 61

शिरोमालामसृग्लिप्तस्तनीं जपवटीं करैः । विद्यामभीतिं च वरं दधतीं त्रीक्षणाननाम् ॥ ६१ ॥

शिरोमालां दधती, असृग्लिप्तस्तनी; करैर्जपवटीं कपालपात्रं च वहन्ती; विद्यामभीतिं वरं च दधती; त्रीक्षणा घोरवदना देवी॥

Verse 62

दीक्षां प्राप्य जपेन्मंत्रं तत्त्वलक्षं जितेंद्रियः । पुष्पैर्भानुसहस्राणि जुहुयाद्बह्मवृक्षजैः ॥ ६२ ॥

दीक्षां प्राप्य जितेन्द्रियः साधकः तत्त्वलक्षं मन्त्रं जपेत्। ततः ब्रह्मवृक्षजैः पुष्पैर्भानुसहस्रप्रभैः सहस्रं जुहुयात्॥

Verse 63

त्रिमध्वक्तैः प्रसूनैर्वा करवीरसमुद्भवैः । पद्मं वसुदलोपेतं नवयोन्यष्टकर्णिकम् ॥ ६३ ॥

त्रिमध्वक्तैः करवीरसमुद्भवैः प्रसूनैर्वा, नवयोन्यष्टकर्णिकं वसुदलोपेतं पद्मं विनिर्मायेत्॥

Verse 64

इच्छादिशक्तिभिर्युक्तं भैरव्याः पीठमर्चयेत् । इच्छा ज्ञाना क्रिया पश्चात्कामिनी कामदायिनी ॥ ६४ ॥

इच्छादिशक्तिभिर्युक्तं भैरव्याः पीठं समर्चयेत्। ततः इच्छा ज्ञाना क्रिया च, कामिनी च कामदायिनी॥

Verse 65

रतिप्रिया मदानन्दा नवमी स्यान्मनोन्मनी । वरदाभयधारिण्यः संप्रोक्ता नव शक्तयः ॥ ६५ ॥

रतिप्रिया मदानन्दा च, नवमी मनोन्मनी स्मृता। वरदाभयधारिण्यः प्रोक्ता नव शक्तयः॥

Verse 66

वाग्भवं लोहितो रायै श्रीकंठो लोहितोऽनलः । दीर्घवान्यै परा पश्चादपरायौ हसौ युतः ॥ ६६ ॥

वाग्भवं बीजं लोहिते रायै न्यसेत्; श्रीकण्ठं लोहितेऽनले च। दीर्घवाण्यै परा पश्चान्न्यस्येत्; अपरायां हसौ योजयेत्॥

Verse 67

सदाशिवमहाप्रेतङेंतं पद्मासनं नमः । अनेन मनुना दद्यादासनं श्रीगुरुक्रमम् ॥ ६७ ॥

सदाशिवमहाप्रेतसम्बद्धं पद्मासनं नमामि। अनेन मन्त्रेण श्रीगुरोः पूजाक्रमे यथाविधि आसनं दद्यात्॥६७॥

Verse 68

प्राङ्मध्ययोन्यंतराले पूजयेत्कल्पयेत्ततः । पंचभिः प्रणवैर्मूर्तिं तस्यामावाह्य देवताम् ॥ ६८ ॥

प्राङ्मध्ययोन्यन्तराले पूजनं कुर्यात्, ततः कल्पयेत्। पञ्चभिः प्रणवैः मूर्तिं निर्माय तस्याम् देवताम् आवाहयेत्॥६८॥

Verse 69

पूजयेदगमोक्तेन विधानेन समाहितः । तारावाक्छक्तिकमला हसखूफ्रें हसौः स्मृताः ॥ ६९ ॥

अगमोक्तविधानेन समाहितचित्तः पूजयेत्। तारा वाक् शक्तिः कमला इति, तथा ‘हसखूफ्रें’ ‘हसौः’ इति च स्मृताः॥६९॥

Verse 70

वामकोणे यजेद्देव्या रतिमिंदुसमप्रभाम् । सृणिपाशधरां सौम्यां मदविभ्रमविह्वलाम् ॥ ७० ॥

वामकोणे रतिं देवीं यजेत् इन्दुसमप्रभाम्। सृणिपाशधरां सौम्यां मदविभ्रमविह्वलाम्॥७०॥

Verse 71

प्रीतिं तक्षिणकोणस्थां तप्तकांचनसन्निभाम् । अङ्कुशं प्रणतं दोभ्यां धारयन्तीं समर्चयेत् ॥ ७१ ॥

प्रीतिं तक्षिणकोणस्थां तप्तकाञ्चनसन्निभाम्। अङ्कुशं प्रणतं दोर्भ्यां धारयन्तीं समर्चयेत्॥७१॥

Verse 72

अग्रे मनोभवां रक्तां रक्तपुष्पाद्यलंकृताम् । इक्षुकार्मुकपुष्पेषुधारिणीं सस्मिताननाम् ॥ ७२ ॥

अग्रे मनोभवा रक्तवर्णा रक्तपुष्पादिभिरलंकृता, इक्षुकार्मुकं पुष्पेषून् च धारयन्ती, सस्मितानना तिष्ठति स्म ॥

Verse 73

अङ्गान्यभ्यर्चयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् । दिक्ष्वग्रे च निजैर्मंत्रैः पूजयेद्बाणदेवताः ॥ ७३ ॥

पश्चात् विधानवित् यथापूर्वं क्रमशोऽङ्गानि अभ्यर्चयेत्; ततः दिक्ष्वग्रे च निजैर्मन्त्रैः बाणदेवताः पूजयेत् ॥

Verse 74

हस्ताब्जैर्धृतपुष्पेषुप्रणामामृतसप्रभाः । अष्टयोनिष्वष्टशक्तीः पूजयेत्सुभगादिकाः ॥ ७४ ॥

हस्ताब्जैर्धृतपुष्पेषु प्रणामामृतसप्रभाः; अष्टयोनिषु सुभगादिकाः अष्टशक्तीः पूजयेत् ॥

Verse 75

मातरो भैरवांकस्था मदविभ्रमविह्वलाः । अष्टपत्रेषु संपूज्या यथावत्कुसुमादिभिः ॥ ७५ ॥

मातरः भैरवाङ्कस्था मदविभ्रमविह्वलाः; अष्टपत्रेषु कुसुमादिभिः यथावत् संपूज्याः ॥

Verse 76

लोकपालांस्ततो दिक्षु तेषामस्त्राणि तद्बहिः । पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैर्ज्ञात्वैनां परदेवताम् ॥ ७६ ॥

ततो दिक्षु लोकपालान् तेषामस्त्राणि च तद्बहिः ददर्श; पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैः एनां परदेवतां ज्ञातवान् ॥

Verse 77

यो भजेदुक्तमार्गेण स भवेत्संपदां पदम् । एवं सिद्धमनुर्मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ ७७ ॥

योऽयं उक्तमार्गेण भजते स एव संपदां पदं भवति। एवं मन्त्रे सिद्धे सिध्यनुर्मन्त्री स्वात्मनः इष्टं साधयेत्॥

Verse 78

जुहुयादरुणांभोंजैरदोषैर्मधुराप्लुतैः । लक्षसंख्यं तदर्द्धं वा प्रत्यहं भोजयेद्द्विजान् ॥ ७८ ॥

अदोषैररुणाम्भोजैर्मधुराप्लुतैः जुहुयात्। लक्षसंख्यं तदर्धं वा प्रत्यहं द्विजान् भोजयेत्॥

Verse 79

वनिता युवती रम्याः प्रीणयेद्देवताधिया । होमांते धनधान्याद्यैस्तोषयेद्गुरुमात्मनः ॥ ७९ ॥

वनिताः युवतयः रम्याश्च देवताधिया प्रीणयेत्। होमान्ते धनधान्याद्यैः स्वगुरुं तोषयेत्॥

Verse 80

एवं कृते जगद्वश्यो रमाया भवनं भवेत् । रक्तोत्पलैस्त्रिमध्वक्तैररुणैर्वा हयारिजैः ॥ ८० ॥

एवं कृते जगद्वश्यो भवेत्, रमाया भवनं च प्राप्यते। रक्तोत्पलैस्त्रिमध्वक्तैः, अथवा अरुणैर्हयारिजैः॥

Verse 81

पुष्पैः पयोन्नैः सघृतैर्होमाद्विश्वं वशं नयेत् । वाक्सिद्धं लभते मन्त्री पलाशकुसुमैर्हुतैः ॥ ८१ ॥

पुष्पैः पयोन्नैः सघृतैः होमात् विश्वं वशं नयेत्। पलाशकुसुमैर्हुतैः मन्त्री वाक्सिद्धिं लभते॥

Verse 82

कर्पूरागुरुसंयुक्तं गुग्गुलं जुहुयात्सुधीः । ज्ञानं दिव्यमवाप्नोति तेनैव स भवेत्कविः ॥ ८२ ॥

कर्पूरागुरुसंयुक्तं गुग्गुलुं यः सुधीर्जुहोति हुताशने । तेनैव दिव्यं ज्ञानमवाप्नोति, तत्प्रभावात् स कविर्भवति ॥

Verse 83

क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमः सर्वापमृत्युजित् । दूर्वाभघिरायुषे होमः क्षीराक्ताभिर्दिनत्रयम् ॥ ८३ ॥

क्षीराक्तैरमृताखण्डैर्होमोऽयमपमृत्यून् सर्वान् जयति । आयुषे तु दूर्वाभिः क्षीराक्ताभिर्दिनत्रयं होमं कुर्यात् ॥

Verse 84

गिरिकर्णीभवैः पुष्पैर्ब्राह्यणान्वशयेद्धुतैः । कह्लारैः पार्थिवान्पुष्पैस्तद्वधूः कर्णिकारजैः ॥ ८४ ॥

गिरिकर्णीसमुद्भवैः पुष्पैर्हुतैर्ब्राह्मणान्वशयेत् । कह्लारैः पार्थिवान् पुष्पैस्तद्वधूं कर्णिकारजैः ॥

Verse 85

मल्लिकाकुसुमैर्हुत्वा राजपुत्रान्वशं नयेत् । कोरंटकुसुमैर्वैंश्यान्वृषलान्पाटलोद्भवैः ॥ ८५ ॥

मल्लिकाकुसुमैर्हुत्वा राजपुत्रान्वशं नयेत् । कोरंटकुसुमैर्वैश्यान् वृषलान् पाटलोद्भवैः ॥

Verse 86

अनुलोमां विलोमांतस्थितसाध्याह्वयान्वितम् । मन्त्रमुच्चार्य जुहुयान्मंत्री मधुरलोलितैः ॥ ८६ ॥

अनुलोमविलोमान्तस्थितसाध्याह्वयान्वितं मन्त्रमुच्चार्य । मधुरलोलितैः सह मन्त्री हुताशने जुहुयात् ॥

Verse 87

सर्षपैर्मधुसंमिश्रैर्वशयेत्पार्थिवान् क्षणात् । अनेनैव विधानेन तत्पत्नीस्तत्सुतानपि ॥ ८७ ॥

सर्षपैर्मधुसंमिश्रैः क्षणादेव पार्थिवान् वशयेत्। अनेनैव विधानेन तेषां पत्नीः सुतानपि वशं नयेत्॥

Verse 88

जातिबिल्वभवैः पुष्पैर्मधुरत्रयसंयुतैः । नरनारीनरपतीन्होमेन वशयेत्क्रमात् ॥ ८८ ॥

जातिबिल्वभवैः पुष्पैर्मधुरत्रयसंयुतैः। होमेन क्रमशो नरान् नारीश्च नरपतींश्च वशयेत्॥

Verse 89

मालतीबकुलोद्भूतैः पुष्पैश्चन्दनलोलितैः । जुहुयात्कवितां मन्त्री लभते वत्सरांतरे ॥ ८९ ॥

मालतीबकुलोद्भूतैः पुष्पैश्चन्दनलोलितैः। मन्त्री जुहुयात्; वत्सरान्तरे कवितां लभते॥

Verse 90

मधुरत्रघयसंयुक्तैः फलैर्बिल्वसमुद्भवैः । जुहुयाद्वाशयेल्लोकं श्रियं प्राप्नोति वांछिताम् ॥ ९० ॥

मधुरत्रघृतसंयुक्तैः बिल्वसमुद्भवैः फलैः। जुहुयादथवा लोकं भोजयेत्; वाञ्छितां श्रियं प्राप्नोति॥

Verse 91

साज्यमन्नं प्रजुहुयाद्भवेदन्नसमृद्धिमान् । कस्तूरीकुंकुमोपेतं कर्पूरं जुहुयाद्वशी ॥ ९१ ॥

साज्यमन्नं प्रजुहुयादन्नसमृद्धिमान् भवेत्। कस्तूरीकुङ्कुमोपेतं कर्पूरं जुहुयाद् वशी भवेत्॥

Verse 92

कन्दर्पादधिकं सद्यः सौंदर्यमधिगच्छति । लाजान्प्रजुहुयान्मंत्री दधिक्षीरमधुप्लुतान् ॥ ९२ ॥

कन्दर्पादप्यधिकं सौन्दर्यं सद्य एव प्राप्नोति। मन्त्रविद् ऋत्विजो दधि-क्षीर-मधुसिक्तान् लाजान् वह्नौ प्रजुहुयात्॥

Verse 93

विजित्य रोगानखिलान्स जीवेच्छरदां शतम् । पादद्वयं मलयजं पादं कुंकुमकेसरम् ॥ ९३ ॥

सर्वान् रोगान् विजित्य स शरदां शतं जीवेत्। कर्मणि पादद्वयं मलयजलेप्यं, पादं तु कुंकुम-केसरलेप्यं॥

Verse 94

पादं गोरोचनांतानि त्रीणि पिष्ट्वाहिमांभसा । विदध्यात्तिलकं भाले यान्पश्येद्यैर्विलोक्यते ॥ ९४ ॥

गोरोचनान्तानि त्रीणि अहिमांभसा पिष्ट्वा भाले तिलकं विदध्यात्। येन दृष्टः सन् यान् पश्येत्, तेऽपि तं प्रसन्नया दृष्ट्या विलोकयन्ति॥

Verse 95

यान्स्पृशेत्स्पृश्यते यैर्वा वश्याः स्युस्तस्य तेऽचिरात् । कर्पूरकपिचोराणि समभागानि कल्पयेत् ॥ ९५ ॥

यान् स्पृशेत् येन वा स्पृश्येत, ते तस्याचिराद् वश्याः स्युः। तत्र कर्पूरं कपिचोरां च समभागौ कल्पयेत्॥

Verse 96

चतुर्भुजा जटामांसी तावती रोचना मता । कुंकुमं समभागं स्याद्दिग्भातं चन्दनं मतम् ॥ ९६ ॥

जटामांसी चतुर्भागा, तावती रोचना मता। कुंकुमं समभागं स्यात्, चन्दनं तु दिग्भातप्रमाणेन गृह्यते॥

Verse 97

अगुरुर्नवभागं स्यादितिभागक्रमेण च । हिमाद्भिः कन्यया पिष्टमेतत्सर्वं सुसाधितम् ॥ ९७ ॥

अगुरुर्नवभागं स्यादिति भागक्रमेण च। हिमशीतैर्जलैः कन्यया पिष्टमेतत्सर्वं सुसाधितम्॥

Verse 98

आदाय तिलकं भाले कुर्य्याद्भूमिपतीन्नरान् । वनितामदगर्वाढ्या मदोन्मत्तान्मतंदजान् ॥ ९८ ॥

आदाय तिलकं भाले कुर्याद्भूमिपतीन्नरान्। वनितामदगर्वाढ्यान् मदोन्मत्तान्मतङ्गजान्॥

Verse 99

सिंहव्याघ्रान्महासर्पान्भूतवेतालराक्षसान् । दर्शनादेव वशयेत्तिलकं धारयन्नरः ॥ ९९ ॥

सिंहव्याघ्रान्महासर्पान्भूतवेतालराक्षसान्। दर्शनादेव वशयेत्तिलकं धारयन्नरः॥

Verse 100

इत्येषा भैरवी प्रोक्ता ह्यवतारांतरं श्रृणु । वाङ्माया कमला तारो नमोंते भगवत्यथ ॥ १०० ॥

इत्येषा भैरवी प्रोक्ता ह्यवतारान्तरं शृणु। वाङ्माया कमला तारा नमोऽस्ते भगवत्यथ॥

Verse 101

श्रीमातंगेश्वरि वदेत्सर्वजनमनोहरि । सर्वादिसुखराज्यंते सर्वादिसुखरंजनी ॥ १०१ ॥

श्रीमातङ्गेश्वरि वदेत्सर्वजनमनोहरि। सर्वादिसुखराज्यं ते सर्वादिसुखरञ्जनी॥

Verse 102

सर्वराजवशं पश्चात्करिसर्वपदं वदेत् । स्त्रीपुरुषवशं सृष्टिविद्याक्रोधिनिकान्विता ॥ १०२ ॥

ततः सर्वराजवशीकरणं मन्त्रं जपेत्, अनन्तरं करिसर्वपदं विधिं वदेत्। सृष्टिविद्यया कrodhinikया च समन्वितः स्त्रीपुरुषौ वशं नयतीति कथ्यते॥

Verse 103

सर्वं दुष्टमृगवशं करिसर्वपदं ततः । सर्वसत्त्ववशंकरिसर्वलोकं ततः परम् ॥ १०३ ॥

सर्वं दुष्टमृगवशं भवति, ततः करिसर्वपदं (विधिः)। ततः परं सर्वसत्त्ववशीकरः करिः, ततोऽपि परं सर्वलोकवशीकरः करिः॥

Verse 104

अमुकं मे वशं पश्चादानयानलसुन्दरी । अष्टाशीत्यक्षरो मन्त्रो मुन्याद्या भैरवीगताः ॥ १०४ ॥

‘अमुकं मे वशं पश्चाद् आनय, अनलसुन्दरि’ इति। अयं मन्त्रोऽष्टाशीत्यक्षरः; मुन्यादयः भैरवीपरम्परया प्राप्तवन्त इति॥

Verse 105

न्यासान्मंत्री तनौ कुर्याद्वक्ष्यमाणान्यथाक्रमम् । शिरोललाटभ्रूमध्ये तालुकण्ठगलोरसि ॥ १०५ ॥

न्यासानन्तरं मन्त्रिणा तनौ न्यासाः क्रमेण कर्तव्याः—शिरसि, ललाटे, भ्रूमध्ये, तालौ, कण्ठे, गले, उरसि च यथावक्ष्यमाणम्॥

Verse 106

अनाहते भुजद्वंद्वे जठरे नाभिमण्डले । स्वाधिष्ठाने गुप्तदेशे पादयोर्दक्षवामयोः ॥ १०६ ॥

अनाहते, भुजद्वन्द्वे, जठरे, नाभिमण्डले, स्वाधिष्ठाने, गुप्तदेशे, तथा दक्षवामपादयोः—एतेषु स्थानेषु (न्यासाः) कर्तव्याः॥

Verse 107

मूलाधारे गुदे न्यस्येत्पदान्यष्टादश क्रमात् । गुणैकद्विचतुः षड्भिर्वसुपर्वनवाष्टभिः ॥ १०७ ॥

मूलाधारे गुदप्रदेशे पदान्यष्टादश क्रमात् न्यस्येत्। गुणैकद्विचतुःषड्भिः तथा वसुपर्वनवाष्टभिः सम्यग्विन्यसेत्॥१०७॥

Verse 108

नंदपंक्त्यष्टवेदाग्निचन्द्रयुग्मगुणा क्षिभिः । यदुक्लृप्तिरियं प्रोक्ता मंत्रवर्णैर्यथाक्रमम् ॥ १०८ ॥

नन्दपंक्त्यष्टवेदाग्निचन्द्रयुग्मगुणाक्षिभिः। मन्त्रवर्णैर्यथाक्रमं यदुक्लृप्तिरियं प्रोक्ता॥१०८॥

Verse 109

रत्याद्या मृलहृदयभ्रुमध्येषु विचक्षणः । वाक्शक्तिलक्ष्मीबीजाद्या मातंग्यंताः प्रविन्यसेत् ॥ १०९ ॥

रत्याद्यान् मूलहृदयभ्रूमध्येषु विचक्षणः। वाक्शक्तिलक्ष्मीबीजाद्यान् मातङ्ग्यन्तान् प्रविन्यसेत्॥१०९॥

Verse 110

शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु विधिना न्यसेत् । हृल्लेखां गगनां रक्तां भूयो मन्त्री करालिकाम् ॥ ११० ॥

शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु विधिना न्यसेत्। हृल्लेखां गगनां रक्तां भूयो मन्त्री करालिकाम्॥११०॥

Verse 111

महोच्छुष्मां स्वनामादिवर्णबीजपुरः सराः । मातंग्यंताः षडंगानि ततः कुर्वीत साधकः ॥ १११ ॥

महोच्छुष्मामन्त्रादि स्वनामादिवर्णबीजपुरःसराः। यथास्वरसमायुक्ता मातङ्ग्यन्ताः षडङ्गानि ततः कुर्यात् साधकः॥१११॥

Verse 112

वर्णैश्चतुर्विंशतिभिर्हृत्त्रयोदशभिः शिरः । शिखाष्टादशभिः प्रोक्ता वर्म तावद्भिरक्षरैः ॥ ११२ ॥

वर्णैश्चतुर्विंशतिभिरङ्गेषु वर्म विनिर्दिशेत् । हृदि त्रयोदशभिः प्रोक्तं शिरसि त्रयोदशैः । शिखायां अष्टादशभिः—एतावदक्षरैर्वर्म सम्यग्व्यवस्थितम् ॥

Verse 113

स्यात्त्रयोदशभिर्नेत्रं द्वाभ्यामस्त्रं प्रकीर्तितम् । बाणन्यासं ततः कुर्याद्भैरवीप्रोक्तवर्त्मना ॥ ११३ ॥

त्रयोदशभिरक्षरैर्नेत्रं स्यात्, द्वाभ्यामस्त्रं प्रकीर्तितम् । ततः परं बाणन्यासं कुर्याद्भैरवीप्रोक्तवर्त्मना ॥

Verse 114

मातंगीपदयोश्चान्यं मन्मथान्वदनांशयोः । पार्स्वकट्योर्नाभिदेशे कटिपार्श्वांशके पुनः ॥ ११४ ॥

मातङ्गीपादयोश्चान्यं न्यसेत्, मन्मथान्वदनांशयोः । पार्श्वकट्योर्नाभिदेशे, कटिपार्श्वांशके पुनः ॥

Verse 115

बीजत्रयादिकान्मंत्री मन्मथं मकरध्वजम् । मदनं पुष्पधन्वानं पंचमं कुसुमायुधम् ॥ ११५ ॥

बीजत्रयादिकान्मन्त्री मन्मथं मकरध्वजम् । मदनं पुष्पधन्वानं पञ्चमं कुसुमायुधम् ॥

Verse 116

षष्ठं कन्दर्पनामानं मनोभवरतिप्रियौ । मातंग्यंतास्ततो न्यस्येत्स्थानेष्वेतेषु मंत्रवित् ॥ ११६ ॥

षष्ठं कन्दर्पनामानं, मनोभवं रतिप्रियम् । मातङ्ग्यन्तांश्च ततो न्यस्येत् स्थानेष्वेतेषु मन्त्रवित् ॥

Verse 117

कुसुमा मेखला चैव मदना मदना तुरा । मदनवेगा सम्भवा च भुवनपालेंदुरेखिका ॥ ११७ ॥

कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा । मदनवेगा सम्भवा च भुवनपालेंदुरेखिका ॥

Verse 118

अनंगपदपूर्वाश्च मातंग्यंताः समीरिताः । विन्यस्तव्यास्ततो मूलेऽधिष्ठाने मणिपूरके ॥ ११८ ॥

अनङ्गपदपूर्वाश्च मातङ्ग्यन्ताः समीरिताः । विन्यस्तव्यास्ततो मूलेऽधिष्ठाने मणिपूरके ॥

Verse 119

हृत्कंठास्ये भ्रुवोर्मध्ये मस्तके चापि मत्रिणा । आद्ये लक्ष्मीसरस्वत्यौ रतिः प्रीतिश्च कृत्तिका ॥ ११९ ॥

हृत्कण्ठास्ये भ्रुवोर्मध्ये मस्तके चापि मन्त्रिणा । आद्ये लक्ष्मीसरस्वत्यौ रतिः प्रीतिश्च कृत्तिका ॥

Verse 120

शांतिः पुष्टिः पुनस्तुष्टिमार्तगंपदशेखरा । मूलमन्त्रं पृथङ्न्यस्येन्निजमूर्द्धनि मन्त्रवित् ॥ १२० ॥

शान्तिः पुष्टिः पुनस्तुष्टिरार्तगम्पदशेखरा । मूलमन्त्रं पृथङ्न्यस्येन्निजमूर्धनि मन्त्रवित् ॥

Verse 121

आधारदेशेऽधिष्ठाने नाभौ पश्चादनाहते । कंठदेशे भ्रवोर्मध्ये बिंदौ भूयः कला पदोः ॥ १२१ ॥

आधारदेशेऽधिष्ठाने नाभौ पश्चादनाहते । कण्ठदेशे भ्रुवोर्मध्ये बिन्दौ भूयः कला पदोः ॥

Verse 122

निरोधिकायामर्द्धेंदुनादे नादांतयोः पुनः । उन्नतांसेषु वक्त्रे च ध्रुवमण्डलके शिवे ॥ १२२ ॥

निरोधिकायामर्धेन्दुनादे नादान्तयोः पुनः । उन्नतांसेषु वक्त्रे च ध्रुवमण्डलके शिवे तत्र चेतः स्थापयेत् ॥

Verse 123

मातंग्यंताः प्रविन्यस्ये द्वामां ज्येष्ठमतः परम् । रौद्रीं प्रशांतां श्रद्धाख्यां पुनर्माहेश्वरीमथ ॥ १२३ ॥

मातङ्ग्यन्ताः क्रमशः प्रविन्यस्य द्वामां ततो न्यसेत् । ज्येष्ठां परं न्यसेच्चैव रौद्रीं प्रशान्तां श्रद्धाख्यां पुनर्माहेश्वरीं तथा ॥

Verse 124

क्रियाशक्तिं सुलक्ष्मीं च सृष्टिं संज्ञां च मोहिनीम् । प्रमथाश्वासिनीं विद्युल्लतां चिच्छक्तिमप्यथ ॥ १२४ ॥

क्रियाशक्तिं सुलक्ष्मीञ्च सृष्टिं संज्ञां च मोहिनीम् । प्रमथाश्वासिनीं विद्युल्लतां चिच्छक्तिमपि च ॥

Verse 125

ततश्च सुन्दरीं निंदां नन्दबुद्धिमिमाः क्रमात् । शिरोभालहृदाधारेष्वेता बीजत्रयाधिकाः ॥ १२५ ॥

ततः सुन्दरीं निन्दां नन्दबुद्धिं च क्रमात् । शिरोभालहृदाधारेषु न्यसेदेताः बीजत्रयाधिकाः ॥

Verse 126

मातंग्याद्याः प्रविन्यस्येद्यथावद्देशिकोत्तमः । मातंगीं महदाद्यां तां महालक्ष्मीपदादिकाम् ॥ १२६ ॥

मातङ्ग्याद्याः प्रविन्यस्येद्यथावद्देशिकोत्तमः । मातङ्गीं महदाद्यां तां महालक्ष्मीपदादिकाम् सम्यक् प्रतिष्ठापयेत् ॥

Verse 127

सिद्धलक्ष्मीपदाद्यां च मूलमाधारमण्डलम् । न्यसेत्तेनैव कुर्वीत व्यापकं देशिकोत्तमः ॥ १२७ ॥

सिद्धलक्ष्मीपदाद्यैः प्रारभ्य मूलाधारमण्डलं न्यसेत्। तेनैव विधिना देशिकोत्तमो व्यापकं कुर्यात्॥१२७॥

Verse 128

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ चिंतयेन्मंत्रदेवताम् । श्यामां शुकोक्तिं श्रृण्वंतीं न्यस्तैकांघ्रिशिरोरुहाम् ॥ १२८ ॥

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ मन्त्रदेवतां चिन्तयेत्। श्यामां शुकोक्तिं शृण्वन्तीं न्यस्तैकाङ्घ्रिशिरोरुहाम्॥१२८॥

Verse 129

शशिखण्डधरां वीणां वादयंतीं मधून्मदाम् । रक्तांशुकां च कह्लारमालाशोभितचूलिकाम् ॥ १२९ ॥

शशिखण्डधरां वीणां वादयन्तीं मधून्मदाम्। रक्तांशुकां च कह्लारमालाशोभितचूलिकाम्॥१२९॥

Verse 130

शंखपत्रां तु मातंगीं चित्रकोद्भासिमस्तकाम् । अयुतं प्रजपेन्मंत्रं तद्दशांशं मधूकजैः ॥ १३० ॥

शङ्खपत्रां तु मातङ्गीं चित्रकोद्भासिमस्तकाम्। अयुतं प्रजपेन्मन्त्रं तद्दशांशं मधूकजैः॥१३०॥

Verse 131

पुष्पैस्त्रिमधुरोपेतैर्जुहुयान्मंत्रसिद्धये । त्रिकोणकर्णिकं पद्ममष्टपत्रं प्रकल्पयेत् ॥ १३१ ॥

पुष्पैस्त्रिमधुरोपेतैर्जुहुयान्मन्त्रसिद्धये। त्रिकोणकर्णिकं पद्ममष्टपत्रं प्रकल्पयेत्॥१३१॥

Verse 132

अष्टपत्रावृतं बाह्ये वृतं षोडशभिर्दलैः । चतुरस्रीकृतं बाह्ये कांत्या दृष्टिमनोहरम् ॥ १३२ ॥

बाह्येऽष्टपत्रैः परिवृतं, ततः षोडशदलैः पुनः परिवेष्टितम् । बाह्ये चतुरस्रीकृतं, कांत्या दृष्टिमनोहरं भवति ॥

Verse 133

एतस्मिन्पूजयेत्पीठे नवशक्तीः क्रमादिमाः । विभूतिपूर्वाः पूर्वोक्ता मातंगीपदपश्चिमाः ॥ १३३ ॥

एतस्मिन् पीठे नवशक्तीः क्रमादिमाः पूजयेत् । विभूतिपूर्वाः पूर्वोक्ताः, मातङ्गीपदपश्चिमाः ॥

Verse 134

सर्वांते शक्तिकमलासनाय नम इत्यथ । वाक्सत्यलक्ष्मी बीजाद्य उक्तः पीठार्चने मनुः ॥ १३४ ॥

सर्वान्ते ‘शक्तिकमलासनाय नमः’ इति योजयेत् । वाक्सत्यलक्ष्मीबीजाद्यः पीठार्चने मनुरुक्तः ॥

Verse 135

मूलेन मूर्तिं संकल्प्य तस्यामावाह्य देवताम् । अर्चयेद्विधिनानेन वक्ष्यमाणेन मन्त्रवित् ॥ १३५ ॥

मूलेन मूर्तिं संकल्प्य तस्यामावाह्य देवताम् । मन्त्रवित् वक्ष्यमाणेन विधिनानेन अर्चयेत् ॥

Verse 136

रत्याद्यास्त्रिषु कोणेषु पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । हृहृल्लेखाः पंचपूज्या मध्ये दिक्षु च मंत्रिणा ॥ १३६ ॥

रत्याद्याः त्रिषु कोणेषु पूर्ववत् पूजयेत् सुधीः । हृहृल्लेखाः पञ्च पूज्याः मध्ये दिक्षु च मन्त्रिणा ॥

Verse 137

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्यो भूतसप्रभाः । अंगानि पूजयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् ॥ १३७ ॥

ततः विधानवित् यथापूर्वोक्तक्रमेण दिव्याङ्गानि पूजयेत्—पाशाङ्कुशधारिण्यः, अभयप्रदाः, अभीष्टवरदाः, भूतसप्रभाः।

Verse 138

बाणानभ्यर्चयेद्दिक्षु पंचमं पुरतो यजेत् । दलमध्येऽथ संपूज्या अनंगकुसुमादिकाः ॥ १३८ ॥

दिक्षु चतुर्बाणान् अभ्यर्चयेत्, पञ्चमं तु पुरतः यजेत्। ततः दलमध्येऽनङ्गकुसुमादिकाः सम्यक् संपूज्याः।

Verse 139

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्योऽरुणविग्रहाः । पत्राग्रेषु पुनः पूज्या लक्ष्म्याद्या वल्लकीकराः ॥ १३९ ॥

पत्राग्रेषु पुनः पूज्याः लक्ष्म्याद्याः वल्लकीकराः—अरुणविग्रहाः, पाशाङ्कुशधारिण्यः, अभयाभीष्टप्रदाः।

Verse 140

बहिरष्टदलेष्वर्च्या मन्मथाद्या मदोद्धताः । अपरांगा निषंगाद्याः पुष्पास्त्रेषुधनुर्द्धराः ॥ १४० ॥

बहिरष्टदलेषु मन्मथाद्याः मदोद्धताः अर्च्याः—अपराङ्गाः निषङ्गाद्याः, पुष्पास्त्रेषुधनुर्धराः।

Verse 141

पत्रस्था मातरः पूज्या ब्राह्याद्याः प्रोक्तलक्षणाः । तदग्रेष्वर्चयेद्विद्वानसितांगादिभैरवान् ॥ १४१ ॥

पत्रस्थाः मातरः पूज्याः ब्राह्म्याद्याः प्रोक्तलक्षणाः। तदग्रेषु च विद्वान् असिताङ्गादिभैरवान् अर्चयेत्।

Verse 142

पुनः षोडश पत्रेषु पूज्याः षोडश शक्तयः । वामाद्याः कलवीणाभिर्गायंत्यः श्यामविग्रहाः ॥ १४२ ॥

पुनः षोडशपत्रेषु षोडश शक्तयः पूज्याः—वामाद्याः श्यामविग्रहाः, कलवीणाभिः मधुरं गायन्त्यः।

Verse 143

चतुरस्रे चतुर्दिक्षु चतस्रः पूजयेत्पुनः । मातंग्याद्यामदोन्मत्ता वीणोल्लसितपाणयः ॥ १४३ ॥

चतुरस्रे मण्डले चतुर्दिक्षु पुनश्चतस्रः पूजयेत्—मातङ्ग्याद्याः, मदोन्मत्ताः, वीणोल्लसितपाणयः।

Verse 144

आग्नेयकोणे विघ्नेशं दुर्गां नैशाचरेः यजेत् । वायव्ये बटुकान् पश्चादीशाने क्षेत्रपं यजेत् ॥ १४४ ॥

आग्नेयकोणे विघ्नेशं, नैशाचरेभ्यः रक्षार्थं दुर्गां यजेत्। वायव्ये बटुकान्, पश्चाद् ईशाने क्षेत्रपं यजेत्।

Verse 145

लोकपाला बहिः पूज्या वज्राद्यैरायुधैः सह । मंत्रेऽस्मिन्संधिते मन्त्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ १४५ ॥

लोकपालाः बहिः पूज्याः वज्राद्यैरायुधैः सह। अस्मिन् मन्त्रे सन्धिते मन्त्री स्वात्मन इष्टं साधयेत्।

Verse 146

मल्लिकाजातिपुन्नागैर्होमाद्भाग्यालयो भवेत् । फलौर्बिल्यसमुद्भूतैस्तत्पत्रैर्वा हुताद्भवेत् ॥ १४६ ॥

मल्लिकाजातिपुन्नागैर्होमाद् भाग्यालयो भवेत्। फलैर्बिल्वसमुद्भूतैस्तत्पत्रैर्वा हुतादपि तद्वत् शुभं भवेत्।

Verse 147

राजपुत्रस्य राज्याप्तिः पंकजैः श्रियमाप्नुयात् । उत्पलैर्वशयेद्विश्वं क्षारैर्मध्वाश्रितैः स्त्रियम् ॥ १४७ ॥

राजपुत्रस्य पङ्कजैर्होमकर्मणा राज्यलाभो भवति, पङ्कजैः श्रीः समृद्धिं प्राप्नोति। उत्पलैर्विश्वं वशीक्रियते इति श्रूयते; मधुयुक्तैः क्षारद्रव्यैः स्त्री आकर्ष्यते॥

Verse 148

वंजुलस्य समिद्भोमो वृष्टिं वितनुतेऽचिरात् । क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमान्नाशयति ज्वरम् ॥ १४८ ॥

वञ्जुलवृक्षसमिद्भिः कृतो होमोऽचिरेण वृष्टिं प्रसारयति। क्षीरलेपितैः अमृताखण्डैः (गुडूच्याः) हुतैः होमः ज्वरं नाशयति॥

Verse 149

दूर्वाभिरायुराप्नोति तन्दुलैर्धनवान्भवेत् । कदंबैर्वश्यमाप्नोति सर्वं त्रिमधुरप्लुतम् ॥ १४९ ॥

दूर्वाभिर्हुताभिरायुर्लभ्यते, तण्डुलैर्हुतैर्धनवान् भवति। कदम्बकुसुमैर्वश्यत्वं प्राप्नोति—सर्वं त्रिमधुरेण प्लावितं कृत्वा समर्पयेत्॥

Verse 150

नंद्यावर्तभवैः पुष्पैर्होमो वाक्सिद्धिदायकः । निंबप्रसूनैर्जुहुयादीप्सितश्रीसमृद्धये ॥ १५० ॥

नन्द्यावर्तपुष्पैर्हुतो होमो वाक्सिद्धिं ददाति। इप्सितश्रीसमृद्धये निम्बप्रसूनैः जुहुयात्॥

Verse 151

पलाशकुसुमैर्होमात्तेजस्वी जायते नरः । चन्दनागुरुकस्तूरी चन्द्रकुंकुमरोचनाः ॥ १५१ ॥

पलाशकुसुमैर्होमात् नरस्तेजस्वी भवति। तथा चन्दनम् अगुरु कस्तूरी चन्द्रद्रव्यं कुङ्कुमं रोचना च—एतानि हव्यद्रव्याणि प्रशस्यन्ते॥

Verse 152

वश्याय च प्रियत्वाय हुताश्च तिलकीकृताः । निर्गुंडीमूलहोमेन निगडान्मुच्यते नरः ॥ १५२ ॥

वश्यत्वप्रियत्वयोः साधनार्थं हुताशने तिलादीन् हुत्वा तद्भस्मना तिलकं कुर्यात्। निर्गुण्डीमूलहोमेन नरः निगडबन्धनात् प्रमुच्यते॥

Verse 153

निंबतैलान्वितैर्लोणैर्होमः शत्रुविनाशनः । हरिद्राचूर्णसंमिश्रैर्लवणैः स्तंभयेज्जगत् ॥ १५३ ॥

निंबतैलयुक्तैर्लवणैर्होमः शत्रून् विनाशयति। हरिद्राचूर्णसंमिश्रैर्लवणैः स्तम्भनं कार्यं प्रतिपक्षबलनिग्रहाय॥

Verse 154

मातंगीसिद्धविद्यैषा प्रोक्ता ते द्विजसत्तम । अवतारांतरं भूयो वर्णयामि निशामय ॥ १५४ ॥

एषा मातङ्गीसिद्धविद्या ते द्विजसत्तम प्रोक्ता। इदानीं भूयोऽवतारान्तरं वर्णयामि, निशामय॥

Verse 155

दीपकाप्रीतिचन्द्राढ्या द्विधा चेद्रञ्जितापुनः । वतिवह्निप्रियामंत्रो धूमावत्या गजाक्षरः ॥ १५५ ॥

दीपकाप्रीतिचन्द्रशब्दैः समृद्धं मन्त्ररूपं द्विधा विभज्य पुन रञ्जितं कृत्वा, वतिवह्निप्रियं मन्त्रं लभ्यते; धूमावत्या सह गजाक्षरं फलति॥

Verse 156

पिप्पलादो मुनिश्छंदो निवृद्धूमावतीश्वरी । बीजेन षड्दीर्घजातियुक्तेन परिकल्पयेत् ॥ १५६ ॥

ऋषिः पिप्पलादो, छन्दो मुनिछन्दः, देवता निवृद्धूमावतीश्वरी। षड्दीर्घस्वरयुक्तेन बीजेनैतत् परिकल्पयेत्॥

Verse 157

ततो धूमावतीं ध्यायेच्छत्रुनिग्रहकारिणीम् । विवर्णां चंचलां दुष्टां दीर्घां च मलिनांबराम् ॥ १५७ ॥

ततः शत्रुनिग्रहकारिणीं धूमावतीं देवीं ध्यायेत्—विवर्णां चञ्चलां दुष्टां दीर्घां च मलिनाम्बरधारिणीम् ॥

Verse 158

विमुक्तकुंतलां सूक्ष्मां विधवां विरलद्विजाम् । कंकध्वजरथारूढां प्रलंबितपयोधरम् ॥ १५८ ॥

विमुक्तकुन्तलां सूक्ष्मां कृशां विधवां विरलद्विजां च; कङ्कध्वजरथारूढां प्रलम्बितपयोधराम् ॥

Verse 159

सूर्यहस्तां निरुक्षांकधृतहस्तांबरान्विताम् । प्रवृद्धलोमां तु भृशं कुटिलाकुटिलेक्षणाम् ॥ १५९ ॥

सूर्यप्रभाहस्तां वस्त्रान्वितां, निरुक्तचिह्नधृतहस्तां; प्रवृद्धलोमां भृशं कुटिलाकुटिलेक्षणाम् ॥

Verse 160

क्षुत्पिपासार्दितां नित्यं भयदां कलहप्रियाम् । एवंविधां तु संचिंत्य नमः स्वाहा फडंतकम् ॥ १६० ॥

क्षुत्पिपासार्दितां नित्यं भयदां कलहप्रियाम्; एवंविधां संचिन्त्य अन्ते ‘नमः स्वाहा फड्’ इति उच्चरेत् ॥

Verse 161

बीजं साध्योपरि न्यस्य तस्मिन्स्थाप्य शवं जपेत् । अवष्टभ्य शवं शत्रुनाम्नाथ प्रजपेन्मनुम् ॥ १६१ ॥

साध्यस्योपरि बीजं न्यस्य, तत्र शवं स्थापयित्वा जपेत्; शवं अवष्टभ्य शत्रునाम्ना सह मन्त्रं पुनः पुनः प्रजपेत् ॥

Verse 162

सोष्णीषकंचुको विद्वान्कृष्णे भूते दिवानिशम् । उपवासी श्मशाने वा विपिने शून्यमंदिरे ॥ १६२ ॥

विद्वान् सोष्णीषकञ्चुको भूत्वा कृष्णे भूते दिवानिशम् उपवासी भवेत्—श्मशाने वा विपिने वा शून्यमन्दिरे वा॥

Verse 163

मंत्रस्य सिद्ध्यै यतवाग्ध्यायन्देवीं निरंतरम् । सहस्रादूर्द्धूतः शत्रुर्ज्वरेण परिगृह्यते ॥ १६३ ॥

मन्त्रसिद्ध्यर्थं यतवाक् देवीम् निरन्तरं ध्यायन्, दूरोद्धूतः शत्रुरपि ज्वरेण परिगृह्यते॥

Verse 164

पंचगव्येन शांतिः स्याज्ज्वरस्य पयसापि वा । मंत्राद्या क्षरमालिख्य शत्रूनाम ततः परम् ॥ १६४ ॥

पञ्चगव्येन ज्वरस्य शान्तिः स्यात् पयसापि वा। ततः मन्त्राद्यं अक्षरं लिखित्वा शत्रून् प्रति तदनन्तरम्॥

Verse 165

द्वितीयं मनुवर्णं च शत्रुनामैवमालिखेत् । सर्वं मनुदिक्सहस्रजपाच्छवमृतिर्भवेत् ॥ १६५ ॥

द्वितीयं मनुवर्णं च तथा शत्रुनामैवमालिखेत्। सर्वं मन्त्रं दिक्सहस्रजपात् शत्रोः शवमृतिर्भवेत्॥

Verse 166

दग्ध्वा कंकं श्यशानाग्नौ तद्भस्मादाय मन्त्रवित् । विरोधिनाम्नाष्टशतं जप्तमुच्चाटनं रिपोः ॥ १६६ ॥

श्मशानाग्नौ कङ्कं दग्ध्वा तद्भस्मादाय मन्त्रवित्। विरोधिनाम्ना अष्टशतं जपेत्—रिपोः प्रोक्तमुच्चाटनम्॥

Verse 167

श्मशानभस्मना कृत्वा शवं तस्योपरि न्यसेत् । विरोधिनामसंरुद्धं कृष्णे पक्षे समुच्चरेत् ॥ १६७ ॥

श्मशानभस्मना निर्माय तस्मिन्नुपरि शवं न्यसेत् । कृष्णपक्षे विरोधिनामपरिवृत्य जपेत्, तेन शत्रुरवरोध्यते ॥ १६७ ॥

Verse 168

महिषीक्षीरधूपं च दद्याच्छत्रुविपत्करम् । एवं संक्षेपतः प्रोक्तं अवतारचतुष्टयम् ॥ १६८ ॥

महिषीक्षीरसंयुक्तं धूपं दद्याच्छत्रुविपत्करम् । एवमेतद् संक्षेपतः प्रोक्तम् अवतारचतुष्टयम् ॥ १६८ ॥

Verse 169

दुर्गाया जगदंबायाः किं पुनः प्रष्टुमिच्छसि ॥ १६९ ॥

दुर्गायाः जगदम्बायाः विषये किं पुनः प्रष्टुमिच्छसि ॥ १६९ ॥

Verse 170

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दुर्गामन्त्रचतुष्टयवर्णनं नाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः ॥ ८७ ॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे ‘दुर्गामन्त्रचतुष्टयवर्णनम्’ नाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः ॥ ८७ ॥